ఏతాసాం రమణే కాలే ఉమాయాః పక్షిసత్తమ । అభిమానశ్చ నాస్త్యేవ స్వాప ఏవ రతాః సదా ॥ ౩,౧౭.
ఓ పక్షిశ్రేష్ఠా! ఉమాదేవితో కలయిక సమయంలో ఎలాంటి స్వరూపమూ ఉండదు. ఎప్పుడూ నిద్ర మాత్రమే ఉంటుంది.
పార్థస్య రమణే కాలే ద్రౌపద్యాశ్చ కలేవరే । భారత్యాశ్చ తథా శచ్యా అభిమానద్వయం స్మృతమ్ ॥ ౩,౧౭.
పార్థునితో కలయిక సమయంలో, ద్రౌపదీదేహంలో, అలాగే భారతి, శచిలతో కలయికలో రెండు స్వరూపాలు గుర్తించబడతాయి.
ఉమాదేః శ్యామ లాదేశ్చ అభిమానక్షతిస్తదా । సర్వాసాం స్వాప ఏవ స్యాన్నాత్ర కార్యా విచారణా ॥ ౩,౧౭.
ఉమా, శ్యామలాదేవులు ఉన్నప్పుడు వారి స్వరూపాలు తగ్గిపోతాయి. అందరిలోనూ నిద్ర మాత్రమే ఉంటుంది. దీనిపై మరింత విచారణ అవసరం లేదు.
అర్జునం వీరరూపేణ ప్రవిష్టో వాయురేవ చ । భారతీం రమతే నిత్యం శామలాం చ యుధిష్ఠిరః ॥ ౩,౧౭.
వాయుదేవుడు అర్జునునిలో వీరరూపంలో ప్రవేశించాడు. అతను ఎప్పుడూ భారతిని ఆనందించేవాడు. యుధిష్ఠిరుడు శ్యామలతో ఆనందించేవాడు.
సుందరేణ చ రూపేణ ప్రవిష్టో నకులే మరుత్ । రమతే భారతీం నిత్యం నకులశ్చాప్యుషాం ఖగ ॥ ౩,౧౭.
వాయుదేవుడు నకులునిలో అందమైన రూపంలో ప్రవేశించాడు. నకులు ఎప్పుడూ భారతిని, అలాగే ఉషను కూడా ఆనందించేవాడు, ఓ పక్షిరాజా.
నీతిరూపేణ చావిష్టో సహదేవే చ మారుతః । ద్రౌపదీం రమతే నిత్యం సహదేవోప్యుషాం ఖగ ॥ ౩,౧౭.
వాయుదేవుడు సహదేవునిలో నీతి రూపంలో ప్రవేశించాడు. సహదేవుడు ఎప్పుడూ ద్రౌపదిని, అలాగే ఉషను కూడా ఆనందించేవాడు, ఓ పక్షిరాజా.
శచ్యాద్యా ద్రౌపదీదేహే నాపుః సంగం చ మారుతః । తాసామతోన్యగామిత్వం కృష్ణాదేహే న చిన్తయేత్ ॥ ౩,౧౭.
శచి మొదలైనవారు ద్రౌపదీదేహంలో వాయుదేవునితో కలయిక పొందలేదు. కృష్ణదేహంలో వారి కలయికను వేరే జన్మగా భావించకూడదు.
ధర్మాదిదేహసంగం చ భారత్యా నైవ చిన్తయేత్ । మనుజస్య చ దేహస్య తాసాం సంగం చిన్తయేత్ ॥ ౩,౧౭.
ధర్మాది దేహాలతో భారతి కలయికను మనం ఊహించకూడదు. కానీ మానవ దేహంతో ఆ స్త్రీల కలయికను మాత్రం గుర్తించాలి.
అపరోక్షవతీనాం తు తాసాం లేపో న సర్వథా । అథవా ముద్గలస్యేవ రతికాలే ఖగేశ్వర ॥ ౩,౧౭.
ప్రత్యక్ష జ్ఞానం ఉన్నవారికి ఎలాంటి మలినత కూడా ఉండదు. లేదా, పక్షిరాజా, ముద్గలుడు రతి సమయంలో ఎలా మలినతను అనుభవించడో, అలాగే.
రమణం చక్రురేవం తా అతో దోషో న విద్యతే । ఏకస్మిన్దివసే వీన్ద్ర ధర్మో వాయుశ్చ తావుభౌ ॥ ౩,౧౭.
వారు అలా రమణం చేశారు కనుక దోషం లేదు. ఒక రోజు, ఉత్తమ పక్షిరాజా, ధర్ముడు మరియు వాయువు ఇద్దరూ అలాగే చేశారు.
రమణం చక్రతుః సమ్యక్కృష్ణాదేహేఽపి మానద । తథాప్యనన్యాగామిత్వం చిన్తనీయం న సంశయః ॥ ౩,౧౭.
