గరుడపురాణమ్

అముఖ్యభోజినో జీవాః కున్త్యాద్యా ముఖ్యభోజినః । శుభాని చ పిబేద్విష్ణురశుభం నో పిబేద్విభుః ॥ ౩,౧౪.

ప్రధాన భోజకులు కాని జీవులు, కుంటి మొదలైనవారు ప్రధాన భోజకులు. విష్ణువు శుభమైనదాన్ని మాత్రమే అనుగ్రహిస్తాడు, అశుభమైనదాన్ని ప్రభువు అనుభవించడు.

కో వదేత్తస్య చేష్టాం తు పూర్ణానన్దో హరిః స్వయమ్ । న తేన సదృశః కోపి దేశే కాలే చ విద్యతే । తస్యావతారాన్వక్ష్యహం శృణు పక్షీన్ద్రసత్తమ ॥ ౩,౧౪.

ఆయన కార్యాలను ఎవరు వివరించగలరు? హరి పరిపూర్ణ ఆనందస్వరూపుడు. ఆయనతో సమానుడు ఎవరూ ఎక్కడా, ఎప్పుడూ లేరు. ఆయన అవతారాలను ఇప్పుడు వివరించబోతున్నాను, విను పక్షీరాజా.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౫ శ్రీకృష్ణ ఉవాచ । అథావతా రాన్పురుషాఖ్యో హరిశ్చ గతో ధ్యానం కర్తుమీశో మహాత్మా । ప్రాదుర్బభూవాఖిలసద్గుణార్ణవః స ఏవ విష్ణుః స చ బీజభూతః ॥ ౩,౧౫.

శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: అప్పుడా పురుష అనే అవతారంగా హరి ధ్యానం చేయడానికి వెళ్లాడు. ఆ మహాత్ముడు, సమస్త సద్గుణాల సముద్రమైన విష్ణువు, మూలకారణంగా ప్రత్యక్షమయ్యాడు.

యో బీజభూతః పురుషాఖ్య విష్ణుః స ఏవాభూద్వాసుదేవో మహాత్మా । సృష్టిం కర్తుం పురుషాఖ్యస్య వాయోర్మాయాఖ్యాయాం మూలరూపో యథాఽస ॥ ౩,౧౫.

పురుష అనే పేరుగల, మూలకారణమైన ఆ విష్ణువే సృష్టి కోసం వాసుదేవుడిగా అవతరించాడు. పురుష అనే మాయలో ఆయన మూలరూపంగా వ్యవహరించాడు.

యో వాసుదేవస్తు స ఏవ జాతః సంకర్షణాఖ్యో ఖిలసద్గుణాత్మా । సృష్టిం కర్తుం సూత్రభూతస్య వాయోర్జయాఖ్యాయం పూర్ణసంవిత్పరాత్మా ॥ ౩,౧౫.

ఆ వాసుదేవుడే, సమస్త సద్గుణాలతో కూడిన సంకర్షణుడిగా మారాడు. సృష్టి కోసం జయ అనే వాయువులో సూత్రభూతుడిగా, పరిపూర్ణ జ్ఞానస్వరూపుడిగా ఉన్నాడు.

స ఏవం సంకర్షణనామధేయః ప్రద్యుమ్ననామా చ స ఏవ విశ్రుతః । సరస్వతీభారతీసర్జనార్థం స ఏవ దేవ్యా మూలరూపో బభూవ ॥ ౩,౧౫.

అదే సంకర్షణుడు, ప్రద్యుమ్నుడు అనే పేరుతో కూడా ప్రసిద్ధి చెందాడు. సరస్వతి, భారతీ సృష్టి కోసం ఆయన దేవి యొక్క మూలరూపంగా మారాడు.

సృష్ట్వా యుక్తం షోడశభిః కలాభిర్మహత్తత్త్వం సూక్ష్మరూపం స ఏవ । సాహఙ్కారం క్రీడయామాస దేవః శృణు త్వం వై షోడశాఖ్యాః కలాశ్చ ॥ ౩,౧౫.

ఆయనే పదహారు కళలతో కూడిన మహత్తత్త్వాన్ని, సూక్ష్మరూపంగా సృష్టించాడు. ఆ దేవుడు అహంకారంతో క్రీడించాడు. ఇప్పుడు ఆ పదహారు కళలను విను.

భూతాని కర్మేన్ద్రియపఞ్చకాని జ్ఞానేన్ద్రియాణీహ తథా మనశ్చ । తతో బభూవ హ్యనిరుద్ధసంజ్ఞకో జీవాంశ్చ సంగృహ్య సుపూర్ణశక్తిః ॥ ౩,౧౫.

