దశవర్షానన్తరం తు భ్రువోర్మధ్యాద్వినిర్మమే । సంవత్సరానన్తరం తు భృగుభార్యాం వినిర్మమే ॥ ౩,౧౩.
పది సంవత్సరాల తరువాత, తన కనుబొమ్మల మధ్య నుండి సృష్టించాడు. ఏడాది తరువాత భృగువుకు భార్యను సృష్టించాడు.
భృగోరనన్తరం బ్రహ్మా శతవర్షాదనన్తరమ్ । కశ్యపఞ్జనయామాస మనసా చ స్వయం ప్రభుః ॥ ౩,౧౩.
భృగువుని తరువాత వంద సంవత్సరాల తరువాత, బ్రహ్మ తన మనస్సుతో కశ్యపుడిని సృష్టించాడు.
సంవత్సరానన్తరం తు అదితిం నిర్మమే ప్రభుః । కశ్యపానన్తరం చాత్రిం దశవర్షాదనన్తరమ్ ॥ ౩,౧౩.
ఒక సంవత్సరం తరువాత ప్రభువు అదితిని సృష్టించాడు. కశ్యపుడి తరువాత పది సంవత్సరాల తరువాత అత్రిని సృష్టించాడు.
అత్రేరనన్తరం బ్రహ్మా దశవర్షాదనన్తరమ్ । అజీజనద్భరద్వాజం వసిష్ఠ తదనతరమ్ ॥ ౩,౧౩.
అత్రి తరువాత పది సంవత్సరాల తరువాత బ్రహ్మ భరద్వాజుని జన్మించించాడు. అతని తరువాత వశిష్ఠుడిని సృష్టించాడు.
దశవర్షానన్తరం తు తేషాం భార్యాః క్రమేణ తు । సంవత్సరానన్తరేణ అసృజత్కమలాసనః ॥ ౩,౧౩.
పది సంవత్సరాల తర్వాత, వారి భార్యలు ఒక్కొక్కరుగా, ప్రతి సంవత్సరం ఒక్కొక్కరిని, పద్మాసనుడు సృష్టించాడు.
వసిష్ఠస్యానన్తరం తు గౌతమం హ్యసృజత్ప్రభుః । దశవర్షానన్తరేణ జమదగ్నిం తతోఽసృజత్ ॥ ౩,౧౩.
వశిష్ఠుని తరువాత ప్రభువు గౌతముని సృష్టించాడు; ఆ తరువాత పది సంవత్సరాల తర్వాత జమదగ్ని జన్మించాడు.
దశవర్షానన్తరేణ మనుర్వైవస్వతోఽభవత్ । మనోరనన్తరం జజ్ఞే శతవర్షాదనన్తరమ్ ॥ ౩,౧౩.
పది సంవత్సరాల తర్వాత వివస్వంతుని కుమారుడు మనువు జన్మించాడు; మనువు తరువాత, వంద సంవత్సరాల తరువాత మరొకరు పుట్టారు.
విష్వక్సేనో మహాభాగో వాయుపుత్రో మహాబలః । తస్మాచ్చతుర్దశే వర్షే గణపో హ్యభవద్విభోః ॥ ౩,౧౩.
వాయుపుత్రుడు, మహాబలుడు అయిన విష్వక్సేనుడు జన్మించాడు; అతని నుండి పద్నాలుగవ సంవత్సరంలో గణపుడు ప్రభువునుండి పుట్టాడు.
తదనన్తరజో వీన్ద్ర అష్టవర్షాదనన్తరమ్ । ధనపో హ్యభవత్తత్ర తద్భార్యా వత్సరే పరే ॥ ౩,౧౩.
అతని తరువాత, ఎనిమిదవ సంవత్సరంలో వీంద్రుడు పుట్టాడు; అక్కడ ధనపుడు జన్మించాడు, తరువాతి సంవత్సరంలో అతని భార్య పుట్టింది.
విష్వక్సేనానన్తరం తు దశవర్షాదనన్తరమ్ । జయాదీన్భ గవద్భక్తాన్సృష్టవాన్ కమలాసనః ॥ ౩,౧౩.
విష్వక్సేనుని తరువాత, పది సంవత్సరాల తర్వాత, పద్మాసనుడు జయుడు మరియు ఇతర భక్తులను సృష్టించాడు.
