యమం వినిర్మమే పృష్ఠాదష్టవర్షాదనన్తరమ్ । తద్భార్యాం శామలాం దేవీం తస్మాదేవ మహాప్రభుః ॥ ౩,౧౩.
ఎనిమిది సంవత్సరాల తరువాత తన వెనుక భాగం నుండి యముడిని సృష్టించాడు. ఆ యముని నుండి మహాప్రభువు శ్యామల అనే దేవిని భార్యగా సృష్టించాడు.
యమస్యానన్తరం చన్ద్రం త్రింశద్వర్షాదనన్తరమ్ । అసృజద్దక్షిణాచ్ఛోత్రాచ్ఛోత్రతత్త్వనియామకమ్ ॥ ౩,౧౩.
యముని తరువాత ముప్పై సంవత్సరాల తరువాత, తన కుడి చెవిలో నుండి శ్రవణశక్తికి నియంత్రకుడైన చంద్రుడిని సృష్టించాడు.
నవవర్షానన్తరం తు రోహిణీసమృజత్ప్రభుః । వామశ్రోత్రాచ్చ గరుడం వామశ్రోత్రాభిమానినమ్ ॥ ౩,౧౩.
తొమ్మిది సంవత్సరాల తరువాత ప్రభువు రోహిణిని సృష్టించాడు. వామ చెవిలో నుండి వామ చెవి అధిపతిగా గరుడుని సృష్టించాడు.
చన్ద్రస్యానన్తరం సూర్యం వింశద్వర్షాదనన్తరమ్ । సమ్యగ్వినిర్మమే బ్రహ్మా దక్షిణాక్ష్ణశ్చ దేవతామ్ ॥ ౩,౧౩.
చంద్రుని తరువాత ఇరవై సంవత్సరాల తరువాత, బ్రహ్మ కుడి కన్ను నుండి సూర్యుని, ఆ దేవతను సక్రమంగా సృష్టించాడు.
వామాక్ష్ణో నిర్మమే సంజ్ఞాం షడ్వర్షానన్తరం ప్రభుః । సూర్యస్యానన్తరం బ్రహ్మా శతవర్షాదనన్తరమ్ ॥ ౩,౧౩.
ఆరు సంవత్సరాల తరువాత, వామ కంటిలో నుండి ప్రభువు సంజ్ఞను సృష్టించాడు. సూర్యుని తరువాత వంద సంవత్సరాల తరువాత బ్రహ్మ ఆమెను సృష్టించాడు.
రసనేన్ద్రియాచ్చ వరుణం నిర్మమే తస్య మానినమ్ । వింశద్వర్షానన్తరం తు తస్మాదేవేద్రియాత్ప్రభుః ॥ ౩,౧౩.
రుచి ఇంద్రియము నుండి, దానికి అధిపతిగా వరుణుడిని సృష్టించాడు. ఇరవై సంవత్సరాల తరువాత అదే ఇంద్రియము నుండి ప్రభువు అతన్ని సృష్టించాడు.
గఙ్గాం వినిర్మమే బ్రహ్మా రసనేన్ద్రియదేవతామ్ । వరుణస్యానన్తరం తు దశవర్షాదనన్తరమ్ ॥ ౩,౧౩.
బ్రహ్మ రుచి ఇంద్రియ దేవతగా గంగను సృష్టించాడు. వరుణుడి తరువాత పది సంవత్సరాల తరువాత ఆమెను సృష్టించాడు.
ఉత్సంగాన్నిర్మమే బ్రహ్మా నారదం భగవత్ప్రియమ్ । నారదస్యానన్తరం తు షష్టివర్షాదనన్తరమ్ ॥ ౩,౧౩.
తన ఒడిలో నుండి బ్రహ్మ భగవంతునికి ప్రియమైన నారదుని సృష్టించాడు. నారదుని తరువాత అరవై సంవత్సరాల తరువాత మరో సృష్టి చేశాడు.
