గరుడపురాణమ్

ఏతాదృశం తవ ముఖం నువితుం న శక్తిః శచ్యా సమాపి భగవన్పరిపాహి నిత్యమ్ । కృత్వా స్తుతిం రతిరియం పరమాదరేణ తూష్ణీం స్థితా భగవతశ్చ సమీప ఏవ ॥ ౩,౭.

ఇలాంటి నీ ముఖాన్ని నా సమానురాలైన శచీ కూడా స్తుతించలేను ప్రభూ! నన్ను ఎల్లప్పుడూ కాపాడు. రతి పరమభక్తితో స్తుతి చేసి, భగవంతుని దగ్గర మౌనంగా నిలిచింది.

రత్యనన్తరజో దక్షః స్తోతుం సముపచక్రమే ॥ ౩,౭.

రతి తరువాత దక్షుడు స్తోత్రం చేయడం ప్రారంభించాడు.

దక్ష ఉవాచ । సంచిన్తయే భగవతశ్చరణోదతీర్థం భక్త్యా హ్యజేన పరిషిక్తమజాదివన్ద్యమ్ । యచ్ఛౌచనిఃసృతమజప్రవరావతారం గఙ్గాఖ్యతీర్థమభవత్సరితాం వరిష్ఠమ్ ॥ ౩,౭.

దక్షుడు ఇలా అన్నాడు: భగవంతుని పాదాల నుండి ఉద్భవించిన పవిత్ర జలాన్ని నేను భక్తితో ధ్యానిస్తాను. అది అజనుడైన బ్రహ్మా చల్లినది, మొదటి పుట్టినవారు పూజించినది. ఆ పవిత్రతతో ప్రవహించి, గంగా అని పిలవబడే నదులలో శ్రేష్ఠమైనదిగా మారింది.

రుద్రోపి తేన విధృతేన జటాకలాపపూతేన పాదరజసా హ్యశివః శివోభూత్ । ఏతాదృశం తే చరణం కరుణేశ విష్ణో స్తోతుం శక్తిర్మమ నాస్తి కృపావతార । రత్యా సమః శ్రుతిగతో న గతోస్మి మోక్షమేతాదృశం చ పరిపాహి నిదానమూర్తే ॥ ౩,౭.

నీ పాదధూళి వల్ల రుద్రుడు కూడా పవిత్రుడై శివుడయ్యాడు. ఓ కరుణామయుడా, ఓ విష్ణూ, నీలాంటి దయామూర్తి పాదాలను స్తుతించేందుకు నాకు శక్తి లేదు. వేదాలలో చెప్పిన ఆనందాన్ని, మోక్షాన్ని కూడా పొందలేదు. ఓ జగన్నాధా, నన్ను రక్షించు.

ఏవం స్తుత్వా స దక్షస్తు తూష్ణీమేవ బభూవ హ । తదనన్తరజః స్తోతుం బృహస్పతిరుపాక్రమీత్ ॥ ౩,౭.

ఇలా స్తుతించిన తర్వాత దక్షుడు మౌనంగా ఉండిపోయాడు. అతని తర్వాత బృహస్పతి స్తోత్రం చేయడం ప్రారంభించాడు.

బృహస్పతిరువాచ । సంచిన్తయామి సతతం తవ చాననాబ్జం త్వం దేహి దుష్టవిషయేషు విరక్తిమీశ ॥ ౩,౭.

బృహస్పతి ఇలా అన్నాడు: నేను ఎప్పుడూ నీ పద్మముఖాన్ని ధ్యానిస్తుంటాను. ఓ ప్రభూ, చెడు విషయాల పట్ల నాకు విరక్తి కలిగించు.

ఏతేషు శక్తిర్యది వై స జీవో కర్తా చ భోక్తా చ సదా చ దాతా । యోషాం చ పుత్రసుహృదౌ చ పశూంశ్చ సర్వమేవం వినశ్యతి యతో హి తదాశు ఛిన్ధి ॥ ౩,౭.

ఈ లోకంలో మనిషికి నిజంగా శక్తి ఉంటే, అతడు కర్త, భోక్తా, దాత కూడా అయితే, భార్యా, పిల్లలు, స్నేహితులు, పశువులు అన్నీ నశించిపోతాయి. అందుకే వీటి మీద మమకారం త్వరగా తొలగించు.

