గరుడపురాణమ్

నైతావతా మమ వాయోశ్చ నిత్యం దుః ఖాతనం నైవ సంచితనీయమ్ । ఏతాదృశోహం స్తవనేను కాస్తి శక్తిర్గుణానాం మధుసూదన ప్రభో । వాయోః సకాశాచ్చ గుణేన హీనా సంసారరూపే ముక్తరూపే చ దేవ ॥ ౩,౬.

అందువల్ల నాకు గానీ, వాయువుకి గానీ ఎప్పుడూ బాధలు ఉంటాయని భావించకూడదు. మధుసూదనా ప్రభూ, ఇలాంటి స్తోత్రాలతో గుణాలకు ఏమి శక్తి? వాయువు దగ్గర కూడా గుణాలు లేకుండా ఉంటే, బంధనంలోనూ, ముక్తిరూపంలోనూ అలాగే ఉంటారు దేవా.

ఏవం స్తుత్వా భారతీ తు తూష్ణీమాస ఖగేశ్వర । తదనన్తరజః శేషః ప్రాఞ్జలిః ప్రాహ కేశవమ్ ॥ ౩,౬.

ఇలా స్తుతించిన తరువాత భారతి మౌనంగా నిలిచింది, పక్షిరాజా. ఆ వెంటనే శేషుడు చేతులు జోడించి కేశవునితో మాట్లాడాడు.

శేష ఉవాచ । నాహం చ జానే తవ పాదమూలం రుద్రో న వేత్తి గరుడో న వేద । అహం వాణ్యాః శతగుణాంశహీనో దత్త్వా హ్యాయతనం పాహి మాం వాసుదేవ ॥ ౩,౬.

శేషుడు చెప్పాడు: నీ పాదమూలాన్ని నేను కూడా తెలియను, రుద్రుడు కూడా తెలియడు, గరుడుడు కూడా తెలియడు. నేను వాణి కన్నా నూరంతలు తక్కువవాడిని. నాకు స్థానం ఇచ్చి, నన్ను కాపాడవయ్య వాసుదేవా.

ఏవం స్తుత్వా సశేషస్తు తూష్ణీమాస ఖగేశ్వర । తదనన్తరజో వీశః స్తోతుం సముపచక్రమే ॥ ౩,౬.

ఇలా స్తుతించిన తరువాత శేషుడు కూడా మౌనంగా ఉన్నాడు, పక్షిరాజా. ఆ వెంటనే అతని తరువాత జన్మించిన వీసుడు స్తోత్రం చేయడం ప్రారంభించాడు.

గరుడ ఉవాచ । తవ పదోః స్తుతిం కిం కరోమ్యహం మమ పదాంబుజే హ్యర్పితం మనః । కథమహం ముఖే పక్షియోనిజః కథమేవఙ్గుణానీడితుం క్షమః ॥ ౩,౬.

గరుడుడు చెప్పాడు: నీ పాదాలను నేను ఎలా స్తుతించగలను? నా మనసు నీ పద్మపాదాలపై నిలిచిపోయింది. పక్షులలో పుట్టిన నేను, నోటితో నీ గొప్పతనాన్ని ఎలా స్తుతించగలను?

ఏవం స్తుత్వా తు గరుడస్తూష్ణీమాస నయాన్వితః । తదనన్తరజో రుద్రస్తోతుం సముపచక్రమే ॥ ౩,౬.

ఇలా స్తుతించిన తరువాత, జ్ఞానంతో నిండిన గరుడుడు మౌనంగా ఉన్నాడు. ఆ వెంటనే రుద్రుడు, అతని తరువాత జన్మించినవాడు, స్తోత్రం చేయడం ప్రారంభించాడు.

రుద్ర ఉవాచ । యా వై తవేశ భగవన్న విదామ భూమన్ భక్తిర్మమాస్తు శివపాదసరోజమూలే । ఛన్నాపి సా నను సదా న మమాస్తి దేవ తేనాద్రుహం తవ విరుద్ధమతః కరోమి ॥ ౩,౬.

రుద్రుడు చెప్పాడు: ప్రభూ, భగవంతుడా, అనంతుడా! నీ భక్తిని నేను తెలియను; అది శివుని పద్మపాదాల వద్ద ఉండాలి. అది దాగి ఉన్నా, నాకది ఎప్పుడూ లేదు దేవా, అందుకే నీకు విరుద్ధంగా నేను చేస్తాను.

