గరుడపురాణమ్

ఏతాదృశీ శక్తిర్మమాస్తి దేవ తవ ప్రసాదాద్బలినోపి విష్ణో । అథాపి నాహం స్తవనే సమర్థః లక్ష్మ్యా హ్యహం కోటిగుణైర్విహీనః ॥ ౩,౬.

దేవా! నీ కృప వల్ల నాకు ఇలాంటి శక్తి వచ్చింది, ఓ మహాబలవంతుడైన విష్ణువా! అయినా నేను నిన్ను స్తుతించడంలో సమర్థుడిని కాను, ఎందుకంటే లక్ష్మీదేవి గుణాలు నాకు కోటిగుణాలు తక్కువగా ఉన్నాయి.

ఏతత్స్తోత్రం హ్యర్థయేచ్చైవ యా నః తత్ర ప్రీతిర్హ్యక్షయా మే సదా స్యాత్ । స్తోత్రం హ్యేతత్పాఠయన్తీహ లోకే తే వైష్ణవాస్తే చ హరిప్రియాశ్చ ॥ ౩,౬.

ఈ స్తోత్రాన్ని నేను కోరుతున్నాను, అక్కడ నాకు ఎప్పుడూ నిలకడైన భక్తి కలగాలని. ఈ లోకంలో ఈ స్తోత్రాన్ని పఠించే వైష్ణవులు హరిదేవునికి ఎంతో ప్రియులు.

కుర్వన్తి యే పఠనం నిత్యమేవ సమర్పయిష్యతి సదా హరౌ చ । తేషాం హరిః ప్రీయతే కేశవోలం హరౌ ప్రసన్నే కిమలభ్యమస్తి ॥ ౩,౬.

ఈ స్తోత్రాన్ని రోజూ పఠించి, ఎప్పుడూ హరిదేవునికి అర్పించే వారికి హరి, కేశవుడు సంతోషిస్తాడు. హరిదేవుడు సంతోషిస్తే, ఏమి సాధ్యం కాదు?

ఏవం స్తుత్వా వలదేవో మహాత్మా తూష్ణీం స్థితః ప్రాఞ్జలిరగ్రతో హరేః । సరస్వత్యువాచ । కో వా రసజ్ఞో భగవన్మురారే హరే గుణస్తవనాత్కీర్తనాద్వా ॥ ౩,౬.

ఇలా స్తుతించి, మహాత్ముడైన బలరాముడు హరిదేవుని ఎదుట చేతులు జోడించి మౌనంగా నిలిచాడు. అప్పుడు సరస్వతీదేవి ఇలా అన్నారు: మురారే! నీ గుణాలను స్తుతి లేదా కీర్తన ద్వారా ఎవరు నిజంగా రుచి తెలుసుకోగలరు?

అలంబుద్ధిం ప్రాప్నుయాద్దేవదేవ బ్రహ్మాదిభిః సర్వదా స్తూయమాన । యః కర్ణనాడీం పురుషస్య యాతో భవప్రదాం దేహరతిం ఛినత్తి ॥ ౩,౬.

దేవదేవా! బ్రహ్మాదులు ఎప్పుడూ స్తుతించే నీవు, పరమ జ్ఞానాన్ని ప్రసాదిస్తావు. నీ స్తుతి మనిషి చెవిలో ప్రవేశిస్తే, శరీరానికి ఉండే మమకారాన్ని, బంధాన్ని తెంచేస్తుంది.

న కేవలం దేహరతిం ఛినత్త్యసద్గృహక్షేత్రభార్యాసుతేషు నిత్యమ్ । పశ్వాదిరూపేషు ధనాదికేషు అనర్ఘ్యరత్నేషు ప్రియం ఛినత్తి ॥ ౩,౬.

అది కేవలం శరీర మమకారాన్ని మాత్రమే కాదు, ఎప్పుడూ అసత్యమైన ఇల్లు, భూమి, భార్య, పిల్లలు, పశువులు, ధనం, అమూల్య రత్నాలు వంటి వాటిపట్ల ఉండే మమకారాన్ని కూడా పూర్తిగా తొలగిస్తుంది.

అనంతవేదప్రతిపాదితోపి లక్ష్మీర్న వై వేద తవ స్వరూపమ్ । చతుర్ముఖో నైవ వేద న వాయురసౌ న వేత్తీతి కిమత్ర చిత్రమ్ ॥ ౩,౬.

అనేక వేదాలు వివరించినా, లక్ష్మీదేవికీ నీ అసలైన స్వరూపం తెలియదు. నాలుగు ముఖాల బ్రహ్మకీ తెలియదు, వాయుదేవుడికీ తెలియదు. మరి ఇతరులకు తెలియకపోవడం ఆశ్చర్యమేమిటి?

