గరుడపురాణమ్

భారత్యాశ్చ శతం జ్ఞానం బలం చ సముదాహృతమ్ । ఏవమేవ చ వాయోశ్చ జ్ఞానం చైవమితి స్ఫుటమ్ ॥ ౩,౧౯.

భారతిలో వంద రెట్లు జ్ఞానమూ, బలమూ ఉన్నాయని చెప్పబడింది. అలాగే వాయువు జ్ఞానం కూడా ఇలానే ఉందని స్పష్టంగా చెప్పబడింది.

యథా దీపాచ్ఛతగుణా అగ్నిజ్వాలా న దీపవత్ । స్ఫుటీభవేద్యథైవాగ్నిర్బహులోపి న సూర్యవత్ ॥ ౩,౧౯.

దీపం కన్నా అగ్ని జ్వాల వంద రెట్లు ఎక్కువైనా, అది దీపంలా ఉండదు. అలాగే అగ్ని ఎంత ఎక్కువగా ఉన్నా, అది ఎప్పటికీ సూర్యునిలా స్పష్టంగా ఉండదు.

యథైవ సూర్యాద్ద్విగుణశ్చన్ద్రో నైవ స్ఫుటీభవేత్ । ఆనన్దతారతమ్యం చ యథోక్తం తు మయా తవ ॥ ౩,౧౯.

సూర్యుని కంటే చంద్రుడు రెట్టింపు ప్రకాశమున్నా, సూర్యునిలా స్పష్టంగా ఉండడు. ఆనందానికి ఉన్న తారతమ్యాన్ని కూడా నేను నీకు వివరించాను.

తథైవ జానీహి ఖగ నాన్యథా తు కథఞ్చన । అహం విజానామి మయి స్థితాన్ గుణాన్సర్వైర్విశేషైశ్చ ఖగేన్ద్ర సంయుతాన్ ॥ ౩,౧౯.

ఇదే విధంగా తెలుసుకో, పక్షిరాజా, ఎప్పుడూ వేరుగా కాదు. నా లోని అన్ని విశేష గుణాలను నేను బాగా తెలుసు, పక్షిరాజా.

సుసూక్ష్మరూపాంశ్చ సదా ఖగేన్ద్ర మయాప్యదృష్టో నాస్తి నాస్త్యేవ కశ్చిత్ ॥ ౩,౧౯.

ఎంత సూక్ష్మమైన రూపాలైనా, పక్షిరాజా, నాకు కనిపించవు. నిజంగా, అలాంటి వారు ఎవరూ లేరు.

సర్వావతారేష్వపి విద్యమానం హరిం విజానాతి రమాపి దేవీ ॥ ౩,౧౯.

ప్రతి అవతారంలోనూ, లక్ష్మీదేవి హరిని తెలుసు.

హరేర్గుణాన్సర్వవిశేషసంయుతానఖణ్డరూపాన్సా విజానాతి దేవీ । సుసూక్ష్మరూపాన్సా విజానాతి దేవీ బ్రహ్మాదిభ్యో మత్ప్రసాదాధికం చ ॥ ౩,౧౯.

హరిలోని అన్ని విశేష గుణాలను, అవిభాజ్యమైన రూపాన్ని ఆ దేవి తెలుసు. అత్యంత సూక్ష్మమైన రూపాలను కూడా ఆమె తెలుసు. నా కృప వల్ల ఆమె బ్రహ్మాదులకన్నా ఎక్కువగా తెలుసు.

స్వాత్మస్వరూపం ప్రవిజానాతి దేవీ సుసూక్ష్మరూపం సువిశేషైశ్చ యుక్తమ్ । స్వాన్యం ప్రపఞ్చం ప్రవిజానాతి లక్ష్మీస్తథాప్యశేషైః సువిశేషైశ్చ యుక్తమ్ ॥ ౩,౧౯.

ఆ దేవి తన స్వరూపాన్ని, సూక్ష్మంగా, విశేషాలతో కూడినదిగా బాగా తెలుసు. లక్ష్మీదేవి తన ప్రపంచాన్ని కూడా అన్ని విశేషాలతో కూడినదిగా తెలుసు.

బ్రహ్మాపి పశ్యేత్సర్వగం వాసుదేవం వాయ్వాదిభ్యో హ్యధికాన్సద్గుణాంశ్చ । శ్రోత్రం న జానాతి హరేర్గుణాంశ్చ సుసూక్ష్మరూపాంశ్చ విశేషసంయుతాన్ ॥ ౩,౧౯.

