గరుడపురాణమ్

తస్మాత్షడ్గుణతో హీనః శంబరో లోకకణ్టకః । శంబరస్య సమో జ్ఞేయః శాల్వో దైత్యేషు చాధమః ॥ ౩,౧౨.

అతనివల్ల శంబరుడు ఆరు భాగాలు తక్కువగా ఉండి లోకానికి శూలంగా ఉంటాడు. శంబరుడితో సమానంగా శాల్వుడు, దైత్యుల్లో అతను అత్యంత నీచుడు.

శంబరాత్తు ద్విగుణతో హిడింబో న్యూన ఉచ్యతే । బాణస్తతోఽధమో జ్ఞేయః స తు కీచకనామతః ॥ ౩,౧౨.

శంబరుని కన్నా హిడింబుడు రెండింతలు తక్కువగా ఉంటాడు. తరువాత బాణుడు, కీచకుడు అని పిలవబడే అతడు అత్యంత నీచుడు.

ద్వాపారఖ్యో మహాహాసో బాణాసురసమః స్మృతః । తస్మాద్దశగుణైర్హీనో నముచిర్దైత్యసత్తమః ॥ ౩,౧౨.

ద్వాపరుడు, మహాహాసుడు, బాణాసురునితో సమానంగా గుర్తించబడతాడు. అతనివల్ల నముచి అనే ఉత్తమ దైత్యుడు పది భాగాలు తక్కువగా ఉంటాడు.

నముచేస్తు సమౌ జ్ఞేయౌ పాక ఇల్వల ఇత్యుభౌ । తస్మాచ్చతుర్గుణైర్హీనో వాతాపిర్దానవాధమః ॥ ౩,౧౨.

నముచితో సమానంగా పాకుడు, ఇల్వలుడు ఇద్దరూ గుర్తించాలి. అతనివల్ల వాతాపి అనే దానవుల్లో అత్యంత నీచుడు నాలుగు భాగాలు తక్కువగా ఉంటాడు.

తస్మాత్సార్ధగుణైర్హీనో ధేనుకో నామ దైత్యరాట్ । ధేనుకాదర్ధగుణతః కేశీ దైత్యస్తు చావరః ॥ ౩,౧౨.

అతనివల్ల ధేనుకుడు అనే దైత్యరాజు ఒకన్నర భాగాలు తక్కువగా ఉంటాడు. ధేనుకుని కన్నా కేశి అనే దైత్యుడు అర భాగం తక్కువగా ఉండి అత్యంత నీచుడు.

కేశీదైత్యసమో జ్ఞేయస్తృణావర్తో మహాసురః । తస్మాద్దశగుణైర్హీనో హంసో నామరమాపతే ॥ ౩,౧౨.

కేశి దైత్యునితో సమానంగా తృణావర్తుడు అనే మహాసురుడు ఉంటుంది. అతనివల్ల హంసుడు, దేవతలకు శత్రువుగా ప్రసిద్ధుడు, పది భాగాలు తక్కువగా ఉంటాడు.

త్రిరికస్తు సమో జ్ఞేయస్తత్సమః పౌరుకస్మృతః । వేతః స ఏవ విజ్ఞేయః పూర్వజన్మని సత్తమ ॥ ౩,౧౨.

త్రిరికుడు సమానంగా గుర్తించాలి, అతనితో సమానంగా పౌరుకుడు గుర్తించబడతాడు. సద్గుణసంపన్నుడా, అతడే పూర్వజన్మలో వేట అని తెలుసుకోవాలి.

తస్మాదేకగుణైర్హీనౌ కుంభాణ్డకకుపర్ణకౌ । దుః శాసనస్తు విజ్ఞేయో జరాసంధసమః ప్రభో ॥ ౩,౧౨.

అతనివల్ల కుంభాండుడు, కుపర్ణుడు ఒక్కో భాగం తక్కువగా ఉంటారు. దుఃశాసనుడు జరాసంధునితో సమానంగా గుర్తించాలి, ప్రభూ.

కంసేన తుల్యో విజ్ఞేయో వికర్ణో దైత్యసత్తమః । కుంభకర్ణాచ్ఛతగుణైర్హీనౌ క్రధ్యేతి విశ్రుతః ॥ ౩,౧౨.

కంసునితో సమానంగా వికర్ణుడు అనే ఉత్తమ దైత్యుడు గుర్తించాలి. కుంభకర్ణుని లక్షణాల్లో నూరు భాగాలు తక్కువగా క్రధుడు ప్రసిద్ధి చెందాడు.

తస్మాచ్ఛతగుణైర్హీనః శతధన్వా మహాసురః । సమానస్తస్య విజ్ఞేయః కర్మారిర్దైత్యసత్తమః ॥ ౩,౧౨.