సర్వాన్న బుద్ధిసహితస్య హరే మురారే కా శక్తిరస్తి వచనే మమ మూఢబుద్ధేః । వాణ్యా సదా శతగుణేన విహీనమేనం మాం పాహి చేశ మమ చాయతనం చ దత్త్వా ॥ ౩,౬.

హరి, మురారిప్రభూ, నా బుద్ధి మాయలో పడిపోయినప్పుడు నీ ముందు నా మాటలకు ఏమి శక్తి? వాణి కన్నా నేను ఎప్పుడూ నూరంతలు తక్కువవాడిని. నన్ను కాపాడు ప్రభూ, నాకు స్థానం కూడా ఇవ్వు.

ఏవం స్తుత్వా స రుద్రస్తు తూష్ణీమాస ద్విజోత్తమః । శేషానన్తరజా దేవీ వారుణీ వాక్యమబ్రవీత్ ॥ ౩,౬.

ఇలా స్తుతించిన తరువాత, ద్విజోత్తముడైన రుద్రుడు మౌనంగా ఉన్నాడు. ఆ వెంటనే శేషుని తరువాత పుట్టిన దేవి, వారుణి మాటలు చెప్పింది.

వారుణ్యువాచ । లక్ష్మీపతే బ్రహ్మపతే మనోః పతే గిరఃపతే రుద్రపతే నృణాం పతే । గుణాంస్తవ స్తోతుమహం సమర్థా న పార్వతీ నాపి సుపర్ణపత్నీ ॥ ౩,౬.

వారుణి చెప్పింది: లక్ష్మీపతీ, బ్రహ్మపతీ, మనుపతీ, వాక్పతీ, రుద్రపతీ, మానవుల అధిపతీ! నీ గుణాలను స్తుతించడానికి నేను, పార్వతీ గానీ, సుపర్ణుని భార్య గానీ, ఎవ్వరూ సాక్షాత్తుగా శక్తివంతులు కారు.

శేషాదహం దశగుణైర్విహీనా మాం పాహి నిత్యం జగతామధీశ ॥ ౩,౬.

శేషుని కన్నా నేను పది రెట్లు తక్కువవాడిని. నన్ను ఎల్లప్పుడూ కాపాడు జగతాధీశా.

ఏవం స్తుత్వా వారుణీ తు తూష్ణీమాస ఖగేశ్వర । తదనన్తరజా బ్రాహ్మీ సౌపర్ణీ హ్యుపచక్రమే ॥ ౩,౬.

ఇలా స్తుతించిన తరువాత వారుణి మౌనంగా నిలిచింది, పక్షిరాజా. ఆ వెంటనే శేషుని తరువాత పుట్టిన బ్రాహ్మీ, సౌపర్ణీ ప్రారంభించింది.

సౌపర్ణ్యువాచ । స్తోతుం గుణాంస్తవ హరే జగదీశవాచా శ్రోతుం హరే తవ కథాం శ్రవణే న శక్తిః । యస్తత్త్వనుం స్మరతి దేవ తవ స్వరూపం కో వై ను వేద భువి తం భగవత్పదార్థమ్ ॥ ౩,౬.

సౌపర్ణీ చెప్పింది: హరే, జగదీశా! నీ గుణాలను మాటతో స్తుతించడానికి, నీ కథలను వినడానికి శక్తి లేదు. నీ స్వరూపాన్ని ఎవడు తత్వంగా ధ్యానిస్తాడో, భూమిపై ఆ భగవత్‌పాదార్థాన్ని ఎవరు తెలుసుకోగలరు?

అతో గుణస్తవనే నాస్తి శక్తిర్వీన్ద్రాదహం దశగుణైరవరా చ నిత్యమ్ ॥ ౩,౬.

అందువల్ల నీ గుణాలను స్తుతించడానికి నాకు శక్తి లేదు; నేను ఎల్లప్పుడూ ఇంద్రాణి కన్నా పది రెట్లు తక్కువవాడిని.

ఏవం స్తుత్వా తు సౌపర్ణీ తూష్ణీమాస ఖగేశ్వర । రుద్రానన్తరజా స్తోతుం గిరిజా తూపచక్రమే ॥ ౩,౬.

