గరుడపురాణమ్

వాణీ విజానాతి హరేర్గుణాంశ్చ స్వయంభువో నైవ తావద్విశేషాన్ । త్రైగుణ్యరూపాత్పరతః సదైవ పశ్యేద్విష్ణుం కృష్ణరూపం ఖగేన్ద్ర ॥ ౩,౧౯.

వాణీ హరిలోని గుణాలను తెలుసు, కాని స్వయంభువు ఆ విశేషాలను తెలుసుకోడు. మూడు గుణాలకు అతీతంగా, విష్ణువు కృష్ణరూపంలో ఎప్పుడూ కనిపిస్తాడు, పక్షిరాజా.

శేషో రుద్రో వీన్ద్ర ఏతైశ్చ సర్వే తమో మాత్రే ప్రవిజానన్తి సంస్థమ్ । వాణీదృష్టాన్సవిశేషాన్ గుణాంస్తే జానన్తి నో సత్యమేవోక్తమఙ్గ ॥ ౩,౧౯.

శేషుడు, రుద్రుడు, ఇంద్రుడు, వీరందరూ చీకటి స్థితినే తెలుసుకుంటారు. వాణీ చూసిన విశేష గుణాలను వీరు అసలు తెలుసుకోరు — ఇది నిజమే, ప్రియమైనవాడా.

ఉమా సుపర్ణా వారుణీ చేతి తిస్రః సహైవ తః ప్రవిజానన్తి సుస్థమ్ । హరేర్విశేషానరుద్ర దృష్టాన్ఖగేన్ద్ర జానన్తి నైతాః క్వాపి దేశే చ కాలే ॥ ౩,౧౯.

ఉమ, సుపర్ణ, వారుణి — ఈ ముగ్గురు కలిసే బాగా తెలుసుకుంటారు. కానీ రుద్రుడు చూసిన హరిలోని విశేషాలను, పక్షిరాజా, వీరు ఎక్కడా, ఎప్పుడూ తెలుసుకోరు.

ఇన్ద్రాదయః ప్రవిజానన్తి వీన్ద్ర అహఙ్కారే వ్యాప్తరూపం హరిం చ । దక్షాద్యా వై బుద్ధితత్త్వే స్థితం తం జానన్తి తే సోమసూర్యాదయశ్చ ॥ ౩,౧౯.

ఇంద్రుడు మొదలైనవారు, అహంకారంతో నిండిన రూపంలో హరిని తెలుసుకుంటారు. దక్షుడు మొదలైనవారు, సోముడు, సూర్యుడు మొదలైనవారు, బుద్ధితత్త్వంలో స్థితుడైన హరిని తెలుసుకుంటారు.

విష్ణుం హరిం భూతతత్త్వే స్థితం చ యే చాన్యే చ ప్రవిజానన్తి నిత్యమ్ । అన్యే చ పశ్యన్తి యథా స్వయోగ్యమణ్డాన్తరస్థం హరిరూపం ఖగేన్ద్ర ॥ ౩,౧౯.

భూతతత్త్వంలో స్థితుడైన విష్ణువును, హరిని ఎవరైనా ఎప్పుడూ తెలుసుకుంటారు. మరికొందరు, తాము యోగ్యులైనంతవరకు, ఆండంలో ఉన్న హరిలోని రూపాన్ని చూస్తారు, పక్షిరాజా.

కేచిత్ప్రపశ్యన్తి హరేశ్చ రూపం త్వదీయహృత్స్థం హృది కేచిత్సదైవ । ఏవంప్రకారం ప్రవిజానీహి వీన్ద్ర హ్యథో శృణు త్వంమమ భార్యాః షడేతాః ॥ ౩,౧౯.

కొంతమంది తమ హృదయాల్లో ఎప్పుడూ ఉన్న హరిదేవుని రూపాన్ని చూస్తారు. మరికొందరు ఆయనను ఎల్లప్పుడూ హృదయంలోనే దర్శిస్తారు. పక్షీరాజా, ఇది బాగా తెలుసుకో. ఇప్పుడు నా ఆరు భార్యల గురించి చెబుతాను, విను.

రుక్మిణ్యాద్యాః షణ్మహిష్యో మమశ్రీర్నీలా చ యా మమ భార్యా ఖగేన్ద్ర । సర్గే పూర్వస్మిన్హవ్యవాహస్య పుత్రీ తాస్తా భజే సద్య ఏవా విశేషాత్ ॥ ౩,౧౯.

