గరుడపురాణమ్

స ఏవ విష్ణుః సూకరత్వం హ్యవాప క్షోపణీముద్ధర్తుం దైత్యవపుర్నిహన్తుమ్ । హిరణ్యాక్షం సజ్జనానాం ఖగేన్ద్ర తథా భూమేః స్థాపనార్థం చ దేవః ॥ ౩,౧౫.

అదే విష్ణువు, భూమిని పైకి తీయడానికి, హిరణ్యాక్ష అనే దానవుడిని సంహరించడానికి, సజ్జనుల కోసం భూమిని స్థాపించడానికి వరాహరూపాన్ని ధరించాడు, పక్షీరాజా.

తతో హరిర్మద్విదాసత్వమాపానృషేర్భార్యాయాం యామిన్యాం యో మహాత్మా । తత్రావతారే పఞ్చరాత్రం సమగ్రముపాదేష్టుం నాప దానం స్వతన్త్రః ॥ ౩,౧౫.

తర్వాత హరి, మహాత్ముడు, యామిని అనే ఋషిపత్నిలో మద్విదాసునిగా అవతరించాడు. ఆ అవతారంలో పంచరాత్ర శాస్త్రాన్ని పూర్తిగా బోధించేందుకు, స్వతంత్రంగా ప్రవర్తించాడు.

స ఏవ విష్ణుః సమభూద్బ్రదర్యాం నారాయణాఖ్యః శమలాపహశ్చ । తపస్తప్తుం శిక్షయితుం త్వృషీణాం తిరస్కర్తుం హ్యప్సరసాం సహస్రమ్ ॥ ౩,౧౫.

అదే విష్ణువు, బదరిలో నారాయణుడిగా అవతరించి, పాపాలను తొలగించేవాడిగా, ఋషులకు తపస్సు చేయడం, బోధించడం, అప్సరసలను తొలగించడం కోసం వచ్చాడు.

తతో హరిః కపిలత్వం హ్యవాప్య తిరోహితాన్కాలబలేన తత్త్వాన్ । చతుర్విశతిం సంశయం చోద్ధరిష్యన్నుపాదిశచ్చాసురయే మహాత్మా ॥ ౩,౧౫.

తర్వాత హరి, కపిలునిగా అవతరించి, కాలబలంతో తత్త్వాలను మరుగున పెట్టి, ఇరవై నాలుగు తత్త్వాలలో సందేహాన్ని తొలగించేందుకు, మహాత్ముడైన ఆసురికి బోధించాడు.

స ఏవ దతః సమభూద్రమేశోనసూయాయామత్రిరూపః పరాత్మా । ఆన్వీక్షికిం నామ సుతర్కవిద్యామలర్కనామ్నే ప్రదదాత్తాం మహాత్మా ॥ ౩,౧౫.

అదే దత్తాత్రేయుడు, అనసూయ కుమారుడైన అత్రిరూపంగా రామేశ్వరుడిగా అవతరించాడు. ఆ మహాత్ముడు, అన్వీక్షికీ అనే తర్కశాస్త్రాన్ని అలర్కునికి బోధించాడు.

స ఏవ వంశేప్యభవద్రవేశ్చ ఆకూత్యాం యః సచ్చిదానన్దరూపః । స్వాయంభువం యత్తు మన్వన్తరం చ దేవైః సాకం పాలయామాస వీన్ద్ర ॥ ౩,౧౫.

అతడే ఆ వంశంలో పుట్టినవాడు. ఆ కూతిలో, సచ్చిదానంద స్వరూపుడై, దేవతలతో కలిసి, స్వాయంభువ మన్వంతరాన్ని పాలించాడు, ఓ వీంద్రా.

స ఏవ విష్ణుః స ఉరుక్రమోభూదాగ్నీధ్రపుత్ర్యాం మేరుదేవ్యాం చ నాభేః । విద్యారతానాం మానినాం సర్వదైవమత్యాశ్చర్యం దర్శయితుం చ వీన్ద్ర ॥ ౩,౧౫.

అదే విష్ణువు, మహా పరాక్రమశాలి, అగ్నీధ్రుని కుమార్తె అయిన మేరు దేవి ద్వారా నాభికి పుట్టాడు, ఓ వీంద్రా. విద్యలో గర్వపడే వారికి, దేవతలకు, ఆశ్చర్యకరమైన కార్యాలు చూపించేందుకు వచ్చాడు.