ఇలా స్తుతించిన తరువాత సౌపర్ణీ మౌనంగా నిలిచింది, పక్షిరాజా. ఆ వెంటనే రుద్రుని తరువాత పుట్టిన గిరిజా స్తోత్రం చేయడం ప్రారంభించింది.

పార్వత్యువాచ గోవిన్ద నారాయణ వాసుదేవ త్వయా హి మే కిఞ్చిదపి ప్రయోజనమ్ । నాస్త్యేవ స్వామిన్న చ నామ వాచా సౌభాగ్యరూపః సర్వదా ఏక ఏవ ॥ ౩,౬.

పార్వతీ దేవి ఇలా అన్నది: గోవిందా, నారాయణా, వాసుదేవా! నీ వల్ల నాకు ఏదైనా అవసరం లేదు ప్రభూ. అదృష్టానికి వేరే పేరే లేదు, ఎప్పుడూ ఒక్కటే ఉంది.

నారాయణేతి తవ నామ చ ఏకమేవ వైరాగ్యభక్తివిభవే పరమం సమర్థామ్ । అసంఖ్యబ్రహ్మాదికహత్యనాశానే గుర్వఙ్గనాకోటివినాశనే చ ॥ ౩,౬.

నారాయణ అనే నీ ఒక్క పేరే వైరాగ్యానికీ భక్తికీ గొప్ప శక్తిని ఇస్తుంది. అది అనేక బ్రాహ్మణ హత్యల పాపాలను, గురువుల భార్యల నాశనాన్ని కూడా తొలగిస్తుంది.

నామాధికారిణీ చాహం గుణానాం చ మహాప్రభో । స్తవనే నాస్తి మే శక్తీ రుద్రాద్దశగుణైరహమ్ ॥ ౩,౬.

ప్రభూ! నీ గుణాలకు నేను అర్హురాలు కాదు, నీ నామస్మరణకే మాత్రమే అర్హురాలిని. రుద్రునికన్నా పది రెట్లు శక్తి ఉన్నా, నీను స్తుతించడానికీ నాకు బలం లేదు.

అవరా చ సదాస్మ్యేవ నాత్ర కార్యా విచారణా । ఏవం స్తుత్వా సా గిరిజాస్తూష్ణీమాస ఖగేశ్వర ॥ ౩,౬.

నేను ఎప్పుడూ తక్కువదానినే, దీనిలో సందేహం లేదు. ఇలా స్తుతించి, గిరిజా మౌనంగా నిలిచింది, పక్షిరాజా!

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౭ శ్రీకృష్ణ ఉవాచ । పార్వత్యానన్తరోత్పన్న ఇన్ద్రో వచనమబ్రవీత్ । ఇన్ద్ర ఉవాచ । తవ స్వరూపం హృది సంవిజానన్ సముత్సుకః స్యాత్స్తవనే యస్తు మూఢః । అజానతః స్తవనం దేవదేవ తదేవాహుర్హేలనం చక్రపాణే ॥ ౩,౭.

శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: పార్వతీ తరువాత ఇంద్రుడు ఇలా చెప్పాడు. ఇంద్రుడు అన్నాడు: ఎవడైనా నీ అసలైన స్వరూపాన్ని హృదయంలో తెలుసుకుని కూడా, అజ్ఞానంతో నిన్ను స్తుతించాలనుకుంటే, ఆ స్తోత్రం నిర్లక్ష్యంగా భావించబడుతుంది, చక్రాయుధుడా!

తథాపి తద్వై తవ నామ పూర్వం భవేత్తదా పుణ్యకరం భవేదితి । రుద్రాదికానాం స్తవనే నాస్తి శక్తిస్తదా వక్తవ్యం మమ నాస్తీతి కిం వా ॥ ౩,౭.

అయినా, నీ పేరును ముందుగా ఉచ్చరిస్తే అది పుణ్యాన్ని ఇస్తుంది. రుద్రుడు మొదలైనవారిని స్తుతించడానికి శక్తి లేకపోతే, 'నాకు శక్తి లేదు' అని చెప్పడమే సరిపోతుంది.

గుణాంశతో దశభీ రుద్రతో వై సదా న్యూనో మత్సమః కామదేవః । జ్ఞానే బలే సమతా సర్వదాస్తి తథాః కామః కిం చ దూతః సదైవ ॥ ౩,౭.