రుక్మిణి మొదలైన ఆరు మహిషులు, అలాగే నీలా అనే శ్రీమతి కూడా నా భార్యలు, పక్షీరాజా. సృష్టి ప్రారంభంలో, హవ్యవాహుని కుమార్తెలుగా వారు పుట్టారు. నేను వారిని ఇప్పటికీ ప్రత్యేకంగా పూజిస్తున్నాను.

కన్యైవ సా కృష్ణపత్నీ చ కామాంస్తాంస్తాన్ భజేన్మనసా చిన్తితాంశ్చ । అతీవ యత్నం కవ్యవాహం ఖగేన్ద్ర పితృష్వేకః సర్వదా వై చకార ॥ ౩,౧౯.

ఆమె కన్యగా ఉన్నా, కృష్ణుని భార్య అయినా, తన మనసులో ఆయనకే కోరికతో, ఆలోచనల్లో ఆయననే భక్తిగా పూజించింది. పక్షీరాజా, హవ్యవాహుడు ఆమె కోసం పితృదేవతలకు ఎప్పుడూ ఎంతో శ్రమపడ్డాడు.

తథైవ సా నైవ భర్తారమాప యతస్తు సా కృష్ణనిష్ఠైకచిత్తా ॥ ౩,౧౯.

అయినా, ఆమె ఎవరినీ భర్తగా అంగీకరించలేదు. ఎందుకంటే ఆమె మనసు కృష్ణుని మీదే నిలిచిపోయింది.

తదాబ్రవీత్కవ్యవాహశ్చ పుత్రీం పతిం కిమర్థం నేచ్ఛసి మూఢబుద్ధే । తదాబ్రవీత్కవ్యవాహం చ పుత్త్రీ హరిం వినా సర్వగుణోపపన్నే । జన్మన్యస్మిన్ భర్తృతా నాస్తి దేవ యతో భర్తా హరిరేవైక ఏవ ॥ ౩,౧౯.

అప్పుడు హవ్యవాహుడు తన కుమార్తెను అడిగాడు: 'మూఢమతి, నీకు భర్త ఎందుకు వద్దు?' అప్పుడు ఆ కుమార్తె ఇలా చెప్పింది: 'తండ్రి, హరి దేవుడిని తప్పించి, అన్ని గుణాలతో ఉన్నవారిని తప్ప, నాకు ఈ జన్మలో ఎవ్వరూ భర్తలు కావు. హరిదేవుడే నిజమైన భర్త.'

యతో లోకే సుస్త్రియః సర్వ ఏవ సందా జ్ఞేయా విధవాస్తే హి నిత్యమ్ । అనాదినిత్యం భువనైకసారం సుసుందరం మోక్షదం కామదం చ ॥ ౩,౧౯.

కాబట్టి, ఈ లోకంలో అన్ని స్త్రీలు వితంతువులే అని తెలుసుకోవాలి. ఎందుకంటే, భర్తలు ఎప్పుడూ అశాశ్వతులు. ఆదిమమైన, శాశ్వతమైన, లోకాలకు ఆధారమైన, అందమైన, మోక్షాన్ని, కోరికలను ప్రసాదించే హరిదేవుడే నిజమైన భర్త.

ఏతాదృశం న విజానన్తి యాస్తు సర్వాస్తా వై విధవాః సర్వదైవ । నిమిత్తభూతం భర్తృరూపం చ జీవం దైవోపేతం హరిభక్త్యా విహీనమ్ ॥ ౩,౧౯.

ఇలాంటి విషయాన్ని తెలియని స్త్రీలు ఎప్పుడూ నిజమైన వితంతువులే. భర్తగా కనిపించే జీవుడు కేవలం కారణమే, హరిభక్తి లేకుండా, విధి చేతనే కలిసినవాడు.

సుకశ్మలం నవరన్ధ్రైః స్రవన్తం దుర్గన్ధయుక్తం సర్వదా కుత్సితం చ । ఏతాదృశే భర్తృజీవే ను తాత ప్రయోజనం నాస్తి కృష్ణం విహాయ ॥ ౩,౧౯.

తండ్రి, కృష్ణుని వదిలిపెట్టి, శరీరమే భర్తగా భావిస్తే, అది ఎప్పుడూ అపవిత్రంగా, తొమ్మిది రంధ్రాల నుంచి మలినాలు కారుతూ, దుర్గంధంతో, హీనంగా ఉంటుంది. అలాంటి భర్తతో ఏమి ప్రయోజనం?

దేవస్త్రియో నిజభర్తౄన్విహాయ తత్ర స్థితం ప్రీణయన్త్యేవ నిత్యమ్ । అతశ్చ తాః సధవాః సర్వదైవ లోకైర్వన్ద్యా నాత్ర విచార్యమస్తి ॥ ౩,౧౯.