భూతాలు, ఐదు కర్మేంద్రియాలు, ఐదు జ్ఞానేంద్రియాలు, అలాగే మనస్సు — వీటితో అనిరుద్ధుడు అనే పేరు కలిగిన పరిపూర్ణ శక్తితో కూడిన జీవులను సమకూర్చాడు.

సోయం విరిఞ్చ్యాదిసమస్తదేవాన్ స్థూలేన దేహేన ససర్జ నాథః । తథా స విష్ణుః పురుషాభిధస్తు సనత్కుమారత్వమవాప వీన్ద్ర ॥ ౩,౧౫.

ఆ ప్రభువు, విరించితో మొదలైన సమస్త దేవతలను స్థూలదేహంతో సృష్టించాడు. అలాగే, పురుషుడనే పేరుగల విష్ణువు, పక్షీరాజా, సనత్కుమారునిగా అవతరించాడు.

అనన్యసాధ్యం బ్రహ్మచర్యం చ కర్తుం దశేన్ద్రియాణాం శోషణార్థం సదైవ । సనన్దనాదౌ పఠితః కుమారస్తస్మాన్నాన్యో నాత్ర విచార్యమస్తి ॥ ౩,౧౫.

అసాధ్యమైన బ్రహ్మచర్య వ్రతాన్ని సాధించేందుకు, పదిహేను ఇంద్రియాలను నియంత్రించేందుకు, సనందనాది కుమారులలో కుమారునిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. ఇక్కడ మరెవరినీ పరిగణించాల్సిన అవసరం లేదు.

స ఏవ విష్ణుః సూకరత్వం హ్యవాప క్షోపణీముద్ధర్తుం దైత్యవపుర్నిహన్తుమ్ । హిరణ్యాక్షం సజ్జనానాం ఖగేన్ద్ర తథా భూమేః స్థాపనార్థం చ దేవః ॥ ౩,౧౫.

అదే విష్ణువు, భూమిని పైకి తీయడానికి, హిరణ్యాక్ష అనే దానవుడిని సంహరించడానికి, సజ్జనుల కోసం భూమిని స్థాపించడానికి వరాహరూపాన్ని ధరించాడు, పక్షీరాజా.

తతో హరిర్మద్విదాసత్వమాపానృషేర్భార్యాయాం యామిన్యాం యో మహాత్మా । తత్రావతారే పఞ్చరాత్రం సమగ్రముపాదేష్టుం నాప దానం స్వతన్త్రః ॥ ౩,౧౫.

తర్వాత హరి, మహాత్ముడు, యామిని అనే ఋషిపత్నిలో మద్విదాసునిగా అవతరించాడు. ఆ అవతారంలో పంచరాత్ర శాస్త్రాన్ని పూర్తిగా బోధించేందుకు, స్వతంత్రంగా ప్రవర్తించాడు.

స ఏవ విష్ణుః సమభూద్బ్రదర్యాం నారాయణాఖ్యః శమలాపహశ్చ । తపస్తప్తుం శిక్షయితుం త్వృషీణాం తిరస్కర్తుం హ్యప్సరసాం సహస్రమ్ ॥ ౩,౧౫.

అదే విష్ణువు, బదరిలో నారాయణుడిగా అవతరించి, పాపాలను తొలగించేవాడిగా, ఋషులకు తపస్సు చేయడం, బోధించడం, అప్సరసలను తొలగించడం కోసం వచ్చాడు.

తతో హరిః కపిలత్వం హ్యవాప్య తిరోహితాన్కాలబలేన తత్త్వాన్ । చతుర్విశతిం సంశయం చోద్ధరిష్యన్నుపాదిశచ్చాసురయే మహాత్మా ॥ ౩,౧౫.

తర్వాత హరి, కపిలునిగా అవతరించి, కాలబలంతో తత్త్వాలను మరుగున పెట్టి, ఇరవై నాలుగు తత్త్వాలలో సందేహాన్ని తొలగించేందుకు, మహాత్ముడైన ఆసురికి బోధించాడు.

స ఏవ దతః సమభూద్రమేశోనసూయాయామత్రిరూపః పరాత్మా । ఆన్వీక్షికిం నామ సుతర్కవిద్యామలర్కనామ్నే ప్రదదాత్తాం మహాత్మా ॥ ౩,౧౫.

అదే దత్తాత్రేయుడు, అనసూయ కుమారుడైన అత్రిరూపంగా రామేశ్వరుడిగా అవతరించాడు. ఆ మహాత్ముడు, అన్వీక్షికీ అనే తర్కశాస్త్రాన్ని అలర్కునికి బోధించాడు.