ఏతాదృశస్య స్తవనే క్వాస్తి శక్తిర్మమ ప్రభో బ్రహ్మవాయ్వోః సకాశాత్ । శతైర్గుణైః సర్వదా న్యూనతాస్తి అతో హరే దయయా మాం చ పాహి ॥ ౩,౬.

ప్రభూ! బ్రహ్మ, వాయుదేవులకు కూడా నిన్ను స్తుతించడంలో శక్తి తక్కువగా ఉంటే, నేను నిన్ను స్తుతించగల శక్తి ఎక్కడుంది? అందుకే హరిదేవా! నీ దయతో నన్ను కాపాడు.

ఏవం స్తుత్వా హరిం సా తు తూష్ణీమాస ఖగేశ్వర । భారతీ తు తదా స్తోతుం హరిం సముపచక్రమే ॥ ౩,౬.

ఇలా హరిదేవుని స్తుతించి, ఆమె మౌనంగా నిలిచింది, ఓ పక్షిరాజా! ఆ సమయంలో భారతీదేవి హరిదేవుని స్తుతించడం ప్రారంభించింది.

భారత్యువాచ । బ్రహ్మేశ లక్ష్మీశ హరే మురారే గుణాంస్తవ శ్రద్దధానస్య నిత్యమ్ । తథా స్తువన్తోస్య వివర్ధమానాం మతిం చ నిత్యం విషయేష్వసత్సు ॥ ౩,౬.

భారతీదేవి ఇలా అన్నారు: బ్రహ్మదేవునికి అధిపతివైనవాడా, లక్ష్మీదేవికి అధిపతివైనవాడా, హరిదేవా, మురారే! నీ గుణాలను విశ్వాసంతో ఎవరైనా స్తుతిస్తే, అవి మనస్సును ఎప్పుడూ విషయాల్లో, అనర్హమైన వాటిలో మరింత ఆకర్షిస్తాయి.

కుర్వన్తి వైరాగ్యమముత్ర లోకే తతః పరం భక్తిదృఢాం తథైవ । తతః పరం చైవ హరేః ప్రసన్నతాం కుర్వన్తి నిత్యం తవ దేవదేవ ॥ ౩,౬.

అవి ఈ లోకంలోను, పరలోకంలోను విరక్తిని కలిగిస్తాయి, ఆ తరువాత దృఢమైన భక్తిని ప్రసాదిస్తాయి. ఆ తరువాత దేవదేవా! నీ అనుగ్రహాన్ని ఎప్పుడూ కలుగజేస్తాయి.

తేనాపరోక్షం చ భవేచ్చ తస్య అతో గుణానాం స్తవనే చ మే రతిః । సా తు ప్రజాతా పురుషస్య నిత్యం సంసారదుఃఖం తు తదాచ్ఛినత్తి ॥ ౩,౬.

దాని ద్వారా ఆ వ్యక్తికి ప్రత్యక్ష అనుభూతి కలుగుతుంది. అందుకే నీ గుణాల స్తుతిలో నాకు ప్రేమ పెరిగింది. ఆ ప్రేమ ఒకసారి జన్మిస్తే, మనిషికి సంసార దుఃఖాన్ని పూర్తిగా తొలగిస్తుంది.

విచ్ఛిన్నదుఃఖస్య తదాధికారిణ ఆనన్దరూపాఖ్యఫలం దదాతి । హరేర్గుణానస్తువతాం చ పాపం తేషాం హి పుణ్యం చ తథా క్షిణోతి ॥ ౩,౬.

ఇలా బాధలు తొలగినవారికి, అది ఆనందరూపమైన ఫలితాన్ని ఇస్తుంది. హరిదేవుని గుణాలను స్తుతించే వారి పాపాన్ని, పుణ్యాన్ని కూడా అది నశింపజేస్తుంది.

ఏవం విదిత్వా పరమో గురుర్మమ వాయుర్దయాలుర్మమ వల్లభశ్చ । హరేర్గుణాన్సర్వగుణప్రసారాన్మమైవ యోగ్యాన్సుఖముఖ్యభూతాన్ ॥ ౩,౬.

ఇలా తెలిసిన తరువాత, నా పరమ గురువు వాయుదేవుడు, ఆయన దయతో నాకు ప్రియుడు. అన్ని గుణాలలోను హరిదేవుని గుణాలే నాకు సరిపోయేవి, అవే సుఖానికి ప్రధాన కారణం.

