ఏవం తు నిర్ణయో జ్ఞేయ ఆనన్దస్య సదా ఖగ । ఏవముక్తం మయా సర్వం కిమన్యచ్ఛ్రోతుమిచ్ఛసి ॥ ౩,౧౮.
ఇలా ఆనందానికి నిర్ణయం ఎప్పుడూ తెలుసుకోవాలి, పక్షీ. నేను అన్నీ చెప్పేశాను; ఇంకేం వినాలని ఉంది?
శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౯ గరుడ ఉవాచ । త్వయోక్తం కృష్ణ గోవిన్ద రుద్రాచ్ఛతగుణాదపి । బ్రహ్మాణీ భారతీ చోభే అధికే దేవసత్తమ ॥ ౩,౧౯.
గరుడుడు ఇలా అన్నాడు: కృష్ణా, గోవిందా, నువ్వు చెప్పినదాని ప్రకారం, బ్రహ్మాణీ, భారతీ ఇద్దరూ రుద్రుని కన్నా వంద రెట్లు గొప్పవారు, దేవతలలో శ్రేష్ఠుడా.
మయా శ్రుతం విరిఞ్చేన ఉమాపర్యన్తమేవ చ । అనన్తాంశైర్విహీనత్వం విరిఞ్చోక్తం సురాధిప ॥ ౩,౧౯.
విరించిని నుండి ఉమా వరకు నేను విన్నాను. అంతే కాదు, విరించే అనేక భాగాలు లేనివారు అని కూడా చెప్పాడు, దేవతాధిపతీ.
సహస్రాంశైర్విహీనత్వం త్వయోక్తం కృష్ణ మాధవ । సర్వేషాం చైవ పూర్వేషామవేక్ష్యైవ హరే విభో ॥ ౩,౧౯.
కృష్ణా, మాధవా, నువ్వు చెప్పినదాని ప్రకారం, వందల భాగాలు లేనివారు అన్నావు. హరే, ప్రభూ, ముందున్న వారందరినీ పరిశీలించి చెప్పావు.
జ్ఞానానన్దబలాదీనాం వాయుపర్యన్తమేవ చ । సహస్రాంశైర్విహీనత్వం జ్ఞానాదీనాం మహేశ్వర ॥ ౩,౧౯.
జ్ఞానం, ఆనందం, బలం మొదలైనవాటిలో, వాయువు వరకు కూడా, వందల భాగాలు లేనివారు అని, మహేశ్వరా, జ్ఞానం మొదలైన వాటికి వర్తించేది.
నిర్ణయం బ్రృహి గోవిన్ద సర్వజ్ఞోసి న సంశయః । గరుడేనైవముక్తస్తు వాసుదేవోబ్రవీద్ధ్రువమ్ ॥ ౩,౧౯.
గోవిందా, నిర్ణయాన్ని చెప్పు; నువ్వు అన్నీ తెలిసినవాడివి, సందేహమే లేదు. గరుడుడు ఇలా అడిగినప్పుడు, వాసుదేవుడు నిశ్చయంగా సమాధానం ఇచ్చాడు.
శ్రీకృష్ణ ఉవాచ । ఆనన్దాంశైర్విహీనత్వమపేక్ష్యైవ ఖగాధిప । ఉత్తరేషాముత్తరేషాం యోగాదేవమితి స్ఫుటమ్ ॥ ౩,౧౯.
శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: ఆనంద భాగాలు లేనివారిని పరిశీలిస్తే, పక్షిరాజా, ఇది ఉత్తములలో ఉత్తములకు సంబంధించిన యోగం, ఇది స్పష్టంగా అర్థం.
పరిమాణే శతగుణే ఆనన్దే స్ఫుటతావశాత్ । అనన్తగుణవత్త్వం చ బ్రహ్మణా సముదీరితమ్ ॥ ౩,౧౯.
పరిమాణంలో వంద రెట్లు, ఆనందంలో స్పష్టత వల్ల, అనంతమైన గుణాలు బ్రహ్మ ద్వారా ప్రకటించబడ్డాయి.
సహస్రగుణితత్వం చ వాయునా సముదీరితమ్ । యథానన్దే తథా జ్ఞానే విష్ణౌ భక్తౌ బలాధికే ॥ ౩,౧౯.