దేవతా స్త్రీలు తమ భర్తలను వదిలిపెట్టి, అక్కడ ఉన్న హరిదేవుని ఎల్లప్పుడూ సంతోషపరుస్తారు. అందుకే, అలాంటి సతీస్త్రీలు ఎప్పుడూ లోకాల్లో గౌరవించబడతారు. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

భర్తాస్తే హరిభక్తా యది స్యురాసాం స్త్రీణాం జన్మసాఫల్యమేవ । అనేకజన్మార్జితపుణ్యసంచయైస్తద్భర్తారో హరిభక్తా భవేయుః ॥ ౩,౧౯.

వారి భర్తలు హరిభక్తులు అయితే, ఆ స్త్రీల జన్మ సార్థకమవుతుంది. అనేక జన్మల్లో కూడిన పుణ్యఫలంతోనే అలాంటి హరిభక్త భర్తలు లభిస్తారు.

యద్భర్తారో హరిభక్తా న సంతి తాభిస్త్యాజ్యం స్వీయగాత్రం భృశం హి । స్వభర్తృతం కృష్ణరూపం హరిం చ స్మృత్వా సమ్యగ్యది గాత్రం త్యజేయుః ॥ ౩,౧౯.

వారి భర్తలు హరిభక్తులు కాకపోతే, అలాంటి స్త్రీలు తమ శరీరాన్ని విడిచిపెట్టాలి. నిజమైన భర్తగా కృష్ణుని, హరిదేవుని స్మరించి, సరిగ్గా శరీరాన్ని విడిచినప్పుడు అది సముచితమే.

తదా నైవ హ్యాత్మహత్యాదిదోషాః స్త్రీణామేవం నిర్ణయోయం హి శాస్త్రే । యద్భర్తారో న విజానన్తి విష్ణుం తాసాం సంగో నైవ కార్యః కదాపి ॥ ౩,౧౯.

అప్పుడు అలాంటి స్త్రీలకు ఆత్మహత్య వంటి దోషాలు ఉండవు; ఇది శాస్త్ర నిర్ణయం. వారి భర్తలు విష్ణువును గుర్తించకపోతే, అలాంటి వారితో ఎప్పుడూ కలవకూడదు.

అనేక జన్మార్జితపుణ్యసంచయాత్తద్భర్తారో విష్ణుభక్తా భవేయుః । కలౌ యుగే దుర్లభా విష్ణుభక్తా హరేభక్తిర్దుర్లభా సర్వదైవ ॥ ౩,౧౯.

అనేక జన్మల్లో కూడిన పుణ్యఫలంతోనే అలాంటి స్త్రీలకు విష్ణుభక్త భర్తలు లభిస్తారు. కలియుగంలో విష్ణుభక్తులు చాలా అరుదు; హరిభక్తి ఎప్పుడూ దుర్లభమే.

హరేః కథా దుర్లభా మర్త్యలోకే హరేర్దీక్షా దుర్లభా దుర్లభా చ । హరేస్తత్త్వే నిర్ణయో దుర్లభో హి హరేర్దాసైః సంగమో దుర్లభశ్చ ॥ ౩,౧౯.

ఈ మానవ లోకంలో హరి కథలు దుర్లభం, హరిదీక్ష దుర్లభం, హరిదేవుని తత్వాన్ని తెలుసుకోవడం కూడా దుర్లభం. హరిదాసులతో సత్సంగతీ కూడా దుర్లభమే.

ప్రదక్షిణం దుర్లభం వై మురారేర్నమస్కారో దుర్లభో వై కలౌ చ । తద్భక్తానాం పాలనం దుర్లభం చ సద్వైష్ణవానాం దుర్లభం హ్యన్నదానమ్ ॥ ౩,౧౯.

మురారి ప్రదక్షిణ చేయడం అరుదు, కలియుగంలో ఆయనకు నమస్కరించడం కూడా అరుదే. ఆయన భక్తులను రక్షించడం అరుదు, నిజమైన వైష్ణవులకు అన్నదానం చేయడం కూడా చాలా అరుదు.

తన్త్రోక్తపూజా దుర్లభా వై మురారేర్నామగ్రహో దుర్లభశ్చవ విష్ణోః । సువైష్ణవానాం పుజనం దుర్లభం హి సద్వైష్ణవానాం భాషణం దుర్లభం చ ॥ ౩,౧౯.

తంత్రాలలో చెప్పిన విధంగా మురారి పూజ అరుదు, విష్ణునామాన్ని జపించడం కూడా అరుదే. నిజమైన వైష్ణవులను గౌరవించడం అరుదు, వారితో మాట్లాడటం కూడా అరుదే.

