తస్మాచ్ఛతగుణైర్హీనః శతధన్వా మహాసురః । సమానస్తస్య విజ్ఞేయః కర్మారిర్దైత్యసత్తమః ॥ ౩,౧౨.
అందువల్ల శతధన్వ అనే మహాసురుడు, శతగుణాలు లేకపోయినా, తన కార్యాలలో దైత్యులలో అగ్రగణ్యుడితో సమానంగా ఉండేవాడని తెలుసుకోవాలి.
కాలకేయస్తు విజ్ఞేయః సదా వేనసమో మతః । అధమానాం తు దైత్యానాముత్తమైః సామ్యముచ్యతే ॥ ౩,౧౨.
కాలకేయుడు ఎప్పుడూ వేణుని సమానుడిగా భావించబడతాడు. దైత్యులలో అత్యంత నీచులకైనా, అగ్రగణ్యులతో సమానత్వం చెప్పబడింది.
తత్రావేశాచ్చ విజ్ఞేయం దేవానాం నాత్ర సంశయః । తస్మాచ్ఛతగుర్ణైహీనశ్చిత్తమానసురో మహాన్ ॥ ౩,౧౨.
అక్కడ ఆవేశం వల్ల దేవతలు ఉన్నారని సందేహం లేకుండా తెలుసుకోవాలి. అందువల్ల మనస్సుతో కూడిన ఆ మహాసురుడు శతగుణాలు లేనివాడిగా ఉంటాడు.
తచ్ఛరీరాభిమానీ తు తస్మాచ్ఛతగుణైర్వరః । తస్మాచ్ఛతగుణైహీంనో హస్తమానసురో మహాన్ ॥ ౩,౧౨.
శరీరాన్ని ఎక్కువగా భావించే వాడు శతగుణాలతో గొప్పవాడవుతాడు. అలాగే చేతికి సంబంధించిన మహాసురుడు శతగుణాలు లేకపోతే అలా ఉంటాడు.
తస్మాచ్ఛతగుణైర్హీనః పాదమానసురో మహాన్ । నేత్రేన్ద్రియాభిమానీ తు తస్మాచ్ఛతగుణో వరః ॥ ౩,౧౨.
పాదానికి సంబంధించిన మహాసురుడు శతగుణాలు లేకపోతే అలా ఉంటాడు. కాని కళ్ల ఇంద్రియాన్ని ఎక్కువగా భావించే వాడు శతగుణాలతో గొప్పవాడవుతాడు.
చక్షురిన్ద్రియమానీ తు తస్మాచ్ఛతగుణో వరః । తస్మాచ్ఛగుణైర్హీనః స్పర్శమానసురో మహాన్ ॥ ౩,౧౨.
దృష్టి ఇంద్రియాన్ని ఎక్కువగా భావించే వాడు శతగుణాలతో గొప్పవాడవుతాడు. అలాగే స్పర్శానికి సంబంధించిన మహాసురుడు శతగుణాలు లేకపోతే అలా ఉంటాడు.
తస్మాచ్ఛతగుర్ణైహీనశ్చణ్డమానసురో మహాన్ । తస్మాచ్ఛతగుర్ణైర్హీనః శిశ్రమానసురో మహాన్ ॥ ౩,౧౨.
కోపానికి సంబంధించిన మహాసురుడు శతగుణాలు లేకపోతే అలా ఉంటాడు. చలికి సంబంధించిన మహాసురుడు కూడా శతగుణాలు లేకపోతే అలా ఉంటాడు.
తస్మాచ్ఛతగుణైర్హీనః కర్మమానసురః స్మృతః । కల్పాద్యైః ప్రేరితాః సర్వే రుద్రాద్యా అధికారిణః ॥ ౩,౧౨.
కార్యానికి సంబంధించిన మహాసురుడు శతగుణాలు లేకపోతే అలా గుర్తించబడతాడు. రుద్రుడు మొదలైనవారు అందరూ కల్పాది ప్రభావంతో ప్రేరేపించబడతారు.
కదాచిత్సువిరుద్ధం చ కుర్వన్తి తవ సత్తమ । కదాప్యహం చ వాయుశ్చ విరుద్ధం నాచరేవ భోః ॥ ౩,౧౨.
ప్రాణులలో శ్రేష్ఠుడా, కొన్నిసార్లు వారు నీకు విరుద్ధంగా ప్రవర్తిస్తారు. కానీ నేను, వాయువు ఎప్పుడూ నీకు విరుద్ధంగా ప్రవర్తించము ప్రభూ.
మూలేష్వంశావతారేషు రుద్రాదీనా మహాప్రభో । బుద్ధిర్వినశ్యతే యస్మాత్తస్మాచ్ఛిన్నా హి తేఽఖిలాః ॥ ౩,౧౨.