ఉద్ధృత్య పుణ్యేభ్య ఇవార్తబన్ధుః శివశ్చ నో ద్రుహ్యతి పుణ్యకీర్తిమ్ । తవ ప్రసాదాచ్చ శ్రియః ప్రసాదాద్వాయోః ప్రసాదాచ్చ మమాస్తి నిత్యమ్ ॥ ౩,౬.

బాధలో ఉన్నవారిని స్నేహితుడు ఎలా రక్షిస్తాడో, అలాగే శివుడు పుణ్యాన్ని స్తుతించే వారికి ఎప్పుడూ విరోధం చేయడు. నీ కృపతో, లక్ష్మీదేవి కృపతో, వాయుదేవి కృపతో నాకు ఎప్పుడూ ఇది లభిస్తుంది.

యద్యత్కరోత్యేవ సదైవ వాయుస్తత్తత్కరోత్యేవ సదైవ నిత్యమ్ । వాయోర్విరోధం న కరోతి దేవః స తద్విరోధం చ కరోతి నిత్యమ్ ॥ ౩,౬.

వాయుదేవుడు ఎప్పుడు ఏ పని చేసినా, దేవుడు కూడా అదే పని చేస్తాడు. దేవుడు వాయుదేవునికి విరోధంగా ఏమీ చేయడు, ఎప్పుడూ ఆయనతో ఏకంగా ఉంటాడు.

హరేర్విరోధం న కరోతి వాయుర్వాయోర్విరోధం న కరోతి విష్ణుః । వాయోః ప్రసాదాన్మమ నాస్తి కిఞ్చిదతానభావశ్చ తవ ప్రసాదాత్ ॥ ౩,౬.

వాయుదేవుడు హరిదేవునికి విరోధంగా ఏమీ చేయడు, విష్ణువు కూడా వాయుదేవునికి విరోధంగా ఏమీ చేయడు. వాయుదేవి కృప వల్ల నాకు ఏదీ కొరత లేదు; నీ కృప వల్ల నేను ఎప్పుడూ సంపూర్ణుడిని.

యథైవ మూలం చ తథావతారే దుఃఖాదికం నాస్తి సమీరణస్య । వాయుస్తథాన్యే చ ఉభౌ ముకున్దస్తథావతారేషు న దుఃఖరూపౌ ॥ ౩,౬.

ఎలా గాలికి మూలంలోనూ, దాని ప్రవాహంలోనూ బాధలు లేవో, అలాగే ముకుందుడు మరియు ఇతరులు అవతారాలలో బాధలకు లోనవారు కారు.

అశక్తవద్దృశ్యతే వాయుదేవః యుగానుసారాంల్లోకధర్మాంస్తు రక్షన్ । నరావతారే తత్ర దేవే మురారే హ్యశక్తతా నేతి విచింతనీయమ్ ॥ ౩,౬.

యుగాల ప్రకారం లోకధర్మాలను కాపాడుతూ వాయుదేవుడు శక్తిలేనివాడిగా కనిపించినా, మురారే, మానవ అవతారంలో ఆ దేవునికి అసలు శక్తిలేకపోవడం అనుకోవద్దు.

అవతారరూపే యమదుఃఖాదికం చ న చిన్తనీయం జ్ఞానిభిర్దేవదేవ । అహం కదాచిత్సుఖనాశప్రదేశే దైత్యాంస్తథా మారయితుం గతోస్మి ॥ ౩,౬.

అవతారరూపంలో దేవదేవునికి బాధలు వంటివి ఉన్నాయని జ్ఞానులు అనుకోవద్దు; నేను కొన్నిసార్లు సుఖం లేని చోట్లకు, దైత్యులను సంహరించడానికి వెళ్లాను.

నైతావతా మమ వాయోశ్చ నిత్యం దుః ఖాతనం నైవ సంచితనీయమ్ । ఏతాదృశోహం స్తవనేను కాస్తి శక్తిర్గుణానాం మధుసూదన ప్రభో । వాయోః సకాశాచ్చ గుణేన హీనా సంసారరూపే ముక్తరూపే చ దేవ ॥ ౩,౬.

అందువల్ల నాకు గానీ, వాయువుకి గానీ ఎప్పుడూ బాధలు ఉంటాయని భావించకూడదు. మధుసూదనా ప్రభూ, ఇలాంటి స్తోత్రాలతో గుణాలకు ఏమి శక్తి? వాయువు దగ్గర కూడా గుణాలు లేకుండా ఉంటే, బంధనంలోనూ, ముక్తిరూపంలోనూ అలాగే ఉంటారు దేవా.

