గరుడపురాణమ్

నష్టప్రాయం చ తత్సర్వం గురోః సంజ్ఞానబోధకాత్ । ప్రాప్యయోగం సమాచర్య అన్తే మోక్షమవాప్నుయాత్ ॥ ౩,౧౬.

ఆ వాసనలు గురువు ద్వారా జ్ఞానం కలిగినప్పుడు దాదాపు నశించిపోతాయి. యోగాన్ని ఆచరించి చివరికి మోక్షాన్ని పొందవచ్చు.

కామ్యేన పూజనం విష్ణోరైశ్వర్యం ప్రదదాతి చ । జ్ఞానం చ విపరీతం స్యాత్తేన యాత్యధరం తమః ॥ ౩,౧౬.

కామ్యంగా విష్ణువు పూజిస్తే ఐశ్వర్యం లభిస్తుంది. కానీ అలా వచ్చిన జ్ఞానం తప్పుగా ఉంటుంది, దానివల్ల మరింత అంధకారంలో పడిపోతారు.

తదేవ విపరీతం చేజ్జ్ఞానాయ పరికీర్తితమ్ । శిలాయాం విష్ణుబుద్ధిస్తు విష్ణుబుద్ధిర్ద్విజే తథా ॥ ౩,౧౬.

అలాంటి తప్పు జ్ఞానాన్ని కూడా జ్ఞానమే అని అంటారు. రాయిలో విష్ణువు ఉన్నట్టు భావించడం, బ్రాహ్మణునిలో కూడా విష్ణువు ఉన్నట్టు భావించడం విష్ణుబుద్ధి అని అంటారు.

సలిలే తీర్థబుద్ధిస్తు రోణుకాయాం తథైవ చ । శివే సూర్యే షణ్ముఖే చ విష్ణుబుద్ధిః ఖగేశ్వర ॥ ౩,౧౬.

నీటిలో తీర్థంగా భావించడం, మట్టి ముద్దలో కూడా అలాగే, శివుడు, సూర్యుడు, షణ్ముఖుడు వీరిలో విష్ణువు ఉన్నట్టు భావించడం, ఓ పక్షిరాజా!

ఇత్యాద్యమఖిలం జ్ఞానం విపరీతమితి స్మృతమ్ । శిలాద్యేషు చ సర్వేషు ఐక్యేనైవ విచిన్తనమ్ ॥ ౩,౧౬.

ఇలాంటి జ్ఞానాన్ని మొత్తం తప్పు జ్ఞానమని గుర్తిస్తారు. రాయి మొదలైన వాటిలో ఏకత్వంగా ధ్యానం చేస్తారు.

విష్ణుబుద్ధిరితి ప్రోక్తం న తు తత్రస్థవేదనమ్ । అనాద్యనన్తకాలేపి కామ్యేన హరిపూజనమ్ ॥ ౩,౧౬.

దాన్ని విష్ణుబుద్ధి అంటారు కాని అక్కడ నిజంగా దర్శనం కాదు. ఎన్నాళ్లు కామ్యంగా హరిపూజ చేసినా అది నిజమైన దర్శనం కాదని తెలుసుకో.

యతో నాస్తి తతో వాయుర్ఋజుర్యోగ్యః ప్రకీర్తితః । అన్యేషాం సర్వదా నాస్తి అతో న ఋజవః స్మృతాః ॥ ౩,౧౬.

ఎక్కడ అది ఉండదో అక్కడ వాయువు నేరుగా, యోగ్యుడిగా చెప్పబడతాడు. ఇతరులకైతే అది ఎప్పుడూ ఉండదు, అందుకే వారిని నేరుగా అంటారు కాదు.

హరిం దర్శయతే వాపి అపరోక్షేణ సర్వదా । మోక్షాధికారిణాం కాలే అతః ప్రజ్ఞేతి కథ్యతే ॥ ౩,౧౬.

వాడు ఎప్పుడూ హరిని ప్రత్యక్షంగా చూపిస్తాడు. మోక్షానికి అర్హులైనవారికి ఆ సమయంలో వాడిని ప్రజ్ఞ అని అంటారు.

పరోక్షేణాపి సర్వేషాం హరిం దర్శయతే సదా । అతో వాయుః సదా వీన్ద్ర జ్ఞానమిత్యేవ కీర్తితః ॥ ౩,౧౬.

అతడు అందరికీ హరిని పరోక్షంగా చూపిస్తాడు. అందుకే, ఓ పక్షిరాజా, వాయువును ఎప్పుడూ జ్ఞానం అని అంటారు.

