గరుడపురాణమ్

అతో న జానే తవ సద్గుణాన్సదా ఏవం విధా కా మమ శక్తిరస్తి । స్తుత్వా హ్యేవం ప్రసూతిస్తు తూష్ణీమాసీత్ఖగేశ్వర ॥ ౩,౭.

కాబట్టి, నీ గొప్ప లక్షణాలను నేను ఎప్పుడూ పూర్తిగా తెలుసుకోను; ఇలాంటి స్తోత్రానికి నాకు శక్తి ఏముంది? ఇలా స్తుతించిన ప్రసూతి మౌనంగా నిలిచింది, ఓ పక్షిరాజా.

అగ్నిర్వాగాత్మకో బ్రహ్మపుత్రో భృగు ఋషిస్తథా । తద్భార్యా వై ప్రసూతిస్తు త్రయ ఏతే సమాః స్మృతాః ॥ ౩,౭.

అగ్ని వాక్కుల స్వరూపుడు, భృగువు ఋషి, ఆయన భార్య ప్రసూతి — ఈ ముగ్గురూ సమానులుగా భావించబడతారు.

వరుణాత్పాదహీనాశ్చ ప్రవహాద్విగుణాధమాః । దక్షాచ్ఛతావరా జ్ఞేయా మిత్రాత్తు ద్విగుణాధికాః ॥ ౩,౭.

వరుణునివల్ల పాదాలు లేని వారు ప్రవహుని వారికంటే రెండింతలు తక్కువవారు. దక్షునివారు నూరింతలు మెరుగైనవారు. మిత్రునివారు రెండింతలు ఎక్కువగా ఉన్నారు.

ప్రసూత్యనన్తరం జాతో వసిష్ఠో బ్రహ్మనన్దనః । వినయావనతో భూత్వా స్తోతుం సముపచక్రమే ॥ ౩,౭.

ప్రసూతి తరువాత బ్రహ్మ కుమారుడైన వసిష్ఠుడు జన్మించాడు. వినయంతో నమస్కరించి, స్తోత్రం చేయడం ప్రారంభించాడు.

వసిష్ఠ ఉవాచ । నమోస్తు తస్మై పురుషాయ వేధసే నమోనమోఽసద్వృజినచ్ఛిదే నమః । నమోనమో స్వాఙ్గభవాయ నిత్యం నతోస్మి హే నాథ తవాఙ్ఘ్రిపఙ్కజమ్ ॥ ౩,౭.

వసిష్ఠుడు పలికెను: ఆ పురుషునికి, సృష్టికర్తకు నమస్కారం. అసత్యాన్ని, పాపాన్ని తొలగించేవాడికి పునఃపునః నమస్కారం. తన స్వయంగా అవయవాలనుండే జన్మించినవాడికి ఎప్పుడూ నమస్కారం. ఓ నాథా, నీ పాదపద్మాలకు నేను ఎల్లప్పుడూ వందనం చేస్తున్నాను.

మాం పాహి నిత్యం భగవన్వాసుదేవ హ్యగ్నేరహం సర్వదా న్యూన ఏవ । మిత్రాదహం సర్వదా కిఞ్చిదూనః స్తుత్వా దేవ సోభవత్తత్ర తూష్ణీమ్ ॥ ౩,౭.

నన్ను ఎల్లప్పుడూ కాపాడుము, ఓ వాసుదేవా. నేను ఎప్పుడూ అగ్నికంటే తక్కువవాడిని; మిత్రునికంటే కొద్దిగా తక్కువవాడిని. ఇలా దేవుని స్తుతించిన వాడు అక్కడ మౌనంగా ఉన్నాడు.

యో వసిష్ఠానన్తరజో మరీచిర్బ్రహ్మనన్దనః । హరిన్తుష్టావ పరయా భక్త్యా నారాయణం గురుమ్ ॥ ౩,౭.

వసిష్ఠుని తరువాత జన్మించిన బ్రహ్మ కుమారుడు మరీచి, పరమ భక్తితో హరిను, గురువైన నారాయణుని స్తుతించాడు.

మరీచిరువాచ । దేవేన చాహం హతధీర్భవనప్రసఙ్గాత్సర్వాశుభోపగమనాద్విముఖేంద్రియశ్చ । కుర్వే చ నిత్యం సుఖలేశలవాదినా త్వద్దూరం మనస్త్వశుభకర్మ సమాచరిష్యే ॥ ౩,౭.