తతో హరిర్జగృహే కూర్మరూపం సురాసురాణాముదధిం విమథ్నతామ్ । పృష్ఠే ధర్తుం మన్దరం పర్వతం చ బ్రహ్మాణ్డం వా ధర్తుమీశో మహాత్మా ॥ ౩,౧౫.

ఆ తరువాత హరి, కూర్మావతారాన్ని ధరించాడు. దేవతలు, అసురులు సముద్రాన్ని మథించేటప్పుడు, అతడు తన వెన్నుపైన మందర పర్వతాన్ని మోయాడు. అంతేకాదు, బ్రహ్మాండాన్నికూడా మోయగలిగిన మహాత్ముడు.

తతో హరిః ప్రాదురభూన్మహాత్మా ధన్వన్తరిర్నామ హరిన్మణిద్యుతిః । అపథ్యదోషాన్పరిహర్తుమేవ హస్తే గృహీత్వా పూర్ణకుభం సుధాభిః ॥ ౩,౧౫.

తర్వాత హరి, మహాత్ముడు, ధన్వంతరి రూపంలో ప్రత్యక్షమయ్యాడు. హరివర్ణపు మణిలా ప్రకాశిస్తూ, చేతిలో అమృతంతో నిండిన పాత్రను పట్టుకుని, అపకారక పదార్థాల దోషాలను తొలగించేందుకు వచ్చాడు.

తతో హరిర్జగృహే శ్రీవపుశ్చ యన్మోహినీతి ప్రవదన్తి లోకే । ఉద్వృత్తానాం దితిజానాం మహాత్మా సమ్యక్తేషాం వఞ్చయితుం హరిర్బలమ్ ॥ ౩,౧౫.

తర్వాత హరి, శ్రీరూపాన్ని, ప్రపంచంలో మోహినీ అని పిలవబడే రూపాన్ని ధరించాడు, ఓ వీంద్రా. దితి కుమారులు గర్వంతో ఉన్న వారిని మోసగించి, వారి బలాన్ని తీసుకోవడానికి వచ్చాడు.

తతో హరిః ప్రాదురభూన్మహాత్మా నృసింహనామా భగవాననన్తః । దైత్యో హిరణ్యకశిపుశ్చ తథోరుదేశే సంస్థాపితః కరజైర్దారితశ్చ ॥ ౩,౧౫.

తర్వాత హరి, మహాత్ముడు, నృసింహ రూపంలో ప్రత్యక్షమయ్యాడు. హిరణ్యకశిపుడు అతని ఒడిలో పెట్టబడి, అతని గోర్లు చేత చీల్చబడ్డాడు.

తతో హరిర్భగవాన్వామనోభూదదిత్యాం వై కశ్యపాద్దవదేవః । ఇన్ద్రాయేదం దాతుకామః ఖగేన్ద్ర తదర్థం వై పావితుం సోవితుం చ ॥ ౩,౧౫.

తర్వాత హరి, భగవంతుడు, వామనుడై, కశ్యపుని ద్వారా అదితికి పుట్టాడు, ఓ పక్షిరాజా. ఇంద్రునికి ఈ లోకాన్ని తిరిగి ఇవ్వాలని, పవిత్రం చేయాలని, రక్షించాలని ఆశించి ఆ అవతారం తీసుకున్నాడు.

తతో హరిర్జమదగ్నేః సుతోభూల్లోకే సర్వే పర్శురామం వదన్తి । బ్రహ్మద్విషాం క్షత్రియాణాం చ వీన్ద్ర భూమిం నిః క్షత్రాం కర్తుకామో మహేశః ॥ ౩,౧౫.

తర్వాత హరి, జమదగ్ని కుమారుడిగా జన్మించాడు. ప్రపంచంలో అందరూ అతన్ని పరశురాముడు అని పిలుస్తారు, ఓ వీంద్రా. బ్రాహ్మణ ద్వేషించే క్షత్రియులను భూమి మీద నుండి తొలగించాలనే మహేశ్వరుడు.

