గరుడపురాణమ్

త్రిదినైశ్చాతసీపుష్పం నిః సారం పరికీర్తితమ్ । ప్రహరం మల్లికా సారం జాతీ తు ప్రహరార్ధకమ్ ॥ ౩,౧౪.

మూడు రోజులు గడిచిన తర్వాత ఆతసిపువ్వు సారం కోల్పోతుంది. ఒక ప్రహర కాలం మల్లిపువ్వు సారంగా ఉంటుంది; జాతిపువ్వు అరప్రహర కాలం మాత్రమే సారంగా ఉంటుంది.

త్రియామం శతపత్రం స్యాత్కరవీరమహర్నిశమ్ । ఘటికావధి సారం స్యాత్పారిజాతం ఖగేశ్వర ॥ ౩,౧౪.

మూడు యామాలు శతపత్రపు పువ్వు నిలుస్తుంది. కరవీరము రాత్రింబవళ్ళు సారంగా ఉంటుంది. పార్థిజాతము ఒక గంటపాటు మాత్రమే సారంగా ఉంటుంది, పక్షిరాజా!

త్రివర్షం కేసరం ఫల్గ సారమిత్యుచ్యతే బుధైః । కస్తూరీ దశవర్షం తు కర్పూరం వర్షమాత్రకమ్ ॥ ౩,౧౪.

కేసరా మూడు సంవత్సరాలు సారంగా ఉంటుందని పండితులు అంటారు. కస్తూరి పది సంవత్సరాలు, కర్పూరము ఒక్క సంవత్సరం మాత్రమే సారంగా ఉంటుంది.

ససారమితి సంప్రోక్తం చన్దనం సర్వదా స్మృతమ్ । శుద్ధన్నిః సారభూతాంశ్చ వక్ష్యే శృణు ఖగేశ్వర ॥ ౩,౧౪.

చందనం ఎప్పుడూ సారంతోనే ఉంటుంది. ఇప్పుడు, పక్షిరాజా, శుద్ధమైనా సారం లేని ఆహారాలను చెబుతాను, విను.

తుషా మేధ్యా ఆరనాలం పుణ్యకం భిః సటా తథా । ఉపోద్వ్రజీ అలాబూశ్చ బృహత్కోశాతకీ తథా ॥ ౩,౧౪.

తుషా, మేధ్యా, ఆరణాలము, పుణ్యకము, భిః, సటా, ఉపోద్వ్రజి, ఆలాబూ, బృహత్కోశాతకి—

వృన్తాకం చుక్రశాకశ్చ బిల్వమౌదుంవరం తథా । పలాఞ్జుర్లశునం వృన్తం కలఞ్జం చ తథా ద్విజా ॥ ౩,౧౪.

వృంటాకము, చుక్రశాకము, బిల్వము, ఔదుంబరము, పలాంజు, లశునము, వృంటము, కలంజము—ఇవి అన్నీ ద్విజులారా—

ఏతత్సర్వత్ర కాలే చ నిః సారమితి కీర్తితమ్ । ఏకాదశ్యాం వైశ్వదేవం శ్రాద్ధం తర్పణమేవ చ ॥ ౩,౧౪.

ఇవి అన్నీ ఎప్పుడూ సారం లేనివే అని చెప్పబడింది. పదకొండవ తిథిన వైశ్వదేవము, శ్రాద్ధము, తర్పణము కూడా అంతే.

మన్త్రేణ ప్రేతదహనమసారం పరికీర్తితమ్ । హవిర్నారాయణో దేవో ఏతాంశ్చ హ్యశుభాన్ర సాన్ ॥ ౩,౧౪.

మంత్రంతో మృతదేహాన్ని దహనం చేసే విధానం అసారమైనదిగా చెప్పబడింది. అందులో సమర్పించే హవిస్సు నారాయణుడికే అర్పించబడుతుంది. కానీ ఈ అశుభమైన విషయాలను ఆయన ఒప్పుకోడు.

న గృహ్ణాతి న గృహ్ణాతి న గృహ్ణాతి హరిః స్వయమ్ । తథాపి సర్వం జానాతి జీవానాం పాపకర్మణామ్ ॥ ౩,౧౪.

