గరుడపురాణమ్

ఆవిర్భవజ్జగత్ప్రభవాయావతీర్ణం తద్రక్షణార్థమనవద్యఞ్చ తథావ్యయాయ । తత్త్వార్థమూలమవికారి తవ స్వరూపం హ్యానన్దసారమత ఏవ వికారశూన్యమ్ ॥ ౩,౭.

ఈ లోకాన్ని సృష్టించేందుకు అవతరించినవాడవు, దాని రక్షణకోసం దిగివచ్చినవాడవు, నిందలేని, నశించని స్వరూపమవు. నిజమైన తత్వానికి మూలమైన నీ స్వరూపం ఎప్పటికీ మారని, ఆనందసారమైనది, ఎలాంటి మార్పు లేని స్వరూపమే.

త్రైగుణ్యశూన్యమఖిలేషు చ సంవిభక్తం తత్ర ప్రవిశ్య భగవన్న హి పశ్యతీవ । అతో మురారేస్తవ సద్గుణాంశ్చ స్తోతుం న శక్నోమి మరీచితుల్యః ॥ ౩,౭.

మూడు గుణాలకూ అతీతుడవు అయినా, అన్నింట్లోనూ వ్యాపించి ఉన్నావు. వాటిలో ప్రవేశించినా, వాటిని చూస్తున్నట్టు కనబడవు, ఓ భగవంతుడా. అందుకే, మరీచిలా నేనూ నీ గొప్ప లక్షణాలను స్తుతించలేను, ఓ మురారినాశకుడా.

ఏవం స్తుత్వా హ్యత్రిరపితూష్ణీమాస తదా ఖగ । తదనన్తరజః స్తోతుమఙ్గిరా వాక్యమబ్రవీత్ ॥ ౩,౭.

అత్రి కూడా ఈ విధంగా స్తుతించి మౌనంగా నిలిచిపోయాడు, ఓ పక్షిరాజా. వెంటనే అతని తరువాత అంగిరసుడు స్తుతించేందుకు మాటలు ప్రారంభించాడు.

అఙ్గిరా ఉవాచ । ద్రష్టుం న శక్నోమి తవ స్వరూపం హ్యనన్తబాహూదరమస్తకం చ । అనన్తసాహస్రకిరీటజుష్టం మహార్హనానాభరణైశ్చ శోభితమ్ । ఏతాదృశం రూపమనన్తపారం స్తోతుం హ్యశక్తస్తు సమోస్మి చాత్రేః ॥ ౩,౭.

అంగిరసుడు చెప్పాడు: నీ అసలైన రూపాన్ని నేను చూడలేను, ఎందుకంటే నీకు అనంతమైన చేతులు, పొట్టలు, తలలు ఉన్నాయి. వేలాది ముకుటాలతో అలంకరించబడి, విలువైన ఆభరణాలతో మెరిసిపోతున్నావు. ఇంత అపారమైన రూపాన్ని నేను స్తుతించలేను; అత్రిలా నేనూ శక్తিহీనుడిని.

ఏవం స్తుత్వా హ్యఙ్గిరాశ్చ తూష్ణీమాస ఖగేశ్వర । తదనన్తరజః స్తోతుం పులస్త్యో వాక్యమబ్రవీత్ ॥ ౩,౭.

అంగిరసుడు కూడా ఈ విధంగా స్తుతించి మౌనంగా నిలిచిపోయాడు, ఓ పక్షిరాజా. వెంటనే అతని తరువాత పులస్త్యుడు స్తుతించేందుకు మాటలు ప్రారంభించాడు.

పులస్త్య ఉవాచ । యో వా హరిస్తు భగవాన్స (స్వ) ఉపాసకానాం సందర్శయేద్భువనమఙ్గలమఙ్గలం చ । (లశ్చ) యస్మై నమో భగవతే పురుషాయ తుభ్యం యో వావితా నిరయభాగగమప్రసఙ్గే ॥ ౩,౭.

పులస్త్యుడు చెప్పాడు: భగవంతుడైన హరి తన భక్తులకు శుభమైన, అశుభమైన లోకాలను చూపిస్తాడు. నరకానికి కూడా దారి తీసే బాధ నుంచి తప్పించేవాడవు. అలాంటి భగవంతుడికి, పురుషోత్తముడైన నీకు నేను నమస్కరిస్తున్నాను.

ఏతాదృశాంస్తవ గుణాన్నవితుం న శక్తం మాం పాహి భగవన్సదృశో హ్యఙ్గిరసా చ ॥ ౩,౭.