బ్రహ్మ కూడా వాసుదేవుడిని, వాయువు మొదలైనవాటికన్నా ఎక్కువ మంచి గుణాలను చూస్తాడు. కానీ హరిలోని గుణాలను, అత్యంత సూక్ష్మమైన విశేషాలను అతడు తెలుసుకోడు.

స్పష్టస్వరూపేణ యథా విదుః సురా ముక్త్వా బ్రహ్మాణం న తథా తేప్యముక్తాః । స్వాత్మానమన్యచ్చ సదా విశేషర్యుక్తం విజానాతి విధిశ్చ మారుతః ॥ ౩,౧౯.

దేవతలు స్పష్టమైన రూపాన్ని తెలుసుకుంటారు, బ్రహ్మను తప్ప. ముక్తులు కూడా అంతగా తెలుసుకోరు. విధి, మారుతుడు తమను తాము, ఇతరులను విశేషాలతో కూడినదిగా ఎప్పుడూ తెలుసుకుంటారు.

వాణీ విజానాతి హరేర్గుణాంశ్చ స్వయంభువో నైవ తావద్విశేషాన్ । త్రైగుణ్యరూపాత్పరతః సదైవ పశ్యేద్విష్ణుం కృష్ణరూపం ఖగేన్ద్ర ॥ ౩,౧౯.

వాణీ హరిలోని గుణాలను తెలుసు, కాని స్వయంభువు ఆ విశేషాలను తెలుసుకోడు. మూడు గుణాలకు అతీతంగా, విష్ణువు కృష్ణరూపంలో ఎప్పుడూ కనిపిస్తాడు, పక్షిరాజా.

శేషో రుద్రో వీన్ద్ర ఏతైశ్చ సర్వే తమో మాత్రే ప్రవిజానన్తి సంస్థమ్ । వాణీదృష్టాన్సవిశేషాన్ గుణాంస్తే జానన్తి నో సత్యమేవోక్తమఙ్గ ॥ ౩,౧౯.

శేషుడు, రుద్రుడు, ఇంద్రుడు, వీరందరూ చీకటి స్థితినే తెలుసుకుంటారు. వాణీ చూసిన విశేష గుణాలను వీరు అసలు తెలుసుకోరు — ఇది నిజమే, ప్రియమైనవాడా.

ఉమా సుపర్ణా వారుణీ చేతి తిస్రః సహైవ తః ప్రవిజానన్తి సుస్థమ్ । హరేర్విశేషానరుద్ర దృష్టాన్ఖగేన్ద్ర జానన్తి నైతాః క్వాపి దేశే చ కాలే ॥ ౩,౧౯.

ఉమ, సుపర్ణ, వారుణి — ఈ ముగ్గురు కలిసే బాగా తెలుసుకుంటారు. కానీ రుద్రుడు చూసిన హరిలోని విశేషాలను, పక్షిరాజా, వీరు ఎక్కడా, ఎప్పుడూ తెలుసుకోరు.

ఇన్ద్రాదయః ప్రవిజానన్తి వీన్ద్ర అహఙ్కారే వ్యాప్తరూపం హరిం చ । దక్షాద్యా వై బుద్ధితత్త్వే స్థితం తం జానన్తి తే సోమసూర్యాదయశ్చ ॥ ౩,౧౯.

ఇంద్రుడు మొదలైనవారు, అహంకారంతో నిండిన రూపంలో హరిని తెలుసుకుంటారు. దక్షుడు మొదలైనవారు, సోముడు, సూర్యుడు మొదలైనవారు, బుద్ధితత్త్వంలో స్థితుడైన హరిని తెలుసుకుంటారు.

విష్ణుం హరిం భూతతత్త్వే స్థితం చ యే చాన్యే చ ప్రవిజానన్తి నిత్యమ్ । అన్యే చ పశ్యన్తి యథా స్వయోగ్యమణ్డాన్తరస్థం హరిరూపం ఖగేన్ద్ర ॥ ౩,౧౯.

భూతతత్త్వంలో స్థితుడైన విష్ణువును, హరిని ఎవరైనా ఎప్పుడూ తెలుసుకుంటారు. మరికొందరు, తాము యోగ్యులైనంతవరకు, ఆండంలో ఉన్న హరిలోని రూపాన్ని చూస్తారు, పక్షిరాజా.

కేచిత్ప్రపశ్యన్తి హరేశ్చ రూపం త్వదీయహృత్స్థం హృది కేచిత్సదైవ । ఏవంప్రకారం ప్రవిజానీహి వీన్ద్ర హ్యథో శృణు త్వంమమ భార్యాః షడేతాః ॥ ౩,౧౯.