సంసారచక్రభ్రమణేనైవ దేవ సంసారదుఃఖమనుభూయేహాగతోస్మి । శక్తిర్న చాస్తి నవనే మమ దేవదేవ సత్యా సమం చ సతతం పరిపాహి నిత్యమ్ ॥ ౩,౭.

ఓ దేవా, సంసారచక్రంలో తిరుగుతూ ఎన్నో బాధలు అనుభవించి ఇక్కడికి వచ్చాను. నాకు కొత్తగా మారేందుకు శక్తి లేదు. ఓ దేవదేవా, నేను ఎప్పుడూ నిజాయితీగా ఉంటాను, నన్ను ఎల్లప్పుడూ రక్షించు.

ఏవం శ్రుత్వా చ పరమం తూష్ణీమేవ స్థితో మునిః । తదనన్తరజస్తోతుం హ్యనిరుద్ధోపచక్రమే ॥ ౩,౭.

ఇలా విని ఆ మహాముని మౌనంగా నిలిచిపోయాడు. అతని తర్వాత అనిరుద్ధుడు స్తుతించటం ప్రారంభించాడు.

అనిరుద్ధ ఉవాచ । ఏవం హరేస్తవ కథాం రసికాం విహాయ స్త్రీణాం భగే చ వదనే పరిముహ్య నిత్యమ్ । విష్ఠాన్త్రపూరితబిలే రసికో హి నిత్యం స్థాయీ చ సూకరవదేవ విమూఢబుద్ధిః ॥ ౩,౭.

అనిరుద్ధుడు ఇలా అన్నాడు: హరివారి మధురమైన కథలను వదిలిపెట్టి, స్త్రీల ముఖాలు, ఇతర అంగాలలో మునిగి, ఎల్లప్పుడూ మోహంలో పడి, పంది లా మలమూత్రాలతో నిండిన గుహల్లో ఆనందపడుతూ, మూర్ఖుడిగా జీవిస్తాడు.

మజ్జాస్థిపిత్తకఫరక్తమలాదిపూర్ణే చర్మాన్త్రవేష్టితముఖే పతితం హ పీతమ్ । ఆస్వాదనే మమ చ పాపగతేర్మురారే మాయాబలం తవ విభో పరమం నిమిత్తమ్ ॥ ౩,౭.

చర్మం, ఆంత్రాలు చుట్టిన, మజ్జ, ఎముక, పిత్త, శ్లేష్మ, రక్తం వంటి మలాలతో నిండిన నోటిలో పడిపోయి, దాన్ని తాగుతూ, ఓ మురారి, నా పాపకర్మకు కారణం నీ మాయాశక్తే.

సంసారచక్రే భ్రమతశ్చ నిత్యం సుదుఃఖరూపే సుఖలేశవర్జితే । మలం వమన్తం నవభిశ్చ ద్వారైః శరీరమారుహ్య సుమూఢబుద్ధిః ॥ ౩,౭.

సంసారచక్రంలో ఎప్పుడూ తిరుగుతూ, కష్టమే అయినా, సుఖం లేని ఈ లోకంలో, మూర్ఖబుద్ధితో, శరీరం తొమ్మిది ద్వారాల ద్వారా మలాన్ని బయటకు పంపుతుంది.

నమామి నిత్యం తవ తత్కథామృతం విహాయ దేవ శ్రుతిమూలనాశనమ్ । కుటుంబపోషం చ సదా చ కుర్వన్దానాద్యకుర్వన్నివసన్ గృహే చ ॥ ౩,౭.

నీ అమృతసమానమైన కథలకు నేను ఎప్పుడూ నమస్కరిస్తాను, ఓ దేవా. వేదమూలాన్ని నాశనం చేసే వాటిని వదిలిపెట్టి, ఎల్లప్పుడూ కుటుంబ పోషణ, దానం, గృహంలో నివాసం చేస్తూ ఉంటాను.

దూరే చ సంసారమలం త్విదం కురు దేహి హ్యదో దివ్యకథామృతం సదా । ఏతాదృశోహం తవ సద్గుణౌఘం స్తోతుం సమర్థో నాస్మి శచీసమశ్చ ॥ ౩,౭.

ఈ సంసార మలాన్ని దూరంగా పంపించు. నీ దివ్యకథామృతాన్ని ఎల్లప్పుడూ నాకు ప్రసాదించు. నీ గొప్ప గుణాలను శచీదేవిలా స్తుతించగల శక్తి నాకు లేదు.

