గరుడపురాణమ్

యథా రుద్రాద్యా లక్షణైర్వై ప్రపూర్ణా రుద్రాదిల్లక్ష్మణా చైవ పూర్ణా । గుణేనైవం ధర్మతః కిఞ్చిదేవ తథానుసంధానాద్వ్రియతే నామ చాపి

ఎలా రుద్రుడు మొదలైనవారు లక్షణాలతో నిండివుంటారో, అలాగే లక్ష్మణా కూడా సంపూర్ణంగా ఉంటుంది. కానీ గుణంలో, ధర్మంలో కొంత తేడా ఉంటుంది. అందుకే, అనుసంధానాన్ని బట్టి పేరును పెడతారు.

తస్మాదాహుర్లక్ష్మణేత్యేవ సర్వే తల్లక్షణం శృణు చాదౌ ఖగేన్ద్ర । నారాయణే పూర్ణగుణే రమేశే ద్వాత్రింశత్సంఖ్యాని సులక్షణాని

అందుకే అందరూ ఆమెను లక్ష్మణా అంటారు. ఇప్పుడు ఆ లక్షణాలను మొదటి నుంచే విను, ఓ పక్షిరాజా! లక్ష్మీదేవి భర్త అయిన నారాయణుడిలో ముప్పై రెండు సులక్షణాలు ఉన్నాయి.

సంత్యేవ పక్షీన్ద్ర వదామ్యనుక్రమాన్మత్తః శ్రుత్వా మోక్షమాప్నోతి నిత్యమ్ । యః సప్తపాదః షణ్ణవత్యఙ్గులోఙ్గశ్చతుర్హస్తః పురుషస్తీక్ష్ణదన్తః

అవి నిజంగా ఉన్నాయి, ఓ పక్షిరాజా! నేను వాటిని వరుసగా చెబుతాను. ఇవి వినేవారు ఎప్పుడూ మోక్షాన్ని పొందుతారు. ఏడడుగుల ఎత్తు, తొంభై ఆరు వేలుల పొడవైన అవయవాలు, నాలుగు చేతులు, పదునైన దంతాలు కలవాడు.

య ఏతత్సర్వం మిలితం చైకమేవ హరేర్విష్ణోర్లక్షణం చాహురార్యాః । ముఖం స్త్రిగ్ధం వర్తులం పుష్టిరూపం ద్వితీయం తల్లక్షణం చాహురార్యాః

ఇవి అన్నీ కలిసే, హరివిష్ణువు లక్షణాలు అని గొప్పవారు చెబుతారు. మెత్తగా, గుండ్రంగా, బలంగా ఉన్న ముఖం రెండవ లక్షణమని గొప్పవారు చెబుతారు.

హనుర్యస్యానున్నతం చాస్తి వీన్ద్ర తల్లక్షణం ప్రాహురార్యాస్తృతీయమ్ । యద్దన్తా వై తీక్ష్ణసూక్ష్మాశ్చ సంతి తల్లక్షణం చాహురార్యాశ్చతుర్థమ్

ఎవరికి దవడ ఉబ్బినట్టు లేకుండా ఉంటుందో, అది మూడవ లక్షణమని గొప్పవారు అంటారు, ఓ పక్షిరాజా! ఎవరికి దంతాలు పదునుగా, సన్నగా ఉంటాయో, అది నాలుగవ లక్షణమని గొప్పవారు చెబుతారు.

యస్యాధరే రక్తిమా త్వస్తి వీన్ద్ర తల్లక్షణం పఞ్చమం చాహురార్యాః । యస్య హస్తా అతిరక్తాః ఖగేన్ద్ర తల్లక్షణం ప్రాహురార్యాశ్చ షష్ఠమ్

ఎవరికి కింద పెదవి ఎర్రగా ఉంటుందో, అది ఐదవ లక్షణమని గొప్పవారు చెబుతారు, ఓ పక్షిరాజా! ఎవరికి చేతులు చాలా ఎర్రగా ఉంటాయో, అది ఆరవ లక్షణమని గొప్పవారు చెబుతారు.

యస్మిన్నఖాః సంతి రక్తాః సుశోభాస్తల్లక్షణం సప్తమం చాహురార్యాః । యస్మిన్కపోలే రక్తిమా త్వస్తి వీన్ద్ర తల్లక్షణం హ్యష్టమం ప్రాహురార్యా

ఎవరికి గోళ్లు ఎర్రగా, అందంగా ఉంటాయో, అది ఏడవ లక్షణమని గొప్పవారు చెబుతారు. ఎవరికి చెంపలు ఎర్రగా ఉంటాయో, అది ఎనిమిదవ లక్షణమని గొప్పవారు చెబుతారు, ఓ పక్షిరాజా!

