గరుడపురాణమ్

శేషాదహం దశగుణైర్విహీనా మాం పాహి నిత్యం జగతామధీశ ॥ ౩,౬.

శేషుని కన్నా నేను పది రెట్లు తక్కువవాడిని. నన్ను ఎల్లప్పుడూ కాపాడు జగతాధీశా.

ఏవం స్తుత్వా వారుణీ తు తూష్ణీమాస ఖగేశ్వర । తదనన్తరజా బ్రాహ్మీ సౌపర్ణీ హ్యుపచక్రమే ॥ ౩,౬.

ఇలా స్తుతించిన తరువాత వారుణి మౌనంగా నిలిచింది, పక్షిరాజా. ఆ వెంటనే శేషుని తరువాత పుట్టిన బ్రాహ్మీ, సౌపర్ణీ ప్రారంభించింది.

సౌపర్ణ్యువాచ । స్తోతుం గుణాంస్తవ హరే జగదీశవాచా శ్రోతుం హరే తవ కథాం శ్రవణే న శక్తిః । యస్తత్త్వనుం స్మరతి దేవ తవ స్వరూపం కో వై ను వేద భువి తం భగవత్పదార్థమ్ ॥ ౩,౬.

సౌపర్ణీ చెప్పింది: హరే, జగదీశా! నీ గుణాలను మాటతో స్తుతించడానికి, నీ కథలను వినడానికి శక్తి లేదు. నీ స్వరూపాన్ని ఎవడు తత్వంగా ధ్యానిస్తాడో, భూమిపై ఆ భగవత్‌పాదార్థాన్ని ఎవరు తెలుసుకోగలరు?

అతో గుణస్తవనే నాస్తి శక్తిర్వీన్ద్రాదహం దశగుణైరవరా చ నిత్యమ్ ॥ ౩,౬.

అందువల్ల నీ గుణాలను స్తుతించడానికి నాకు శక్తి లేదు; నేను ఎల్లప్పుడూ ఇంద్రాణి కన్నా పది రెట్లు తక్కువవాడిని.

ఏవం స్తుత్వా తు సౌపర్ణీ తూష్ణీమాస ఖగేశ్వర । రుద్రానన్తరజా స్తోతుం గిరిజా తూపచక్రమే ॥ ౩,౬.

ఇలా స్తుతించిన తరువాత సౌపర్ణీ మౌనంగా నిలిచింది, పక్షిరాజా. ఆ వెంటనే రుద్రుని తరువాత పుట్టిన గిరిజా స్తోత్రం చేయడం ప్రారంభించింది.

పార్వత్యువాచ గోవిన్ద నారాయణ వాసుదేవ త్వయా హి మే కిఞ్చిదపి ప్రయోజనమ్ । నాస్త్యేవ స్వామిన్న చ నామ వాచా సౌభాగ్యరూపః సర్వదా ఏక ఏవ ॥ ౩,౬.

పార్వతీ దేవి ఇలా అన్నది: గోవిందా, నారాయణా, వాసుదేవా! నీ వల్ల నాకు ఏదైనా అవసరం లేదు ప్రభూ. అదృష్టానికి వేరే పేరే లేదు, ఎప్పుడూ ఒక్కటే ఉంది.

నారాయణేతి తవ నామ చ ఏకమేవ వైరాగ్యభక్తివిభవే పరమం సమర్థామ్ । అసంఖ్యబ్రహ్మాదికహత్యనాశానే గుర్వఙ్గనాకోటివినాశనే చ ॥ ౩,౬.

నారాయణ అనే నీ ఒక్క పేరే వైరాగ్యానికీ భక్తికీ గొప్ప శక్తిని ఇస్తుంది. అది అనేక బ్రాహ్మణ హత్యల పాపాలను, గురువుల భార్యల నాశనాన్ని కూడా తొలగిస్తుంది.

నామాధికారిణీ చాహం గుణానాం చ మహాప్రభో । స్తవనే నాస్తి మే శక్తీ రుద్రాద్దశగుణైరహమ్ ॥ ౩,౬.

ప్రభూ! నీ గుణాలకు నేను అర్హురాలు కాదు, నీ నామస్మరణకే మాత్రమే అర్హురాలిని. రుద్రునికన్నా పది రెట్లు శక్తి ఉన్నా, నీను స్తుతించడానికీ నాకు బలం లేదు.

