హరౌ స్నేహయుతత్వాచ్చ హరిప్రీతిరితి స్మృతా । ధృతిరూపస్య వాయోశ్చ భార్యా సా పరికీర్తితా ॥ ౩,౧౬.
హరిదేవునిపై అపారమైన ప్రేమ ఉన్నందున, ఆమెను హరిభక్తిగా గుర్తిస్తారు. ధైర్యస్వరూపుడైన వాయువు భార్యగా ఆమెను ప్రసిద్ధి చేశారు.
సర్వమన్త్రాభిమానిత్వాత్సర్వమన్త్రాత్మికా స్మృతా । మహాప్రభోశ్చ వాయోశ్చ భార్యా వై సా ప్రకీర్తితా ॥ ౩,౧౬.
అన్ని మంత్రాలకు గౌరవప్రదమైనవారు కనుక, ఆమెను అన్ని మంత్రాల సారంగా గుర్తిస్తారు. ఆమె మహాప్రభువైన వాయువు భార్యగా ప్రసిద్ధి చెందింది.
భుజ్యన్తే సర్వభోగాస్తు విష్ణుప్రీత్యర్థమేవ చ । అతస్తు భారతీ జ్ఞేయా భుజినామ్నా ప్రకీర్తితా ॥ ౩,౧౬.
అన్ని అనుభవాలు విష్ణువు సంతోషం కోసం మాత్రమే అనుభవించబడతాయి. అందువల్ల భారతీని భుజినీ అనే పేరుతో తెలుసుకోవాలి.
చిత్రరూపస్య వాయోస్తు భార్యా సా పరికీర్తితా । రోచనేన్ద్రస్య భార్యా చ శ్రద్ధాఖ్యా పరికీర్తితా ॥ ౩,౧౬.
నానా రూపాలున్న వాయువు భార్యగా ఆమెను ప్రసిద్ధి చేశారు. అలాగే, రోచనేంద్రుని భార్యను శ్రద్ధా అని కూడా పిలుస్తారు.
హనుమాంశ్చ తదా జజ్ఞే త్రేతాయాం పక్షిసత్తమ । తదా శివాఖ్యవిప్రాచ్చ జజ్ఞే సా భారతీ స్మృతా ॥ ౩,౧౬.
తదుపుడు త్రేతాయుగంలో హనుమంతుడు జన్మించాడు, ఓ పక్షిరాజా. అదే సమయంలో, శివ అనే బ్రాహ్మణుని నుండి భారతీ అని పిలవబడే ఆమె కూడా జన్మించింది.
న కేవలం భారతీ సా శచ్యాద్యైశ్చైవ సంయుతా । తస్మిన్సంజనితాః సర్వాః ప్రాపుర్యోగం స్వభర్తృభిః ॥ ౩,౧౬.
కేవలం భారతీ మాత్రమే కాదు, శచీ మొదలైనవారు కూడా ఆమెతో కలసి ఉన్నారు. అక్కడ జన్మించిన వారందరూ తమ భర్తలతో ఐక్యాన్ని పొందారు.
అన్యగేతి చ విజ్ఞేయా కన్యా తన్మతిసంజ్ఞికా । త్రేతాన్తే సైవ పక్షీన్ద్ర శచ్యాద్యైశ్చైవ సంయుతా ॥ ౩,౧౬.
తన్మతిసంజ్ఞిక అనే మరో కన్య కూడా అర్థం చేసుకోవాలి. త్రేతాయుగాంతంలో, ఓ పక్షిరాజా, ఆమె కూడా శచీ మొదలైనవారితో ఐక్యమైంది.
దమయన్త్యనలాజ్జాతా ఇన్ద్రసేనేతి చోచ్యతే । నలం నన్దయతే యస్మాత్తస్మాచ్చ నలనన్దినీ ॥ ౩,౧౬.
దమయంతి, అనల నుండి జన్మించిన ఆమెను ఇంద్రసేన అని పిలుస్తారు. నలుని ఆనందింపజేసినందువల్ల ఆమెను నలనందిని అని కూడా అంటారు.
తత్ర స్వభర్తృసంయోగం నైవ చాప ఖగేశ్వర । తత్రాన్యగాత్వం విజ్ఞేయం పురుషస్థేన వాయునా ॥ ౩,౧౬.
అక్కడ, ఓ పక్షిరాజా, ఆమె భర్తతో ఐక్యాన్ని పొందలేదు. అక్కడ ఆమె మరొకరుగా మారడం, పురుషరూపంలో ఉన్న వాయుద్వారా జరిగినదిగా తెలుసుకోవాలి.
కిఞ్చిత్కాలం తథా స్థిత్వా కన్యైవ మృతిమాప సా । శచ్యాదిసంయుతా సైవ ద్రుపదస్య మహాత్మనః ॥ ౩,౧౬.