యస్మిన్కరే శఙ్ఖచక్రాదిరేఖా వర్తన్తే తన్నవమం ప్రాహురార్యాః । యస్యోదరం తన్తురూపం సుపుష్టం వలిత్రయైరఙ్కితం సుందరం చ

ఎవరికి చేతిలో శంఖ, చక్రాది రేఖలు ఉంటాయో, అది తొమ్మిదవ లక్షణమని గొప్పవారు అంటారు. ఎవరికి పొట్ట సన్నగా, బలంగా, మూడు మడతలతో అందంగా ఉంటుందో, అది కూడా గొప్ప లక్షణం.

తల్లక్షణం దశమం ప్రాహురార్యా ఏకాదశం నిమ్ననాభిం తదాహుః । ఊరుద్వయం యస్య చ మాంసలం వై తల్లక్షణం ద్వాదశం ప్రాహురార్యాః

దాన్ని పదవ లక్షణమని గొప్పవారు అంటారు. పదకొండవ లక్షణం లోతైన నాభి. ఎవరికి రెండు తొడలు మాంసంతో నిండిగా ఉంటాయో, అది పన్నెండవ లక్షణమని గొప్పవారు చెబుతారు.

కటిర్హి దీర్ఘా పృథులాస్తి యస్య త్రయోదశం లక్ష్మ తదాహురార్యాః । యస్యాస్తి ముష్కో సుపరిష్ఠితో వై చతుర్దశం లక్ష్మ తదాహురార్యాః

దీర్ఘంగా, వెడల్పుగా ఉన్న నడుము పదమూడవ లక్షణంగా పండితులు చెబుతారు. ఎవరికి పైభాగంలో స్పష్టంగా కనిపించే వృషణం ఉంటే, అది పద్నాలుగవ లక్షణంగా పండితులు పేర్కొంటారు.

సమున్నతం శిశ్నమథో హి లక్ష్మ యస్యాస్తి తత్పఞ్చదశం వదన్తి । సుతామ్రకం పాదతలం ఖగేన్ద్ర తల్లక్షణం షోడశం ప్రాహురార్యాః

ఎత్తుగా ఉన్న శిశ్నం పదిహేనవ లక్షణంగా చెబుతారు. పక్షిరాజా, పాదతలాలు ఎర్రగా మెరుస్తూ ఉంటే, అది పదహారవ లక్షణంగా పండితులు చెబుతారు.

నిమ్నౌ చ గుల్ఫౌ సప్తదశం తదాహుర్గ్రీవారూపం ప్రాహురష్టాదశం చ । ఏకోనవింశం త్వక్షిపద్మం సురక్తం ప్రాహుర్బాహుం జాను వింశం తథైవ

మోకాళ్ళ దగ్గర పాదమూలాలు లోపలికి వంగి ఉంటే, అది పదిహేడు లక్షణం. మెడ సొగసుగా ఉంటే, అది పదెనిమిది లక్షణం. చర్మం పద్మంలా ఎర్రగా మెరిసిపోతే, అది పంతొమ్మిదవ లక్షణం. భుజాలు, మోకాళ్ళు బలంగా ఉంటే, అది ఇరవయ్యవ లక్షణంగా పండితులు చెబుతారు.

విస్తీర్ణోరశ్చైకవింశం తదాహుః సింహాస్కన్ధం ద్వ్యుత్తరం వింశమాహుః । త్రయోవింశం సూక్ష్మమాస్యం తదాహుశ్చతుర్వింశం సుప్రసన్నే చ దృష్టీ

వెడల్పైన ఛాతీ ఇరవై ఒకటవ లక్షణం. సింహంలా బలమైన భుజాలు ఇరవై రెండవ లక్షణం. చిన్నగా, సున్నితంగా ఉన్న నోరు ఇరవై మూడవ లక్షణం. కళ్లలో స్పష్టత, సౌమ్యత ఉంటే, అది ఇరవై నాలుగవ లక్షణంగా పండితులు చెబుతారు.

హ్రస్వం లిఙ్గం మార్దవం చాపి వీన్ద్ర తల్లక్షణం పఞ్చవింశం వదన్తి । సమౌ చ పాదౌ కటిజాను చోరూ షడ్వింశమాహుశ్చ సమే చ జఙ్ఘే

ఇండ్రా, చిన్నగా, మృదువుగా ఉన్న లింగం ఇరవై ఐదవ లక్షణం. రెండు పాదాలు, నడుము, మోకాళ్లు, తొడలు సమంగా ఉంటే, అది ఇరవై ఆరవ లక్షణంగా పండితులు చెబుతారు.