జయాద్యానన్తరం బ్రహ్మా వల్లాద్యాః కర్మదేవతాః । శతవర్షానన్తరం తు సృష్టవాఞ్ఛివవాహనమ్ ॥ ౩,౧౩.
జయుడు మొదలైనవారి తరువాత, బ్రహ్మ వల్లా మొదలైన కర్మదేవతలను సృష్టించాడు; వంద సంవత్సరాల తర్వాత శివుని వాహనాన్ని సృష్టించాడు.
కర్మదేవానన్తరం తు త్రింశద్వర్షాదనన్తరమ్ । పర్జన్యమసృజద్బ్రహ్మా మన్త్రయన్త్రాభిమానినమ్ ॥ ౩,౧౩.
కర్మదేవతల తరువాత, ముప్పై సంవత్సరాల తర్వాత, బ్రహ్మ మంత్రయంత్రాలకు అధిపతిగా ఉన్న పర్జన్యుడిని సృష్టించాడు.
పర్జన్యానన్తరం బ్రహ్మా దశవర్షాదనన్తరమ్ । పుష్కరం జనయామాస కర్మతత్త్వాభిమానినమ్ ॥ ౩,౧౩.
పర్జన్యుని తరువాత, పది సంవత్సరాల తర్వాత, బ్రహ్మ కర్మతత్త్వానికి అధిపతిగా ఉన్న పుష్కరుని పుట్టించాడు.
ఏవం వినిర్మమే బ్రహ్మా మత్ప్రసాదాత్ఖగేశ్వర । ఏవం జ్ఞాత్వా మోక్షమేతి నాన్యథా తు కథఞ్చన ॥ ౩,౧౩.
ఈ విధంగా, నా కృపతో బ్రహ్మ ఈ సృష్టిని చేశాడు, ఓ పక్షిరాజా! ఇలా తెలుసుకుంటేనే మోక్షం లభిస్తుంది, వేరే విధంగా ఎప్పటికీ కాదు.
శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౪ శ్రీగరుడ ఉవాచ । అవతారాన్హరే బ్రూహి తథా లక్ష్మ్యా దివౌకసామ్ । గుణానామన్తర బ్రూహి శిష్యస్య మమ సవ్రత ॥ ౩,౧౪.
శ్రీగరుడుడు ఇలా అడిగాడు: హరి! నీ అవతారాలు, లక్ష్మీదేవి, దేవతల గురించి చెప్పు. గుణాల భేదాలను కూడా వివరించు, నేను వ్రతపరుడిగా శిష్యుడిని.
శ్రీకృష్ణ ఉవాచ । యో మూలరూపీ భగవాననన్తో బ్రహ్మాదిభిః పుర్ణగుణః స్వతన్త్రః । పురాతనః పూర్ణతనుర్మదాత్మా న తాదృశాః సంతి కదాపి వీద్ర ॥ ౩,౧౪.
శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: మూలరూపాన్ని కలిగి, అనంతుడైన, బ్రహ్మ మొదలైనవారికి అందని, సంపూర్ణ గుణాలతో, స్వతంత్రుడైన, పురాతనుడైన, సంపూర్ణ శరీరాన్ని కలిగి, నా స్వరూపమైన ఆ భగవంతుడు, ఇతరులలో ఎప్పుడూ ఉండడు, ఓ జ్ఞానివా!
పాదశ్చ పూర్ణః పాదతలం చ పూర్ణం నఖాశ్చ పూర్ణాః కటికణ్ఠౌ చ పూర్ణౌ । ఊరూ చ పూర్ణే ఉదరం చ పూర్ణం లబ్ధ్వాపి పూర్ణాఞ్జగృహే తథాప్యురః ॥ ౩,౧౪.
ఆయన పాదం సంపూర్ణం, పాదతలం సంపూర్ణం, నఖాలు సంపూర్ణంగా ఉన్నాయి. నడుము, మెడ, తొడలు, పొట్ట అన్నీ సంపూర్ణంగా ఉన్నాయి. సంపూర్ణతను పొందిన తరువాత కూడా, ఆయన ఉరస్సు కూడా అలాగే సంపూర్ణంగా ఉంది.