ఏవం స్తుత్వానిరుద్ధస్తు తూష్ణీమాస ఖగేశ్వర । తదనన్తరజః స్తోత్రం మనః స్వాయంభువోబ్రవీత్ ॥ ౩,౭.

ఇలా స్తుతించిన తర్వాత అనిరుద్ధుడు మౌనంగా ఉన్నాడు, ఓ పక్షిరాజా. అతని తర్వాత స్వాయంభువుడు స్తోత్రం చెప్పడం ప్రారంభించాడు.

స్వాయంభువ ఉవాచ । స్తోతుం హ్యనుప్రవిశతోపి న గర్భదుఃఖం తస్మాదహం పరమపూజ్యపదం గతస్తే ॥ ౩,౭.

స్వాయంభువుడు ఇలా అన్నాడు: నిన్ను స్తుతించేందుకు గర్భంలోకి వచ్చినా, గర్భబాధ నాకు అనుభవం కాలేదు. అందువల్ల నీ అత్యంత పూజ్యమైన స్థితిని పొందాను.

మనోర్భార్యా మానవీ చ యమః సంయమినీపతిః । దిశాభిమానీ చన్ద్రస్తు సూర్యశ్చక్షుర్నియామకః । పరస్పరసమా హ్యేతే ముక్త్వా సంసారమేవ చ ॥ ౩,౭.

మనువు భార్య మానవీ, యముడు నియమాధిపతి, చంద్రుడు దిక్పతి, సూర్యుడు దృష్టిని నియంత్రించేవాడు. వీరందరూ పరస్పరం సమానమే, సంసారాన్ని తప్ప.

ప్రవాహాద్విగుణోనశ్చేత్యేవం జానీహి చాణ్డజ । సూర్యానన్తరజః స్తోతుం వరుణః సంప్రచక్రమే ॥ ౩,౭.

ఓ అండజుడా, ప్రవాహం వల్ల తర్వాతది రెండింతలు అవుతుందని తెలుసుకో. సూర్యుని తర్వాత వరుణుడు స్తోత్రం చేయడం ప్రారంభించాడు.

వరుణ ఉవాచ । త్వద్విచ్ఛయా రచితే దేహగేహే పుత్త్రే కలత్రేపి ధనే ద్రవ్యజాతౌ । మమాహమిత్యల్పధియా చ మూఢా సంసారదుఃఖే వినిమజ్జన్తి సర్వే ॥ ౩,౭.

వరుణుడు ఇలా అన్నాడు: నీ సంకల్పంతో శరీరం, ఇల్లు, పిల్లలు, భార్య, ధనం, ఇతర వస్తువులు ఏర్పడతాయి. అయినా, చిన్నబుద్ధితో 'నా', 'నేను' అనే భావంతో అందరూ మాయలో పడి, సంసారబాధలో మునిగిపోతారు.

అతో హరే తాదృశీం మే కుబుద్ధిం వినాశ్య మే దేహి తే పాదదాస్యమ్ । అహం మనోః పాదపాదార్ధభూతగుణేన హీనః సర్వదా వై మురారే ॥ ౩,౭.

కాబట్టి, ఓ హరివాసా, నా చెడు బుద్ధిని నశింపజేయి. నీ పాదసేవను నాకు ప్రసాదించు. ఓ మురారి, నేను మనువు పాదార్ధంలో ఉన్న గుణానికి సగం కూడా లేని వాడిని, ఎప్పుడూ తక్కువగానే ఉన్నాను.

ఏవం స్తుత్వా తు వరుణః ప్రాఞ్జలిః సముపస్థితః । వరుణానన్తరోత్పన్నో నారదో హ్యస్తువద్ధరిమ్ ॥ ౩,౭.

ఇలా స్తుతించిన తర్వాత వరుణుడు చేతులు జోడించి నీ ముందు నిలబడ్డాడు. వరుణుని తర్వాత నారదుడు జన్మించి హరిని స్తుతించాడు.

నారద ఉవాచ । యన్నామధేయశ్రవణానుకీర్తనాత్స్వాద్వన్యతత్త్వం మమ నాస్తి విష్ణో । పునీహ్యతశ్చైవ పరోవరాయాన్యజ్జిహ్వాగ్రే వర్తతే నామ తస్య ॥ ౩,౭.