వాయువు ఊదినప్పుడు, దాని శక్తి వెయ్యిరెట్లు పెరుగుతుంది. ఆనందంలో ఎలా ఉంటుందో, జ్ఞానంలోనూ, విష్ణువు మీద భక్తిలోనూ, బలమే ఎక్కువగా ఉంటుంది.
సర్వే గుణైః శతగుణాః క్రమేణోక్తా ను తేఽఖిలాః । భారత్యాశ్చ శతం జ్ఞానం సుఖం భక్తిబలాధికే ॥ ౩,౧౯.
ప్రతి గుణం, వరుసగా చెప్పినప్పుడు, వంద రెట్లు పెరుగుతాయి. భారతిలో కూడా, జ్ఞానం, సుఖం, భక్తి, బలాలు వంద రెట్లు బలంగా ఉంటాయి.
ఏవం జ్ఞానం సువిజ్ఞేయం మారుతేస్తు బలాదికమ్ । ఏవం జ్ఞానం శతం జ్ఞేయం మారుతే నాత్ర సంశయః ॥ ౩,౧౯.
వాయువు బలానికి సంబంధించిన జ్ఞానం ఈ విధంగా బాగా తెలుసుకోవాలి. అలాగే వాయువులో వంద రెట్లు జ్ఞానం ఉందని ఎలాంటి సందేహం లేదు.
భారత్యాశ్చ శతం జ్ఞానం బలం చ సముదాహృతమ్ । ఏవమేవ చ వాయోశ్చ జ్ఞానం చైవమితి స్ఫుటమ్ ॥ ౩,౧౯.
భారతిలో వంద రెట్లు జ్ఞానమూ, బలమూ ఉన్నాయని చెప్పబడింది. అలాగే వాయువు జ్ఞానం కూడా ఇలానే ఉందని స్పష్టంగా చెప్పబడింది.
యథా దీపాచ్ఛతగుణా అగ్నిజ్వాలా న దీపవత్ । స్ఫుటీభవేద్యథైవాగ్నిర్బహులోపి న సూర్యవత్ ॥ ౩,౧౯.
దీపం కన్నా అగ్ని జ్వాల వంద రెట్లు ఎక్కువైనా, అది దీపంలా ఉండదు. అలాగే అగ్ని ఎంత ఎక్కువగా ఉన్నా, అది ఎప్పటికీ సూర్యునిలా స్పష్టంగా ఉండదు.
యథైవ సూర్యాద్ద్విగుణశ్చన్ద్రో నైవ స్ఫుటీభవేత్ । ఆనన్దతారతమ్యం చ యథోక్తం తు మయా తవ ॥ ౩,౧౯.
సూర్యుని కంటే చంద్రుడు రెట్టింపు ప్రకాశమున్నా, సూర్యునిలా స్పష్టంగా ఉండడు. ఆనందానికి ఉన్న తారతమ్యాన్ని కూడా నేను నీకు వివరించాను.
తథైవ జానీహి ఖగ నాన్యథా తు కథఞ్చన । అహం విజానామి మయి స్థితాన్ గుణాన్సర్వైర్విశేషైశ్చ ఖగేన్ద్ర సంయుతాన్ ॥ ౩,౧౯.
ఇదే విధంగా తెలుసుకో, పక్షిరాజా, ఎప్పుడూ వేరుగా కాదు. నా లోని అన్ని విశేష గుణాలను నేను బాగా తెలుసు, పక్షిరాజా.
సుసూక్ష్మరూపాంశ్చ సదా ఖగేన్ద్ర మయాప్యదృష్టో నాస్తి నాస్త్యేవ కశ్చిత్ ॥ ౩,౧౯.
ఎంత సూక్ష్మమైన రూపాలైనా, పక్షిరాజా, నాకు కనిపించవు. నిజంగా, అలాంటి వారు ఎవరూ లేరు.
సర్వావతారేష్వపి విద్యమానం హరిం విజానాతి రమాపి దేవీ ॥ ౩,౧౯.
ప్రతి అవతారంలోనూ, లక్ష్మీదేవి హరిని తెలుసు.