మూలాలలో, రుద్రుడు మొదలైన వారి అంశావతారాలలో, మహాప్రభూ, బుద్ధి నశించిపోతుంది. అందువల్ల వారందరూ పూర్తిగా విడిపోయినవారే.
మహీపతే చ మద్బుద్ధిస్తస్మాదచ్ఛిన్నసంజ్ఞికః । ఏతాదృశోప్యహం దేవ న చ శక్తిస్తు నస్తవే ॥ ౩,౧౨.
ఓ భూపాలకా, అందువల్ల నా బుద్ధి ఎప్పుడూ ఖండించబడని విధంగా ఉంది. అయినా దేవా, నిన్ను స్తుతించేందుకు నాకు శక్తి లేదు.
మహ్యమచ్ఛిన్నభక్తాయ దయాం కురు మహాప్రభో । ఇతి స్తుత్వా హరిం బ్రహ్మా స్థితః ప్రాఞ్జ లిరగ్రతః ॥ ౩,౧౨.
మహాప్రభూ, నా భక్తి ఎప్పుడూ నిలకడగా ఉంది. దయచూపించు. ఇలా హరిని స్తుతించిన బ్రహ్మా, ఆయన ఎదుట చేతులు జోడించి నిలిచాడు.
శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౩ శ్రీకృష్ణ ఉవాచ । ఇతి స్తుతః స భగవాన్ స్వపూత్రేణ దయానిధిః । మేధగంభీరయా వాచా ప్రోవాచ మధుసూదనః ॥ ౩,౧౩.
శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: తన కుమారుని చేత స్తుతింపబడిన దయాసముద్రుడైన భగవంతుడు, మధుసూదనుడు, లోతైన జ్ఞానంతో కూడిన మాటలతో పలికాడు.
సృజ బ్రహ్మన్నిమాన్దేవాన్మత్ప్రసాదాత్క్రమేణ చ । యథా వై ప్రాక్క్షణేతద్వత్సృజ సర్వం మహాప్రభో ॥ ౩,౧౩.
బ్రహ్మా, నా అనుగ్రహంతో ఈ దేవతలను క్రమంగా సృష్టించు. ముందుగా ఎలా చేసావో, మహాప్రభూ, అలాగే అన్నిటిని సృష్టించు.
నాస్తి ప్రయోజనం తేన తవ మత్ప్రీతయే సృజ । ఏవముక్తస్తు హారిణా బ్రహ్మా స్తుత్వా హరిం పరమ్ ॥ ౩,౧౩.
దానికి అవసరం లేదు. కానీ నా సంతోషార్థం సృష్టించు. హరి ఇలా చెప్పగానే, బ్రహ్మా పరమహరిని స్తుతించాడు.
సృష్టిం కర్తుం మనో దధ్రే ప్రీణయన్నేవ మాధవమ్ । మహత్తత్వాత్మకో బ్రహ్మా వాయుం జీవభిమానినమ్ ॥ ౩,౧౩.
సృష్టి చేయాలని బ్రహ్మా మనసులో నిర్ణయించుకుని, మాధవుడిని సంతోషపరిచాడు. మహత్తత్త్వ స్వరూపుడైన బ్రహ్మా, వాయువును జీవభావంతో చూశాడు.
ఆదౌ ససర్జ గరుడ పురుషాత్మా స ఏవ చ । తతో దక్షిణహస్తాత్తు బ్రహ్మాణీం భారన్తీ తథా ॥ ౩,౧౩.
మొదట బ్రహ్మా, పురుషస్వరూపుడైన గరుడుని సృష్టించాడు. ఆ తరువాత తన కుడిచేతి నుండి భారణిని సృష్టించాడు.
బ్రహ్మణో దక్షిణాద్ధస్తాదహఙ్కారాత్మకో హరః । ఆదౌ శేషస్తతో జజ్ఞే గరుడతదనన్తరమ్ ॥ ౩,౧౩.
బ్రహ్మా కుడిచేతి నుండి, అహంకార స్వరూపుడైన హరుడు జన్మించాడు. మొదట శేషుడు, వెంటనే గరుడుడు జన్మించారు.
తదనన్తరజో రుద్రః స ఏవం సృష్టవాన్ప్రభుః । స్వోత్పత్త్యనన్తరం బ్రహ్మా దశవర్షాన్మహాప్రభుః ॥ ౩,౧౩.
ఆ తరువాత రుద్రుడు తానే స్వయంగా సృష్టిని ఆరంభించాడు. తన జననానంతరం మహాప్రభువు బ్రహ్మదేవుడు పది సంవత్సరాలు ఉన్నాడు.