అగ్నిం వినిర్మమే బ్రహ్మాత్వగిన్ద్రియతః ప్రభుః । అతో వాగభిమానీ సం పఞ్చవర్షాదనన్తరమ్ ॥ ౩,౧౩.
బ్రహ్మ త్వక్ ఇంద్రియము నుండి అగ్నిని సృష్టించాడు. ఐదు సంవత్సరాల తరువాత వాక్కుకు అధిపతిని సృష్టించాడు.
స్వాహాం వినిర్మమే బ్రహ్మా తామాహుర్మన్త్రదేవతామ్ । అగ్నేరనన్తరం వీన్ద్ర భృగుం బ్రహ్మర్షిసత్తమమ్ ॥ ౩,౧౩.
బ్రహ్మ స్వాహను సృష్టించాడు, ఆమెను మంత్ర దేవతగా అంటారు. అగ్ని తరువాత, ఇంద్రా, బ్రహ్మ ఋషుల్లో శ్రేష్ఠుడైన భృగువును సృష్టించాడు.
దశవర్షానన్తరం తు భ్రువోర్మధ్యాద్వినిర్మమే । సంవత్సరానన్తరం తు భృగుభార్యాం వినిర్మమే ॥ ౩,౧౩.
పది సంవత్సరాల తరువాత, తన కనుబొమ్మల మధ్య నుండి సృష్టించాడు. ఏడాది తరువాత భృగువుకు భార్యను సృష్టించాడు.
భృగోరనన్తరం బ్రహ్మా శతవర్షాదనన్తరమ్ । కశ్యపఞ్జనయామాస మనసా చ స్వయం ప్రభుః ॥ ౩,౧౩.
భృగువుని తరువాత వంద సంవత్సరాల తరువాత, బ్రహ్మ తన మనస్సుతో కశ్యపుడిని సృష్టించాడు.
సంవత్సరానన్తరం తు అదితిం నిర్మమే ప్రభుః । కశ్యపానన్తరం చాత్రిం దశవర్షాదనన్తరమ్ ॥ ౩,౧౩.
ఒక సంవత్సరం తరువాత ప్రభువు అదితిని సృష్టించాడు. కశ్యపుడి తరువాత పది సంవత్సరాల తరువాత అత్రిని సృష్టించాడు.
అత్రేరనన్తరం బ్రహ్మా దశవర్షాదనన్తరమ్ । అజీజనద్భరద్వాజం వసిష్ఠ తదనతరమ్ ॥ ౩,౧౩.
అత్రి తరువాత పది సంవత్సరాల తరువాత బ్రహ్మ భరద్వాజుని జన్మించించాడు. అతని తరువాత వశిష్ఠుడిని సృష్టించాడు.
దశవర్షానన్తరం తు తేషాం భార్యాః క్రమేణ తు । సంవత్సరానన్తరేణ అసృజత్కమలాసనః ॥ ౩,౧౩.
పది సంవత్సరాల తర్వాత, వారి భార్యలు ఒక్కొక్కరుగా, ప్రతి సంవత్సరం ఒక్కొక్కరిని, పద్మాసనుడు సృష్టించాడు.
వసిష్ఠస్యానన్తరం తు గౌతమం హ్యసృజత్ప్రభుః । దశవర్షానన్తరేణ జమదగ్నిం తతోఽసృజత్ ॥ ౩,౧౩.
వశిష్ఠుని తరువాత ప్రభువు గౌతముని సృష్టించాడు; ఆ తరువాత పది సంవత్సరాల తర్వాత జమదగ్ని జన్మించాడు.
దశవర్షానన్తరేణ మనుర్వైవస్వతోఽభవత్ । మనోరనన్తరం జజ్ఞే శతవర్షాదనన్తరమ్ ॥ ౩,౧౩.
పది సంవత్సరాల తర్వాత వివస్వంతుని కుమారుడు మనువు జన్మించాడు; మనువు తరువాత, వంద సంవత్సరాల తరువాత మరొకరు పుట్టారు.