హరి స్వయంగా ఒప్పుకోడు, ఒప్పుకోడు, ఒప్పుకోడు. అయినా ఆయన జీవుల పాపకర్మలన్నీ పూర్తిగా తెలుసుకుంటాడు.

ఆస్వాదనం కారయతి స్వయం నాస్వాదతే హరిః । అసారభోజనం చైవ జీవానాం కర్మజం ఫలమ్ ॥ ౩,౧౪.

ఆయనే రుచి చూడమని చేయిస్తాడు, కానీ హరి తాను రుచి చూడడు. జీవుల కర్మఫలంగా వచ్చే అసారమైన భోజనం ఆయనకు ఇష్టం ఉండదు.

అముఖ్యభోజినో జీవాః కున్త్యాద్యా ముఖ్యభోజినః । శుభాని చ పిబేద్విష్ణురశుభం నో పిబేద్విభుః ॥ ౩,౧౪.

ప్రధాన భోజకులు కాని జీవులు, కుంటి మొదలైనవారు ప్రధాన భోజకులు. విష్ణువు శుభమైనదాన్ని మాత్రమే అనుగ్రహిస్తాడు, అశుభమైనదాన్ని ప్రభువు అనుభవించడు.

కో వదేత్తస్య చేష్టాం తు పూర్ణానన్దో హరిః స్వయమ్ । న తేన సదృశః కోపి దేశే కాలే చ విద్యతే । తస్యావతారాన్వక్ష్యహం శృణు పక్షీన్ద్రసత్తమ ॥ ౩,౧౪.

ఆయన కార్యాలను ఎవరు వివరించగలరు? హరి పరిపూర్ణ ఆనందస్వరూపుడు. ఆయనతో సమానుడు ఎవరూ ఎక్కడా, ఎప్పుడూ లేరు. ఆయన అవతారాలను ఇప్పుడు వివరించబోతున్నాను, విను పక్షీరాజా.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౫ శ్రీకృష్ణ ఉవాచ । అథావతా రాన్పురుషాఖ్యో హరిశ్చ గతో ధ్యానం కర్తుమీశో మహాత్మా । ప్రాదుర్బభూవాఖిలసద్గుణార్ణవః స ఏవ విష్ణుః స చ బీజభూతః ॥ ౩,౧౫.

శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: అప్పుడా పురుష అనే అవతారంగా హరి ధ్యానం చేయడానికి వెళ్లాడు. ఆ మహాత్ముడు, సమస్త సద్గుణాల సముద్రమైన విష్ణువు, మూలకారణంగా ప్రత్యక్షమయ్యాడు.

యో బీజభూతః పురుషాఖ్య విష్ణుః స ఏవాభూద్వాసుదేవో మహాత్మా । సృష్టిం కర్తుం పురుషాఖ్యస్య వాయోర్మాయాఖ్యాయాం మూలరూపో యథాఽస ॥ ౩,౧౫.

పురుష అనే పేరుగల, మూలకారణమైన ఆ విష్ణువే సృష్టి కోసం వాసుదేవుడిగా అవతరించాడు. పురుష అనే మాయలో ఆయన మూలరూపంగా వ్యవహరించాడు.

యో వాసుదేవస్తు స ఏవ జాతః సంకర్షణాఖ్యో ఖిలసద్గుణాత్మా । సృష్టిం కర్తుం సూత్రభూతస్య వాయోర్జయాఖ్యాయం పూర్ణసంవిత్పరాత్మా ॥ ౩,౧౫.

ఆ వాసుదేవుడే, సమస్త సద్గుణాలతో కూడిన సంకర్షణుడిగా మారాడు. సృష్టి కోసం జయ అనే వాయువులో సూత్రభూతుడిగా, పరిపూర్ణ జ్ఞానస్వరూపుడిగా ఉన్నాడు.

స ఏవం సంకర్షణనామధేయః ప్రద్యుమ్ననామా చ స ఏవ విశ్రుతః । సరస్వతీభారతీసర్జనార్థం స ఏవ దేవ్యా మూలరూపో బభూవ ॥ ౩,౧౫.

