బ్రహ్మణా సహ మోక్షం చ యాతి సమ్యఙ్న చాన్యథా । కల్పవింశతిమారభ్య బ్రహ్మణః పరమేష్ఠినః ॥ ౩,౧౦.
బ్రహ్మతో కలిసి ముక్తిని సంపూర్ణంగా పొందుతాడు; వేరే విధంగా కాదు. ఇరవై కల్పాల నుండి మొదలుకొని, పరమేశ్వరుడైన బ్రహ్మతో పాటు.
ఇన్ద్రస్యాప్యాపరోక్ష్యం స్యాత్తథా ప్రారబ్ధసంక్షయః । బ్రహ్మణైవ సహాయాతి హరిం నారాయణం పరమ్ ॥ ౩,౧౦.
ఇంద్రునికీ ప్రత్యక్ష జ్ఞానం కలుగుతుంది; అలాగే కర్మఫలాల నాశనం కూడా. బ్రహ్మతో కలిసి మాత్రమే, హరిదేవుడైన నారాయణుని చేరుతాడు.
గరుడ ఉవాచ । పఞ్చాశీతిబ్రహ్మకల్పం సమారభ్య మహాప్రభో । రుద్రస్యాప్యాపరోక్ష్యం స్యాత్తథా ప్రారబ్ధసంక్షయః ॥ ౩,౧౦.
గరుడుడు ఇలా అడిగాడు: మహాప్రభూ! ఎనభై ఐదు బ్రహ్మ కల్పాల నుండి మొదలుకొని, రుద్రునికీ ప్రత్యక్ష జ్ఞానం, కర్మఫలాల నాశనం కలుగుతాయా?
ఇతి శ్రుతం మయా బ్రహ్మన్బ్రహ్మణోక్తం హరేః ప్రియాత్ । ఇత్థం త్వయోక్తం శ్రీకృష్ణ సంశయోబాధతే మమ ॥ ౩,౧౦.
బ్రహ్మన్! హరిదేవునికి ప్రియమైన బ్రహ్మ చెప్పిన మాటలు నేను విన్నాను. కానీ శ్రీకృష్ణా! నీవు ఇలా చెప్పినప్పుడు నాకు సందేహం కలుగుతోంది.
అతో మే సంశయం ఛిన్ధి యథా న స్యాత్తథా పునః । ఇతి తద్వచనం శ్రుత్వా కృష్ణో వచనమబ్రవీత్ ॥ ౩,౧౦.
కాబట్టి, నా సందేహాన్ని పూర్తిగా తొలగించు, మళ్లీ రాకుండా చూడు. ఆ మాటలు విని, కృష్ణుడు ఇలా పలికాడు.
శ్రీకృష్ణ ఉవాచ । బ్రహ్మోక్తస్య మయోక్తస్య వివాదో నాస్తి సర్వథా । సందేహస్త్వజ్ఞదృష్టీనాం జ్ఞానినాం నాస్తి సర్వథా ॥ ౩,౧౦.
శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: బ్రహ్మ చెప్పినది, నేను చెప్పినదానికీ ఎలాంటి వ్యత్యాసం లేదు. సందేహం అజ్ఞానులకే కలుగుతుంది, జ్ఞానులకెప్పుడూ ఉండదు.
అశీతిహ్యష్టకా ప్రోక్తా అష్టపఞ్చ ఖగేశ్వర । చత్వారింశద్బ్రహ్మకల్ప ఏవం ప్రాహ చతుర్ముఖః ॥ ౩,౧౦.
ఎనభై ఎనిమిది ఋషులు, ఎనభై ఐదు ఋషులు అని కూడా పక్షీరాజా! నలభై బ్రహ్మ కల్పాల్లో నాలుగు ముఖాలవాడు ఇలా వివరించాడు.
తత్త్వానాం బహుగోప్యత్వాత్తథోక్తం బ్రహ్మణా పురా । అభిప్రాయస్త్వేవమేవ జ్ఞాతవ్యో నాత్ర సంశయః ॥ ౩,౧౦.
ఈ తత్త్వాలు చాలా రహస్యమైనవి కనుక, బ్రహ్మ పురాతన కాలంలో ఇలా అన్నాడు. కానీ అర్థం మాత్రం నేను చెప్పినట్టే తెలుసుకోవాలి; ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
పఞ్చా శీతిబ్రహ్మకల్పం యే విజానన్తి భో ద్విజ । తేన్ధం తమః ప్రవిశన్తి సత్యంసత్యం మయోదితమ్ ॥ ౩,౧౦.
ఓ ద్విజులారా, యెవరైతే యాభై బ్రహ్మకాల్పాలను తెలుసుకుంటారో, వారు నిస్సందేహంగా లోతైన అంధకారంలోకి ప్రవేశిస్తారు — ఇది నిజం, నిజమే అని నేను చెబుతున్నాను.
విరజానన్తరం విప్రం తథా వ్యాకృతమంబరమ్ । అనన్తపారం తదపి లక్ష్మీస్తస్యాభిమానినీ ॥ ౩,౧౦.