కొంతకాలం కన్యగా ఉండి, ఆమె మరణించింది. శచీ మొదలైనవారితో ఐక్యమై, ఆమె మహాత్ముడైన ద్రుపదుని కుమార్తెగా జన్మించింది.
వేదిమధ్యాత్సముద్భూతా భీమసేనార్థమేవ చ । తత్రాన్యగాత్వం నాస్త్యేవ యోగశ్చ సహ భర్తృభిః ॥ ౩,౧౬.
వేదిక మధ్య నుంచి భీమసేనుని కోసం ఆమె జన్మించింది. అక్కడ మరొక అవతారం లేదు, భర్తలతో ఐక్యాన్ని పొందింది.
కేవలా భారతీ జ్ఞేయా కాశిరాజస్య కన్యకా । కాలీ నామ్నా తు సా జ్ఞేయా భీమసేనప్రియా సదా ॥ ౩,౧౬.
కేవలం భారతీనే కాశిరాజుని కుమార్తెగా తెలుసుకోవాలి. ఆమెను ఎప్పుడూ కాళీ అనే పేరుతో, భీమసేనుని ప్రియంగా పిలుస్తారు.
వాచ్యాదిభిః సంయుతైవ ద్రౌపదీ ద్రుపదాత్మజా । దేహం త్యక్త్వావిశిష్టైవ కారటీగ్రామసంజ్ఞకై ॥ ౩,౧౬.
వాక్ మొదలైనవారితో కలసి ఉన్న ద్రౌపదీ, ద్రుపదుని కుమార్తె, తన శరీరాన్ని విడిచిన తర్వాత, కారటి గ్రామం అనే ప్రదేశంలో ప్రవేశించింది.
సంకరస్య గృహే వీన్ద్ర భవిష్యతి కలౌ యుగే । వాయోస్తృతీయరూపార్థం సా కన్యైవ మృతిం గతా ॥ ౩,౧౬.
ఓ పక్షిరాజేంద్రా, శంకరుని ఇంట్లో కలియుగంలో ఆమె జన్మిస్తుంది. వాయువు మూడవ రూపం కోసం ఆ కన్య మరణించింది.
ఇత్యాద్యా వాయుభార్యాశ్చ బ్రహ్మభార్యాశ్చ సత్తమ । స్వభర్తృభ్యాం చ పక్షీన్ద్ర గుణైశ్చైవ శతాధమాః ॥ ౩,౧౬.
ఇలా, ఓ ఉత్తమజీవా, వాయువు భార్యలు, బ్రహ్మ భార్యలు తమ భర్తలతో కలసి ఉన్నారు. ఓ పక్షిరాజా, వారు శ్రేష్ఠమైన వారు నుండి తక్కువవారు వరకు వివిధ గుణాలతో ఉన్నారు.
శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౭ గరుడ ఉవాచ । చతుర్జన్మసు వై కృష్ణ శచ్యాద్యైః సహ భారతీ । ఏకదేహ విశిష్టైవ భువి జాతేతి చోక్తవాన్ ॥ ౩,౧౭.
గరుడుడు ఇలా అన్నాడు: నలుగు జన్మల్లో, ఓ కృష్ణా, భారతీ, శచీ మొదలైనవారితో కలసి, భూమిపై ఒకే శరీరంతో ప్రత్యేకంగా జన్మించిందని చెబుతారు.
కారణం బ్రూహి మే బ్రహ్మన్ శిష్యాయ తవ సువ్రత । గరుడేనైవముక్తస్తమువాచ మధుసూదనః ॥ ౩,౧౭.
దీనికి కారణం చెప్పు బ్రహ్మన్, నీ శిష్యునికి, ఓ సువ్రతా. గరుడుడు ఇలా అడిగినప్పుడు, మధుసూదనుడు అతనికి ఇలా చెప్పాడు.
శ్రీకృష్ణ ఉవాచ । విశిష్టదేహసం ప్రాప్తౌ భారత్యాః పక్షిసత్తమ । వక్ష్యామి కారణం వీన్ద్ర సావధానమనాః శృణు ॥ ౩,౧౭.
శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: ఓ పక్షిసత్తమా, భారతీ ప్రత్యేకమైన శరీరం పొందడానికి కారణం చెబుతాను. ఓ పక్షిరాజా, శ్రద్ధగా విను.
పురా కృతయుగే వీన్ద్ర రుద్రభార్యా చ పార్వతీ । ఇన్ద్రభార్యా శచీ దేవీ యమ భార్యాచ శామలా ॥ ౩,౧౭.
ఓ పక్షిరాజేంద్రా, క్రుతయుగంలో రుద్రుని భార్య పార్వతీ, ఇంద్రుని భార్య శచీ దేవీ, యముని భార్య శ్యామల ఉన్నారు.
అశ్విభార్యా ఉషా దేవీ భర్తృభిః సహితా ఖగ । బ్రహ్మలోకం యయుస్తత్ర బ్రహ్మాణం దదృశుస్తదా ॥ ౩,౧౭.