అవరా చ సదాస్మ్యేవ నాత్ర కార్యా విచారణా । ఏవం స్తుత్వా సా గిరిజాస్తూష్ణీమాస ఖగేశ్వర ॥ ౩,౬.

నేను ఎప్పుడూ తక్కువదానినే, దీనిలో సందేహం లేదు. ఇలా స్తుతించి, గిరిజా మౌనంగా నిలిచింది, పక్షిరాజా!

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౭ శ్రీకృష్ణ ఉవాచ । పార్వత్యానన్తరోత్పన్న ఇన్ద్రో వచనమబ్రవీత్ । ఇన్ద్ర ఉవాచ । తవ స్వరూపం హృది సంవిజానన్ సముత్సుకః స్యాత్స్తవనే యస్తు మూఢః । అజానతః స్తవనం దేవదేవ తదేవాహుర్హేలనం చక్రపాణే ॥ ౩,౭.

శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: పార్వతీ తరువాత ఇంద్రుడు ఇలా చెప్పాడు. ఇంద్రుడు అన్నాడు: ఎవడైనా నీ అసలైన స్వరూపాన్ని హృదయంలో తెలుసుకుని కూడా, అజ్ఞానంతో నిన్ను స్తుతించాలనుకుంటే, ఆ స్తోత్రం నిర్లక్ష్యంగా భావించబడుతుంది, చక్రాయుధుడా!

తథాపి తద్వై తవ నామ పూర్వం భవేత్తదా పుణ్యకరం భవేదితి । రుద్రాదికానాం స్తవనే నాస్తి శక్తిస్తదా వక్తవ్యం మమ నాస్తీతి కిం వా ॥ ౩,౭.

అయినా, నీ పేరును ముందుగా ఉచ్చరిస్తే అది పుణ్యాన్ని ఇస్తుంది. రుద్రుడు మొదలైనవారిని స్తుతించడానికి శక్తి లేకపోతే, 'నాకు శక్తి లేదు' అని చెప్పడమే సరిపోతుంది.

గుణాంశతో దశభీ రుద్రతో వై సదా న్యూనో మత్సమః కామదేవః । జ్ఞానే బలే సమతా సర్వదాస్తి తథాః కామః కిం చ దూతః సదైవ ॥ ౩,౭.

గుణాలలో నేను ఎప్పుడూ రుద్రునికన్నా పది రెట్లు తక్కువవాడిని, కామదేవుడు నాకు సమానుడు. జ్ఞానంలో, బలంలో సమానత్వం ఉంది, కామదేవుడు ఎప్పుడూ నా దూతగా ఉంటాడు.

ఏవం స్తుత్వా దేవదేవో హరిం చ తూష్ణీం స్థితః ప్రాఞ్జలిర్నమ్రభూర్ధాం । తదనన్తరజో బ్రహ్మా అహఙ్కారిక ఊచివాన్ ॥ ౩,౭.

ఇలా హరిని, దేవతల అధిపతిని స్తుతించి, చేతులు జోడించి తల వంచి మౌనంగా నిలిచాడు. ఆ తరువాత పుట్టిన బ్రహ్మా, గర్వంతో మాట్లాడాడు.

అహఙ్కారిక ఉవాచ । నమస్తే గణపూర్ణాయ నమస్తే జ్ఞానమూర్తయే । నమోఽజ్ఞానవిదూరాయ బ్రహ్మణేనంతమూర్తయే ॥ ౩,౭.

ఆ గర్విష్టుడు ఇలా అన్నాడు: సమస్త గణాలతో నిండినవాడా! జ్ఞానమూర్తివా! అజ్ఞానం దూరమైనవాడా! అనంతమైన బ్రహ్మన్! నీకు నమస్కారం.

ఇన్ద్రాదహం దశగుణైః సర్వదా న్యూన ఉక్తో న జని త్వాం సర్వదా హ్యప్రమేయ । తథాపి మాం పాహి జగద్గురో త్వం దత్త్వా దివ్యం హ్యాయతనం చ విష్ణో ॥ ౩,౭.

ఇంద్రుడు నన్ను తనకన్నా పది రెట్లు తక్కువవాడినని అన్నాడు. కానీ నువ్వు ఎప్పుడూ అపరిమితుడవు, జన్మ లేనివాడవు. అయినా జగద్గురువా, విష్ణో! నాకు దివ్యమైన స్థానం ఇచ్చి రక్షించు.