పవిత్రమైనదాన్ని దాటి, విప్రా, ఆ అవ్యక్తమైన ఆకాశం ఉంది. అది అంతులేని, అపారమైనదైనా, అది లక్ష్మీదేవికి చెందినదే — ఆమె దానిని తనదిగా భావిస్తుంది.
సంఖ్యానుగణనం నామ యస్య నాస్తి మహాప్రభో । న దానం జాతిప్రోక్తం సర్వదా నాస్తి సంశయః ॥ ౩,౧౦.
ఓ మహాబలశాలి, యెవరికి లెక్కలు, గణనలు అవసరం లేవో, వర్ణం ప్రకారం దానం చేయడం అవసరం లేనివారికి ఎప్పుడూ సందేహం ఉండదు.
అణ్డాభిమానీ బ్రహ్మా తు విరాడాఖ్యో హ్యభూత్తదా । ఏవం మతం స నిర్మాయ భగవాన్హరిఖ్యయః ॥ ౩,౧౦.
అండానికి అధిపతిగా బ్రహ్మ, అప్పట్లో విరాట్ అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందాడు. ఇలా భావించాలి — ఆ బ్రహ్మను సృష్టించినవాడు భగవంతుడు హరిదేవుడే.
విశేషాత్తత్ర గరుడ దేవైస్తత్త్వాభిమానిభిః । అధశ్చోర్ధ్వం తదాక్రమ్య హరిస్తిష్ఠతి సర్వదా ॥ ౩,౧౦.
ఓ గరుడా, భూతాలకు అధిపతులైన దేవతలతో పాటు, హరిదేవుడు అక్కడ ఎప్పుడూ పైకి, కిందకి నిలిచివుంటాడు.
ఏవం ప్రాకృతసర్గోక్తిర్వైకృతం శృణు పక్షిరాట్ ॥ ౩,౧౦.
ఇలా ప్రాకృత సృష్టి వివరించబడింది; ఇప్పుడు వైకృత సృష్టి గురించి విను, ఓ పక్షిరాజు.
గరుడ ఉవాచ । సృష్టిరుక్తా త్వయా పూర్వం శ్రుతా సమ్యఙ్మయా హరే ॥ ౩,౧౦.
గరుడుడు ఇలా అన్నాడు: హరిదేవా, మీరు ముందే సృష్టిని వివరించారు, నేను దాన్ని బాగా వినాను.
కిం నామ ప్రాకృతం జ్ఞేయం తథా కిం వైకృతం ప్రభో । ఏతద్విస్తీర్య మే బ్రూహి శ్రోతుం కౌతూహలం హి మే ॥ ౩,౧౦.
ప్రభూ, ప్రాకృత సృష్టి అంటే ఏమిటి? అలాగే వైకృత సృష్టి అంటే ఏమిటి? దయచేసి దీన్ని నాకు విస్తృతంగా వివరించండి; వినడానికి నాకు ఆసక్తి ఉంది.
శ్రీకృష్ణ ఉవాచ । అవ్యక్తాద్యాః పృథివ్యన్తా అణ్డాచ్చ బహిరుద్భవాః । తే సర్వే ప్రాకృతాః ప్రోక్తాస్తేషాం జ్ఞానాద్విమచ్యతే ॥ ౩,౧౦.
శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: అవ్యక్తం నుండి భూమివరకు, అండం వెలుపల ఏర్పడినవన్నీ ప్రాకృత సృష్టిగా పిలవబడతాయి; అవి జ్ఞానంతో తెలుసుకోవచ్చు.
బ్రహ్మాడం వికృతం జ్ఞేయం బ్రహ్మాణ్డాన్తః ఖగేశ్వర । యా సృష్టిరుచ్యతే సద్భిః సైవోక్తా వికృతేతి చ ॥ ౩,౧౦.
ఓ పక్షిరాజా, బ్రహ్మాండంలో జరిగే మార్పును వైకృత సృష్టిగా తెలుసుకోవాలి; జ్ఞానులు బ్రహ్మాండంలో జరిగే సృష్టినే వైకృత సృష్టి అని అంటారు.
సృష్టిశ్చ ప్రలయశ్చైవ సంసారో భక్తిరేవ చ । దేవతా ఋషిముఖ్యాశ్చ లోకా భూరాదయస్తథా ॥ ౩,౧౦.
సృష్టి, లయం, సంసారం, భక్తి, ప్రధాన దేవతలు, ఋషులు, భూ మొదలైన లోకాలు — ఇవన్నీ కలిసే...
అనాద్యనన్తకాలీనాః సర్వదైకప్రకారకాః । జగత్ప్రవాహః సత్యోఽయం నైవ మిథ్యా కథఞ్చన ॥ ౩,౧౦.
ఇవి ఆదిలేని, అంతులేని కాలంగా ఒకే విధంగా కొనసాగుతున్నవి; ఈ జగత్తు ప్రవాహం నిజమైనదే, ఎప్పుడూ అబద్ధం కాదు.