స్కన్ధః సుపూర్ణాః సకలాశ్చ బాహవః పూర్ణాః కేశాః శ్మశ్రుదన్తాశ్చ పూర్ణాః । లోమాని పూర్ణాని తథైవ రోమకూపాశ్చ పూర్ణాస్తు తథైవ శిశ్రః ॥ ౩,౧౪.
ఆయన భుజాలు సంపూర్ణంగా ఉన్నాయి, చేతులన్నీ సంపూర్ణంగా ఉన్నాయి, వెంట్రుకలు, గడ్డం, పళ్ళు అన్నీ సంపూర్ణంగా ఉన్నాయి. శరీరంలోని రోమాలు, రోమకూపాలు, తల కూడా అంతే సంపూర్ణంగా ఉన్నాయి.
అణ్డశ్చ పూర్ణో హ్యణ్డరోమాణి కక్షాశ్చక్షుశ్చ శ్రోత్రే సర్వ ఏతే చ పూర్ణాః । కిం వర్ణయే మూలరూపం హరేశ్చ యావద్వలం పూర్ణం సమగ్రదేహే ॥ ౩,౧౪.
ఆయన వృషణాలు సంపూర్ణంగా ఉన్నాయి, వాటి వెంట్రుకలు కూడా అలాగే ఉన్నాయి. కక్షాలు, కళ్ళు, చెవులు — ఇవన్నీ సంపూర్ణంగా ఉన్నాయి. హరిదేవుని మూలరూపం గురించి ఇంకా ఎంత చెప్పగలను? ఆయన శరీరంలో ప్రతి భాగం సంపూర్ణంగా ఉంది.
తావద్బ్రలం హ్యేకరోమాదికేషు సంతిత్విమే హి యతః స ఏవ పూర్ణః । స ఏవ తు సర్వస్య కర్తా స ఏవ హర్థా స తు సారాంశభోక్తా ॥ ౩,౧౪.
ఒక్కో వెంట్రుక, దాని మూలం కూడా సంపూర్ణంగా ఉన్నట్లే, ఆయన కూడా సంపూర్ణుడే. ఆయనే సృష్టికర్త, ఆయనే భోగభుక్త, ఆయనే సారాన్ని ఆస్వాదించేవాడు.
అసారాంశం నైవ భోక్తా హరిస్తు సారాన్వక్ష్యే శృణు పక్షీన్ద్ర సమ్యక్ । ద్రాక్షేక్షుసారం నారికేలస్య సారం చూతస్య సారం పనసస్యాపి సారమ్ ॥ ౩,౧౪.
హరిదేవుడు అసారం, అంటే సారం లేని దానిని అస్వాదించడు; ఆయనే సారాన్ని మాత్రమే స్వీకరిస్తాడు. ఓ పక్షిరాజా! విను, ద్రాక్ష, చెరకు, కొబ్బరి, మామిడి, పనస పండ్ల సారాన్ని నేను వివరించబోతున్నాను.
నారఙ్గసారం క్రముకస్యాపి సారం ఖర్జూరసారం కదలీఫలస్య । నారాయణో బీజరూపస్య సారం గృహ్ణాతి నిత్యం భక్తవర్యో దయాలుః ॥ ౩,౧౪.
నారింజ, తాంబూలం, ఖర్జూరం, అరటికాయ ఫలాల సారాన్ని — నారాయణుడు, ఎప్పుడూ దయతో భక్తులకు అనుగ్రహించే వాడు, ఎల్లప్పుడూ విత్తనరూపంలో ఉన్న సారాన్ని మాత్రమే స్వీకరిస్తాడు.
తామ్బూలసారం ఖదిరస్య సారం పుష్పస్య సారం చన్దనస్యాపి సారమ్ । గోధూమసారం యవానాం చ సారం మాషస్య సారం హరేణోశ్చ సారమ్ ॥ ౩,౧౪.
తాంబూలంలో ఉన్న మజ్జ, ఖదిరంలో ఉన్న మజ్జ, పువ్వుల్లోని మజ్జ, చందనంలో ఉన్న మజ్జ, గోధుమల్లోని మజ్జ, యవాల్లోని మజ్జ, మినుముల్లోని మజ్జ, జింక కస్తూరిలోని మజ్జ—
శుద్ధం తథా వ్రీహినీవారసారం శ్యామాకసారం శుద్ధధాన్యస్య సారమ్ ॥ ౩,౧౪.