ఆహఙ్కారిక ఏవం తు స్తుత్వా తూష్ణీం బభూవ హ । తదనన్తరజా స్తోతుం శచీ వచనమబ్రవీత్ ॥ ౩,౭.

అలా స్తుతించి ఆ గర్విష్టుడు మౌనంగా నిలిచాడు. ఆ తరువాత పుట్టిన శచీ స్తోత్రం చేయడం ప్రారంభించింది.

శచ్యువాచ । సంచిన్తయామి అనిశం తవ పాదపద్మం వజ్రాఙ్కుశధ్వజసరోరుహలాఞ్ఛనాఢ్యమ్ । వాగీశ్వరైరపి సదా మనసాపి ధర్తుం నో శక్యమీశ తవ పాదరజః స్మరామి ॥ ౩,౭.

శచీ ఇలా అన్నది: నీ పాదపద్మాలను నేను ఎల్లప్పుడూ ధ్యానిస్తాను. అవి వజ్రం, అంకుశం, ధ్వజం, పద్మం గుర్తులతో అలంకరించబడి ఉంటాయి. వాగ్దేవతలు కూడా నీ పాదరజును ఎప్పుడూ మనసులో ఉంచలేవు ప్రభూ! నేను మాత్రం దాన్ని స్మరిస్తాను.

ఆహఙ్కారికప్రాణాచ్చ గుణైశ్చ దశభిః సదా । న్యూనభూతాం చ మాం పాహి కృపాలో భక్తవత్సల ॥ ౩,౭.

ఆ గర్విష్టునికన్నా ప్రాణాల్లో, గుణాల్లో పది రెట్లు తక్కువదానిని. కరుణామయుడా, భక్తులకు ప్రియుడా! నన్ను రక్షించు.

ఏవం స్తుత్వా శచీ దేవీ తూష్ణీం భగవతీ హ్యభూత్ । తదనన్తరజా స్తోతుం రతిః సముపచక్రమే ॥ ౩,౭.

ఇలా స్తుతించి శచీ దేవి మౌనంగా నిలిచింది. ఆ తరువాత పుట్టిన రతి స్తోత్రం చేయడం ప్రారంభించింది.

రతిరువాచ । సంచిన్తయామి నృహరేర్వదనారవిన్దం భృత్యానుకంపితధియా హి గృహీతమూర్తిమ్ । యచ్ఛ్రీనికేతమజరుద్రరమాదికైశ్చ సంలాలితం కుటిలఙ్కున్తలవృన్దజుష్టమ్ ॥ ౩,౭.

రతి ఇలా అన్నది: భక్తులపై దయతో రూపం ధరించిన నృహరికి చెందిన ముఖారవిందాన్ని నేను ధ్యానిస్తాను. ఆ ముఖం లక్ష్మీ నివాసంగా ఉంది, బ్రహ్మా, రుద్రుడు మొదలైనవారు దాన్ని ప్రేమగా చూస్తారు. వంకర జుట్టుతో అలంకరించబడి ఉంటుంది.

ఏతాదృశం తవ ముఖం నువితుం న శక్తిః శచ్యా సమాపి భగవన్పరిపాహి నిత్యమ్ । కృత్వా స్తుతిం రతిరియం పరమాదరేణ తూష్ణీం స్థితా భగవతశ్చ సమీప ఏవ ॥ ౩,౭.

ఇలాంటి నీ ముఖాన్ని నా సమానురాలైన శచీ కూడా స్తుతించలేను ప్రభూ! నన్ను ఎల్లప్పుడూ కాపాడు. రతి పరమభక్తితో స్తుతి చేసి, భగవంతుని దగ్గర మౌనంగా నిలిచింది.

రత్యనన్తరజో దక్షః స్తోతుం సముపచక్రమే ॥ ౩,౭.

రతి తరువాత దక్షుడు స్తోత్రం చేయడం ప్రారంభించాడు.

దక్ష ఉవాచ । సంచిన్తయే భగవతశ్చరణోదతీర్థం భక్త్యా హ్యజేన పరిషిక్తమజాదివన్ద్యమ్ । యచ్ఛౌచనిఃసృతమజప్రవరావతారం గఙ్గాఖ్యతీర్థమభవత్సరితాం వరిష్ఠమ్ ॥ ౩,౭.