అందువల్ల శతధన్వ అనే మహాసురుడు, శతగుణాలు లేకపోయినా, తన కార్యాలలో దైత్యులలో అగ్రగణ్యుడితో సమానంగా ఉండేవాడని తెలుసుకోవాలి.

కాలకేయస్తు విజ్ఞేయః సదా వేనసమో మతః । అధమానాం తు దైత్యానాముత్తమైః సామ్యముచ్యతే ॥ ౩,౧౨.

కాలకేయుడు ఎప్పుడూ వేణుని సమానుడిగా భావించబడతాడు. దైత్యులలో అత్యంత నీచులకైనా, అగ్రగణ్యులతో సమానత్వం చెప్పబడింది.

తత్రావేశాచ్చ విజ్ఞేయం దేవానాం నాత్ర సంశయః । తస్మాచ్ఛతగుర్ణైహీనశ్చిత్తమానసురో మహాన్ ॥ ౩,౧౨.

అక్కడ ఆవేశం వల్ల దేవతలు ఉన్నారని సందేహం లేకుండా తెలుసుకోవాలి. అందువల్ల మనస్సుతో కూడిన ఆ మహాసురుడు శతగుణాలు లేనివాడిగా ఉంటాడు.

తచ్ఛరీరాభిమానీ తు తస్మాచ్ఛతగుణైర్వరః । తస్మాచ్ఛతగుణైహీంనో హస్తమానసురో మహాన్ ॥ ౩,౧౨.

శరీరాన్ని ఎక్కువగా భావించే వాడు శతగుణాలతో గొప్పవాడవుతాడు. అలాగే చేతికి సంబంధించిన మహాసురుడు శతగుణాలు లేకపోతే అలా ఉంటాడు.

తస్మాచ్ఛతగుణైర్హీనః పాదమానసురో మహాన్ । నేత్రేన్ద్రియాభిమానీ తు తస్మాచ్ఛతగుణో వరః ॥ ౩,౧౨.

పాదానికి సంబంధించిన మహాసురుడు శతగుణాలు లేకపోతే అలా ఉంటాడు. కాని కళ్ల ఇంద్రియాన్ని ఎక్కువగా భావించే వాడు శతగుణాలతో గొప్పవాడవుతాడు.

చక్షురిన్ద్రియమానీ తు తస్మాచ్ఛతగుణో వరః । తస్మాచ్ఛగుణైర్హీనః స్పర్శమానసురో మహాన్ ॥ ౩,౧౨.

దృష్టి ఇంద్రియాన్ని ఎక్కువగా భావించే వాడు శతగుణాలతో గొప్పవాడవుతాడు. అలాగే స్పర్శానికి సంబంధించిన మహాసురుడు శతగుణాలు లేకపోతే అలా ఉంటాడు.

తస్మాచ్ఛతగుర్ణైహీనశ్చణ్డమానసురో మహాన్ । తస్మాచ్ఛతగుర్ణైర్హీనః శిశ్రమానసురో మహాన్ ॥ ౩,౧౨.

కోపానికి సంబంధించిన మహాసురుడు శతగుణాలు లేకపోతే అలా ఉంటాడు. చలికి సంబంధించిన మహాసురుడు కూడా శతగుణాలు లేకపోతే అలా ఉంటాడు.

తస్మాచ్ఛతగుణైర్హీనః కర్మమానసురః స్మృతః । కల్పాద్యైః ప్రేరితాః సర్వే రుద్రాద్యా అధికారిణః ॥ ౩,౧౨.

కార్యానికి సంబంధించిన మహాసురుడు శతగుణాలు లేకపోతే అలా గుర్తించబడతాడు. రుద్రుడు మొదలైనవారు అందరూ కల్పాది ప్రభావంతో ప్రేరేపించబడతారు.

కదాచిత్సువిరుద్ధం చ కుర్వన్తి తవ సత్తమ । కదాప్యహం చ వాయుశ్చ విరుద్ధం నాచరేవ భోః ॥ ౩,౧౨.

ప్రాణులలో శ్రేష్ఠుడా, కొన్నిసార్లు వారు నీకు విరుద్ధంగా ప్రవర్తిస్తారు. కానీ నేను, వాయువు ఎప్పుడూ నీకు విరుద్ధంగా ప్రవర్తించము ప్రభూ.

మూలేష్వంశావతారేషు రుద్రాదీనా మహాప్రభో । బుద్ధిర్వినశ్యతే యస్మాత్తస్మాచ్ఛిన్నా హి తేఽఖిలాః ॥ ౩,౧౨.

మూలాలలో, రుద్రుడు మొదలైన వారి అంశావతారాలలో, మహాప్రభూ, బుద్ధి నశించిపోతుంది. అందువల్ల వారందరూ పూర్తిగా విడిపోయినవారే.