వారు కృష్ణా శరీరంతో సరిగ్గా రమణం చేశారు, మాన్యత ఇచ్చేవాడా. అయినా, పరస్త్రీ సమీపించకూడదన్న విషయాన్ని మనం ఎప్పుడూ గుర్తుంచుకోవాలి, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
సురాణాం సురభోగ్యాశ్చ భోగం జానన్తి దేవతాః । న జానన్త్యేవ మర్త్యాంస్తు తేషు దేహేషు తే పునః ॥ ౩,౧౭.
దేవతలు మరియు దేవతలకు ఇష్టమైన వారు ఆ పరమానందాన్ని తెలుసుకుంటారు. మానవులు మాత్రం ఆ శరీరాలను, వాటిలోని ఆనందాన్ని ఎప్పుడూ గ్రహించలేరు.
నీరక్షీరవివికం చ హంసో వేత్తి న చాపరః । అతః స్వభర్తృసంయోగం కృష్ణాదేహేన చిన్తయేత్కృష్ణాదేహేన్యగామిత్వం నైవ చిన్త్యం ఖగేశ్వర ॥ ౩,౧౭.
నీరు, పాల మధ్య తేడా హంస మాత్రమే తెలుసుకుంటుంది, మరెవరూ కాదు. అందుచేత, కృష్ణా శరీరంలో తన భర్తతో కలయికను మాత్రమే మనం ఆలోచించాలి. కృష్ణా శరీరంలో పరపురుషునితో కలయికను మాత్రం పక్షిరాజా, ఎప్పుడూ ఆలోచించకూడదు.
శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౮ శ్రీకృష్ణ ఉవాచ । అథానన్తరజాన్వక్ష్యే శృణు పక్షీన్ద్రసత్తమ । శృణు తాన్సావధానేన శ్రుత్వా తానవధారయ ॥ ౩,౧౮.
శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: ఇప్పుడు తరువాతి జన్మ గురించి చెబుతాను. పక్షిరాజులలో శ్రేష్ఠుడా, నీవు జాగ్రత్తగా విను. విన్న తరువాత వాటిని బాగా గ్రహించు.
పురుషాఖ్యవిరిఞ్చానుజాతః శేషో మహాబలః । హరే రమాయాశ్చ యస్య స్వస్మిన్నిద్రాం ప్రకుర్వతః ॥ ౩,౧౮.
పురుషుడు అని పిలవబడే విరించికి తమ్ముడిగా, మహాబలశాలి అయిన శేషుడు జన్మించాడు. హరిదేవుని లక్ష్మీ దేవి ఆయనపై నిద్రిస్తుంటుంది.
శయనార్థమభూదేష తేన కృత్యం హరేర్న తు । సర్వదా హరిదాసోహం సర్వదా హరిపూజకః ॥ ౩,౧౮.
హరిదేవునికి మంచంగా ఉండటానికి ఆయన అయ్యాడు, అది హరిదేవుని పని కాదు. నేను ఎప్పుడూ హరిదాసునిగా, ఎప్పుడూ హరిదేవుని ఆరాధకునిగా ఉంటాను.
హరే సదా నమామి త్వాం బహు జన్మని జన్మని । ఏవం బుద్ధ్వా తు గరుడో హ్యభూచ్చ శయనం హరేః ॥ ౩,౧౮.
హరిని నేను ప్రతిజన్మలో, ఎన్నో జన్మల్లో ఎప్పుడూ నమస్కరిస్తాను. ఈ విషయాన్ని గ్రహించిన గరుత్మంతుడు హరిదేవునికి మంచంగా మారాడు.
సూత్రనామ్నస్తథా వాయోః సదాయం వినతాసుత । కాలనామా చ గరుడో వాహనార్థం హరేరభూత్ ॥ ౩,౧౮.
అలాగే, వినతా కుమారుడా, సూత్రుడు అని పిలవబడే వాయువు ఎప్పుడూ సేవ చేస్తాడు. కాలుడు అనే గరుత్మంతుడు హరిదేవుని వాహనంగా మారాడు.
తతో మహత్తత్త్వతనోర్విరిఞ్చాత్తు ఖగేశ్వర । అహం కారాత్మకో రుద్రః సమభూత్సోవితుం హరిమ్ ॥ ౩,౧౮.
అంతట, పక్షిరాజా, మహత్తత్త్వం నుండి, విరించికి ego స్వరూపుడైన నేను, రుద్రుడు, హరిదేవుని సేవ చేయడానికి జన్మించాను.
త్రయ ఏతే మహాభాగ పరస్పరసమాః స్మృతాః । గాయత్రీభారతీభ్యాం తే త్రయః శతగుణా వరాః ॥ ౩,౧౮.
ఈ ముగ్గురు, మహాభాగ్యశాలివాడా, ఒకరితో ఒకరు సమానంగా భావించబడతారు. గాయత్రి, భారతిల వల్ల ఈ ముగ్గురు వంద రెట్లు శ్రేష్ఠులు అని చెప్పబడతారు.
