గరుడపురాణమ్

కృష్ణావతారే విజ్ఞేయో మరుదంశః ప్రకీర్తితః ॥ ౩,౧౬.

కృష్ణావతారంలో కూడా అతడిని మారుతుని భాగంగా తెలుసుకోవాలి.

మణిమాన్నామ దైత్యస్తు సంకరాఖ్యో భవిష్యతి । సర్వేషాం సంకరం యస్తు కరిష్యతి న సంశయః ॥ ౩,౧౬.

మణిమాన్ అనే దైత్యుడు భవిష్యత్తులో శంకరుడు అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందతాడు. అతడు అందరిలో కలహాన్ని కలిగిస్తాడు, ఇందులో సందేహం లేదు.

తేన సంకరనామాసౌ భవిష్యతి ఖగేశ్వర । ధర్మాన్భాగవతాన్సర్వాన్వినాశయతి సర్వథా ॥ ౩,౧౬.

అందుకే అతడిని శంకరుడు అని పిలుస్తారు, ఖగేశ్వరా. అతడు భాగవతుల ధర్మాలను అన్ని విధాలుగా నాశనం చేస్తాడు.

తదా భూమౌ వాసుదేవో భవిష్యతి న సంశయః । యజ్ఞార్థైః సదృశో యస్య నాస్తి లోకే చతుర్దశే ॥ ౩,౧౬.

ఆ సమయంలో వాసుదేవుడు భూమిపై ఉంటాడు, దీనిలో సందేహం లేదు. యజ్ఞార్ధంగా పద్నాలుగు లోకాలలో అతనికి సమానుడు ఎవ్వరూ ఉండరు.

అతః స ప్రజ్ఞయా పూర్ణో భవిష్యతి న సంశయః । అవతారాస్త్రయో వాయోర్మతం భాగవతాభిధమ్ ॥ ౩,౧౬.

అందువల్ల అతడు జ్ఞానంతో నిండివుంటాడు, దీనిలో సందేహం లేదు. వాయువుకు మూడు అవతారాలు ఉన్నాయని భాగవత పరంపరలో చెప్పబడింది.

స్థాపనం దుష్టదమనం ద్వయమేవ ప్రయోజనమ్ । నాన్యత్ప్రయోజనం వాయోస్తథా వైరోచనాత్మకే ॥ ౩,౧౬.

స్థాపన చేయడం, దుష్టులను కట్టడి చేయడం—ఇవి రెండే వాయువు, వైరోచన స్వభావం ఉన్నవారి లక్ష్యాలు. వీరికి వేరే ఉద్దేశ్యం లేదు.

అవతారత్రయే వీన్ద్ర దుఃఖం గర్భాదిసంభవమ్ । నాస్తి నాస్త్యేవ వాయోస్తు తథా వైరోచనాదికే ॥ ౩,౧౬.

పక్షీరాజా! మూడు అవతారాల్లో వాయువు, వైరోచనులవారికి గర్భంలో పుట్టే బాధ ఏమాత్రం ఉండదు.

శుక్రశోణితసంబన్ధో హ్యవతారచతుష్టయే । నాస్తి నాస్త్యేవ పక్షీన్ద్ర యతో నాస్త్యశుభం తతః ॥ ౩,౧౬.

నాలుగు అవతారాల్లో శుక్ర, రక్త సంబంధం ఏమాత్రం లేదు, పక్షీరాజా! అందువల్ల అక్కడ అపవిత్రత కూడా ఉండదు.

పూర్వం గర్భం సమాశోష్య సమయే ప్రభవస్య చ । ప్రాదుర్భవతి దేవేశీ హ్యవతారచతుష్టయే ॥ ౩,౧౬.

ముందుగా, అవతార సమయాన గర్భాన్ని పూర్తిగా గ్రహించి, ఆ దేవతా తల్లి నాలుగు అవతారాల్లో ప్రత్యక్షమవుతుంది.

త్రయోవింశతిరూపాణాం వాయోశ్చైవ ఖగేశ్వర । రూపైర్ఋజుస్వరూపైశ్చ బ్రహ్మణః పరమేష్ఠినః ॥ ౩,౧౬.

పక్షీరాజా! వాయువు యొక్క ఇరవై మూడు రూపాలు బ్రహ్మ దేవునికి చెందినవే; అవన్నీ నేరుగా, నిజమైన స్వరూపాలు.

సత్యమేవ న సందేహో నిత్యానన్దసుఖాదిషు । ఏవమేవ విజానీయాన్నాన్యథా తు కథఞ్చన ॥ ౩,౧౬.