నారదుడు పలికెను: ఓ విష్ణువూ, నీ నామాన్ని వినడం, జపించడం, స్మరించడం వల్ల కలిగే పరమార్థం కంటే నాకు మరొకటి లేదు. అందుకే, నన్ను పవిత్రుడిని చేయుము. మనిషి నాలుకపై ఉండే ఏ పేరైనా నీ నామానికి తక్కువదే.

యజ్జిహ్వాగ్రే హరినామైవ నాస్తి స బ్రాహ్మణో నైవ స ఏవ గోఖరః । అహం న జానే చ తవ స్వరూపం న్యూనో హ్యహం వరుణాత్సర్వదైవ ॥ ౩,౭.

ఎవరైనా నాలుకపై హరినామం లేకపోతే, అతడు బ్రాహ్మణుడు కాదు; వాస్తవానికి, ఆవు లేదా గాడిదతో సమానుడు. నీ అసలు స్వరూపాన్ని నేను తెలుసుకోలేదు; నేను ఎప్పుడూ వరుణునికంటే తక్కువవాడినే.

ఏవం స్తుత్వా నారదో వై ఖగేన్ద్రస్తూష్ణీమభూద్దేవదేవస్య చాగ్రే । యో నారదానన్తరం సంబభూవ భృగుర్మహాత్మా స్తోతుముపప్రచక్రమే ॥ ౩,౭.

ఇలా దేవదేవుని స్తుతించిన నారదుడు, పక్షిరాజు, మౌనంగా నిలిచిపోయాడు. నారదుని తరువాత మహాత్ముడైన భృగువు స్తోత్రం చేయడం ప్రారంభించాడు.

భృగురువాచ । కిమాసనం తే గరుడాసనాయ కిం భూషణం కౌస్తుభభూషణాయ । లక్ష్మీకలత్రాయ కిమస్తి దేయం వాగీశ కిం తే వచనీయమస్తి । అతో న జానే తవ సద్గుణాంశ్చ హ్యహం సదా వరుణాత్పాదహీనః ॥ ౩,౭.

భృగువు పలికెను: గరుడుని ఆసనంగా ఉంచిన నీకు ఏ ఆసనం తగినది? కౌస్తుభ మణిని అలంకారంగా ధరించిన నీకు ఇంకేం అలంకారం అవసరం? లక్ష్మీ దేవిని భార్యగా కలిగిన నీకు ఏదైనా ఇవ్వగలమా? వాక్కుల అధిపతివైన నీకు ఏ మాటలు చెప్పగలం? నీ గొప్ప లక్షణాలను నేను ఎప్పుడూ తెలుసుకోలేదు; నేను ఎల్లప్పుడూ వరుణునివల్ల పాదాలు లేని వాడిని.

ఏవం స్తుత్వా హరిం దేవం భృగుస్తూష్ణీం బభూవ హ । తదనన్తరజో హ్యగ్నిరస్తావీత్పురుషోత్తమమ్ ॥ ౩,౭.

ఇలా హరిదేవుని స్తుతించిన భృగువు మౌనంగా ఉన్నాడు. ఆ తరువాత జన్మించిన అగ్ని, పురుషోత్తముని స్తుతించసాగాడు.

అగ్నిరువాచ । యత్తేజసాహం సుసమిద్ధతేజా హవ్యం వహామ్యధ్వరే ఆజ్యసిక్తమ్ ॥ ౩,౭.

అగ్ని పలికెను: నీ తేజస్సుతోనే నేను ప్రకాశవంతమైన తేజాన్ని పొందాను; యజ్ఞంలో నెయ్యి పోసిన హవిస్సును నేను మోస్తాను.

యత్తేజసాహం జఠరే సంప్రవిశ్య పచన్నన్నం సర్వదా పూర్ణశక్తిః । అతో న జానే తవ సద్గుణాంశ్చ భృగోరహం సర్వదైవం సమోస్మి ॥ ౩,౭.

నీ తేజస్సుతోనే నేను కడుపులో ప్రవేశించి అన్నాన్ని ఎప్పుడూ సంపూర్ణ శక్తితో వండుతాను. అందుకే, నీ గొప్ప లక్షణాలను నేను తెలుసుకోను; నేను ఎప్పుడూ భృగువుతో సమానుడిని.

తదనన్తరజా స్తోతుం ప్రసూతిరుపచక్రమే ॥ ౩,౭.

ఆ తరువాత ప్రసూతి స్తోత్రం చేయడం ప్రారంభించింది.