నీలాంటి గొప్ప లక్షణాలను నేను గ్రహించలేను. భగవంతుడా, నన్ను రక్షించు. ఈ విషయంలో నేనూ అంగిరసుడిలానే ఉన్నాను.

ఏవం స్తుత్వా పులస్త్యోపి స్తూష్ణీమేవ బభూవ హ । తదనన్తరజః స్తోతుం పులహో వాక్యమబ్రవీత్ ॥ ౩,౭.

పులస్త్యుడు కూడా ఈ విధంగా స్తుతించి మౌనంగా నిలిచిపోయాడు. వెంటనే అతని తరువాత పులహుడు స్తుతించేందుకు మాటలు ప్రారంభించాడు.

పులహ ఉవాచ । నిష్కామరూపరిహితస్య సమర్పితం చ స్నానావరోత్తమపయః ఫలపుష్పభోజ్యమ్ । ఆరాధనం భగవతస్తవ సత్క్రియాశ్చ వ్యర్థం భవేదితి వదన్తి మహానుభావాః ॥ ౩,౭.

పులహుడు చెప్పాడు: స్వార్థం లేకుండా, పవిత్ర హృదయంతో నీకు సమర్పించే నీరు, పండ్లు, పువ్వులు, భోజనం — ఇవన్నీ గొప్పవైనా, భగవంతుని ఆరాధనగా, సేవగా, ఫలితం లేని వాటిగా మహానుభావులు చెబుతారు.

తస్మై సదా భగవతే ప్రణమామి నిత్యం నిష్కామయా తవ సమర్పణమాత్రబుద్ధ్యా । వైకుణ్ఠనాథ భగవన్స్తవనే న శక్తిః సోహం పులస్త్యసదృశోస్మి న సంశయోత్ర ॥ ౩,౭.

అలాంటి శాశ్వత భగవంతునికి నేను ఎప్పుడూ నమస్కరిస్తాను. స్వార్థం లేకుండా నీకు సమర్పించాలనే మనస్సుతో ఉంటాను. వైకుంఠనాథా, నిన్ను స్తుతించేందుకు నాకు శక్తి లేదు. ఇందులో నేను పులస్త్యుడిలానే ఉన్నాను — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

ఏవం స్తుత్వా తు పులహస్తూష్ణీమాస తదా ఖగ । తదనన్తరజః స్తోతుం క్రతుః సముపచక్రమే ॥ ౩,౭.

పులహుడు కూడా ఈ విధంగా స్తుతించి ఆ సమయంలో మౌనంగా నిలిచిపోయాడు, ఓ పక్షిరాజా. వెంటనే అతని తరువాత క్రతువు స్తుతించేందుకు ప్రారంభించాడు.

క్రతురువాచ । ప్రాణప్రయాణసమయే భగవంస్తవైవ నామాని సంసృతిజదుఃఖవినాశకాని । యేనైకజన్మశమలం సహసైవ హిత్వా సంయాతి ముక్తిమమలాం తమహం ప్రపద్యే ॥ ౩,౭.

క్రతువు చెప్పాడు: ప్రాణం విడిచే సమయంలో, భగవంతుడా, నీ నామాలు సంసారబంధనాల బాధను తొలగిస్తాయి. ఒక్క జన్మలోని పాపాన్ని వెంటనే విడిచిపెట్టి, శుద్ధమైన మోక్షాన్ని పొందే దానికి నేను శరణు పొందుతున్నాను.

యే భక్త్యా వివశా విష్ణో నామమాత్రైకజల్పకాః । తేపి ముక్తిం ప్రయాన్త్యాశు కిముత ధ్యాయినః సదా ॥ ౩,౭.

భక్తితో పరవశమై, ఓ విష్ణూ, నీ నామాన్ని మాత్రమే జపించే వారు కూడా త్వరగా మోక్షాన్ని పొందుతారు. మరి ఎప్పుడూ నిన్ను ధ్యానించే వారు ఎంత త్వరగా మోక్షాన్ని పొందగలరో!

ఏవం స్తుత్వా క్రతురపి తూష్ణీమాస ఖగేశ్వర । తదనన్తరజః స్తోతుం మనుర్వైవస్వతోబ్రవీత్ ॥ ౩,౭.

క్రతువు కూడా ఈ విధంగా స్తుతించి మౌనంగా నిలిచిపోయాడు, ఓ పక్షిరాజా. వెంటనే అతని తరువాత వైవస్వత మనువు స్తుతించేందుకు మాటలు ప్రారంభించాడు.

