గరుడపురాణమ్

తే వై సదా సారభోక్తార ఏవ జ్ఞేయాస్త్వతో విష్ణురేకో మహాత్మా । సారాంశభోక్తా న తు సర్వస్య భోక్తా భునక్తి సర్వం త్వవిరుద్ధశక్తిః ॥ ౩,౧౪.

వారు ఎప్పుడూ మజ్జను ఆస్వాదించేవారిగా గుర్తించాలి. అందుకే, విష్ణువు ఒక్కడే మజ్జ భాగాన్ని అనుభవించేవాడు; అంతా అనుభవించేవాడు కాదు. అయినా, ఆయనకు అడ్డంకులు లేవు కాబట్టి, అన్నిటినీ అనుభవించగలడు.

వక్ష్యే హ సారాన్పునరన్యాన్ఖగేన్ద్ర శృణుష్వ గుహ్యం పరమాదరేణ । ద్రాక్షాదయః సర్వ ఏవ త్వసారాః కాలాదిదుష్టా భావదుష్టాః పదార్థాః ॥ ౩,౧౪.

ఇప్పుడు ఇంకొన్ని మజ్జల గురించి చెబుతాను, పక్షిరాజా! ఈ రహస్యాన్ని ఎంతో గౌరవంతో విను. ద్రాక్ష మొదలైనవి పూర్తిగా మజ్జ లేనివే; కాలం వల్ల లేదా స్వభావం వల్ల చెడిపోయిన పదార్థాలు అపవిత్రమైనవే.

అతిపక్వానన్తరం తు తథా దినచతుష్టయే । అసారాః కలుషా జ్ఞేయాస్తథా జంబూఫలం స్మృతమ్ ॥ ౩,౧౪.

పండ్లు ఎక్కువగా పండిన తర్వాత, లేదా నాలుగు రోజులు గడిచిన తర్వాత, అలాగే జంబూ పండు కూడా— ఇవన్నీ మజ్జ లేనివిగా, అపవిత్రమైనవిగా గుర్తించాలి.

మాసస్యానన్తరం వీన్ద్ర త్వసారం పనసం స్మృతమ్ । షణ్మాసానన్తరం వీన్ద్ర ఖర్జూరం తిక్తవత్స్మృతమ్ ॥ ౩,౧౪.

ఒక నెల తర్వాత, పక్షిరాజా, పనసపండు మజ్జ లేనిదిగా భావించాలి. ఆరు నెలలు గడిచిన తర్వాత, పక్షిరాజా, ఖర్జూరం చేదుగా, మజ్జ లేనిదిగా పరిగణించాలి.

ఆర్ద్రం పూతం నారికేలం స్ఫోటనానన్తరం ప్రభో । అహోరాత్రానన్తరం తు అసారం పరికీర్తితమ్ ॥ ౩,౧౪.

తాజాగా శుద్ధి చేసిన కొబ్బరి, ప్రభూ, పగిలిన తర్వాత, ఒక రాత్రి, ఒక పగలు గడిచిన తర్వాత, అది మజ్జ లేనిదిగా చెప్పబడింది.

శుష్కభూతం నారికేలం ఖజూరం తు యథా తథా । పక్షస్యానన్తరం చూతమసారం పరికీర్తితమ్ ॥ ౩,౧౪.

ఎండిన కొబ్బరి, అలాగే ఖర్జూరం కూడా, పది నాలుగు రోజులు గడిచిన తర్వాత, మామిడి పండు కూడా పది నాలుగు రోజులు గడిచిన తర్వాత మజ్జ లేనిదిగా చెప్పబడింది.

వర్షస్యానన్తరం వీన్ద్ర పూగీఫలముదాహృతమ్ । ఘటికానన్తరం వీన్ద్ర తాంబూలం పరికీర్తితమ్ ॥ ౩,౧౪.

ఒక సంవత్సరం గడిచిన తర్వాత, పక్షిరాజా, పుగీ పండు కూడా అలాగే. ఒక గంట (ఘటిక) గడిచిన తర్వాత, పక్షిరాజా, తాంబూలం కూడా మజ్జ లేనిదిగా చెప్పబడింది.

యామస్యానన్తరం చాన్నం సూపాన్నం పాయసం తథా । భక్ష్యం చ క్వథితం వీన్ద్ర అసారం పరికీర్తితమ్ ॥ ౩,౧౪.

ఒక యామం (మూడు గంటలు) గడిచిన తర్వాత, అన్నం, సూపు, పాయసం, అలాగే వండిన, ఉడికించిన భోజనం, పక్షిరాజా, ఇవన్నీ మజ్జ లేనివిగా చెప్పబడినవి.

త్రిపక్షానన్తరం వీన్ద్ర తైలపక్వం తథా స్మృతమ్ । చతుర్యామానన్తరం చ త్వసారం ఘృతపక్వకమ్ ॥ ౩,౧౪.