గుణాలలో నేను ఎప్పుడూ రుద్రునికన్నా పది రెట్లు తక్కువవాడిని, కామదేవుడు నాకు సమానుడు. జ్ఞానంలో, బలంలో సమానత్వం ఉంది, కామదేవుడు ఎప్పుడూ నా దూతగా ఉంటాడు.

ఏవం స్తుత్వా దేవదేవో హరిం చ తూష్ణీం స్థితః ప్రాఞ్జలిర్నమ్రభూర్ధాం । తదనన్తరజో బ్రహ్మా అహఙ్కారిక ఊచివాన్ ॥ ౩,౭.

ఇలా హరిని, దేవతల అధిపతిని స్తుతించి, చేతులు జోడించి తల వంచి మౌనంగా నిలిచాడు. ఆ తరువాత పుట్టిన బ్రహ్మా, గర్వంతో మాట్లాడాడు.

అహఙ్కారిక ఉవాచ । నమస్తే గణపూర్ణాయ నమస్తే జ్ఞానమూర్తయే । నమోఽజ్ఞానవిదూరాయ బ్రహ్మణేనంతమూర్తయే ॥ ౩,౭.

ఆ గర్విష్టుడు ఇలా అన్నాడు: సమస్త గణాలతో నిండినవాడా! జ్ఞానమూర్తివా! అజ్ఞానం దూరమైనవాడా! అనంతమైన బ్రహ్మన్! నీకు నమస్కారం.

ఇన్ద్రాదహం దశగుణైః సర్వదా న్యూన ఉక్తో న జని త్వాం సర్వదా హ్యప్రమేయ । తథాపి మాం పాహి జగద్గురో త్వం దత్త్వా దివ్యం హ్యాయతనం చ విష్ణో ॥ ౩,౭.

ఇంద్రుడు నన్ను తనకన్నా పది రెట్లు తక్కువవాడినని అన్నాడు. కానీ నువ్వు ఎప్పుడూ అపరిమితుడవు, జన్మ లేనివాడవు. అయినా జగద్గురువా, విష్ణో! నాకు దివ్యమైన స్థానం ఇచ్చి రక్షించు.

ఆహఙ్కారిక ఏవం తు స్తుత్వా తూష్ణీం బభూవ హ । తదనన్తరజా స్తోతుం శచీ వచనమబ్రవీత్ ॥ ౩,౭.

అలా స్తుతించి ఆ గర్విష్టుడు మౌనంగా నిలిచాడు. ఆ తరువాత పుట్టిన శచీ స్తోత్రం చేయడం ప్రారంభించింది.

శచ్యువాచ । సంచిన్తయామి అనిశం తవ పాదపద్మం వజ్రాఙ్కుశధ్వజసరోరుహలాఞ్ఛనాఢ్యమ్ । వాగీశ్వరైరపి సదా మనసాపి ధర్తుం నో శక్యమీశ తవ పాదరజః స్మరామి ॥ ౩,౭.

శచీ ఇలా అన్నది: నీ పాదపద్మాలను నేను ఎల్లప్పుడూ ధ్యానిస్తాను. అవి వజ్రం, అంకుశం, ధ్వజం, పద్మం గుర్తులతో అలంకరించబడి ఉంటాయి. వాగ్దేవతలు కూడా నీ పాదరజును ఎప్పుడూ మనసులో ఉంచలేవు ప్రభూ! నేను మాత్రం దాన్ని స్మరిస్తాను.

ఆహఙ్కారికప్రాణాచ్చ గుణైశ్చ దశభిః సదా । న్యూనభూతాం చ మాం పాహి కృపాలో భక్తవత్సల ॥ ౩,౭.

ఆ గర్విష్టునికన్నా ప్రాణాల్లో, గుణాల్లో పది రెట్లు తక్కువదానిని. కరుణామయుడా, భక్తులకు ప్రియుడా! నన్ను రక్షించు.

ఏవం స్తుత్వా శచీ దేవీ తూష్ణీం భగవతీ హ్యభూత్ । తదనన్తరజా స్తోతుం రతిః సముపచక్రమే ॥ ౩,౭.

ఇలా స్తుతించి శచీ దేవి మౌనంగా నిలిచింది. ఆ తరువాత పుట్టిన రతి స్తోత్రం చేయడం ప్రారంభించింది.