హరేర్గుణాన్సర్వవిశేషసంయుతానఖణ్డరూపాన్సా విజానాతి దేవీ । సుసూక్ష్మరూపాన్సా విజానాతి దేవీ బ్రహ్మాదిభ్యో మత్ప్రసాదాధికం చ ॥ ౩,౧౯.
హరిలోని అన్ని విశేష గుణాలను, అవిభాజ్యమైన రూపాన్ని ఆ దేవి తెలుసు. అత్యంత సూక్ష్మమైన రూపాలను కూడా ఆమె తెలుసు. నా కృప వల్ల ఆమె బ్రహ్మాదులకన్నా ఎక్కువగా తెలుసు.
స్వాత్మస్వరూపం ప్రవిజానాతి దేవీ సుసూక్ష్మరూపం సువిశేషైశ్చ యుక్తమ్ । స్వాన్యం ప్రపఞ్చం ప్రవిజానాతి లక్ష్మీస్తథాప్యశేషైః సువిశేషైశ్చ యుక్తమ్ ॥ ౩,౧౯.
ఆ దేవి తన స్వరూపాన్ని, సూక్ష్మంగా, విశేషాలతో కూడినదిగా బాగా తెలుసు. లక్ష్మీదేవి తన ప్రపంచాన్ని కూడా అన్ని విశేషాలతో కూడినదిగా తెలుసు.
బ్రహ్మాపి పశ్యేత్సర్వగం వాసుదేవం వాయ్వాదిభ్యో హ్యధికాన్సద్గుణాంశ్చ । శ్రోత్రం న జానాతి హరేర్గుణాంశ్చ సుసూక్ష్మరూపాంశ్చ విశేషసంయుతాన్ ॥ ౩,౧౯.
బ్రహ్మ కూడా వాసుదేవుడిని, వాయువు మొదలైనవాటికన్నా ఎక్కువ మంచి గుణాలను చూస్తాడు. కానీ హరిలోని గుణాలను, అత్యంత సూక్ష్మమైన విశేషాలను అతడు తెలుసుకోడు.
స్పష్టస్వరూపేణ యథా విదుః సురా ముక్త్వా బ్రహ్మాణం న తథా తేప్యముక్తాః । స్వాత్మానమన్యచ్చ సదా విశేషర్యుక్తం విజానాతి విధిశ్చ మారుతః ॥ ౩,౧౯.
దేవతలు స్పష్టమైన రూపాన్ని తెలుసుకుంటారు, బ్రహ్మను తప్ప. ముక్తులు కూడా అంతగా తెలుసుకోరు. విధి, మారుతుడు తమను తాము, ఇతరులను విశేషాలతో కూడినదిగా ఎప్పుడూ తెలుసుకుంటారు.
వాణీ విజానాతి హరేర్గుణాంశ్చ స్వయంభువో నైవ తావద్విశేషాన్ । త్రైగుణ్యరూపాత్పరతః సదైవ పశ్యేద్విష్ణుం కృష్ణరూపం ఖగేన్ద్ర ॥ ౩,౧౯.
వాణీ హరిలోని గుణాలను తెలుసు, కాని స్వయంభువు ఆ విశేషాలను తెలుసుకోడు. మూడు గుణాలకు అతీతంగా, విష్ణువు కృష్ణరూపంలో ఎప్పుడూ కనిపిస్తాడు, పక్షిరాజా.
శేషో రుద్రో వీన్ద్ర ఏతైశ్చ సర్వే తమో మాత్రే ప్రవిజానన్తి సంస్థమ్ । వాణీదృష్టాన్సవిశేషాన్ గుణాంస్తే జానన్తి నో సత్యమేవోక్తమఙ్గ ॥ ౩,౧౯.
శేషుడు, రుద్రుడు, ఇంద్రుడు, వీరందరూ చీకటి స్థితినే తెలుసుకుంటారు. వాణీ చూసిన విశేష గుణాలను వీరు అసలు తెలుసుకోరు — ఇది నిజమే, ప్రియమైనవాడా.
ఉమా సుపర్ణా వారుణీ చేతి తిస్రః సహైవ తః ప్రవిజానన్తి సుస్థమ్ । హరేర్విశేషానరుద్ర దృష్టాన్ఖగేన్ద్ర జానన్తి నైతాః క్వాపి దేశే చ కాలే ॥ ౩,౧౯.