మరీచి పలికెను: ఓ దేవా, లోక సంబంధాల వల్ల నా బుద్ధి చెడిపోయింది; అన్ని దుర్వినియోగాల వల్ల నా ఇంద్రియాలు నీ నుండి దూరంగా ఉన్నాయి. నా మనస్సు తక్కువ ఆనందాన్ని మాత్రమే అనుభవిస్తూ ఎప్పుడూ నీ నుండి దూరంగా పోతుంది; దుష్కర్మలు చేస్తూనే ఉంటాను.

ఏతాదృశోహం భగవాననన్తః సదా వసిష్ఠస్య సమాన ఏవ ॥ ౩,౭.

ఓ భగవంతుడా, అనంతుడా, నేను ఎప్పుడూ ఇలానే ఉంటాను; ఎల్లప్పుడూ వసిష్ఠునితో సమానుడిని.

ఏవం స్తుత్వా మరీచిస్తు తూష్ణీమాస తదా ఖగ । తదతన్తరజోహ్యత్రిరస్తావీత్ప్రాఞ్జలిర్హరిమ్ ॥ ౩,౭.

మరీచి భగవంతుని ఈ విధంగా స్తుతించి మౌనంగా నిలిచిపోయాడు, ఓ పక్షిరాజా. వెంటనే అతని తరువాత అత్రి, చేతులు జోడించి, హరిను స్తుతించసాగాడు.

ఆవిర్భవజ్జగత్ప్రభవాయావతీర్ణం తద్రక్షణార్థమనవద్యఞ్చ తథావ్యయాయ । తత్త్వార్థమూలమవికారి తవ స్వరూపం హ్యానన్దసారమత ఏవ వికారశూన్యమ్ ॥ ౩,౭.

ఈ లోకాన్ని సృష్టించేందుకు అవతరించినవాడవు, దాని రక్షణకోసం దిగివచ్చినవాడవు, నిందలేని, నశించని స్వరూపమవు. నిజమైన తత్వానికి మూలమైన నీ స్వరూపం ఎప్పటికీ మారని, ఆనందసారమైనది, ఎలాంటి మార్పు లేని స్వరూపమే.

త్రైగుణ్యశూన్యమఖిలేషు చ సంవిభక్తం తత్ర ప్రవిశ్య భగవన్న హి పశ్యతీవ । అతో మురారేస్తవ సద్గుణాంశ్చ స్తోతుం న శక్నోమి మరీచితుల్యః ॥ ౩,౭.

మూడు గుణాలకూ అతీతుడవు అయినా, అన్నింట్లోనూ వ్యాపించి ఉన్నావు. వాటిలో ప్రవేశించినా, వాటిని చూస్తున్నట్టు కనబడవు, ఓ భగవంతుడా. అందుకే, మరీచిలా నేనూ నీ గొప్ప లక్షణాలను స్తుతించలేను, ఓ మురారినాశకుడా.

ఏవం స్తుత్వా హ్యత్రిరపితూష్ణీమాస తదా ఖగ । తదనన్తరజః స్తోతుమఙ్గిరా వాక్యమబ్రవీత్ ॥ ౩,౭.

అత్రి కూడా ఈ విధంగా స్తుతించి మౌనంగా నిలిచిపోయాడు, ఓ పక్షిరాజా. వెంటనే అతని తరువాత అంగిరసుడు స్తుతించేందుకు మాటలు ప్రారంభించాడు.

అఙ్గిరా ఉవాచ । ద్రష్టుం న శక్నోమి తవ స్వరూపం హ్యనన్తబాహూదరమస్తకం చ । అనన్తసాహస్రకిరీటజుష్టం మహార్హనానాభరణైశ్చ శోభితమ్ । ఏతాదృశం రూపమనన్తపారం స్తోతుం హ్యశక్తస్తు సమోస్మి చాత్రేః ॥ ౩,౭.

అంగిరసుడు చెప్పాడు: నీ అసలైన రూపాన్ని నేను చూడలేను, ఎందుకంటే నీకు అనంతమైన చేతులు, పొట్టలు, తలలు ఉన్నాయి. వేలాది ముకుటాలతో అలంకరించబడి, విలువైన ఆభరణాలతో మెరిసిపోతున్నావు. ఇంత అపారమైన రూపాన్ని నేను స్తుతించలేను; అత్రిలా నేనూ శక్తিহీనుడిని.

ఏవం స్తుత్వా హ్యఙ్గిరాశ్చ తూష్ణీమాస ఖగేశ్వర । తదనన్తరజః స్తోతుం పులస్త్యో వాక్యమబ్రవీత్ ॥ ౩,౭.