వాయుముత్త్పాద్రయామాస వత్సరానన్తరే ప్రభుః । గాయత్రీం జనయామాస వాయోరుత్పత్త్యనన్తరమ్ ॥ ౩,౧౩.
ఒక సంవత్సరం గడిచిన తరువాత ప్రభువు వాయుదేవుడిని సృష్టించాడు. వాయువు పుట్టిన వెంటనే గాయత్రీ దేవిని కూడా సృష్టించాడు.
సంవత్సరానన్తరే తు భారతీమసృజత్ప్రభుః । భారత్యనన్తరం శేం దివ్యసాహస్రవత్సరాత్ ॥ ౩,౧౩.
మరొక సంవత్సరం తరువాత ప్రభువు భారతీ దేవిని సృష్టించాడు. భారతీ తరువాత దివ్యమైన వెయ్యేళ్ళు గడిచిన తరువాత శేషుని సృష్టించాడు.
అనన్తరం సంబభూవ గరుడస్తు తతః పరమ్ । దివ్యసాహస్రవర్షాత్తు తథా రుద్రఞ్చ సృష్టవాన్ ॥ ౩,౧౩.
శేషుని అనంతరం వెంటనే గరుత్మంతుడు జన్మించాడు. దివ్యమైన వెయ్యేళ్ళ తరువాత ప్రభువు మళ్ళీ రుద్రుని సృష్టించాడు.
శేషస్యానన్తరం దేవీం వారుణీం చ మహాప్రభుః । దశవర్షానన్తరం తు హ్యసృజత్కమలాసనః ॥ ౩,౧౩.
శేషుని తరువాత మహాప్రభువు వారుణీ దేవిని సృష్టించాడు. పది సంవత్సరాల తరువాత కమలాసనుడు ఆమెను సృష్టించాడు.
గరుడానన్తరం దేవీం సౌపర్ణీమసృజత్ప్రభుః । దశవర్షానన్తరం చ పార్వతీం చ తథైవ సః ॥ ౩,౧౩.
గరుత్మంతుడి తరువాత ప్రభువు సౌపర్ణీ దేవిని సృష్టించాడు. పది సంవత్సరాల తరువాత అదే విధంగా పార్వతీ దేవిని కూడా సృష్టించాడు.
పార్వత్యనన్తరం చన్ద్రం మనస్తత్త్వనియామకమ్ । దశవర్షానన్తరం తు వాసవం హ్యసృజత్తతః ॥ ౩,౧౩.
పార్వతీ అనంతరం మనస్సుని నియంత్రించే చంద్రుని సృష్టించాడు. పది సంవత్సరాల తరువాత వాసవుడైన ఇంద్రుని సృష్టించాడు.
అభిమానీ దక్షిణస్య బాహోశ్చ పరమేష్ఠినః । దశవర్షానన్తరం తు శచీ తామసృజత్ప్రభుః ॥ ౩,౧౩.
పరమేశ్వరుని దక్షిణ భుజానికి అధిపతిగా ఉండే దేవతను, పది సంవత్సరాల తరువాత ప్రభువు శచీ దేవిని సృష్టించాడు.
ఇన్ద్రస్యానన్తరం కామం త్రింశద్వర్షాదనన్తరమ్ । అసృజద్వామబాహోశ్చమనస్తత్వాభిమానినమ్ ॥ ౩,౧౩.
ఇంద్రుని తరువాత ముప్పై సంవత్సరాల తరువాత, వామభుజానికి మరియు మనస్తత్వానికి అధిపతిగా కామదేవుడిని సృష్టించాడు.
తదనన్తరజాం దేవీం దశవర్షాదనన్తరమ్ । రతిం స జనయామాస కామభార్యాం మహాప్రభుః ॥ ౩,౧౩.
అదే తరువాత పది సంవత్సరాల తర్వాత మహాప్రభువు కామదేవుని భార్య అయిన రతి దేవిని సృష్టించాడు.
కామస్యాప్యభిమానీ తు స ఏవ పరికీర్తితః । బ్రహ్మాహఙ్కారికం ప్రాణం కార్యోత్పత్తేరనన్తరమ్ ॥ ౩,౧౩.
కామదేవునికీ అధిపతిగా ఉన్నవాడిని కూడా అలా చెప్పారు. బ్రహ్మదేవుడు, కార్యాల సృష్టి అనంతరం, అహంకారంతో కూడిన ప్రాణాన్ని సృష్టించాడు.
దశవర్షానన్తరం తు నిర్మమే నాసిక తతః । తస్య భార్యాం నాసికస్యః పఞ్చవర్షాదనన్తరమ్ ॥ ౩,౧౩.
పది సంవత్సరాల తరువాత ఆయన నాసికను సృష్టించాడు. ఐదు సంవత్సరాల తరువాత నాసికుని భార్యను సృష్టించాడు.