శాశ్వత ఆనందం, సుఖం మొదలైన వాటి విషయంలో ఇది నిజమే, ఎలాంటి సందేహం లేదు. ఇదే విధంగా తెలుసుకోవాలి, వేరే విధంగా కాదు.

ఏతస్య శ్రవణాదేవ మోక్షం యాన్తి న సంశయః । తదనన్తరజాన్వక్ష్యే శృణు పక్షీన్ద్రసత్తమ ॥ ౩,౧౬.

ఇది వినడమే ముక్తికి కారణం—ఇందులో ఏమాత్రం సందేహం లేదు. తరువాతి విషయాన్ని చెబుతాను, పక్షీరాజా! శ్రద్ధగా విను.

కృతౌ ప్రద్యుమ్నతశ్చైవ సముత్పన్నే ఖగేశ్వర । స్త్రియౌ ద్వే యమలే చైవ తయోర్మధ్యే తు యద్యికా ॥ ౩,౧౬.

కృతయుగంలో, పక్షీరాజా! ప్రద్యుమ్నుడు జన్మించినప్పుడు, ఇద్దరు జంట స్త్రీలు ఉన్నారు; వారిలో ఒకరు—

వాణీతిసంజ్ఞకాం వీన్ద్ర బ్రహ్మాణీసంజ్ఞకాం విదుః । పురుషాఖ్యవిరిఞ్చస్య భార్యా సావిత్రికా మతా । చతుర్ముఖస్య భార్యా తు కీర్తితా సా సరస్వతీ ॥ ౩,౧౬.

పక్షీరాజా! ఒకరిని వాణీ అని, మరొకరిని బ్రహ్మాణీ అని అంటారు. పురుషవిరించుడి భార్యను సావిత్రి అని, నాలుగు ముఖాలున్న బ్రహ్మదేవుని భార్యను సరస్వతి అని పిలుస్తారు.

ఏవం త్రిరూపం విజ్ఞేయం వాణ్యాశ్చ ఖగసత్తమ । వక్ష్యేఽవతారాన్ భారత్యాః సమాహితమనాః శృణు ॥ ౩,౧౬.

పక్షీరాజా! వాణీకి మూడు రూపాలు ఉన్నాయని తెలుసుకోవాలి. ఇప్పుడు భారతీ అవతారాల గురించి చెబుతాను; ఏకాగ్రతతో విను.

సర్వవేదాభిమానిత్వాత్సర్వవేదాత్మికా స్మృతా । మహాధ్యాతుశ్చ వాయోస్తు భార్యా సా పరికీర్తితా ॥ ౩,౧౬.

అమ్మవారు అన్ని వేదాలకు గౌరవప్రదమైనవారు కనుక, ఆమెను అన్ని వేదాల సారంగా గుర్తిస్తారు. ఆమె మహాయోగి వాయువు భార్యగా ప్రసిద్ధి చెందింది.

జ్ఞానరూపస్య వాయోస్తు భార్యా సా పరికీర్తితా । సదా సుఖస్వరూపత్వాద్భారతీ తు సుఖాత్మికా ॥ ౩,౧౬.

జ్ఞానస్వరూపుడైన వాయువు భార్యగా ఆమెను ప్రసిద్ధి చేశారు. ఎప్పుడూ సుఖస్వరూపంగా ఉండే భారతీ, సుఖమే ఆమె స్వరూపం.

సుఖస్వరూప వాయోస్తు భార్యా సా పరికీర్తితా । గురుస్తు వాయురేవోక్తస్తస్మిన్ భక్తియుతా సతీ ॥ ౩,౧౬.

సుఖస్వరూపుడైన వాయువు భార్యగా ఆమెను ప్రసిద్ధి చేశారు. గురువు వాయువే అని చెబుతారు; ఆమె ఎప్పుడూ ఆయనకు భక్తితో కూడి ఉంటుంది.

తతస్తు భారతీ నిత్యా గురుభక్తిరితి స్మృతా । మహాగురోర్హి వాయోశ్చ భార్యా వై పరికీర్తితా ॥ ౩,౧౬.

అందువల్ల భారతీను శాశ్వతమైన గురుభక్తిగా పిలుస్తారు. ఆమె మహాగురువైన వాయువు భార్యగా ప్రసిద్ధి చెందింది.

హరౌ స్నేహయుతత్వాచ్చ హరిప్రీతిరితి స్మృతా । ధృతిరూపస్య వాయోశ్చ భార్యా సా పరికీర్తితా ॥ ౩,౧౬.

హరిదేవునిపై అపారమైన ప్రేమ ఉన్నందున, ఆమెను హరిభక్తిగా గుర్తిస్తారు. ధైర్యస్వరూపుడైన వాయువు భార్యగా ఆమెను ప్రసిద్ధి చేశారు.