అంగిరసుడు కూడా ఈ విధంగా స్తుతించి మౌనంగా నిలిచిపోయాడు, ఓ పక్షిరాజా. వెంటనే అతని తరువాత పులస్త్యుడు స్తుతించేందుకు మాటలు ప్రారంభించాడు.

పులస్త్య ఉవాచ । యో వా హరిస్తు భగవాన్స (స్వ) ఉపాసకానాం సందర్శయేద్భువనమఙ్గలమఙ్గలం చ । (లశ్చ) యస్మై నమో భగవతే పురుషాయ తుభ్యం యో వావితా నిరయభాగగమప్రసఙ్గే ॥ ౩,౭.

పులస్త్యుడు చెప్పాడు: భగవంతుడైన హరి తన భక్తులకు శుభమైన, అశుభమైన లోకాలను చూపిస్తాడు. నరకానికి కూడా దారి తీసే బాధ నుంచి తప్పించేవాడవు. అలాంటి భగవంతుడికి, పురుషోత్తముడైన నీకు నేను నమస్కరిస్తున్నాను.

ఏతాదృశాంస్తవ గుణాన్నవితుం న శక్తం మాం పాహి భగవన్సదృశో హ్యఙ్గిరసా చ ॥ ౩,౭.

నీలాంటి గొప్ప లక్షణాలను నేను గ్రహించలేను. భగవంతుడా, నన్ను రక్షించు. ఈ విషయంలో నేనూ అంగిరసుడిలానే ఉన్నాను.

ఏవం స్తుత్వా పులస్త్యోపి స్తూష్ణీమేవ బభూవ హ । తదనన్తరజః స్తోతుం పులహో వాక్యమబ్రవీత్ ॥ ౩,౭.

పులస్త్యుడు కూడా ఈ విధంగా స్తుతించి మౌనంగా నిలిచిపోయాడు. వెంటనే అతని తరువాత పులహుడు స్తుతించేందుకు మాటలు ప్రారంభించాడు.

పులహ ఉవాచ । నిష్కామరూపరిహితస్య సమర్పితం చ స్నానావరోత్తమపయః ఫలపుష్పభోజ్యమ్ । ఆరాధనం భగవతస్తవ సత్క్రియాశ్చ వ్యర్థం భవేదితి వదన్తి మహానుభావాః ॥ ౩,౭.

పులహుడు చెప్పాడు: స్వార్థం లేకుండా, పవిత్ర హృదయంతో నీకు సమర్పించే నీరు, పండ్లు, పువ్వులు, భోజనం — ఇవన్నీ గొప్పవైనా, భగవంతుని ఆరాధనగా, సేవగా, ఫలితం లేని వాటిగా మహానుభావులు చెబుతారు.

తస్మై సదా భగవతే ప్రణమామి నిత్యం నిష్కామయా తవ సమర్పణమాత్రబుద్ధ్యా । వైకుణ్ఠనాథ భగవన్స్తవనే న శక్తిః సోహం పులస్త్యసదృశోస్మి న సంశయోత్ర ॥ ౩,౭.

అలాంటి శాశ్వత భగవంతునికి నేను ఎప్పుడూ నమస్కరిస్తాను. స్వార్థం లేకుండా నీకు సమర్పించాలనే మనస్సుతో ఉంటాను. వైకుంఠనాథా, నిన్ను స్తుతించేందుకు నాకు శక్తి లేదు. ఇందులో నేను పులస్త్యుడిలానే ఉన్నాను — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

ఏవం స్తుత్వా తు పులహస్తూష్ణీమాస తదా ఖగ । తదనన్తరజః స్తోతుం క్రతుః సముపచక్రమే ॥ ౩,౭.

పులహుడు కూడా ఈ విధంగా స్తుతించి ఆ సమయంలో మౌనంగా నిలిచిపోయాడు, ఓ పక్షిరాజా. వెంటనే అతని తరువాత క్రతువు స్తుతించేందుకు ప్రారంభించాడు.

క్రతురువాచ । ప్రాణప్రయాణసమయే భగవంస్తవైవ నామాని సంసృతిజదుఃఖవినాశకాని । యేనైకజన్మశమలం సహసైవ హిత్వా సంయాతి ముక్తిమమలాం తమహం ప్రపద్యే ॥ ౩,౭.

క్రతువు చెప్పాడు: ప్రాణం విడిచే సమయంలో, భగవంతుడా, నీ నామాలు సంసారబంధనాల బాధను తొలగిస్తాయి. ఒక్క జన్మలోని పాపాన్ని వెంటనే విడిచిపెట్టి, శుద్ధమైన మోక్షాన్ని పొందే దానికి నేను శరణు పొందుతున్నాను.