దక్షుడు ఇలా అన్నాడు: భగవంతుని పాదాల నుండి ఉద్భవించిన పవిత్ర జలాన్ని నేను భక్తితో ధ్యానిస్తాను. అది అజనుడైన బ్రహ్మా చల్లినది, మొదటి పుట్టినవారు పూజించినది. ఆ పవిత్రతతో ప్రవహించి, గంగా అని పిలవబడే నదులలో శ్రేష్ఠమైనదిగా మారింది.

రుద్రోపి తేన విధృతేన జటాకలాపపూతేన పాదరజసా హ్యశివః శివోభూత్ । ఏతాదృశం తే చరణం కరుణేశ విష్ణో స్తోతుం శక్తిర్మమ నాస్తి కృపావతార । రత్యా సమః శ్రుతిగతో న గతోస్మి మోక్షమేతాదృశం చ పరిపాహి నిదానమూర్తే ॥ ౩,౭.

నీ పాదధూళి వల్ల రుద్రుడు కూడా పవిత్రుడై శివుడయ్యాడు. ఓ కరుణామయుడా, ఓ విష్ణూ, నీలాంటి దయామూర్తి పాదాలను స్తుతించేందుకు నాకు శక్తి లేదు. వేదాలలో చెప్పిన ఆనందాన్ని, మోక్షాన్ని కూడా పొందలేదు. ఓ జగన్నాధా, నన్ను రక్షించు.

ఏవం స్తుత్వా స దక్షస్తు తూష్ణీమేవ బభూవ హ । తదనన్తరజః స్తోతుం బృహస్పతిరుపాక్రమీత్ ॥ ౩,౭.

ఇలా స్తుతించిన తర్వాత దక్షుడు మౌనంగా ఉండిపోయాడు. అతని తర్వాత బృహస్పతి స్తోత్రం చేయడం ప్రారంభించాడు.

బృహస్పతిరువాచ । సంచిన్తయామి సతతం తవ చాననాబ్జం త్వం దేహి దుష్టవిషయేషు విరక్తిమీశ ॥ ౩,౭.

బృహస్పతి ఇలా అన్నాడు: నేను ఎప్పుడూ నీ పద్మముఖాన్ని ధ్యానిస్తుంటాను. ఓ ప్రభూ, చెడు విషయాల పట్ల నాకు విరక్తి కలిగించు.

ఏతేషు శక్తిర్యది వై స జీవో కర్తా చ భోక్తా చ సదా చ దాతా । యోషాం చ పుత్రసుహృదౌ చ పశూంశ్చ సర్వమేవం వినశ్యతి యతో హి తదాశు ఛిన్ధి ॥ ౩,౭.

ఈ లోకంలో మనిషికి నిజంగా శక్తి ఉంటే, అతడు కర్త, భోక్తా, దాత కూడా అయితే, భార్యా, పిల్లలు, స్నేహితులు, పశువులు అన్నీ నశించిపోతాయి. అందుకే వీటి మీద మమకారం త్వరగా తొలగించు.

సంసారచక్రభ్రమణేనైవ దేవ సంసారదుఃఖమనుభూయేహాగతోస్మి । శక్తిర్న చాస్తి నవనే మమ దేవదేవ సత్యా సమం చ సతతం పరిపాహి నిత్యమ్ ॥ ౩,౭.

ఓ దేవా, సంసారచక్రంలో తిరుగుతూ ఎన్నో బాధలు అనుభవించి ఇక్కడికి వచ్చాను. నాకు కొత్తగా మారేందుకు శక్తి లేదు. ఓ దేవదేవా, నేను ఎప్పుడూ నిజాయితీగా ఉంటాను, నన్ను ఎల్లప్పుడూ రక్షించు.

ఏవం శ్రుత్వా చ పరమం తూష్ణీమేవ స్థితో మునిః । తదనన్తరజస్తోతుం హ్యనిరుద్ధోపచక్రమే ॥ ౩,౭.

ఇలా విని ఆ మహాముని మౌనంగా నిలిచిపోయాడు. అతని తర్వాత అనిరుద్ధుడు స్తుతించటం ప్రారంభించాడు.