మహీపతే చ మద్బుద్ధిస్తస్మాదచ్ఛిన్నసంజ్ఞికః । ఏతాదృశోప్యహం దేవ న చ శక్తిస్తు నస్తవే ॥ ౩,౧౨.

ఓ భూపాలకా, అందువల్ల నా బుద్ధి ఎప్పుడూ ఖండించబడని విధంగా ఉంది. అయినా దేవా, నిన్ను స్తుతించేందుకు నాకు శక్తి లేదు.

మహ్యమచ్ఛిన్నభక్తాయ దయాం కురు మహాప్రభో । ఇతి స్తుత్వా హరిం బ్రహ్మా స్థితః ప్రాఞ్జ లిరగ్రతః ॥ ౩,౧౨.

మహాప్రభూ, నా భక్తి ఎప్పుడూ నిలకడగా ఉంది. దయచూపించు. ఇలా హరిని స్తుతించిన బ్రహ్మా, ఆయన ఎదుట చేతులు జోడించి నిలిచాడు.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౩ శ్రీకృష్ణ ఉవాచ । ఇతి స్తుతః స భగవాన్ స్వపూత్రేణ దయానిధిః । మేధగంభీరయా వాచా ప్రోవాచ మధుసూదనః ॥ ౩,౧౩.

శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: తన కుమారుని చేత స్తుతింపబడిన దయాసముద్రుడైన భగవంతుడు, మధుసూదనుడు, లోతైన జ్ఞానంతో కూడిన మాటలతో పలికాడు.

సృజ బ్రహ్మన్నిమాన్దేవాన్మత్ప్రసాదాత్క్రమేణ చ । యథా వై ప్రాక్క్షణేతద్వత్సృజ సర్వం మహాప్రభో ॥ ౩,౧౩.

బ్రహ్మా, నా అనుగ్రహంతో ఈ దేవతలను క్రమంగా సృష్టించు. ముందుగా ఎలా చేసావో, మహాప్రభూ, అలాగే అన్నిటిని సృష్టించు.

నాస్తి ప్రయోజనం తేన తవ మత్ప్రీతయే సృజ । ఏవముక్తస్తు హారిణా బ్రహ్మా స్తుత్వా హరిం పరమ్ ॥ ౩,౧౩.

దానికి అవసరం లేదు. కానీ నా సంతోషార్థం సృష్టించు. హరి ఇలా చెప్పగానే, బ్రహ్మా పరమహరిని స్తుతించాడు.

సృష్టిం కర్తుం మనో దధ్రే ప్రీణయన్నేవ మాధవమ్ । మహత్తత్వాత్మకో బ్రహ్మా వాయుం జీవభిమానినమ్ ॥ ౩,౧౩.

సృష్టి చేయాలని బ్రహ్మా మనసులో నిర్ణయించుకుని, మాధవుడిని సంతోషపరిచాడు. మహత్తత్త్వ స్వరూపుడైన బ్రహ్మా, వాయువును జీవభావంతో చూశాడు.

ఆదౌ ససర్జ గరుడ పురుషాత్మా స ఏవ చ । తతో దక్షిణహస్తాత్తు బ్రహ్మాణీం భారన్తీ తథా ॥ ౩,౧౩.

మొదట బ్రహ్మా, పురుషస్వరూపుడైన గరుడుని సృష్టించాడు. ఆ తరువాత తన కుడిచేతి నుండి భారణిని సృష్టించాడు.

బ్రహ్మణో దక్షిణాద్ధస్తాదహఙ్కారాత్మకో హరః । ఆదౌ శేషస్తతో జజ్ఞే గరుడతదనన్తరమ్ ॥ ౩,౧౩.

బ్రహ్మా కుడిచేతి నుండి, అహంకార స్వరూపుడైన హరుడు జన్మించాడు. మొదట శేషుడు, వెంటనే గరుడుడు జన్మించారు.

తదనన్తరజో రుద్రః స ఏవం సృష్టవాన్ప్రభుః । స్వోత్పత్త్యనన్తరం బ్రహ్మా దశవర్షాన్మహాప్రభుః ॥ ౩,౧౩.

ఆ తరువాత రుద్రుడు తానే స్వయంగా సృష్టిని ఆరంభించాడు. తన జననానంతరం మహాప్రభువు బ్రహ్మదేవుడు పది సంవత్సరాలు ఉన్నాడు.

వాయుముత్త్పాద్రయామాస వత్సరానన్తరే ప్రభుః । గాయత్రీం జనయామాస వాయోరుత్పత్త్యనన్తరమ్ ॥ ౩,౧౩.

ఒక సంవత్సరం గడిచిన తరువాత ప్రభువు వాయుదేవుడిని సృష్టించాడు. వాయువు పుట్టిన వెంటనే గాయత్రీ దేవిని కూడా సృష్టించాడు.