సర్వమన్త్రాభిమానిత్వాత్సర్వమన్త్రాత్మికా స్మృతా । మహాప్రభోశ్చ వాయోశ్చ భార్యా వై సా ప్రకీర్తితా ॥ ౩,౧౬.

అన్ని మంత్రాలకు గౌరవప్రదమైనవారు కనుక, ఆమెను అన్ని మంత్రాల సారంగా గుర్తిస్తారు. ఆమె మహాప్రభువైన వాయువు భార్యగా ప్రసిద్ధి చెందింది.

భుజ్యన్తే సర్వభోగాస్తు విష్ణుప్రీత్యర్థమేవ చ । అతస్తు భారతీ జ్ఞేయా భుజినామ్నా ప్రకీర్తితా ॥ ౩,౧౬.

అన్ని అనుభవాలు విష్ణువు సంతోషం కోసం మాత్రమే అనుభవించబడతాయి. అందువల్ల భారతీని భుజినీ అనే పేరుతో తెలుసుకోవాలి.

చిత్రరూపస్య వాయోస్తు భార్యా సా పరికీర్తితా । రోచనేన్ద్రస్య భార్యా చ శ్రద్ధాఖ్యా పరికీర్తితా ॥ ౩,౧౬.

నానా రూపాలున్న వాయువు భార్యగా ఆమెను ప్రసిద్ధి చేశారు. అలాగే, రోచనేంద్రుని భార్యను శ్రద్ధా అని కూడా పిలుస్తారు.

హనుమాంశ్చ తదా జజ్ఞే త్రేతాయాం పక్షిసత్తమ । తదా శివాఖ్యవిప్రాచ్చ జజ్ఞే సా భారతీ స్మృతా ॥ ౩,౧౬.

తదుపుడు త్రేతాయుగంలో హనుమంతుడు జన్మించాడు, ఓ పక్షిరాజా. అదే సమయంలో, శివ అనే బ్రాహ్మణుని నుండి భారతీ అని పిలవబడే ఆమె కూడా జన్మించింది.

న కేవలం భారతీ సా శచ్యాద్యైశ్చైవ సంయుతా । తస్మిన్సంజనితాః సర్వాః ప్రాపుర్యోగం స్వభర్తృభిః ॥ ౩,౧౬.

కేవలం భారతీ మాత్రమే కాదు, శచీ మొదలైనవారు కూడా ఆమెతో కలసి ఉన్నారు. అక్కడ జన్మించిన వారందరూ తమ భర్తలతో ఐక్యాన్ని పొందారు.

అన్యగేతి చ విజ్ఞేయా కన్యా తన్మతిసంజ్ఞికా । త్రేతాన్తే సైవ పక్షీన్ద్ర శచ్యాద్యైశ్చైవ సంయుతా ॥ ౩,౧౬.

తన్మతిసంజ్ఞిక అనే మరో కన్య కూడా అర్థం చేసుకోవాలి. త్రేతాయుగాంతంలో, ఓ పక్షిరాజా, ఆమె కూడా శచీ మొదలైనవారితో ఐక్యమైంది.

దమయన్త్యనలాజ్జాతా ఇన్ద్రసేనేతి చోచ్యతే । నలం నన్దయతే యస్మాత్తస్మాచ్చ నలనన్దినీ ॥ ౩,౧౬.

దమయంతి, అనల నుండి జన్మించిన ఆమెను ఇంద్రసేన అని పిలుస్తారు. నలుని ఆనందింపజేసినందువల్ల ఆమెను నలనందిని అని కూడా అంటారు.

తత్ర స్వభర్తృసంయోగం నైవ చాప ఖగేశ్వర । తత్రాన్యగాత్వం విజ్ఞేయం పురుషస్థేన వాయునా ॥ ౩,౧౬.

అక్కడ, ఓ పక్షిరాజా, ఆమె భర్తతో ఐక్యాన్ని పొందలేదు. అక్కడ ఆమె మరొకరుగా మారడం, పురుషరూపంలో ఉన్న వాయుద్వారా జరిగినదిగా తెలుసుకోవాలి.

కిఞ్చిత్కాలం తథా స్థిత్వా కన్యైవ మృతిమాప సా । శచ్యాదిసంయుతా సైవ ద్రుపదస్య మహాత్మనః ॥ ౩,౧౬.

కొంతకాలం కన్యగా ఉండి, ఆమె మరణించింది. శచీ మొదలైనవారితో ఐక్యమై, ఆమె మహాత్ముడైన ద్రుపదుని కుమార్తెగా జన్మించింది.