అలాగే, శుద్ధమైన బియ్యంలో ఉన్న మజ్జ, నివారంలో ఉన్న మజ్జ, శ్యామాకంలో ఉన్న మజ్జ, శుద్ధ ధాన్యాల్లోని మజ్జ—
నిషిద్ధాన్సర్వశాకస్య సారాంస్తథా నిపిద్ధాల్లాంవణస్వాపి సారాన్ । గృహ్ణాతి విష్ణుః పరమాదరేణ అన్నస్య సారం భక్ష్యభోజ్యస్య సారమ్ ॥ ౩,౧౪.
నిషిద్ధమైన అన్ని కూరగాయల్లోని మజ్జ, నిషిద్ధ ఉప్పుల్లోని మజ్జ కూడా, అన్నంలో ఉన్న మజ్జ, తినదగిన వాటిలోని మజ్జ— ఇవన్నీ విష్ణువు పరమమైన గౌరవంతో స్వీకరిస్తాడు.
సూపస్య సారం పరమాన్నస్య సారం దుగ్ధస్య సారం దధితక్రస్య సారమ్ । ఘృతస్య సారం రామఠస్యాపి సారం గృహ్ణాతి విష్ణుః సర్షపస్యాపి సారమ్ ॥ ౩,౧౪.
సూపులోని మజ్జ, ఉత్తమ అన్నంలో ఉన్న మజ్జ, పాలలోని మజ్జ, పెరుగు, మజ్జిగల్లోని మజ్జ, నెయ్యిలోని మజ్జ, పెరుగు ముద్దలోని మజ్జ, ఆవాల మజ్జ కూడా— ఇవన్నీ విష్ణువు స్వీకరిస్తాడు.
మరీచసారం జీరకస్యాపి సారం తథా హవిర్ఘృతపక్వస్య సారమ్ । తైలేషు పక్వస్య చ భర్జితస్య గుడస్య సారం నవనీతస్య సారమ్ ॥ ౩,౧౪.
మిరియాల మజ్జ, జీలకర్ర మజ్జ, హవిస్సులో నెయ్యితో వండిన మజ్జ, నూనెలో వేశి వేపిన వాటి మజ్జ, బెల్లంలో ఉన్న మజ్జ, వెన్నలోని మజ్జ—
లవఙ్గసారం శర్కరాయాశ్చ సారమిత్యాదిసారాన్ వాసుదేవస్తు భుక్తే । లక్ష్మీపతిః సర్వజగన్నివా సస్తస్యాజ్ఞయా వాసుదేవోపి నిత్యమ్ ॥ ౩,౧౪.
లవంగంలో ఉన్న మజ్జ, సక్కరలోని మజ్జ, ఇంకా ఇలాంటి మజ్జలన్నింటిని వాసుదేవుడు ఆస్వాదిస్తాడు. లక్ష్మీపతి, జగత్తు అంతటినీ ఆవహించిన వాడు, తన ఆజ్ఞతో ఎప్పుడూ వీటిని అనుభవిస్తాడు.
తచ్ఛేషసారానపి చావనీశో మహాత్మనోంశాఞ్ఛృణు శిష్యవర్య । ఏవం విమూఢా వాసుదేవస్య భక్తాః కిం వక్తవ్యం విష్ణుభక్తా హి లోకే ॥ ౩,౧౪.
ఇప్పుడు, శిష్యశ్రేష్ఠా, ఆ మజ్జలలో మిగిలిన వాటి గురించి, భూమిపై ఉన్న మహాత్ముడి భాగాల గురించి విను. వాసుదేవునికి భక్తులైన వారు మాయలో పడితే, విష్ణుభక్తుల గురించి ఇంకేమీ చెప్పాల్సిన అవసరం లేదు.
కల్యాణాస్తే సారభోక్తార ఏవ నైషాం భవేత్తేన దుః ఖాభివృద్ధిః । భుఞ్జన్తి యే వైశ్వదేవం విహాయ దుష్టాంస్తాన్వై భుక్తిచిన్త్తాంశ్చ విద్ధి ॥ ౩,౧౪.
ఆ మజ్జను ఆస్వాదించే వారు ధన్యులు; వారికి బాధలు పెరగవు. వైశ్వదేవం చేయకుండా, తప్పుగా తినేవారు మాత్రం భోజన ఆందోళనలో మునిగిపోతారు.