గరుడపురాణమ్

అణ్డాభిమానీ బ్రహ్మా తు విరాడాఖ్యో హ్యభూత్తదా । ఏవం మతం స నిర్మాయ భగవాన్హరిఖ్యయః ॥ ౩,౧౦.

అండానికి అధిపతిగా బ్రహ్మ, అప్పట్లో విరాట్ అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందాడు. ఇలా భావించాలి — ఆ బ్రహ్మను సృష్టించినవాడు భగవంతుడు హరిదేవుడే.

విశేషాత్తత్ర గరుడ దేవైస్తత్త్వాభిమానిభిః । అధశ్చోర్ధ్వం తదాక్రమ్య హరిస్తిష్ఠతి సర్వదా ॥ ౩,౧౦.

ఓ గరుడా, భూతాలకు అధిపతులైన దేవతలతో పాటు, హరిదేవుడు అక్కడ ఎప్పుడూ పైకి, కిందకి నిలిచివుంటాడు.

ఏవం ప్రాకృతసర్గోక్తిర్వైకృతం శృణు పక్షిరాట్ ॥ ౩,౧౦.

ఇలా ప్రాకృత సృష్టి వివరించబడింది; ఇప్పుడు వైకృత సృష్టి గురించి విను, ఓ పక్షిరాజు.

గరుడ ఉవాచ । సృష్టిరుక్తా త్వయా పూర్వం శ్రుతా సమ్యఙ్మయా హరే ॥ ౩,౧౦.

గరుడుడు ఇలా అన్నాడు: హరిదేవా, మీరు ముందే సృష్టిని వివరించారు, నేను దాన్ని బాగా వినాను.

కిం నామ ప్రాకృతం జ్ఞేయం తథా కిం వైకృతం ప్రభో । ఏతద్విస్తీర్య మే బ్రూహి శ్రోతుం కౌతూహలం హి మే ॥ ౩,౧౦.

ప్రభూ, ప్రాకృత సృష్టి అంటే ఏమిటి? అలాగే వైకృత సృష్టి అంటే ఏమిటి? దయచేసి దీన్ని నాకు విస్తృతంగా వివరించండి; వినడానికి నాకు ఆసక్తి ఉంది.

శ్రీకృష్ణ ఉవాచ । అవ్యక్తాద్యాః పృథివ్యన్తా అణ్డాచ్చ బహిరుద్భవాః । తే సర్వే ప్రాకృతాః ప్రోక్తాస్తేషాం జ్ఞానాద్విమచ్యతే ॥ ౩,౧౦.

శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: అవ్యక్తం నుండి భూమివరకు, అండం వెలుపల ఏర్పడినవన్నీ ప్రాకృత సృష్టిగా పిలవబడతాయి; అవి జ్ఞానంతో తెలుసుకోవచ్చు.

బ్రహ్మాడం వికృతం జ్ఞేయం బ్రహ్మాణ్డాన్తః ఖగేశ్వర । యా సృష్టిరుచ్యతే సద్భిః సైవోక్తా వికృతేతి చ ॥ ౩,౧౦.

ఓ పక్షిరాజా, బ్రహ్మాండంలో జరిగే మార్పును వైకృత సృష్టిగా తెలుసుకోవాలి; జ్ఞానులు బ్రహ్మాండంలో జరిగే సృష్టినే వైకృత సృష్టి అని అంటారు.

సృష్టిశ్చ ప్రలయశ్చైవ సంసారో భక్తిరేవ చ । దేవతా ఋషిముఖ్యాశ్చ లోకా భూరాదయస్తథా ॥ ౩,౧౦.

సృష్టి, లయం, సంసారం, భక్తి, ప్రధాన దేవతలు, ఋషులు, భూ మొదలైన లోకాలు — ఇవన్నీ కలిసే...

అనాద్యనన్తకాలీనాః సర్వదైకప్రకారకాః । జగత్ప్రవాహః సత్యోఽయం నైవ మిథ్యా కథఞ్చన ॥ ౩,౧౦.

ఇవి ఆదిలేని, అంతులేని కాలంగా ఒకే విధంగా కొనసాగుతున్నవి; ఈ జగత్తు ప్రవాహం నిజమైనదే, ఎప్పుడూ అబద్ధం కాదు.

యత్త్వేతదన్యథా బ్రూయుః సర్వహన్తార ఏవ తే । జగత్ప్రవాహః సత్యోఽయం హరిసేవేతిసాథా ॥ ౩,౧౦.

దీని విరుద్ధంగా మాట్లాడేవారు నిజంగా అన్నింటినీ నాశనం చేసే వారు; ఈ జగత్తు ప్రవాహం నిజమైనదే, హరిదేవుని సేవకోసమే అని చెప్పబడింది.