శేషః స ఏవ విజ్ఞేయో భక్తో నారాయణస్య చ । విష్ణోర్వాయోరనన్తస్య త్రిభిరంశైర్యుతః సదా ॥ ౩,౧౮.
ఆ శేషుడే నారాయణుని భక్తుడిగా తెలుసుకోవాలి. ఆయన ఎప్పుడూ విష్ణువు, వాయువు, అనంతుని మూడు భాగాలతో కూడి ఉంటాడు.
సుమిత్రాంశో దశరథాజ్జాతో యో లక్ష్మణః ఖగ । సోపి శేషస్తు విజ్ఞేయో వాయ్వనన్తాంశసంయుతః ॥ ౩,౧౮.
పక్షీ, సుమిత్రా భాగంగా దశరథుని కుమారుడిగా జన్మించిన లక్ష్మణుడూ శేషుడే. ఆయన వాయువు, అనంతుని భాగాలతో కూడి ఉన్నవాడిగా తెలుసుకోవాలి.
రామస్య సేవాం కర్తుం సా సీతా భూమ్యాం ఖగాధిప । బలభద్రస్తు రోహిణ్యాం వసుదేవాదభూత్ఖగ ॥ ౩,౧౮.
రాముని సేవ చేయడానికి, ఆ సీతా భూమిలో జన్మించింది, పక్షిరాజా. అలాగే, బలభద్రుడు వసుదేవునికి రోహిణీ ద్వారా జన్మించాడు, పక్షీ.
సోయమేప తు విజ్ఞేయస్త్వంశద్వయసమన్వితః । ఆవిష్టః శుక్లకృష్ణే హరిణా రోహిణీసుతః ॥ ౩,౧౮.
ఆయన రెండు భాగాలతో కూడి ఉన్నవాడిగా తెలుసుకోవాలి. రోహిణీ కుమారుడైన ఆయనలో హరిదేవుడు శ్వేత, కృష్ణ రూపాల్లో ప్రవేశించాడు.
త్రయ ఏతే మాహాభాగావతారాః ఫణినః స్మృతాః । న వీన్ద్రాస్యావతారోస్తి భూమ్యాం చాజ్ఞా తథా హరేః ॥ ౩,౧౮.
ఈ ముగ్గురూ మహాభాగ్యవంతులైన పణినుల అవతారాలుగా భావించబడతారు. భూమిపై ఇంద్రునికి అవతారం లేదు, హరిదేవుని నుంచి కూడా అలాంటి ఆజ్ఞ లేదు.
రుద్రావతారాన్వక్ష్యేహం తాఞ్ఛృణు త్వం సమాహితః । యోహఙ్కారాత్మకో రుద్రః స ఏవాభూత్ఖగేశ్వర ॥ ౩,౧౮.
ఇప్పుడు రుద్రుని అవతారాలను వివరంగా చెబుతాను, నీవు శ్రద్ధగా విను. అహంకార స్వరూపుడైన ఆ రుద్రుడే, పక్షిరాజా, అవతరించాడు.
సదాశివ ఇతి త్వాఖ్యామవాప స వినాశకః । తమోభిమానీ స జ్ఞేయస్త్వశివత్వాత్సదాశివః ॥ ౩,౧౮.
సదాశివుడు అని పిలవబడే వాడు నిజంగా నాశనం చేసే వాడు. అతడు చీకటి స్వభావం కలవాడు, పేరు సదాశివుడు అయినా, నిజంగా మంగళకరుడు కాడు.
కపాలమాలామశివాం సదా ధారయతే యతః । అతః సదాఽశివో జ్ఞేయో న చ భాగవతః శివః ॥ ౩,౧౮.
ఎందుకంటే అతడు ఎప్పుడూ అశుభమైన ఖడ్గాల మాల ధరించేవాడు కాబట్టి, అతడిని సదాశివుడు అని తెలుసుకోవాలి, కానీ భగవంతుడైన శివుడు కాదు.
గజాజినం చాపవిత్రం యతో ధారయతే హరః । లోకానమఙ్గలాన్సర్వాన్హరతే చ సదా హరః ॥ ౩,౧౮.
హరుడు అపవిత్రమైన ఏనుగు చర్మాన్ని ధరించేవాడు. అతడు ఎప్పుడూ లోకాలకు అశుభాన్ని తొలగించేవాడు కనుక, హరుడు అని పిలవబడతాడు.
హర్యాజ్ఞయా సదా లోకాన్విషయాసక్తచేతసః । విముఖాన్కురుతే యస్మాద్విష్ణోస్తస్మాత్సదాశివః ॥ ౩,౧౮.
హరిదేవుని ఆజ్ఞతో, ఇంద్రియాల విషయాలలో మునిగిపోయినవారి మనసులను ఎప్పుడూ విష్ణువుకు దూరం చేయడమే అతని పని. అందుకే అతడిని సదాశివుడు అంటారు.