స ఏవ వంశేప్యభవద్రవేశ్చ ఆకూత్యాం యః సచ్చిదానన్దరూపః । స్వాయంభువం యత్తు మన్వన్తరం చ దేవైః సాకం పాలయామాస వీన్ద్ర ॥ ౩,౧౫.

అతడే ఆ వంశంలో పుట్టినవాడు. ఆ కూతిలో, సచ్చిదానంద స్వరూపుడై, దేవతలతో కలిసి, స్వాయంభువ మన్వంతరాన్ని పాలించాడు, ఓ వీంద్రా.

స ఏవ విష్ణుః స ఉరుక్రమోభూదాగ్నీధ్రపుత్ర్యాం మేరుదేవ్యాం చ నాభేః । విద్యారతానాం మానినాం సర్వదైవమత్యాశ్చర్యం దర్శయితుం చ వీన్ద్ర ॥ ౩,౧౫.

అదే విష్ణువు, మహా పరాక్రమశాలి, అగ్నీధ్రుని కుమార్తె అయిన మేరు దేవి ద్వారా నాభికి పుట్టాడు, ఓ వీంద్రా. విద్యలో గర్వపడే వారికి, దేవతలకు, ఆశ్చర్యకరమైన కార్యాలు చూపించేందుకు వచ్చాడు.

తతో హరిర్జగృహే కూర్మరూపం సురాసురాణాముదధిం విమథ్నతామ్ । పృష్ఠే ధర్తుం మన్దరం పర్వతం చ బ్రహ్మాణ్డం వా ధర్తుమీశో మహాత్మా ॥ ౩,౧౫.

ఆ తరువాత హరి, కూర్మావతారాన్ని ధరించాడు. దేవతలు, అసురులు సముద్రాన్ని మథించేటప్పుడు, అతడు తన వెన్నుపైన మందర పర్వతాన్ని మోయాడు. అంతేకాదు, బ్రహ్మాండాన్నికూడా మోయగలిగిన మహాత్ముడు.

తతో హరిః ప్రాదురభూన్మహాత్మా ధన్వన్తరిర్నామ హరిన్మణిద్యుతిః । అపథ్యదోషాన్పరిహర్తుమేవ హస్తే గృహీత్వా పూర్ణకుభం సుధాభిః ॥ ౩,౧౫.

తర్వాత హరి, మహాత్ముడు, ధన్వంతరి రూపంలో ప్రత్యక్షమయ్యాడు. హరివర్ణపు మణిలా ప్రకాశిస్తూ, చేతిలో అమృతంతో నిండిన పాత్రను పట్టుకుని, అపకారక పదార్థాల దోషాలను తొలగించేందుకు వచ్చాడు.

తతో హరిర్జగృహే శ్రీవపుశ్చ యన్మోహినీతి ప్రవదన్తి లోకే । ఉద్వృత్తానాం దితిజానాం మహాత్మా సమ్యక్తేషాం వఞ్చయితుం హరిర్బలమ్ ॥ ౩,౧౫.

తర్వాత హరి, శ్రీరూపాన్ని, ప్రపంచంలో మోహినీ అని పిలవబడే రూపాన్ని ధరించాడు, ఓ వీంద్రా. దితి కుమారులు గర్వంతో ఉన్న వారిని మోసగించి, వారి బలాన్ని తీసుకోవడానికి వచ్చాడు.

తతో హరిః ప్రాదురభూన్మహాత్మా నృసింహనామా భగవాననన్తః । దైత్యో హిరణ్యకశిపుశ్చ తథోరుదేశే సంస్థాపితః కరజైర్దారితశ్చ ॥ ౩,౧౫.

తర్వాత హరి, మహాత్ముడు, నృసింహ రూపంలో ప్రత్యక్షమయ్యాడు. హిరణ్యకశిపుడు అతని ఒడిలో పెట్టబడి, అతని గోర్లు చేత చీల్చబడ్డాడు.

తతో హరిర్భగవాన్వామనోభూదదిత్యాం వై కశ్యపాద్దవదేవః । ఇన్ద్రాయేదం దాతుకామః ఖగేన్ద్ర తదర్థం వై పావితుం సోవితుం చ ॥ ౩,౧౫.

తర్వాత హరి, భగవంతుడు, వామనుడై, కశ్యపుని ద్వారా అదితికి పుట్టాడు, ఓ పక్షిరాజా. ఇంద్రునికి ఈ లోకాన్ని తిరిగి ఇవ్వాలని, పవిత్రం చేయాలని, రక్షించాలని ఆశించి ఆ అవతారం తీసుకున్నాడు.