కొంతమంది తమ హృదయాల్లో ఎప్పుడూ ఉన్న హరిదేవుని రూపాన్ని చూస్తారు. మరికొందరు ఆయనను ఎల్లప్పుడూ హృదయంలోనే దర్శిస్తారు. పక్షీరాజా, ఇది బాగా తెలుసుకో. ఇప్పుడు నా ఆరు భార్యల గురించి చెబుతాను, విను.

రుక్మిణ్యాద్యాః షణ్మహిష్యో మమశ్రీర్నీలా చ యా మమ భార్యా ఖగేన్ద్ర । సర్గే పూర్వస్మిన్హవ్యవాహస్య పుత్రీ తాస్తా భజే సద్య ఏవా విశేషాత్ ॥ ౩,౧౯.

రుక్మిణి మొదలైన ఆరు మహిషులు, అలాగే నీలా అనే శ్రీమతి కూడా నా భార్యలు, పక్షీరాజా. సృష్టి ప్రారంభంలో, హవ్యవాహుని కుమార్తెలుగా వారు పుట్టారు. నేను వారిని ఇప్పటికీ ప్రత్యేకంగా పూజిస్తున్నాను.

కన్యైవ సా కృష్ణపత్నీ చ కామాంస్తాంస్తాన్ భజేన్మనసా చిన్తితాంశ్చ । అతీవ యత్నం కవ్యవాహం ఖగేన్ద్ర పితృష్వేకః సర్వదా వై చకార ॥ ౩,౧౯.

ఆమె కన్యగా ఉన్నా, కృష్ణుని భార్య అయినా, తన మనసులో ఆయనకే కోరికతో, ఆలోచనల్లో ఆయననే భక్తిగా పూజించింది. పక్షీరాజా, హవ్యవాహుడు ఆమె కోసం పితృదేవతలకు ఎప్పుడూ ఎంతో శ్రమపడ్డాడు.

తథైవ సా నైవ భర్తారమాప యతస్తు సా కృష్ణనిష్ఠైకచిత్తా ॥ ౩,౧౯.

అయినా, ఆమె ఎవరినీ భర్తగా అంగీకరించలేదు. ఎందుకంటే ఆమె మనసు కృష్ణుని మీదే నిలిచిపోయింది.

తదాబ్రవీత్కవ్యవాహశ్చ పుత్రీం పతిం కిమర్థం నేచ్ఛసి మూఢబుద్ధే । తదాబ్రవీత్కవ్యవాహం చ పుత్త్రీ హరిం వినా సర్వగుణోపపన్నే । జన్మన్యస్మిన్ భర్తృతా నాస్తి దేవ యతో భర్తా హరిరేవైక ఏవ ॥ ౩,౧౯.

అప్పుడు హవ్యవాహుడు తన కుమార్తెను అడిగాడు: 'మూఢమతి, నీకు భర్త ఎందుకు వద్దు?' అప్పుడు ఆ కుమార్తె ఇలా చెప్పింది: 'తండ్రి, హరి దేవుడిని తప్పించి, అన్ని గుణాలతో ఉన్నవారిని తప్ప, నాకు ఈ జన్మలో ఎవ్వరూ భర్తలు కావు. హరిదేవుడే నిజమైన భర్త.'

యతో లోకే సుస్త్రియః సర్వ ఏవ సందా జ్ఞేయా విధవాస్తే హి నిత్యమ్ । అనాదినిత్యం భువనైకసారం సుసుందరం మోక్షదం కామదం చ ॥ ౩,౧౯.

కాబట్టి, ఈ లోకంలో అన్ని స్త్రీలు వితంతువులే అని తెలుసుకోవాలి. ఎందుకంటే, భర్తలు ఎప్పుడూ అశాశ్వతులు. ఆదిమమైన, శాశ్వతమైన, లోకాలకు ఆధారమైన, అందమైన, మోక్షాన్ని, కోరికలను ప్రసాదించే హరిదేవుడే నిజమైన భర్త.

ఏతాదృశం న విజానన్తి యాస్తు సర్వాస్తా వై విధవాః సర్వదైవ । నిమిత్తభూతం భర్తృరూపం చ జీవం దైవోపేతం హరిభక్త్యా విహీనమ్ ॥ ౩,౧౯.

ఇలాంటి విషయాన్ని తెలియని స్త్రీలు ఎప్పుడూ నిజమైన వితంతువులే. భర్తగా కనిపించే జీవుడు కేవలం కారణమే, హరిభక్తి లేకుండా, విధి చేతనే కలిసినవాడు.