యత్త్వేతదన్యథా బ్రూయుః సర్వహన్తార ఏవ తే । జగత్ప్రవాహః సత్యోఽయం హరిసేవేతిసాథా ॥ ౩,౧౦.
దీని విరుద్ధంగా మాట్లాడేవారు నిజంగా అన్నింటినీ నాశనం చేసే వారు; ఈ జగత్తు ప్రవాహం నిజమైనదే, హరిదేవుని సేవకోసమే అని చెప్పబడింది.
సత్యం సత్యం పునః సత్యముద్ధత్య భుజముత్యతే । వేదాచ్ఛాస్త్రం పరం నాస్తి న దేవః కేశవాత్పరః ॥ ౩,౧౦.
నిజం, నిజం, మళ్లీ నిజమే — నా చేయి పైకి ఎత్తి నేను ప్రకటిస్తున్నాను: వేదం కన్నా గొప్ప గ్రంథం లేదు, కేశవుని కన్నా గొప్ప దేవుడు లేడు.
సర్వోత్కృష్టం కేశవం చ విహాయాన్యముపాసతే । తేషామన్ధం తమో జ్ఞేయం పితౄణాం గరుణామపి ॥ ౩,౧౦.
కేశవుని, అందరిలో శ్రేష్ఠుడైనవాడిని వదిలి, వేరొకదేవుని ఆరాధించే వారు — వారి అంధకారం పితృదేవతలలోనూ, పక్షుల్లోనూ అంధత్వంగా భావించాలి.
ఇదానీం శృణు పక్షీన్ద్ర వైకృతం సర్గముత్తమమ్ । సమ్యగ్జానాతి యో లోకే స యాతి పరమం పదమ్ ॥ ౩,౧౦.
ఇప్పుడు విను, ఓ పక్షిరాజా, ఉత్తమమైన వైకృత సృష్టిని. యెవడు దీనిని సరిగ్గా తెలుసుకుంటాడో, వాడు పరమ పదాన్ని పొందుతాడు.
శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౧ శ్రీకృష్ణ ఉవాచ । పురుషాఖ్యో హరిః సాక్షాద్భగవాన్పురుషోత్తమః । శిశ్యేత్వణ్డోదక విష్ణుర్నృణాం సాహస్రవత్సరమ్ । లక్ష్మీశ్చోదకరూపేణ శయ్యారూపేణ భోణ్డజా ॥ ౩,౧౧.
శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: పురుషునిగా పిలవబడే హరిదేవుడు, పరమేశ్వరుడు, నిజంగా అండజలంలో వెయ్యేళ్ళు విశ్రాంతి తీసుకున్నాడు, ఓ వినతా కుమారుడా. లక్ష్మీదేవి ఆ జలరూపంలో ఆయనకు పట్టు పరుపుగా మారింది.
విద్యా తరఙ్గరూపేణ వాయురూపేణ భోణ్డజ ॥ ౩,౧౧.
విద్య తరంగాల రూపంలో, గాలిరూపంలోనూ, ఓ వినతా కుమారుడా.
తమోరూపేణ సైవాసీ న్నాన్యదాసీత్కథఞ్చన । అసీద్గర్భోదకే చైవ నాన్యదాసీత్కథఞ్చన ॥ ౩,౧౧.
ఆ అంధకార రూపంలో ఆమె ఒక్కతే ఉండింది; ఇంకొకటి ఏమీలేదు. ఆ గర్భజలాల్లో కూడా ఆమె ఒక్కతే ఉంది, మరొకటి ఏమాత్రం లేదు.
లక్ష్మీస్తుష్టావ చ హరిం గర్భోదే పక్షిసత్తమ । లక్ష్మీధరాభ్యాం రూపాభ్యాం ప్రకృతిర్హరిణా తథా ॥ ౩,౧౧.
అందులో లక్ష్మీ దేవి ఆ గర్భజలాల్లో హరిను స్తుతించింది, ఓ ఉత్తమ పక్షీ! లక్ష్మీ, భూదేవి రూపాలతో ప్రకృతి కూడా హరిని స్తుతించింది.
శేత శ్రుతిస్వరూపేణ స్తౌతి గర్భోదకే హరిమ్ । నారాయణ నమస్తేఽస్తు శృణు విజ్ఞాపనం మమ ॥ ౩,౧౧.
ఆమె శ్రుతిస్వరూపంగా అక్కడ ఉండి, ఆ గర్భజలాల్లో హరిని స్తుతిస్తూ ఇలా చెప్పింది: 'ఓ నారాయణా! నీకు నమస్కారం. నా ప్రార్థన విను.'
అజాం జహి మహాభాగ యోగ్యానాం ముక్తిమావహ । అజా తు ప్రకృతిః ప్రోక్తా చాపరా ప్రకృతిః పరా ॥ ౩,౧౧.
'ఓ మహాభాగ! అజను నాశనం చేసి, యోగ్యులకు మోక్షాన్ని ప్రసాదించు. అజ అనబడేది ప్రకృతి, అలాగే అపర ప్రకృతి, పర ప్రకృతి అని కూడా చెప్పబడింది.'