అశ్వినుల భార్య ఉషా దేవీ కూడా తమ భర్తలతో కలసి, ఓ పక్షీ, బ్రహ్మలోకానికి వెళ్లారు. అక్కడ వారు బ్రహ్మను చూశారు.
హావం భావం విలాసం చ దర్శయామాసురఞ్జసా । దృష్ట్వా తా ఉద్ధతా బ్రహ్మా శశాప ఖగసత్తమ ॥ ౩,౧౭.
వారు తమ ప్రేమభావాలు, హావభావాలు, వినోదాలను స్పష్టంగా ప్రదర్శించారు. వారిని అలా నియంత్రణ లేకుండా చూసి, బ్రహ్మా వారిని శపించాడు, ఓ పక్షిసత్తమా.
ఉద్ధతాశ్చ యతో యూయం మానుషీం యోనిమాప్స్యథ । తత్ర స్వభర్తృసంయోగమవాప్స్యథ ఖగేశ్వర ॥ ౩,౧౭.
మీరు నియంత్రణ లేకుండా ప్రవర్తించినందువల్ల, మీరు మానవ జన్మ పొందుతారు. అక్కడ, ఓ పక్షిరాజా, మీ భర్తలతో ఐక్యాన్ని పొందుతారు.
ఏవం శప్తాస్తు తాః సర్వా ఆజగ్ముర్మేరుపర్వతమ్ । తత్రోపవిష్టం బ్రహ్మాణం వఞ్చయామాసురఞ్జసా ॥ ౩,౧౭.
అలా శాపగ్రస్తులైన ఆ దేవతలు అన్నీ మెరు పర్వతానికి వెళ్లి, అక్కడ కూర్చున్న బ్రహ్మను పూర్తిగా మోసం చేశాయి.
తూష్ణీమేవ స్థితే వీన్ద్ర వఞ్చయన్త్యః స్థితాః పునః । తతస్తూష్ణీం స్థితం వీన్ద్ర వఞ్చయామాసురఞ్జసా ॥ ౩,౧౭.
ఇంద్రుడు నిశ్శబ్దంగా ఉండగా, అవి మళ్లీ మౌనంగా నిలబడి, ఆయనను మళ్లీ మోసం చేశాయి, ఓ ఇంద్రా.
త్రివారానన్తరం బ్రహ్మా శప్తవాంస్తా మహాప్రభుః । త్రివారం వఞ్చనం యస్మాదేకవారం చ దర్శనమ్ ॥ ౩,౧౭.
అప్పుడు మహాప్రభువు బ్రహ్మ మూడు సార్లు వరుసగా వాటిని శపించాడు. ఎందుకంటే అవి మూడు సార్లు మోసం చేసి, ఒక్కసారి మాత్రమే ప్రత్యక్షమయ్యాయి.
కిం చాశ్రుత్వాతః పశ్చాచ్చతుర్జన్మసు భూతలే । ఏకదేహాన్మానుషత్వం భవిష్యతి న సంశయః ॥ ౩,౧౭.
అవి వినకపోవడం వల్ల, తరువాత భూమిపై నాలుగు జన్మల్లో ఒకే శరీరంలో మనుష్యులుగా పుట్టాలని శాపం కలిగింది. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
ద్వితీయే జన్మని తథా అన్యగాత్వమవాప్స్యథ । తృతీయే జన్మని తథా భర్తృసంయోగ మాప్స్యథ ॥ ౩,౧౭.
రెండవ జన్మలో వేరొకరితో కలయిక కలుగుతుంది. మూడవ జన్మలో భర్తతో కలయిక కలుగుతుంది.
జన్మన్యాద్యే చతుర్థే చ నాన్యగాత్వమవాప్స్యథ । తథా స్వభర్తృసంయోగం నావాప్స్యథ చ సర్వశః ॥ ౩,౧౭.
కానీ మొదటి, నాలుగవ జన్మల్లో వేరొకరితో కలయిక ఉండదు. అలాగే, తమ భర్తతో సంపూర్ణంగా కలయిక కూడా కలగదు.
ఏవం శప్తాస్తు తాః సర్వా బ్రహ్మణా పక్షిసత్తమ । తదా విచారయామాసుర్మిలిత్వా మేరుమూర్ధని ॥ ౩,౧౭.
బ్రహ్మ శాపించిన తరువాత, ఓ ఉత్తమ పక్షీ, ఆ దేవతలు అన్నీ మెరు శిఖరంపై చేరి, కలిసి ఆలోచించాయి.
బ్రహ్మశాపస్త్వనిర్వాయ ఉపాయైః శతశోపి చ । నీచైః సమాగమో నిన్ద్యస్తథైవ చ విపత్తిదః ॥ ౩,౧౭.
బ్రహ్మ శాపాన్ని వందల మార్గాలతోనైనా తొలగించలేరు. తక్కువవాళ్లతో స్నేహం చేయడం నిందనీయం, అది అపయశానికి దారితీస్తుంది.