సుకశ్మలం నవరన్ధ్రైః స్రవన్తం దుర్గన్ధయుక్తం సర్వదా కుత్సితం చ । ఏతాదృశే భర్తృజీవే ను తాత ప్రయోజనం నాస్తి కృష్ణం విహాయ ॥ ౩,౧౯.

తండ్రి, కృష్ణుని వదిలిపెట్టి, శరీరమే భర్తగా భావిస్తే, అది ఎప్పుడూ అపవిత్రంగా, తొమ్మిది రంధ్రాల నుంచి మలినాలు కారుతూ, దుర్గంధంతో, హీనంగా ఉంటుంది. అలాంటి భర్తతో ఏమి ప్రయోజనం?

దేవస్త్రియో నిజభర్తౄన్విహాయ తత్ర స్థితం ప్రీణయన్త్యేవ నిత్యమ్ । అతశ్చ తాః సధవాః సర్వదైవ లోకైర్వన్ద్యా నాత్ర విచార్యమస్తి ॥ ౩,౧౯.

దేవతా స్త్రీలు తమ భర్తలను వదిలిపెట్టి, అక్కడ ఉన్న హరిదేవుని ఎల్లప్పుడూ సంతోషపరుస్తారు. అందుకే, అలాంటి సతీస్త్రీలు ఎప్పుడూ లోకాల్లో గౌరవించబడతారు. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

భర్తాస్తే హరిభక్తా యది స్యురాసాం స్త్రీణాం జన్మసాఫల్యమేవ । అనేకజన్మార్జితపుణ్యసంచయైస్తద్భర్తారో హరిభక్తా భవేయుః ॥ ౩,౧౯.

వారి భర్తలు హరిభక్తులు అయితే, ఆ స్త్రీల జన్మ సార్థకమవుతుంది. అనేక జన్మల్లో కూడిన పుణ్యఫలంతోనే అలాంటి హరిభక్త భర్తలు లభిస్తారు.

యద్భర్తారో హరిభక్తా న సంతి తాభిస్త్యాజ్యం స్వీయగాత్రం భృశం హి । స్వభర్తృతం కృష్ణరూపం హరిం చ స్మృత్వా సమ్యగ్యది గాత్రం త్యజేయుః ॥ ౩,౧౯.

వారి భర్తలు హరిభక్తులు కాకపోతే, అలాంటి స్త్రీలు తమ శరీరాన్ని విడిచిపెట్టాలి. నిజమైన భర్తగా కృష్ణుని, హరిదేవుని స్మరించి, సరిగ్గా శరీరాన్ని విడిచినప్పుడు అది సముచితమే.

తదా నైవ హ్యాత్మహత్యాదిదోషాః స్త్రీణామేవం నిర్ణయోయం హి శాస్త్రే । యద్భర్తారో న విజానన్తి విష్ణుం తాసాం సంగో నైవ కార్యః కదాపి ॥ ౩,౧౯.

అప్పుడు అలాంటి స్త్రీలకు ఆత్మహత్య వంటి దోషాలు ఉండవు; ఇది శాస్త్ర నిర్ణయం. వారి భర్తలు విష్ణువును గుర్తించకపోతే, అలాంటి వారితో ఎప్పుడూ కలవకూడదు.

అనేక జన్మార్జితపుణ్యసంచయాత్తద్భర్తారో విష్ణుభక్తా భవేయుః । కలౌ యుగే దుర్లభా విష్ణుభక్తా హరేభక్తిర్దుర్లభా సర్వదైవ ॥ ౩,౧౯.

అనేక జన్మల్లో కూడిన పుణ్యఫలంతోనే అలాంటి స్త్రీలకు విష్ణుభక్త భర్తలు లభిస్తారు. కలియుగంలో విష్ణుభక్తులు చాలా అరుదు; హరిభక్తి ఎప్పుడూ దుర్లభమే.

హరేః కథా దుర్లభా మర్త్యలోకే హరేర్దీక్షా దుర్లభా దుర్లభా చ । హరేస్తత్త్వే నిర్ణయో దుర్లభో హి హరేర్దాసైః సంగమో దుర్లభశ్చ ॥ ౩,౧౯.

ఈ మానవ లోకంలో హరి కథలు దుర్లభం, హరిదీక్ష దుర్లభం, హరిదేవుని తత్వాన్ని తెలుసుకోవడం కూడా దుర్లభం. హరిదాసులతో సత్సంగతీ కూడా దుర్లభమే.