అదే సంకర్షణుడు, ప్రద్యుమ్నుడు అనే పేరుతో కూడా ప్రసిద్ధి చెందాడు. సరస్వతి, భారతీ సృష్టి కోసం ఆయన దేవి యొక్క మూలరూపంగా మారాడు.

సృష్ట్వా యుక్తం షోడశభిః కలాభిర్మహత్తత్త్వం సూక్ష్మరూపం స ఏవ । సాహఙ్కారం క్రీడయామాస దేవః శృణు త్వం వై షోడశాఖ్యాః కలాశ్చ ॥ ౩,౧౫.

ఆయనే పదహారు కళలతో కూడిన మహత్తత్త్వాన్ని, సూక్ష్మరూపంగా సృష్టించాడు. ఆ దేవుడు అహంకారంతో క్రీడించాడు. ఇప్పుడు ఆ పదహారు కళలను విను.

భూతాని కర్మేన్ద్రియపఞ్చకాని జ్ఞానేన్ద్రియాణీహ తథా మనశ్చ । తతో బభూవ హ్యనిరుద్ధసంజ్ఞకో జీవాంశ్చ సంగృహ్య సుపూర్ణశక్తిః ॥ ౩,౧౫.

భూతాలు, ఐదు కర్మేంద్రియాలు, ఐదు జ్ఞానేంద్రియాలు, అలాగే మనస్సు — వీటితో అనిరుద్ధుడు అనే పేరు కలిగిన పరిపూర్ణ శక్తితో కూడిన జీవులను సమకూర్చాడు.

సోయం విరిఞ్చ్యాదిసమస్తదేవాన్ స్థూలేన దేహేన ససర్జ నాథః । తథా స విష్ణుః పురుషాభిధస్తు సనత్కుమారత్వమవాప వీన్ద్ర ॥ ౩,౧౫.

ఆ ప్రభువు, విరించితో మొదలైన సమస్త దేవతలను స్థూలదేహంతో సృష్టించాడు. అలాగే, పురుషుడనే పేరుగల విష్ణువు, పక్షీరాజా, సనత్కుమారునిగా అవతరించాడు.

అనన్యసాధ్యం బ్రహ్మచర్యం చ కర్తుం దశేన్ద్రియాణాం శోషణార్థం సదైవ । సనన్దనాదౌ పఠితః కుమారస్తస్మాన్నాన్యో నాత్ర విచార్యమస్తి ॥ ౩,౧౫.

అసాధ్యమైన బ్రహ్మచర్య వ్రతాన్ని సాధించేందుకు, పదిహేను ఇంద్రియాలను నియంత్రించేందుకు, సనందనాది కుమారులలో కుమారునిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. ఇక్కడ మరెవరినీ పరిగణించాల్సిన అవసరం లేదు.

స ఏవ విష్ణుః సూకరత్వం హ్యవాప క్షోపణీముద్ధర్తుం దైత్యవపుర్నిహన్తుమ్ । హిరణ్యాక్షం సజ్జనానాం ఖగేన్ద్ర తథా భూమేః స్థాపనార్థం చ దేవః ॥ ౩,౧౫.

అదే విష్ణువు, భూమిని పైకి తీయడానికి, హిరణ్యాక్ష అనే దానవుడిని సంహరించడానికి, సజ్జనుల కోసం భూమిని స్థాపించడానికి వరాహరూపాన్ని ధరించాడు, పక్షీరాజా.

తతో హరిర్మద్విదాసత్వమాపానృషేర్భార్యాయాం యామిన్యాం యో మహాత్మా । తత్రావతారే పఞ్చరాత్రం సమగ్రముపాదేష్టుం నాప దానం స్వతన్త్రః ॥ ౩,౧౫.

తర్వాత హరి, మహాత్ముడు, యామిని అనే ఋషిపత్నిలో మద్విదాసునిగా అవతరించాడు. ఆ అవతారంలో పంచరాత్ర శాస్త్రాన్ని పూర్తిగా బోధించేందుకు, స్వతంత్రంగా ప్రవర్తించాడు.

స ఏవ విష్ణుః సమభూద్బ్రదర్యాం నారాయణాఖ్యః శమలాపహశ్చ । తపస్తప్తుం శిక్షయితుం త్వృషీణాం తిరస్కర్తుం హ్యప్సరసాం సహస్రమ్ ॥ ౩,౧౫.