సమానహస్తౌ సమకర్ణౌ మిలిత్వా ద్వాత్రింశత్కం లక్షణం ప్రాహురార్యాః । ద్వాత్రింశత్కం లక్షణం వై ముకున్దే ద్వాత్రింశత్కం లక్షణం వై రమాయామ్

రెండు చేతులు, రెండు చెవులు సమంగా ఉంటే, అది ముప్పై రెండవ లక్షణంగా పండితులు చెబుతారు. ముప్పై రెండు లక్షణాలు ముకుందుడికి, రమాదేవికి కూడా ఉంటాయని పండితులు చెబుతారు.

ద్వాత్రింశత్కం లక్షణం బ్రహ్మణోపి తద్భారత్యాః ప్రవదన్త్యేవ సత్యమ్ । తథా చ శఙ్కా సమమేవ చక్రిణేత్యేవం సదామా కురు నిర్ణయం బ్రువే

ముప్పై రెండు లక్షణాలు బ్రహ్మదేవుడికీ, భారతి దేవికి కూడా ఉంటాయని నిజంగా చెబుతారు. అలాగే చక్రాన్ని ధరించిన వాడిలో కూడా సందేహం లేదు. కాబట్టి, నీవు ఎప్పుడూ ఇదే నిర్ణయంగా ఉంచు అని నేను చెబుతున్నాను.

ఏకస్య వై లక్షణస్యాపి విష్ణోర్లక్ష్మీరన్తం నైవ సమ్యక్ప్రపేదే । అతోనన్తైర్లక్షణైః సంయుతం చ హరిం చాహుర్లక్షణజ్ఞాః సదైవ

విష్ణువు యొక్క ఒక్క లక్షణాన్ని కూడా లక్ష్మీదేవి పూర్తిగా తెలుసుకోలేకపోయింది. అందుకే, హరిదేవుడు అనంతమైన లక్షణాలతో ఉన్నాడని లక్షణాలను తెలిసినవారు ఎప్పుడూ చెబుతారు.

జానాతి లక్ష్మీర్లక్షణం వాయురూపే స్వాపేక్షయా హ్యతిరిక్తం ఖగేన్ద్ర । స్వలక్షణాపేక్షయా భారతీ తు శతైర్గుణైరధికా వేధసోపి

పక్షిరాజా, లక్ష్మీదేవి తన స్వరూపానికి తగినట్లు లక్షణాన్ని తెలుసుకుంటుంది. భారతి తన లక్షణాలతో వందలాది గుణాలు ఎక్కువగా కలిగి ఉందని, అలాగే బ్రహ్మదేవుడికీ ఉన్నాయని చెబుతారు.

ఖగేన్ద్ర తస్మాల్లక్షణే సామ్యచిత్తం విశ్వాదీనాం సర్వదా మా కురుష్వ । అష్టావింశతిం ప్రాహూ రుద్రాదికానాం భ్రూనేత్రయోర్లక్షణేనైవ హీనాః

పక్షిరాజా, అందువల్ల దేవతలందరిలో లక్షణాల్లో సమానత్వం ఉందని ఎప్పుడూ నిర్ణయించవద్దు. రుద్రుడు మొదలైనవారికి ఎనిమిది లక్షణాలు తక్కువగా ఉండి, మొత్తం ఇరవై ఎనిమిది లక్షణాలే ఉంటాయని చెబుతారు.

అలక్షణం మన్యతే యద్ధి తస్య దుర్లక్షణం నైవ తచ్చిన్తనీయమ్ । అష్టావింశతిం లక్షణం వై హరస్య న భారతీవచ్చిన్తనీయం ఖగేన్ద్ర

ఏదైనా లక్షణం లేకపోతే, అది అరుదైనదిగా భావించాలి, దాని గురించి ఆలోచించకూడదు. హరుడికి ఉన్న ఇరవై ఎనిమిది లక్షణాలను భారతి లక్షణాలతో పోల్చకూడదు, పక్షిరాజా.

అతో హరః క్రోధరూపీ సదైవ తయోరభావాత్సత్యముక్తం తథైతత్ । అతో ద్వయం నాస్తి రుద్రే ఖగేన్ద్ర శిశ్నోదరే కిఞ్చిదాధిక్యమస్తి

కాబట్టి, హరుడు ఎప్పుడూ కోపరూపుడిగా ఉంటాడు, అది నిజమే, ఎందుకంటే ఆ లక్షణాలు అతనికి లేవు. అందువల్ల, రుద్రుని శిశ్నం లేదా కడుపులో ఏదైనా అదనంగా ఉండదు, పక్షిరాజా.