శాలగ్రామస్పర్శనం దుర్లభం చ సద్వైష్ణవానాం దర్శనం దుర్లభం హి । గోస్పర్శనం దుర్లభం మర్త్యలోకే సద్గాయనం దుర్లభం సద్గురుఞ్చ ॥ ౩,౧౯.

శాలగ్రామాన్ని తాకడం అరుదు, నిజమైన వైష్ణవులను దర్శించడం కూడా అరుదే. ఈ మానవ లోకంలో ఆవును తాకడం అరుదు, సద్గీతాలు పాడడం, సద్గురువును పొందడం కూడా అరుదే.

సద్భార్యాః సత్పుత్రకా దుర్లభా హి శేషాచలస్థస్య హరేశ్చ దర్శనమ్ । సుదుర్లభం రఙ్గనాథస్య తీరే కావేర్యా వై దర్శనం విష్ణుపద్యాః ॥ ౩,౧౯.

సద్భార్యలు, మంచి కుమారులు అరుదు, శేషాచలంపై ఉన్న హరిదేవుని దర్శనం కూడా అరుదే. కావేరి తీరంలో రంగనాథుని దర్శనం, విష్ణుపద వద్ద దర్శనం మరింత అరుదైనది.

కాఞ్చీక్షేత్రే వరదరాజస్య సేవా సుదుర్లభా దర్శనం చైవ లోకే । సుదుర్లభం దర్శనం రామసేతోః సుదుర్లభా మధ్వశాస్త్రే చ శక్తిః ॥ ౩,౧౯.

కాంచీక్షేత్రంలో వరదరాజుని సేవ చేయడం చాలా అరుదు, ఆయన దర్శనం కూడా ఈ లోకంలో దుర్లభం. అలాగే రామసేతువు దర్శనం, మధ్వశాస్త్రంలో నైపుణ్యం కూడా చాలా అరుదైనవే.

భీమాతీరే సంస్థితస్యాపి విష్ణోః సుదుర్లభం దర్శనం చాహురార్యాః । రేవాతీరే సంస్థితస్యాపి విష్ణోర్గయాక్షేత్రే విష్ణుపాదస్య చైవ ॥ ౩,౧౯.

భీమానది తీరంలో ఉన్నవారికైనా విష్ణువు దర్శనం మహర్షులు దుర్లభమని చెబుతారు. అలాగే రేవానది తీరంలో, గయాక్షేత్రంలో విష్ణుపాద దర్శనం కూడా చాలా అరుదు.

తథా బద్రౌ సంస్థిత స్యాపి విష్ణోః సుదుర్లభం మర్త్యలోకే స్థితానామ్ । శేషాచలే శ్రీనివాసాశ్రమే చ తపస్వినో దుర్లభా మర్త్యలోకే ॥ ౩,౧౯.

అలాగే బదరిలో నివసించే వారికి కూడా మానవ లోకంలో విష్ణువు దర్శనం చాలా కష్టం. శేషాచలంలో, శ్రీనివాస ఆశ్రమంలో తపస్సు చేసే వారికి కూడా ఈ లోకంలో ఆయన దర్శనం దుర్లభమే.

ప్రయాగాఖ్యే మాధవస్యాపి నిత్యం సుదర్శనం దుర్లభం వై నృణాం హి ॥ ౩,౧౯.

ప్రయాగంలో మాధవుని నిరంతర దర్శనం కూడా మనుషులకు చాలా కష్టంగా లభిస్తుంది.

అతో నేచ్ఛామి భర్తారం కృష్ణాదన్యం కదాచన । ఏవముక్త్వా సా పితరం యయౌ శేషాచలం ప్రతి ॥ ౩,౧౯.

అందువల్ల నాకు కృష్ణుడిని కాకుండా మరెవరినీ భర్తగా కోరడం ఎప్పుడూ ఇష్టం లేదు. ఇలా తన తండ్రితో చెప్పి, ఆమె శేషాచలానికి బయలుదేరింది.

కపిలాఖ్యమహాతీర్థే ఆరురోహ మహాగిరిమ్ । తత్రస్థం శ్రీనివాసం చ దృష్ట్వా నత్వా మహాసతీ ॥ ౩,౧౯.

కపిలా అని పిలిచే పవిత్ర తీర్థంలో, ఆమె గొప్ప కొండపైకి ఎక్కింది. అక్కడ ఉన్న శ్రీనివాసుని చూసి, ఆ మహాసతీ ఆయనకు నమస్కరించింది.