మూడు పక్షాలు (పదిహేను రోజులు) గడిచిన తర్వాత, పక్షిరాజా, నూనెలో వండిన భోజనం కూడా అలాగే. నాలుగు యామాలు గడిచిన తర్వాత, నెయ్యితో వండిన భోజనం మజ్జ లేనిదిగా చెప్పబడింది.

త్రియామానన్తరం శాకా నిః సారాః పరికీర్తితాః । జంబీరం శృఙ్గబేరే ధాత్రీ కర్పూరం చ చూతకమ్ ॥ ౩,౧౪.

మూడు యామాలు గడిచిన తర్వాత జంబీరము, శృంగబేరము, ధాత్రి, కర్పూరము, చూతకము అనే పండ్లు తమ సారం కోల్పోతాయని చెప్పబడింది.

వత్సరానన్తరం వీన్ద్ర నిః సారం పరికీర్తితమ్ । పర్పటః పక్షమాత్రేణ నిః సారః పరికీర్తితః ॥ ౩,౧౪.

ఒక సంవత్సరం గడిచిన తర్వాత వీంద్రము సారం లేనిదిగా చెప్పబడింది. పర్పటము అరపక్షం కాలంలోనే సారం కోల్పోతుందని చెప్పబడింది.

తులసీ సర్వదా సారా ఏకాదశ్యామపి ద్విజ । ఆర్ద్రా వాప్యథవా శుష్కా సార్ద్రా సారవతీ స్మృతా ॥ ౩,౧౪.

తులసి ఎప్పుడూ సారంతోనే ఉంటుంది, ద్విజుడా! పదకొండవ తిథిన కూడా. అది తాజాగా ఉన్నా, ఎండిపోయినా, తాజా తులసి సారముతోనే ఉందని గుర్తించబడింది.

ఏకాదశ్యాం తు తులసీ సారా గ్రాహ్యా మనీషిభిః । త్వచా నాసేంద్రియేణాపి న తు జిహ్వేన్ద్రియేణ చ ॥ ౩,౧౪.

పదకొండవ తిథిన తులసిని జ్ఞానులు సారంతో ఉన్నదిగా స్వీకరించాలి. కానీ దానిని వాసన లేదా స్పర్శతో మాత్రమే, రుచి కోసం మాత్రం కాదు.

ఏకాదశ్యాం హరేరన్నం నిః సారం పరికీర్తితమ్ । ఏకాదశ్యాం హరేస్తీర్థం మనుష్యాణాం ఖగేశ్వర ॥ ౩,౧౪.

పదకొండవ తిథిన హరివారి భోజనం సారం లేనిదిగా చెప్పబడింది. అదే రోజు హరివారి తీర్థజలం మాత్రం మనుషులకు అనుకూలమైందిగా చెప్పబడింది, పక్షిరాజా!

ఏకవారే చ సారం స్యాద్ద్వివారే చ తతోధికమ్ । ఏకాదశ్యాం మహాభాగ తీర్థం గన్ధాదిమిశ్రితమ్ ॥ ౩,౧౪.

ఒక్కసారి సమర్పిస్తే అది సారముగా ఉంటుంది; రెండుసార్లు సమర్పిస్తే మరింత సారంగా ఉంటుంది. పదకొండవ తిథిన సుగంధాదులు కలిపిన తీర్థము, మహాభాగా—

అసారమితి సంప్రోక్తం తథా స్వాదూదమిశ్రితమ్ । ఏకాదశ్యాం హరేః సారం క్షీరం సర్పిర్మధూదకమ్ ॥ ౩,౧౪.

—అది కూడా సారం లేనిదిగా చెప్పబడింది; అలాగే తీపి పదార్థాలు కలిపినదీ సారం లేనిదే. పదకొండవ తిథిన హరివారి సారం పాలు, నెయ్యి, తేనె, నీరు మాత్రమే.

నిః సారం మనుజేన్ద్రాణామితి వేదవిదాం మతమ్ । ఆషాఢమాసే గరుడ శాకో నిః సార ఉచ్యతే ॥ ౩,౧౪.

వేదజ్ఞులు మనుషులకు ఇవన్నీ సారం లేనివని భావిస్తారు. ఆషాఢమాసంలో, గరుడా, శాకము కూడా సారం లేనిదిగా చెప్పబడింది.

మాసి భాద్రపదే వీన్ద్ర హ్యసారం దధి చోచ్యతే । క్షీరం తు హ్యాశ్వినే మాసే నిః సారం పరికీర్తితమ్ ॥ ౩,౧౪.

భాద్రపద మాసంలో, వీంద్రా, పెరుగు సారం లేనిదిగా చెప్పబడింది. ఆశ్వయుజ మాసంలో పాలు కూడా సారం లేనిదిగా చెప్పబడింది.

ఊర్ధ్వపుణ్డ్రగదాహీనా నార్యసారేతి గీయతే । హరిభక్తివిహీనా యే హ్యసురాః పరికీర్తితాః ॥ ౩,౧౪.