యే భక్త్యా వివశా విష్ణో నామమాత్రైకజల్పకాః । తేపి ముక్తిం ప్రయాన్త్యాశు కిముత ధ్యాయినః సదా ॥ ౩,౭.

భక్తితో పరవశమై, ఓ విష్ణూ, నీ నామాన్ని మాత్రమే జపించే వారు కూడా త్వరగా మోక్షాన్ని పొందుతారు. మరి ఎప్పుడూ నిన్ను ధ్యానించే వారు ఎంత త్వరగా మోక్షాన్ని పొందగలరో!

ఏవం స్తుత్వా క్రతురపి తూష్ణీమాస ఖగేశ్వర । తదనన్తరజః స్తోతుం మనుర్వైవస్వతోబ్రవీత్ ॥ ౩,౭.

క్రతువు కూడా ఈ విధంగా స్తుతించి మౌనంగా నిలిచిపోయాడు, ఓ పక్షిరాజా. వెంటనే అతని తరువాత వైవస్వత మనువు స్తుతించేందుకు మాటలు ప్రారంభించాడు.

వైవస్వత ఉవాచ । సోహం హి కర్మకరణే నిరతః సదైవ స్త్రీణాం భోగే చ నిరతశ్చ గుదే ప్రమత్తః । జిహ్వేన్ద్రియే చ నిరతస్తవ దర్శనే చ సమ్యగ్విరాగసహితః పరమోదరేణ ॥ ౩,౭.

వైవస్వతుడు చెప్పాడు: నేను ఎప్పుడూ కర్మలు చేయడంలో, స్త్రీల సుఖాల్లో మునిగిపోయి, లోకబాహ్య విషయాల్లో నిర్లక్ష్యంగా, నాలుక, ఇంద్రియాల ఆనందంలో నిమగ్నమై ఉంటాను. కానీ, నిన్ను చూస్తే మాత్రం నిజమైన విరక్తి, పరమ ఉదాసీనత కలుగుతుంది.

మాంసాస్థిమజ్జరుధిరైః సహితే చ దేహే భక్తిం సదైవ భగవన్నపి తస్కరే చ । గుర్వగ్నిబాడబగవాదిషు సత్సు దుఃఖాత్సమ్యగ్విరక్తిముపయామి సహస్వ నిత్యమ్ ॥ ౩,౭.

ఈ శరీరం మాంసం, ఎముకలు, మజ్జ, రక్తంతో కూడినదైనా, భగవంతుడా, నేను ఎప్పుడూ నీపై భక్తిని కలిగి ఉంటాను — దొంగ అయినా సరే. గురువు, అగ్ని, ఇతర పెద్దల మధ్య ఉన్నా, బాధ వల్ల నేను నిజమైన విరక్తిని పొందుతాను. నన్ను ఎప్పుడూ సహించు.

లోకానువాదశ్రవణే పరమా చ శక్తిర్నారాయణస్య నమనే న చ మేస్తి శక్తిః । లోకానుయానకరణే పరమా చ శక్తిః క్షేత్రాదిమార్గగమనే పరమా హ్యశక్తిః ॥ ౩,౭.

లోకంలో జరిగే మాటలు వినడంలో నాకు గొప్ప శక్తి ఉంది, కానీ నారాయణుని స్తుతించడంలో మాత్రం శక్తి లేదు. లోకంలో తిరగడంలో, క్షేత్రాదులు వెళ్లడంలో నాకు శక్తి ఉంది, కానీ నీ మార్గంలో మాత్రం నిజంగా శక్తి లేదు.

వైశ్యాదికేషు ధనికేషు పరా చ శక్తిః సద్బ్రాహ్మణేష్వపి న శక్తిరహో మురారే ॥ ౩,౭.

వైశ్యులు మొదలైన ధనవంతులలో అధిక శక్తి ఉంటుంది; కానీ మంచి బ్రాహ్మణులలో అలాంటి శక్తి ఉండదు, హాయ్ మురారి!

వైవస్వతమనుర్దేవం స్తుత్వా తూష్ణీం బభూవ హ । తదనన్తరజః స్తోతుం విశ్వామిత్రోపచక్రమే ॥ ౩,౭.

వైవస్వత మను దేవుడిని స్తుతించి మౌనంగా ఉన్నాడు; అతని తరువాత విశ్వామిత్రుడు స్తోత్రం చేయడం ప్రారంభించాడు.