వైవస్వత ఉవాచ । సోహం హి కర్మకరణే నిరతః సదైవ స్త్రీణాం భోగే చ నిరతశ్చ గుదే ప్రమత్తః । జిహ్వేన్ద్రియే చ నిరతస్తవ దర్శనే చ సమ్యగ్విరాగసహితః పరమోదరేణ ॥ ౩,౭.

వైవస్వతుడు చెప్పాడు: నేను ఎప్పుడూ కర్మలు చేయడంలో, స్త్రీల సుఖాల్లో మునిగిపోయి, లోకబాహ్య విషయాల్లో నిర్లక్ష్యంగా, నాలుక, ఇంద్రియాల ఆనందంలో నిమగ్నమై ఉంటాను. కానీ, నిన్ను చూస్తే మాత్రం నిజమైన విరక్తి, పరమ ఉదాసీనత కలుగుతుంది.

మాంసాస్థిమజ్జరుధిరైః సహితే చ దేహే భక్తిం సదైవ భగవన్నపి తస్కరే చ । గుర్వగ్నిబాడబగవాదిషు సత్సు దుఃఖాత్సమ్యగ్విరక్తిముపయామి సహస్వ నిత్యమ్ ॥ ౩,౭.

ఈ శరీరం మాంసం, ఎముకలు, మజ్జ, రక్తంతో కూడినదైనా, భగవంతుడా, నేను ఎప్పుడూ నీపై భక్తిని కలిగి ఉంటాను — దొంగ అయినా సరే. గురువు, అగ్ని, ఇతర పెద్దల మధ్య ఉన్నా, బాధ వల్ల నేను నిజమైన విరక్తిని పొందుతాను. నన్ను ఎప్పుడూ సహించు.

లోకానువాదశ్రవణే పరమా చ శక్తిర్నారాయణస్య నమనే న చ మేస్తి శక్తిః । లోకానుయానకరణే పరమా చ శక్తిః క్షేత్రాదిమార్గగమనే పరమా హ్యశక్తిః ॥ ౩,౭.

లోకంలో జరిగే మాటలు వినడంలో నాకు గొప్ప శక్తి ఉంది, కానీ నారాయణుని స్తుతించడంలో మాత్రం శక్తి లేదు. లోకంలో తిరగడంలో, క్షేత్రాదులు వెళ్లడంలో నాకు శక్తి ఉంది, కానీ నీ మార్గంలో మాత్రం నిజంగా శక్తి లేదు.

వైశ్యాదికేషు ధనికేషు పరా చ శక్తిః సద్బ్రాహ్మణేష్వపి న శక్తిరహో మురారే ॥ ౩,౭.

వైశ్యులు మొదలైన ధనవంతులలో అధిక శక్తి ఉంటుంది; కానీ మంచి బ్రాహ్మణులలో అలాంటి శక్తి ఉండదు, హాయ్ మురారి!

వైవస్వతమనుర్దేవం స్తుత్వా తూష్ణీం బభూవ హ । తదనన్తరజః స్తోతుం విశ్వామిత్రోపచక్రమే ॥ ౩,౭.

వైవస్వత మను దేవుడిని స్తుతించి మౌనంగా ఉన్నాడు; అతని తరువాత విశ్వామిత్రుడు స్తోత్రం చేయడం ప్రారంభించాడు.

విశ్వామిత్ర ఉవాచ । న ధ్యాతే చరణాంబుజే భగవతో సంధ్యాపి నానుష్ఠితా జ్ఞానద్వారకపాటపాటనపటుర్ధర్మోపి నోపార్జితః । అన్తర్వ్యాప్తమలాభిఘాతకరణే పట్వీ శ్రుతా తే కథా నో దేవ శ్రవణేన పాహి భగవన్మామత్రితుల్యం సదా ॥ ౩,౭.

విశ్వామిత్రఋషిస్త్వేవం స్తుత్వా తూష్ణీం బభూవ హ । భృగునారదక్షాంశ్చ విహాయ బ్రహ్మపుత్రకాః ॥ ౩,౭.

విశ్వామిత్ర ఋషి ఇలా స్తుతించి మౌనంగా ఉన్నాడు; భృగు, నారద, దక్షులను తప్ప బ్రహ్మ కుమారులు అక్కడే ఉన్నారు.

సప్తసంఖ్యా వసిష్ఠాద్యా విశ్వామిత్రస్తథైవ చ । వైవస్వతమనుస్త్వేతే పరస్పరసమాః స్మృతాః ॥ ౩,౭.