సత్యం సత్యం పునః సత్యముద్ధత్య భుజముత్యతే । వేదాచ్ఛాస్త్రం పరం నాస్తి న దేవః కేశవాత్పరః ॥ ౩,౧౦.

నిజం, నిజం, మళ్లీ నిజమే — నా చేయి పైకి ఎత్తి నేను ప్రకటిస్తున్నాను: వేదం కన్నా గొప్ప గ్రంథం లేదు, కేశవుని కన్నా గొప్ప దేవుడు లేడు.

సర్వోత్కృష్టం కేశవం చ విహాయాన్యముపాసతే । తేషామన్ధం తమో జ్ఞేయం పితౄణాం గరుణామపి ॥ ౩,౧౦.

కేశవుని, అందరిలో శ్రేష్ఠుడైనవాడిని వదిలి, వేరొకదేవుని ఆరాధించే వారు — వారి అంధకారం పితృదేవతలలోనూ, పక్షుల్లోనూ అంధత్వంగా భావించాలి.

ఇదానీం శృణు పక్షీన్ద్ర వైకృతం సర్గముత్తమమ్ । సమ్యగ్జానాతి యో లోకే స యాతి పరమం పదమ్ ॥ ౩,౧౦.

ఇప్పుడు విను, ఓ పక్షిరాజా, ఉత్తమమైన వైకృత సృష్టిని. యెవడు దీనిని సరిగ్గా తెలుసుకుంటాడో, వాడు పరమ పదాన్ని పొందుతాడు.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౧ శ్రీకృష్ణ ఉవాచ । పురుషాఖ్యో హరిః సాక్షాద్భగవాన్పురుషోత్తమః । శిశ్యేత్వణ్డోదక విష్ణుర్నృణాం సాహస్రవత్సరమ్ । లక్ష్మీశ్చోదకరూపేణ శయ్యారూపేణ భోణ్డజా ॥ ౩,౧౧.

శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: పురుషునిగా పిలవబడే హరిదేవుడు, పరమేశ్వరుడు, నిజంగా అండజలంలో వెయ్యేళ్ళు విశ్రాంతి తీసుకున్నాడు, ఓ వినతా కుమారుడా. లక్ష్మీదేవి ఆ జలరూపంలో ఆయనకు పట్టు పరుపుగా మారింది.

విద్యా తరఙ్గరూపేణ వాయురూపేణ భోణ్డజ ॥ ౩,౧౧.

విద్య తరంగాల రూపంలో, గాలిరూపంలోనూ, ఓ వినతా కుమారుడా.

తమోరూపేణ సైవాసీ న్నాన్యదాసీత్కథఞ్చన । అసీద్గర్భోదకే చైవ నాన్యదాసీత్కథఞ్చన ॥ ౩,౧౧.

ఆ అంధకార రూపంలో ఆమె ఒక్కతే ఉండింది; ఇంకొకటి ఏమీలేదు. ఆ గర్భజలాల్లో కూడా ఆమె ఒక్కతే ఉంది, మరొకటి ఏమాత్రం లేదు.

లక్ష్మీస్తుష్టావ చ హరిం గర్భోదే పక్షిసత్తమ । లక్ష్మీధరాభ్యాం రూపాభ్యాం ప్రకృతిర్హరిణా తథా ॥ ౩,౧౧.

అందులో లక్ష్మీ దేవి ఆ గర్భజలాల్లో హరిను స్తుతించింది, ఓ ఉత్తమ పక్షీ! లక్ష్మీ, భూదేవి రూపాలతో ప్రకృతి కూడా హరిని స్తుతించింది.

శేత శ్రుతిస్వరూపేణ స్తౌతి గర్భోదకే హరిమ్ । నారాయణ నమస్తేఽస్తు శృణు విజ్ఞాపనం మమ ॥ ౩,౧౧.

ఆమె శ్రుతిస్వరూపంగా అక్కడ ఉండి, ఆ గర్భజలాల్లో హరిని స్తుతిస్తూ ఇలా చెప్పింది: 'ఓ నారాయణా! నీకు నమస్కారం. నా ప్రార్థన విను.'

అజాం జహి మహాభాగ యోగ్యానాం ముక్తిమావహ । అజా తు ప్రకృతిః ప్రోక్తా చాపరా ప్రకృతిః పరా ॥ ౩,౧౧.

'ఓ మహాభాగ! అజను నాశనం చేసి, యోగ్యులకు మోక్షాన్ని ప్రసాదించు. అజ అనబడేది ప్రకృతి, అలాగే అపర ప్రకృతి, పర ప్రకృతి అని కూడా చెప్పబడింది.'

శతతోవరా తు బ్రహ్మాణీ బ్రహ్మపత్నీ వరాననా । ఉమా శచ్యవరా తస్యా అవరాః సంప్రకీర్తితాః ॥ ౩,౧౧.