విష్వక్సేనో మహాభాగో వాయుపుత్రో మహాబలః । తస్మాచ్చతుర్దశే వర్షే గణపో హ్యభవద్విభోః ॥ ౩,౧౩.
వాయుపుత్రుడు, మహాబలుడు అయిన విష్వక్సేనుడు జన్మించాడు; అతని నుండి పద్నాలుగవ సంవత్సరంలో గణపుడు ప్రభువునుండి పుట్టాడు.
తదనన్తరజో వీన్ద్ర అష్టవర్షాదనన్తరమ్ । ధనపో హ్యభవత్తత్ర తద్భార్యా వత్సరే పరే ॥ ౩,౧౩.
అతని తరువాత, ఎనిమిదవ సంవత్సరంలో వీంద్రుడు పుట్టాడు; అక్కడ ధనపుడు జన్మించాడు, తరువాతి సంవత్సరంలో అతని భార్య పుట్టింది.
విష్వక్సేనానన్తరం తు దశవర్షాదనన్తరమ్ । జయాదీన్భ గవద్భక్తాన్సృష్టవాన్ కమలాసనః ॥ ౩,౧౩.
విష్వక్సేనుని తరువాత, పది సంవత్సరాల తర్వాత, పద్మాసనుడు జయుడు మరియు ఇతర భక్తులను సృష్టించాడు.
జయాద్యానన్తరం బ్రహ్మా వల్లాద్యాః కర్మదేవతాః । శతవర్షానన్తరం తు సృష్టవాఞ్ఛివవాహనమ్ ॥ ౩,౧౩.
జయుడు మొదలైనవారి తరువాత, బ్రహ్మ వల్లా మొదలైన కర్మదేవతలను సృష్టించాడు; వంద సంవత్సరాల తర్వాత శివుని వాహనాన్ని సృష్టించాడు.
కర్మదేవానన్తరం తు త్రింశద్వర్షాదనన్తరమ్ । పర్జన్యమసృజద్బ్రహ్మా మన్త్రయన్త్రాభిమానినమ్ ॥ ౩,౧౩.
కర్మదేవతల తరువాత, ముప్పై సంవత్సరాల తర్వాత, బ్రహ్మ మంత్రయంత్రాలకు అధిపతిగా ఉన్న పర్జన్యుడిని సృష్టించాడు.
పర్జన్యానన్తరం బ్రహ్మా దశవర్షాదనన్తరమ్ । పుష్కరం జనయామాస కర్మతత్త్వాభిమానినమ్ ॥ ౩,౧౩.
పర్జన్యుని తరువాత, పది సంవత్సరాల తర్వాత, బ్రహ్మ కర్మతత్త్వానికి అధిపతిగా ఉన్న పుష్కరుని పుట్టించాడు.
ఏవం వినిర్మమే బ్రహ్మా మత్ప్రసాదాత్ఖగేశ్వర । ఏవం జ్ఞాత్వా మోక్షమేతి నాన్యథా తు కథఞ్చన ॥ ౩,౧౩.
ఈ విధంగా, నా కృపతో బ్రహ్మ ఈ సృష్టిని చేశాడు, ఓ పక్షిరాజా! ఇలా తెలుసుకుంటేనే మోక్షం లభిస్తుంది, వేరే విధంగా ఎప్పటికీ కాదు.
శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౪ శ్రీగరుడ ఉవాచ । అవతారాన్హరే బ్రూహి తథా లక్ష్మ్యా దివౌకసామ్ । గుణానామన్తర బ్రూహి శిష్యస్య మమ సవ్రత ॥ ౩,౧౪.
శ్రీగరుడుడు ఇలా అడిగాడు: హరి! నీ అవతారాలు, లక్ష్మీదేవి, దేవతల గురించి చెప్పు. గుణాల భేదాలను కూడా వివరించు, నేను వ్రతపరుడిగా శిష్యుడిని.