ఉమ, సుపర్ణ, వారుణి — ఈ ముగ్గురు కలిసే బాగా తెలుసుకుంటారు. కానీ రుద్రుడు చూసిన హరిలోని విశేషాలను, పక్షిరాజా, వీరు ఎక్కడా, ఎప్పుడూ తెలుసుకోరు.
ఇన్ద్రాదయః ప్రవిజానన్తి వీన్ద్ర అహఙ్కారే వ్యాప్తరూపం హరిం చ । దక్షాద్యా వై బుద్ధితత్త్వే స్థితం తం జానన్తి తే సోమసూర్యాదయశ్చ ॥ ౩,౧౯.
ఇంద్రుడు మొదలైనవారు, అహంకారంతో నిండిన రూపంలో హరిని తెలుసుకుంటారు. దక్షుడు మొదలైనవారు, సోముడు, సూర్యుడు మొదలైనవారు, బుద్ధితత్త్వంలో స్థితుడైన హరిని తెలుసుకుంటారు.
విష్ణుం హరిం భూతతత్త్వే స్థితం చ యే చాన్యే చ ప్రవిజానన్తి నిత్యమ్ । అన్యే చ పశ్యన్తి యథా స్వయోగ్యమణ్డాన్తరస్థం హరిరూపం ఖగేన్ద్ర ॥ ౩,౧౯.
భూతతత్త్వంలో స్థితుడైన విష్ణువును, హరిని ఎవరైనా ఎప్పుడూ తెలుసుకుంటారు. మరికొందరు, తాము యోగ్యులైనంతవరకు, ఆండంలో ఉన్న హరిలోని రూపాన్ని చూస్తారు, పక్షిరాజా.
కేచిత్ప్రపశ్యన్తి హరేశ్చ రూపం త్వదీయహృత్స్థం హృది కేచిత్సదైవ । ఏవంప్రకారం ప్రవిజానీహి వీన్ద్ర హ్యథో శృణు త్వంమమ భార్యాః షడేతాః ॥ ౩,౧౯.
కొంతమంది తమ హృదయాల్లో ఎప్పుడూ ఉన్న హరిదేవుని రూపాన్ని చూస్తారు. మరికొందరు ఆయనను ఎల్లప్పుడూ హృదయంలోనే దర్శిస్తారు. పక్షీరాజా, ఇది బాగా తెలుసుకో. ఇప్పుడు నా ఆరు భార్యల గురించి చెబుతాను, విను.
రుక్మిణ్యాద్యాః షణ్మహిష్యో మమశ్రీర్నీలా చ యా మమ భార్యా ఖగేన్ద్ర । సర్గే పూర్వస్మిన్హవ్యవాహస్య పుత్రీ తాస్తా భజే సద్య ఏవా విశేషాత్ ॥ ౩,౧౯.
రుక్మిణి మొదలైన ఆరు మహిషులు, అలాగే నీలా అనే శ్రీమతి కూడా నా భార్యలు, పక్షీరాజా. సృష్టి ప్రారంభంలో, హవ్యవాహుని కుమార్తెలుగా వారు పుట్టారు. నేను వారిని ఇప్పటికీ ప్రత్యేకంగా పూజిస్తున్నాను.
కన్యైవ సా కృష్ణపత్నీ చ కామాంస్తాంస్తాన్ భజేన్మనసా చిన్తితాంశ్చ । అతీవ యత్నం కవ్యవాహం ఖగేన్ద్ర పితృష్వేకః సర్వదా వై చకార ॥ ౩,౧౯.
ఆమె కన్యగా ఉన్నా, కృష్ణుని భార్య అయినా, తన మనసులో ఆయనకే కోరికతో, ఆలోచనల్లో ఆయననే భక్తిగా పూజించింది. పక్షీరాజా, హవ్యవాహుడు ఆమె కోసం పితృదేవతలకు ఎప్పుడూ ఎంతో శ్రమపడ్డాడు.
తథైవ సా నైవ భర్తారమాప యతస్తు సా కృష్ణనిష్ఠైకచిత్తా ॥ ౩,౧౯.
అయినా, ఆమె ఎవరినీ భర్తగా అంగీకరించలేదు. ఎందుకంటే ఆమె మనసు కృష్ణుని మీదే నిలిచిపోయింది.