వసిష్ఠుడు మొదలైన ఏడుగురు, విశ్వామిత్రుడు, వైవస్వత మను — వీరంతా పరస్పరం సమానులుగా గుర్తించబడతారు.

వహ్నేరప్యవరా నిత్యం కిఞ్చిన్మిత్రాద్గుణాధికాః । తదనన్తజస్తోత్రం వక్ష్యే శృణు ఖగేశ్వర ॥ ౩,౭.

అగ్ని నుండి పుట్టినవారు ఎప్పుడూ తక్కువవారే, కానీ కొందరు మిత్రుని కంటే గుణాలలో మెరుగైనవారు. ఇప్పుడు తరువాత పుట్టినవారి స్తోత్రాన్ని చెబుతాను, విను ఖగేశ్వరా.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౮ క్రతోరనన్తరం జాతో మిత్రో (శ్రో) నామ ఖగేశ్వర । నారాయణం జగద్యోనిం స్తోతుం సముపచక్రమే ॥ ౩,౮.

శ్రీగరుడ మహాపురాణం ఎనిమిదవ అధ్యాయం: యజ్ఞం అనంతరం మిత్రుడు జన్మించాడు, ఖగేశ్వరా! అతను జగత్తుకు మూలమైన నారాయణుని స్తుతించేందుకు సిద్ధమయ్యాడు.

మిత్ర ఉవాచ । నతోస్మ్యజ్ఞస్త్వచ్చరణారవిన్దం భవచ్ఛిదం స్వస్త్యయనం భవచ్ఛిదే । వేద స్వయం భగవాన్వాసుదేవో నాహం నాగ్నిర్న త్రిదేవా మునీన్ద్రాః ॥ ౩,౮.

మిత్రుడు అన్నాడు: నాకు తెలియకపోయినా, భవబంధాన్ని తొలగించే నీ పద్మపాదాలకు నమస్కరిస్తున్నాను. వేదం స్వయంగా వాసుదేవుడే; నేను, అగ్ని, ముగ్గురు దేవతలు, మునులలో శ్రేష్ఠులు — ఎవ్వరూ ఆయన లాంటి వారు కాదు.

అథాపరే భాగవతప్రధానా యదా న జానీయురథాపరే కుతః । మాం పాహి నిత్యం పరతోప్యధీశ విశ్వామిత్రాన్న్యూన ఏవేతి నిత్యమ్ । అహం పర్జన్యార్ద్విగుణ ఏవ నిత్యమతో మమ స్తవనే నాస్తి శక్తిః ॥ ౩,౮.

భక్తుల్లో శ్రేష్ఠులు కూడా నిన్ను పూర్తిగా తెలుసుకోలేకపోతే, మరి ఇతరులు ఎలా తెలుసుకుంటారు? పరమేశ్వరా! నన్ను ఎప్పుడూ కాపాడుము, నేను విశ్వామిత్రుని కన్నా తక్కువవాడిని. నేను ఎప్పుడూ పర్జన్యుని కన్నా రెట్టింపు తక్కువవాడిని, అందుకే నీ స్తోత్రంలో నాకు శక్తి లేదు.

ఏవం స్తుత్వా హరిం మిత్రస్తూష్ణీమాస తదా ఖగ । తదనన్తరజా తారా స్తోతుం సముపచక్రమే ॥ ౩,౮.

ఇలా హరిని స్తుతించిన మిత్రుడు ఆ సమయంలో మౌనంగా ఉన్నాడు, ఓ పక్షిరాజా! అతని తరువాత తార స్తోత్రం చేయడం ప్రారంభించింది.

తారోవాచ అనన్యేన తు భావేన భక్తిం కుర్వన్తి యే దృఢామ్ । త్వత్కృతే త్యక్తకర్మాణస్త్యక్తస్వజనబాన్ధవాః ॥ ౩,౮.

తార అన్నది: ఎవరు ఏకాగ్రతతో, దృఢమైన భక్తితో నీ కోసం తమ కర్మలను, బంధువులను వదిలిపెట్టి భజిస్తారో—

త్వదాశ్రయాం కథాం శ్రుత్వా (దృష్ట్వా) శృణ్వన్తి కథయన్తి చ । తథైతే సాధవో విష్ణో సర్వసంగవివర్జితాః ॥ ౩,౮.

నీ కథలను విని, చెప్పుకుంటూ, వినిపిస్తూ ఉంటారు. అటువంటి సద్భక్తులు, ఓ విష్ణూ! అన్ని బంధనాలను వదిలిపెట్టినవారు.