తతో హరిర్జమదగ్నేః సుతోభూల్లోకే సర్వే పర్శురామం వదన్తి । బ్రహ్మద్విషాం క్షత్రియాణాం చ వీన్ద్ర భూమిం నిః క్షత్రాం కర్తుకామో మహేశః ॥ ౩,౧౫.

తర్వాత హరి, జమదగ్ని కుమారుడిగా జన్మించాడు. ప్రపంచంలో అందరూ అతన్ని పరశురాముడు అని పిలుస్తారు, ఓ వీంద్రా. బ్రాహ్మణ ద్వేషించే క్షత్రియులను భూమి మీద నుండి తొలగించాలనే మహేశ్వరుడు.

తతోభవద్వ్యాసరూపీ స విష్ణుశ్చతుర్వారం రాఘవాస్యాపి పూర్ణః । పరాశరాత్సత్యవత్యాం బభూవ పైలాదిభిర్వేదభాగాంశ్చ కర్తుమ్ ॥ ౩,౧౫.

తర్వాత విష్ణువు, వ్యాసరూపాన్ని ధరించాడు. రాఘవుని ఇంట్లో నాలుగు సార్లు జన్మించాడు. పరాశరుని ద్వారా సత్యవతికి పుట్టి, పైలుడు మొదలైనవారితో వేదాలను విభజించాడు.

తతో హరీ రఘువంశేవతీర్ణః కౌసల్యాయాం రాఘవః సూర్యవంశే । సముద్రాదోర్విగ్రహం కర్తుమీశో హం తుం భూమ్యాం రావణాదీంశ్చ వీన్ద్ర ॥ ౩,౧౫.

తర్వాత హరి, రఘువంశంలో అవతరించి, కౌసల్యకు సూర్యవంశంలో పుట్టాడు, ఓ వీంద్రా. సముద్రాన్ని ఎదుర్కొని, భూమిపై రావణుడు మొదలైన దుర్మార్గులను సంహరించడానికి వచ్చాడు.

తతో హరిర్వ్యాసరూపీ బభూవ అష్టావింశే ద్వపరే జ్ఞానరూపీ । పరాశరాత్సత్యవత్యాం మహాత్మా స్వయం వేదాన్ సంవిభక్తుం చ దేవః ॥ ౩,౧౫.

తర్వాత హరి, అష్టావింశతి ద్వాపర యుగంలో, జ్ఞాన స్వరూపుడై, పరాశరుని ద్వారా సత్యవతికి పుట్టి, స్వయంగా వేదాలను విభజించాడు.

తతో హరిః కృష్ణరూపీ బభూవ దేవక్యాం వై వసుదేవాత్స విష్ణుః । కంసాదీన్వై నితరాం హన్తుకామః సమ్యక్పాతుం పాణ్డవాంశ్చాపి వీన్ద్ర ॥ ౩,౧౫.

తర్వాత హరి, కృష్ణరూపంలో, దేవకికి వసుదేవుని ద్వారా పుట్టాడు. ఆ విష్ణువు, కంసుడు మొదలైనవారిని పూర్తిగా సంహరించాలనే, పాండవులను సంపూర్ణంగా రక్షించాలనే సంకల్పంతో అవతరించాడు, ఓ వీంద్రా.

తతః కలౌ సంప్రవృత్తే హరిస్తు సంమోహనార్థం చాసురాణాం ఖగేన్ద్ర । నామ్నా బుద్ధో కీకటేషు ప్రజాతో వేదప్రమాణం నిరాకర్తుమేవ ॥ ౩,౧౫.

తర్వాత కలియుగం ప్రారంభమైనప్పుడు, హరి బుద్ధుడుగా కీకట దేశంలో జన్మించాడు, ఓ పక్షిరాజా. అసురులను మోసగించేందుకు, వేద ప్రామాణ్యాన్ని తిరస్కరించేందుకు వచ్చాడు.

తతో హరిః కల్కిసంజ్ఞశ్చ వీన్ద్ర ఉత్పత్స్యతే యుగయోర్మధ్యసంధౌ । దస్యుప్రాయాన్భూమిపాన్వై నిహన్తుం నామ్నా హరిర్విష్ణుగుప్తస్య గేహే ॥ ౩,౧౫.

తర్వాత హరి, కల్కి అనే పేరుతో, యుగముల మధ్య సంధికాలంలో, విష్ణుగుప్తుని ఇంట్లో జన్మించి, దొంగలైన రాజులను సంహరించడానికి అవతరించనున్నాడు, ఓ వీంద్రా.