వందల్లో బ్రహ్మాణీ, బ్రహ్మదేవుని భార్య, అందమైన ముఖం కలది, ఆమె శ్రేష్ఠురాలు. ఉమా, శచీ కూడా ప్రధానులు; మిగిలినవారు తక్కువగా చెప్పబడ్డారు.

ఏతాసాం హననం నైవ ప్రార్థయామః సదా హరే । అస్తి ప్రతినృషు బ్రహ్మ ప్రకృతీ ద్వే వ్యవస్థితే ॥ ౩,౧౧.

'హరే! వీరి నాశనం మేమెప్పుడూ కోరము. సమస్త ప్రాణుల్లో రెండు విధాల ప్రకృతులు స్థిరంగా ఉన్నాయి.'

ఏకా తు నిత్యసంసారా త్వజశబ్దాభిధాయికా । ద్వితీయా తు తమోఽపోహ్యా అజశబ్దాభిధాయికా ॥ ౩,౧౧.

ఒకటి నిత్య సంసారంగా, 'అజ' అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి. రెండవది, తమస్సుతో కూడినదిగా, అదే పేరుతో పిలవబడుతుంది.

అత ఏవ త్వజే జ్యేష్ఠే ఇతి లోకే ప్రకీర్తితే । సుఖదుః ఖప్రదా చైవ అపరా దుః ఖదైవ తు ॥ ౩,౧౧.

అందుకే, లోకంలో పెద్దది 'జ్యేష్ఠ' అని పిలవబడుతుంది; ఆమె సుఖం, దుఃఖం రెండూ ఇస్తుంది. అపర ప్రకృతి మాత్రం కేవలం దుఃఖమే ఇస్తుంది.

మోక్షాధికారిణామేవ జ్ఞానైశ్వర్యాదయో గణాః । తేషామాచ్ఛాదికా హోకా తమోఙ్గా సా ప్రకీర్తితా ॥ ౩,౧౧.

మోక్షానికి అర్హులైనవారికే జ్ఞానం, ఐశ్వర్యం మొదలైన గుణాలు ఉంటాయి. వాటిని కప్పివేసేది, తమోగుణంతో కూడిన మాయగా ప్రసిద్ధి.

జీవం ప్రతి మహావిష్ణుం పాహ్యాచ్ఛాదయతి ప్రభో । సా పరా ప్రకృతిర్జ్ఞేయా పరమాచ్ఛాదికా స్మృతా ॥ ౩,౧౧.

ఆమె జీవుని, మహావిష్ణువును కూడా కప్పివేస్తుంది, ప్రభూ! ఆమెనే పర ప్రకృతి అని తెలుసుకోవాలి; ఆమె పరమ మాయగా గుర్తించబడింది.

ఏవం సా పరమా దుష్టా హోకా తమోఙ్గా తు ప్రకీర్తితా । జీవవర్గేష్వేవ ఖగ బ్రహ్మాదేర్నాస్తి సా క్వచిత్ ॥ ౩,౧౧.

ఇలా, ఆమెను పరమ మాయ, దుష్ట మాయ, తమోగుణమయిగా పిలుస్తారు. కానీ, ఓ పక్షీరాజా! బ్రహ్మ మొదలైనవారిలో ఆమె ఉండదు.

పిశాచవత్సముద్దిష్టా జీవస్యేత్యధికారిణః । ప్రేరికా తు తయోర్దేవ్యో స్త్వహమాద్యా సుఖాత్మికా ॥ ౩,౧౧.

అర్హులైన జీవుని, పిశాచంలా ఆక్రమించిందని చెప్పబడింది. ఈ ఇద్దరు దేవతల్లో, నేను మొదటిదాన్ని, సుఖస్వరూపిణిని, ప్రేరణచేయునిదాన్ని.

తత్ర విష్ణో మహాభాగ సగుణాచ్ఛాదకో హితః । పరమాచ్ఛాదికాం దుష్టాం వ్యాముచ్యైవ మహాప్రభో ॥ ౩,౧౧.

కాబట్టి, ఓ మహాభాగ విష్ణూ! నీవు గుణమయ మాయను తొలగించేవాడవు. ఆ దుష్ట పరమ మాయను విడిచిపెట్టి—

మోక్షం దేహి మహాదేవ త్వద్భక్తానాం మహాప్రభో । పరమాచ్ఛాదికా హ్యస్మాన్నిత్య సంసారిణో యతః ॥ ౩,౧౧.

'మహాప్రభూ! నీ భక్తులకు మోక్షాన్ని ప్రసాదించు. ఎందుకంటే, ఈ పరమ మాయ వల్లే జీవులు నిత్య సంసారంలో చిక్కుకుంటారు.'