హితాహితోపదేష్టృత్వాద్భక్తానాం హృదయే స్థితః । తతశ్చ గురుసంజ్ఞాం చాప్యవాప స చ మారుతః ॥ ౩,౧౬.

హితమైనది, అహితమైనది చెప్పి భక్తుల హృదయంలో ఉండే వాడు. అందుకే వాయువుకు గురువు అనే పేరు వచ్చింది.

యోగినాం హృదయే స్థిత్వా సధ్యాయతి హరిం పరమ్ । పార్థక్యేనాపి తం ధ్యాయన్మహాధ్యాతేతి స స్మృతః ॥ ౩,౧౬.

యోగుల హృదయంలో ఉండి, పరమహరిని ధ్యానం చేస్తాడు. వేరుగా ధ్యానం చేసినా అతడిని మహాధ్యాత అని అంటారు.

యద్యోగ్యతానుసారేణ విజానాతి పరం హరిమ్ । రుద్రాదౌ విద్యమానాంశ్చ గుణాఞ్జానాతి సర్వదా ॥ ౩,౧౬.

యోగ్యతను బట్టి పరమహరిని తెలుసుకుంటే, రుద్రుడు మొదలైనవారిలో ఉన్న గుణాలన్నింటినీ ఎప్పుడూ తెలుసుకోగలడు.

అతో వై విజ్ఞనామాసౌ ప్రోక్తో హి ఖగసత్తమ । కామ్యానాం కర్మణాం త్యాగాద్విరాగ ఇతి స స్మృతః ॥ ౩,౧౬.

అందుకే, ఓ పక్షిరాజా, వాడిని వివేకం అంటారు. కామ్యమైన కర్మలను వదిలిపెట్టడం వల్ల వాడిని విరక్తి అని కూడా అంటారు.

అథవాయోగినాం నిత్యం హృది స్థిత్వా స మారుతః । వైరాగ్యం సంజనయతి విరాగ ఇతి స స్మృతః ॥ ౩,౧౬.

లేదా, యోగుల హృదయంలో ఎప్పుడూ ఉండే వాయువు విరక్తిని కలిగిస్తాడు. అందుకే వాడిని విరాగం అని అంటారు.

దేవానాం పుణ్యపాపాభ్యాం సుఖమేవోత్తరోత్తరమ్ । తత్సుఖం తూత్తరేషాం చ వాయుపర్యన్తమేవ చ ॥ ౩,౧౬.

దేవతలకు పుణ్యపాపాల వల్ల ఆనందం ఎప్పటికప్పుడు పెరుగుతుంది. ఆ ఆనందం వారిలో అత్యుత్తములైన వాయువు వరకు ఉంటుంది.

దేవానాం చ ఋషీణాం చ ఉత్తమానాం నృణాం తథా । సుఖాంశం జనయేద్వాయుర్యతోతః సుఖసంజ్ఞకః ॥ ౩,౧౬.

దేవతలు, ఋషులు, ఉత్తములైన మనుషులకు ఆనందాన్ని వాయువు కలిగిస్తాడు. అందుకే వాడిని ఆనందం అని అంటారు.

భునక్తి సర్వదా వీద్రం తత్ర ముఖ్యస్తు మారుతః । దుః ఖశోకాదికం కిఞ్చిద్దేవానాం భవతి ప్రభో ॥ ౩,౧౬.

అతడు ఎప్పుడూ అనుభవిస్తాడు, ఓ ఇంద్రా! వారిలో ముఖ్యుడు వాయువే. దేవతలకు కొంత బాధ, శోకం వంటివి కూడా ఉంటాయి, ప్రభూ!

తచ్చాసురావేశవశాదిత్యవేహి న సంశయః । తజ్జీవస్య భవేత్కిఞ్చిద్దైత్యానాం క్రమశో భవేత్ ॥ ౩,౧౬.

అసుర ప్రభావంతో ఆ పరిస్థితి తప్పకుండా వస్తుంది. ఆ జీవునికి కొంతమంది దైత్యుల లక్షణాలు క్రమంగా కలుగుతాయి.

యతః కలిశ్చాధికః స్యాదతో దుః ఖీతి స స్మృతః । దైత్యానాం పుణ్యపాపాభ్యాం దుఃఖమేవోత్తరోత్తరమ్ ॥ ౩,౧౬.

కలియుగ ప్రభావం ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల అతడు ఎప్పుడూ బాధతో ఉంటాడు అని చెబుతారు. దైత్యులకు పుణ్యపాపాల ఫలితంగా బాధలు మరింత పెరుగుతుంటాయి.

తద్దుఃఖముత్తరేషాం చ కలిపర్యన్తమేవ చ । భునక్తి సర్వదా వీన్ద్ర తతః కలిరితి స్మృతః ॥ ౩,౧౬.