తతోభవద్వ్యాసరూపీ స విష్ణుశ్చతుర్వారం రాఘవాస్యాపి పూర్ణః । పరాశరాత్సత్యవత్యాం బభూవ పైలాదిభిర్వేదభాగాంశ్చ కర్తుమ్ ॥ ౩,౧౫.

తర్వాత విష్ణువు, వ్యాసరూపాన్ని ధరించాడు. రాఘవుని ఇంట్లో నాలుగు సార్లు జన్మించాడు. పరాశరుని ద్వారా సత్యవతికి పుట్టి, పైలుడు మొదలైనవారితో వేదాలను విభజించాడు.

తతో హరీ రఘువంశేవతీర్ణః కౌసల్యాయాం రాఘవః సూర్యవంశే । సముద్రాదోర్విగ్రహం కర్తుమీశో హం తుం భూమ్యాం రావణాదీంశ్చ వీన్ద్ర ॥ ౩,౧౫.

తర్వాత హరి, రఘువంశంలో అవతరించి, కౌసల్యకు సూర్యవంశంలో పుట్టాడు, ఓ వీంద్రా. సముద్రాన్ని ఎదుర్కొని, భూమిపై రావణుడు మొదలైన దుర్మార్గులను సంహరించడానికి వచ్చాడు.

తతో హరిర్వ్యాసరూపీ బభూవ అష్టావింశే ద్వపరే జ్ఞానరూపీ । పరాశరాత్సత్యవత్యాం మహాత్మా స్వయం వేదాన్ సంవిభక్తుం చ దేవః ॥ ౩,౧౫.

తర్వాత హరి, అష్టావింశతి ద్వాపర యుగంలో, జ్ఞాన స్వరూపుడై, పరాశరుని ద్వారా సత్యవతికి పుట్టి, స్వయంగా వేదాలను విభజించాడు.

తతో హరిః కృష్ణరూపీ బభూవ దేవక్యాం వై వసుదేవాత్స విష్ణుః । కంసాదీన్వై నితరాం హన్తుకామః సమ్యక్పాతుం పాణ్డవాంశ్చాపి వీన్ద్ర ॥ ౩,౧౫.

తర్వాత హరి, కృష్ణరూపంలో, దేవకికి వసుదేవుని ద్వారా పుట్టాడు. ఆ విష్ణువు, కంసుడు మొదలైనవారిని పూర్తిగా సంహరించాలనే, పాండవులను సంపూర్ణంగా రక్షించాలనే సంకల్పంతో అవతరించాడు, ఓ వీంద్రా.

తతః కలౌ సంప్రవృత్తే హరిస్తు సంమోహనార్థం చాసురాణాం ఖగేన్ద్ర । నామ్నా బుద్ధో కీకటేషు ప్రజాతో వేదప్రమాణం నిరాకర్తుమేవ ॥ ౩,౧౫.

తర్వాత కలియుగం ప్రారంభమైనప్పుడు, హరి బుద్ధుడుగా కీకట దేశంలో జన్మించాడు, ఓ పక్షిరాజా. అసురులను మోసగించేందుకు, వేద ప్రామాణ్యాన్ని తిరస్కరించేందుకు వచ్చాడు.

తతో హరిః కల్కిసంజ్ఞశ్చ వీన్ద్ర ఉత్పత్స్యతే యుగయోర్మధ్యసంధౌ । దస్యుప్రాయాన్భూమిపాన్వై నిహన్తుం నామ్నా హరిర్విష్ణుగుప్తస్య గేహే ॥ ౩,౧౫.

తర్వాత హరి, కల్కి అనే పేరుతో, యుగముల మధ్య సంధికాలంలో, విష్ణుగుప్తుని ఇంట్లో జన్మించి, దొంగలైన రాజులను సంహరించడానికి అవతరించనున్నాడు, ఓ వీంద్రా.

కేశవాద్యాశ్చతుర్వింశతిర్వై సంకర్షణాదయః । విశ్వాదయ సహస్రం చ పరాద్యా అమితాః స్మృతాః ॥ ౩,౧౫.

కేశవుడు మొదలైన ఇరవై నాలుగు మంది, సంకర్షణుడు మొదలైనవారు, విశ్వుడు మొదలైన వెయ్యి మంది, పరుడు మొదలైన అనేకమంది, లెక్కలేనంతగా ఉన్నారు.