ఏవం స్తుత్వా భారతీ తు తూష్ణీమాస ఖగేశ్వర । తదనన్తరజః శేషః ప్రాఞ్జలిః ప్రాహ కేశవమ్ ॥ ౩,౬.

ఇలా స్తుతించిన తరువాత భారతి మౌనంగా నిలిచింది, పక్షిరాజా. ఆ వెంటనే శేషుడు చేతులు జోడించి కేశవునితో మాట్లాడాడు.

శేష ఉవాచ । నాహం చ జానే తవ పాదమూలం రుద్రో న వేత్తి గరుడో న వేద । అహం వాణ్యాః శతగుణాంశహీనో దత్త్వా హ్యాయతనం పాహి మాం వాసుదేవ ॥ ౩,౬.

శేషుడు చెప్పాడు: నీ పాదమూలాన్ని నేను కూడా తెలియను, రుద్రుడు కూడా తెలియడు, గరుడుడు కూడా తెలియడు. నేను వాణి కన్నా నూరంతలు తక్కువవాడిని. నాకు స్థానం ఇచ్చి, నన్ను కాపాడవయ్య వాసుదేవా.

ఏవం స్తుత్వా సశేషస్తు తూష్ణీమాస ఖగేశ్వర । తదనన్తరజో వీశః స్తోతుం సముపచక్రమే ॥ ౩,౬.

ఇలా స్తుతించిన తరువాత శేషుడు కూడా మౌనంగా ఉన్నాడు, పక్షిరాజా. ఆ వెంటనే అతని తరువాత జన్మించిన వీసుడు స్తోత్రం చేయడం ప్రారంభించాడు.

గరుడ ఉవాచ । తవ పదోః స్తుతిం కిం కరోమ్యహం మమ పదాంబుజే హ్యర్పితం మనః । కథమహం ముఖే పక్షియోనిజః కథమేవఙ్గుణానీడితుం క్షమః ॥ ౩,౬.

గరుడుడు చెప్పాడు: నీ పాదాలను నేను ఎలా స్తుతించగలను? నా మనసు నీ పద్మపాదాలపై నిలిచిపోయింది. పక్షులలో పుట్టిన నేను, నోటితో నీ గొప్పతనాన్ని ఎలా స్తుతించగలను?

ఏవం స్తుత్వా తు గరుడస్తూష్ణీమాస నయాన్వితః । తదనన్తరజో రుద్రస్తోతుం సముపచక్రమే ॥ ౩,౬.

ఇలా స్తుతించిన తరువాత, జ్ఞానంతో నిండిన గరుడుడు మౌనంగా ఉన్నాడు. ఆ వెంటనే రుద్రుడు, అతని తరువాత జన్మించినవాడు, స్తోత్రం చేయడం ప్రారంభించాడు.

రుద్ర ఉవాచ । యా వై తవేశ భగవన్న విదామ భూమన్ భక్తిర్మమాస్తు శివపాదసరోజమూలే । ఛన్నాపి సా నను సదా న మమాస్తి దేవ తేనాద్రుహం తవ విరుద్ధమతః కరోమి ॥ ౩,౬.

రుద్రుడు చెప్పాడు: ప్రభూ, భగవంతుడా, అనంతుడా! నీ భక్తిని నేను తెలియను; అది శివుని పద్మపాదాల వద్ద ఉండాలి. అది దాగి ఉన్నా, నాకది ఎప్పుడూ లేదు దేవా, అందుకే నీకు విరుద్ధంగా నేను చేస్తాను.

సర్వాన్న బుద్ధిసహితస్య హరే మురారే కా శక్తిరస్తి వచనే మమ మూఢబుద్ధేః । వాణ్యా సదా శతగుణేన విహీనమేనం మాం పాహి చేశ మమ చాయతనం చ దత్త్వా ॥ ౩,౬.

హరి, మురారిప్రభూ, నా బుద్ధి మాయలో పడిపోయినప్పుడు నీ ముందు నా మాటలకు ఏమి శక్తి? వాణి కన్నా నేను ఎప్పుడూ నూరంతలు తక్కువవాడిని. నన్ను కాపాడు ప్రభూ, నాకు స్థానం కూడా ఇవ్వు.

ఏవం స్తుత్వా స రుద్రస్తు తూష్ణీమాస ద్విజోత్తమః । శేషానన్తరజా దేవీ వారుణీ వాక్యమబ్రవీత్ ॥ ౩,౬.

ఇలా స్తుతించిన తరువాత, ద్విజోత్తముడైన రుద్రుడు మౌనంగా ఉన్నాడు. ఆ వెంటనే శేషుని తరువాత పుట్టిన దేవి, వారుణి మాటలు చెప్పింది.