వారి బాధ కలియుగాంతం వరకు కొనసాగుతుంది. ఆ బాధను ఎప్పుడూ అనుభవిస్తాడు, అందుకే అతడిని 'కలి' అని పిలుస్తారు.

సుఖహర్షాదికం కించిద్దైత్యానాం భవతి ప్రభో । దేవావేశో భవేత్తస్య నాత్ర కార్యా విచారణా ॥ ౩,౧౬.

ప్రభూ, దైత్యులకు కొంత సంతోషం, ఆనందం లాంటి వాటి అనుభవం కలగవచ్చు. అలాంటి సమయంలో దేవతల ప్రభావం ఉంటుంది; దీనిలో సందేహం అవసరం లేదు.

దేవానాం నిరయో నాస్తి దైత్యానాం వినతాసుత । సుఖస్వరూపం తన్నాస్తి విషయోత్థమపి ద్విజ ॥ ౩,౧౬.

వినతా కుమారా, దేవతలకు నరకం ఉండదు. దైత్యులకు మాత్రం ఇంద్రియ సుఖం కూడా ఎట్టి పరిస్థితిలోనూ ఉండదు, ద్విజ.

విషయోత్థం కిఞ్చిదపి దేవావేశాదుదీరితమ్ । తమో నాస్త్యేవ దేవానాం దుఃఖం నాస్తి స్వరూపతః ॥ ౩,౧౬.

ఇంద్రియాల వల్ల కొంత సుఖం వచ్చినట్టు చెప్పినా, అది దేవతల ప్రభావంతో మాత్రమే. దేవతలకు చీకటి ఉండదు, సహజంగా బాధ కూడా ఉండదు.

విషయోత్థం మహాదుఃఖం దేవానాం నాస్తి సర్వదా । దుఃఖశోకాదికం కిం చిదసురావేశతో భవేత్ ॥ ౩,౧౬.

ఇంద్రియాల వల్ల వచ్చే గొప్ప బాధ దేవతలకు ఎప్పుడూ ఉండదు. కానీ, అసుర ప్రభావంతో కొంత బాధ, శోకం లాంటి అనుభూతులు రావచ్చు.

అతః కలిః సదా దుఃఖీ సుఖీ వాయుస్తు సర్వదా । మనుష్యాణామృషీణాం చ సుఖం దుఃఖం ఖగేశ్వర ॥ ౩,౧౬.

అందువల్ల కలి ఎప్పుడూ బాధతో ఉంటాడు, వాయువు ఎప్పుడూ సంతోషంగా ఉంటాడు. మనుషులకూ, ఋషులకూ, ఖగేశ్వరా, సుఖం, బాధ రెండూ ఉంటాయి.

భవేత్తత్పుణ్యపాపాభ్యాం పుణ్యభోగీ చ మారుతః । కష్టభఙ్గః కలిలయో నాత్ర కార్యా విచారణా ॥ ౩,౧౬.

అది పుణ్యపాపాల వల్ల జరుగుతుంది. వాయువు పుణ్యఫలాలను అనుభవిస్తాడు. కలికి కష్టాలు తొలగిపోతాయి; దీనిలో సందేహం అవసరం లేదు.

ప్రాణాదిసుఖపర్యన్తా అంశా ఏకోనవింశతిః । ప్రవిష్టాః సంతి లోకేషు పృథక్సంతి ఖగేశ్వర ॥ ౩,౧౬.

ప్రాణ సుఖం మొదలుకొని మొత్తం పద్దెనిమిది భాగాలు ఉన్నాయి. అవి లోకాలలో ప్రవేశించి, వేర్వేరుగా ఉన్నాయి, ఖగేశ్వరా.

మారుతరేవతారాంశ్చ శృణు పక్షీన్ద్రసత్తమ । చతుర్దశసు చన్ద్రేషు ద్వితీయౌ యో విరోచనః ॥ ౩,౧౬.

మారుతుడు, రేవతుడు భాగాల గురించి విను, పక్షీరాజా. పద్నాలుగు చంద్రుల్లో రెండవవాడు విరోచనుడు.

స వాయురితి సంప్రోక్త ఇన్ద్రాదీనాం ఖగేశ్వర । హరితత్త్వేషు సర్వేషు స విష్వగ్యావ్యతేక్షణః ॥ ౩,౧౬.

ఇంద్రుడు మొదలైనవారిలో వాయువు అని పిలవబడతాడు, ఖగేశ్వరా. హరిలోని అన్ని రూపాల్లో అతడు అన్నింటినీ వ్యాపించి, మారని సాక్షిగా ఉంటాడు.