నిటారుగా తిలకం, గదా లేని స్త్రీలు సారం లేనివారిగా పిలవబడతారు. హరిభక్తి లేని వారు అసురులుగా చెప్పబడతారు.

హరినామవిహీనం తు ముఖం నిః సారముచ్యతే । హరినైవేద్యహీనస్తు పాకో నిః సార ఉచ్యతే ॥ ౩,౧౪.

హరినామం లేని నోరు సారం లేనిదిగా చెప్పబడుతుంది. హరివారికి సమర్పించని భోజనం కూడా సారం లేనిదిగా చెప్పబడుతుంది.

త్రిదినైశ్చాతసీపుష్పం నిః సారం పరికీర్తితమ్ । ప్రహరం మల్లికా సారం జాతీ తు ప్రహరార్ధకమ్ ॥ ౩,౧౪.

మూడు రోజులు గడిచిన తర్వాత ఆతసిపువ్వు సారం కోల్పోతుంది. ఒక ప్రహర కాలం మల్లిపువ్వు సారంగా ఉంటుంది; జాతిపువ్వు అరప్రహర కాలం మాత్రమే సారంగా ఉంటుంది.

త్రియామం శతపత్రం స్యాత్కరవీరమహర్నిశమ్ । ఘటికావధి సారం స్యాత్పారిజాతం ఖగేశ్వర ॥ ౩,౧౪.

మూడు యామాలు శతపత్రపు పువ్వు నిలుస్తుంది. కరవీరము రాత్రింబవళ్ళు సారంగా ఉంటుంది. పార్థిజాతము ఒక గంటపాటు మాత్రమే సారంగా ఉంటుంది, పక్షిరాజా!

త్రివర్షం కేసరం ఫల్గ సారమిత్యుచ్యతే బుధైః । కస్తూరీ దశవర్షం తు కర్పూరం వర్షమాత్రకమ్ ॥ ౩,౧౪.

కేసరా మూడు సంవత్సరాలు సారంగా ఉంటుందని పండితులు అంటారు. కస్తూరి పది సంవత్సరాలు, కర్పూరము ఒక్క సంవత్సరం మాత్రమే సారంగా ఉంటుంది.

ససారమితి సంప్రోక్తం చన్దనం సర్వదా స్మృతమ్ । శుద్ధన్నిః సారభూతాంశ్చ వక్ష్యే శృణు ఖగేశ్వర ॥ ౩,౧౪.

చందనం ఎప్పుడూ సారంతోనే ఉంటుంది. ఇప్పుడు, పక్షిరాజా, శుద్ధమైనా సారం లేని ఆహారాలను చెబుతాను, విను.

తుషా మేధ్యా ఆరనాలం పుణ్యకం భిః సటా తథా । ఉపోద్వ్రజీ అలాబూశ్చ బృహత్కోశాతకీ తథా ॥ ౩,౧౪.

తుషా, మేధ్యా, ఆరణాలము, పుణ్యకము, భిః, సటా, ఉపోద్వ్రజి, ఆలాబూ, బృహత్కోశాతకి—

వృన్తాకం చుక్రశాకశ్చ బిల్వమౌదుంవరం తథా । పలాఞ్జుర్లశునం వృన్తం కలఞ్జం చ తథా ద్విజా ॥ ౩,౧౪.

వృంటాకము, చుక్రశాకము, బిల్వము, ఔదుంబరము, పలాంజు, లశునము, వృంటము, కలంజము—ఇవి అన్నీ ద్విజులారా—

ఏతత్సర్వత్ర కాలే చ నిః సారమితి కీర్తితమ్ । ఏకాదశ్యాం వైశ్వదేవం శ్రాద్ధం తర్పణమేవ చ ॥ ౩,౧౪.

ఇవి అన్నీ ఎప్పుడూ సారం లేనివే అని చెప్పబడింది. పదకొండవ తిథిన వైశ్వదేవము, శ్రాద్ధము, తర్పణము కూడా అంతే.

మన్త్రేణ ప్రేతదహనమసారం పరికీర్తితమ్ । హవిర్నారాయణో దేవో ఏతాంశ్చ హ్యశుభాన్ర సాన్ ॥ ౩,౧౪.

మంత్రంతో మృతదేహాన్ని దహనం చేసే విధానం అసారమైనదిగా చెప్పబడింది. అందులో సమర్పించే హవిస్సు నారాయణుడికే అర్పించబడుతుంది. కానీ ఈ అశుభమైన విషయాలను ఆయన ఒప్పుకోడు.

న గృహ్ణాతి న గృహ్ణాతి న గృహ్ణాతి హరిః స్వయమ్ । తథాపి సర్వం జానాతి జీవానాం పాపకర్మణామ్ ॥ ౩,౧౪.

హరి స్వయంగా ఒప్పుకోడు, ఒప్పుకోడు, ఒప్పుకోడు. అయినా ఆయన జీవుల పాపకర్మలన్నీ పూర్తిగా తెలుసుకుంటాడు.