శ్రీకృష్ణ ఉవాచ । యో మూలరూపీ భగవాననన్తో బ్రహ్మాదిభిః పుర్ణగుణః స్వతన్త్రః । పురాతనః పూర్ణతనుర్మదాత్మా న తాదృశాః సంతి కదాపి వీద్ర ॥ ౩,౧౪.
శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: మూలరూపాన్ని కలిగి, అనంతుడైన, బ్రహ్మ మొదలైనవారికి అందని, సంపూర్ణ గుణాలతో, స్వతంత్రుడైన, పురాతనుడైన, సంపూర్ణ శరీరాన్ని కలిగి, నా స్వరూపమైన ఆ భగవంతుడు, ఇతరులలో ఎప్పుడూ ఉండడు, ఓ జ్ఞానివా!
పాదశ్చ పూర్ణః పాదతలం చ పూర్ణం నఖాశ్చ పూర్ణాః కటికణ్ఠౌ చ పూర్ణౌ । ఊరూ చ పూర్ణే ఉదరం చ పూర్ణం లబ్ధ్వాపి పూర్ణాఞ్జగృహే తథాప్యురః ॥ ౩,౧౪.
ఆయన పాదం సంపూర్ణం, పాదతలం సంపూర్ణం, నఖాలు సంపూర్ణంగా ఉన్నాయి. నడుము, మెడ, తొడలు, పొట్ట అన్నీ సంపూర్ణంగా ఉన్నాయి. సంపూర్ణతను పొందిన తరువాత కూడా, ఆయన ఉరస్సు కూడా అలాగే సంపూర్ణంగా ఉంది.
స్కన్ధః సుపూర్ణాః సకలాశ్చ బాహవః పూర్ణాః కేశాః శ్మశ్రుదన్తాశ్చ పూర్ణాః । లోమాని పూర్ణాని తథైవ రోమకూపాశ్చ పూర్ణాస్తు తథైవ శిశ్రః ॥ ౩,౧౪.
ఆయన భుజాలు సంపూర్ణంగా ఉన్నాయి, చేతులన్నీ సంపూర్ణంగా ఉన్నాయి, వెంట్రుకలు, గడ్డం, పళ్ళు అన్నీ సంపూర్ణంగా ఉన్నాయి. శరీరంలోని రోమాలు, రోమకూపాలు, తల కూడా అంతే సంపూర్ణంగా ఉన్నాయి.
అణ్డశ్చ పూర్ణో హ్యణ్డరోమాణి కక్షాశ్చక్షుశ్చ శ్రోత్రే సర్వ ఏతే చ పూర్ణాః । కిం వర్ణయే మూలరూపం హరేశ్చ యావద్వలం పూర్ణం సమగ్రదేహే ॥ ౩,౧౪.
ఆయన వృషణాలు సంపూర్ణంగా ఉన్నాయి, వాటి వెంట్రుకలు కూడా అలాగే ఉన్నాయి. కక్షాలు, కళ్ళు, చెవులు — ఇవన్నీ సంపూర్ణంగా ఉన్నాయి. హరిదేవుని మూలరూపం గురించి ఇంకా ఎంత చెప్పగలను? ఆయన శరీరంలో ప్రతి భాగం సంపూర్ణంగా ఉంది.
తావద్బ్రలం హ్యేకరోమాదికేషు సంతిత్విమే హి యతః స ఏవ పూర్ణః । స ఏవ తు సర్వస్య కర్తా స ఏవ హర్థా స తు సారాంశభోక్తా ॥ ౩,౧౪.
ఒక్కో వెంట్రుక, దాని మూలం కూడా సంపూర్ణంగా ఉన్నట్లే, ఆయన కూడా సంపూర్ణుడే. ఆయనే సృష్టికర్త, ఆయనే భోగభుక్త, ఆయనే సారాన్ని ఆస్వాదించేవాడు.