అదే విష్ణువు, బదరిలో నారాయణుడిగా అవతరించి, పాపాలను తొలగించేవాడిగా, ఋషులకు తపస్సు చేయడం, బోధించడం, అప్సరసలను తొలగించడం కోసం వచ్చాడు.

తతో హరిః కపిలత్వం హ్యవాప్య తిరోహితాన్కాలబలేన తత్త్వాన్ । చతుర్విశతిం సంశయం చోద్ధరిష్యన్నుపాదిశచ్చాసురయే మహాత్మా ॥ ౩,౧౫.

తర్వాత హరి, కపిలునిగా అవతరించి, కాలబలంతో తత్త్వాలను మరుగున పెట్టి, ఇరవై నాలుగు తత్త్వాలలో సందేహాన్ని తొలగించేందుకు, మహాత్ముడైన ఆసురికి బోధించాడు.

స ఏవ దతః సమభూద్రమేశోనసూయాయామత్రిరూపః పరాత్మా । ఆన్వీక్షికిం నామ సుతర్కవిద్యామలర్కనామ్నే ప్రదదాత్తాం మహాత్మా ॥ ౩,౧౫.

అదే దత్తాత్రేయుడు, అనసూయ కుమారుడైన అత్రిరూపంగా రామేశ్వరుడిగా అవతరించాడు. ఆ మహాత్ముడు, అన్వీక్షికీ అనే తర్కశాస్త్రాన్ని అలర్కునికి బోధించాడు.

స ఏవ వంశేప్యభవద్రవేశ్చ ఆకూత్యాం యః సచ్చిదానన్దరూపః । స్వాయంభువం యత్తు మన్వన్తరం చ దేవైః సాకం పాలయామాస వీన్ద్ర ॥ ౩,౧౫.

అతడే ఆ వంశంలో పుట్టినవాడు. ఆ కూతిలో, సచ్చిదానంద స్వరూపుడై, దేవతలతో కలిసి, స్వాయంభువ మన్వంతరాన్ని పాలించాడు, ఓ వీంద్రా.

స ఏవ విష్ణుః స ఉరుక్రమోభూదాగ్నీధ్రపుత్ర్యాం మేరుదేవ్యాం చ నాభేః । విద్యారతానాం మానినాం సర్వదైవమత్యాశ్చర్యం దర్శయితుం చ వీన్ద్ర ॥ ౩,౧౫.

అదే విష్ణువు, మహా పరాక్రమశాలి, అగ్నీధ్రుని కుమార్తె అయిన మేరు దేవి ద్వారా నాభికి పుట్టాడు, ఓ వీంద్రా. విద్యలో గర్వపడే వారికి, దేవతలకు, ఆశ్చర్యకరమైన కార్యాలు చూపించేందుకు వచ్చాడు.

తతో హరిర్జగృహే కూర్మరూపం సురాసురాణాముదధిం విమథ్నతామ్ । పృష్ఠే ధర్తుం మన్దరం పర్వతం చ బ్రహ్మాణ్డం వా ధర్తుమీశో మహాత్మా ॥ ౩,౧౫.

ఆ తరువాత హరి, కూర్మావతారాన్ని ధరించాడు. దేవతలు, అసురులు సముద్రాన్ని మథించేటప్పుడు, అతడు తన వెన్నుపైన మందర పర్వతాన్ని మోయాడు. అంతేకాదు, బ్రహ్మాండాన్నికూడా మోయగలిగిన మహాత్ముడు.

తతో హరిః ప్రాదురభూన్మహాత్మా ధన్వన్తరిర్నామ హరిన్మణిద్యుతిః । అపథ్యదోషాన్పరిహర్తుమేవ హస్తే గృహీత్వా పూర్ణకుభం సుధాభిః ॥ ౩,౧౫.

తర్వాత హరి, మహాత్ముడు, ధన్వంతరి రూపంలో ప్రత్యక్షమయ్యాడు. హరివర్ణపు మణిలా ప్రకాశిస్తూ, చేతిలో అమృతంతో నిండిన పాత్రను పట్టుకుని, అపకారక పదార్థాల దోషాలను తొలగించేందుకు వచ్చాడు.