అవతారా హ్యసంఖ్యాతా విష్ణోర్నారాయణస్య చ । స్వయం నారాయణాస్తే తే నాణుమాత్రం విభిద్యతే ॥ ౩,౧౫.

విష్ణువు, నారాయణుని అవతారాలు నిజంగా లెక్కలేనివి. వారు స్వయంగా నారాయణులై, ఎంత చిన్న భాగమైనా విడిపోలేరు.

బలతోరూపతశ్చాపి గుణతశ్చ కథఞ్చన । అనన్తోనన్తగుణతః పూర్ణో విష్ణుర్న చాన్యథా ॥ ౩,౧౫.

బలంలో, రూపంలో, లక్షణాలలో అన్ని విధాలా, విష్ణువు అనంతుడూ, అనంతమైన గుణాలతో నిండినవాడూ, ఎప్పుడూ అంతే.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౬ శ్రీకృష్ణ ఉవాచ । మహాలక్ష్మ్యాః స్వరూపం చ అవతారాన్ఖగేశ్వర । శృణు సమ్యఙ్మహాభాగ తజ్జ్ఞానస్య వినిర్ణయమ్ ॥ ౩,౧౬.

శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: ఓ పక్షిరాజా, మహాలక్ష్మి స్వరూపం, ఆమె అవతారాలు, వాటి తత్వాన్ని తెలుసుకోవడానికి, నీవు శ్రద్ధగా విను, ఓ మహాభాగ.

ఈశాదన్యస్య జగతో హ్యాత్మో లోచన ఏవ తు । విషయీకురుతే తత్స్యాజ్జ్ఞానం లక్ష్మ్యాః ప్రకీర్తితమ్ ॥ ౩,౧౬.

ఈ లోకానికి పరమేశ్వరుడిని తప్పితే, ఆత్మ కేవలం చూపు మాత్రమే. అది విషయాలను గ్రహించేది. ఇదే లక్ష్మిదేవి జ్ఞానం అని చెప్పబడింది.

నిత్యావియోగినీ దేవీ హరిపాదైకసంశ్రయా । నిత్యముక్తా నిత్యబుద్ధా మహాలక్ష్మీః ప్రకీర్తితా ॥ ౩,౧౬.

ఎప్పుడూ విడిపోని దేవి, హరిలోనే ఆశ్రయం తీసుకున్నది, ఎప్పుడూ ముక్తి పొందినది, ఎప్పుడూ జ్ఞానవంతురాలు అయిన మహాలక్ష్మి అని పిలవబడుతుంది.

మూలస్య చ హరేర్భార్యా లక్ష్మీః సంప్రకీర్తితా । పుంసో హి భార్యా ప్రకృతిః ప్రకృతేశ్చాభిమానినీ ॥ ౩,౧౬.

హరికి భార్య లక్ష్మి అని ప్రసిద్ధి. మనుష్యునికి భార్య ప్రకృతి, ఆమె ప్రకృతిని తనదిగా భావించేది.

సృష్టిం కర్తుం గుణాన్వీన్ద్ర పురుషేణ సహ ప్రభో । తమః పానం తథా కర్తుం ప్రకృత్యాఖ్యా తదాభవత్ ॥ ౩,౧౬.

ప్రభూ! సృష్టిని చేయడానికి గుణాలు పురుషునితో కలిసి ప్రవేశించాయి. అంధకారాన్ని పానంచేయడానికి ఆమె ప్రకృతి అని పిలవబడింది.

వాసుదేవస్య భార్యా తు మాయా నామ్నీ ప్రకీర్తితా । సంకర్షణస్య భార్యా తు జయేతి పరికీర్తితా ॥ ౩,౧౬.

వాసుదేవుని భార్య మాయ అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి. సంకర్షణుని భార్య జయ అని పేరు పొందింది.

అనిరుద్ధస్య భార్యా తు శాన్తా నామ్నీతి కీర్తితా । కృతిః ప్రద్యుమ్నభార్యాపిం సృష్టిం కర్తుం బభూవ హ ॥ ౩,౧౬.

అనిరుద్ధుని భార్య శాంత అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి. కృతి, సృష్టి కోసం ప్రద్యుమ్నుని భార్యగా అవతరించింది.