సప్తాధికైర్వింశతిలక్షణైస్తు సమాయుతాః స్వస్త్రియో లక్ష్మణాద్యాః । షడ్వింశత్యా లక్షణైశ్చాపి యుక్తా వారుణ్యాద్యా పఞ్చవింశైశ్చ చన్ద్రః

లక్ష్మణాదులు మొదలైన అతని భార్యలకు ఇరవై ఏడు లక్షణాలు ఉంటాయి. వరుణీ మొదలైనవారికి ఇరవై ఆరు లక్షణాలు, చంద్రుడికి ఇరవై ఐదు లక్షణాలు ఉంటాయని చెబుతారు.

అర్థశ్చతుర్వింశతిభిశ్చైవ యుక్తో నాసావాయోర్ద్వ్యధికా వింశతిశ్చ లక్షణైశ్చైకవింశత్యా శచీ యుక్తా న సంశయః

అర్థదేవుడు ఇరవై నాలుగు లక్షణాలతో ఉన్నాడు. వాయుదేవుని ముక్కు ఇరవై రెండు లక్షణాలతో ఉంది. శచీదేవికి ఇరవై ఒక లక్షణాలు ఉన్నాయని సందేహం లేదు.

ప్రవాహా వింశకైర్యుక్తా యమ ఏకోనవింశకైః । పాశ్యష్టాదశభిర్యుక్తో దశసప్తయుతోఽనలః

నదులు ఇరవై లక్షణాలతో ఉంటాయి. యముడు పంతొమ్మిది లక్షణాలతో ఉన్నాడు. పాశ్యుడు పద్దెనిమిది లక్షణాలతో ఉన్నాడు. అగ్నిదేవుడు పదిహేడు, పది లక్షణాలతో ఉన్నాడు.

వైవస్వతః షోడశభిమిత్రః పఞ్చదశైర్యుతః । చతుర్దశైస్తు(చతుర్వింశైస్తు?) ధనపః పావకస్తు త్రయోదశైః

వైవస్వతుడు పదహారు లక్షణాలతో ఉన్నాడు. మిత్రుడు పదిహేను లక్షణాలతో ఉన్నాడు. ధనదుడు పద్నాలుగు లక్షణాలతో ఉన్నాడు. పావకుడు పదమూడు లక్షణాలతో ఉన్నాడు.

గఙ్గా ద్వాదశభిర్యుక్తా బుధ ఏకాదశైర్యుతః । శనిస్తు దశసంఖ్యాకైః పుష్కరో నవభిర్యుతః

గంగాదేవి పన్నెండు లక్షణాలతో ఉన్నది. బుధుడు పదకొండు లక్షణాలతో ఉన్నాడు. శనిదేవుడు పది లక్షణాలతో ఉన్నాడు. పుష్కరుడు తొమ్మిది లక్షణాలతో ఉన్నాడు.

అథ షోడశసాహస్రం భార్యాస్తు మమ వల్లభాః । అష్టభిశ్చైవ సంయుక్తాః సప్తభిః పితరస్తథా

ఇప్పుడు, నాకు ప్రియమైన భార్యలు పదహారు వేల మంది ఉన్నారు. పితృదేవతలు ఎనిమిది, ఏడు లక్షణాలతో ఉంటారు.

షడ్భిశ్చ దేవగన్ధర్వాః పఞ్చభిస్తదనన్తరాః । చతుర్భిః క్షితిపాః ప్రోక్తాస్త్రిభిరన్యే చ సంయుతాః

దేవతలు, గంధర్వులు ఆరు లక్షణాలతో ఉంటారు. వెంటనే వచ్చే వారు అయిదు లక్షణాలతో ఉంటారు. రాజులు నాలుగు లక్షణాలతో ఉంటారని చెబుతారు. మిగతా వారు మూడు లక్షణాలతో కలిగి ఉంటారు.

ఉదరే కిఞ్చిదాధిక్యే హ్రస్వే పాదే చ కర్ణయోః । శిఖాధిక్యం వినా విప్ర భార్యాయాం చ శివస్య చ

బ్రాహ్మణా, పొట్టలో కొద్దిగా ఎక్కువగా ఉండటం, కాళ్లు లేదా చెవులు చిన్నగా ఉండటం, తలపై ఎక్కువగా ఉండటం — ఇవన్నీ భార్యకు, శివుడికి తప్పితే — లోపాలుగా పరిగణించబడతాయి.