గరుడపురాణమ్

జీవః సదా స్వల్పకర్తాస్తి పూర్ణః సంసారరూపే దుః ఖరూపే చ నిత్యమ్ । విరుద్ధయోశ్చానయోరైక్యమాహురీశస్య మాయావశతో మాయినశ్చ ॥ ౩,౩.

జీవుడు ఎప్పుడూ తక్కువ శక్తి కలవాడే, అతడు సంపూర్ణంగా ఉండేది సంసార రూపంలో, ఎప్పుడూ బాధలతోనే. ఈ రెండు విరుద్ధమైన లక్షణాలు పరమేశ్వరుడి మాయ వల్ల, జీవుని మాయ వల్ల కలిసిపోతాయని చెబుతారు.

యే వైష్ణవా వైష్ణవదాసవశ్యాస్తేషాం ద్రోహం సర్వదా సంచరేద్యః । హరిప్రీతిస్తేన భవేన్న నిత్యమానన్దవృద్ధిస్తేన భవేన్న ముక్తౌ ॥ ౩,౩.

విష్ణువు భక్తులు, విష్ణువుని సేవించే వారు, వారిపై ఎప్పుడూ ద్వేషాన్ని పెంచుకోకూడదు. అలాంటి వారికీ హరిలో ఆనందం కలగదు, ముక్తిలో ఆనందం పెరగదు.

మాయీ సదా మాయిభృత్యస్తథాపి భేదజ్ఞానాన్నిన్ద్యతే కార్యతే చ । తేనాపి తేషాం దుః ఖవృద్ధిర్భవేచ్చ హ్యధం తమః పునరావృత్తిహీనమ్ ॥ ౩,౩.

జీవుడు ఎప్పుడూ మాయకు బానిస, భగవంతుడు మాయకు అధిపతి అయినా, భేద జ్ఞానం వల్ల జీవుడు నిందించబడతాడు, బంధించబడతాడు. అందువల్ల వారికి బాధలు పెరుగుతాయి, వారు చీకటిలో పడిపోతారు, తిరిగి బయటపడే మార్గం ఉండదు.

ఖగేన్ద్రాతః ప్రకృతిః సూక్ష్మరూపా సా నిత్యా సా సత్యభూతా సదైవ । ఏవం స్వయం కాలవాయ్వాదికానాం పరా (రమా)ణవః సత్యరూపాశ్చ సన్తి ॥ ౩,౩.

పక్షిరాజా! ప్రకృతి చాలా సూక్ష్మంగా, శాశ్వతంగా, ఎప్పుడూ నిజంగా ఉంటుంది. అలాగే కాలం, గాలి మొదలైన వాటిలో ఉన్న పరమాణువులు కూడా నిజమైన స్వరూపంతో ఉంటాయి.

పరా (మాణూ)నాం లక్షణం వేదితవ్యం జ్ఞానేచ్ఛుభిర్నాన్యథా వేదితవ్యమ్ । పదార్థానాం పార్థివానాం ఖగేన్ద్ర విశేషాణాం చరమాఖ్యో విశేషః ॥ ౩,౩.

పరమాణువుల లక్షణాలు తెలుసుకోవాలనుకునేవారు అవి తెలుసుకోవాలి, వేరే విధంగా తెలుసుకోలేరు. పదార్థాలలో, ఓ పక్షిరాజా! చివరి భేదాన్ని పరమాణువు అంటారు.

స ఏవః స్యాత్పరమాణుర్ద్విజేన్ద్ర యోన్త్యోవి (వ) శేషోవయవశ్చ స స్మృతః ॥ ౩,౩.

ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా! ఏది చివరి భేదంగా, అతి చిన్న భాగంగా గుర్తించబడుతుందో, అదే పరమాణువు.

గరుడ ఉవాచ । హే కృష్ణ హే మాధవ సాత్త్వతాం పతే పదార్థానాం చరమాంశః పరాణు ॥ ౩,౩.

గరుత్మంతుడు అడిగాడు: ఓ కృష్ణా! ఓ మాధవా! సాత్త్వతుల అధిపతీ! పదార్థాలలో చివరి భాగమే పరమాణువు కదా.

ఇతి ప్రోక్తం తత్ర మే సంశయోస్తి యోన్త్యో విశేషః స తు నాంశయుక్తః । యో హ్యంశయుక్తో న తు సోంత్యో విశేష ఏవం మమాభాతి వచస్తు తథ్యమ్ ॥ ౩,౩.

ఇలా చెప్పినా నాకు సందేహం ఉంది. చివరి భేదం అంటే భాగాలు లేనిది, కానీ భాగాలు ఉన్నదాన్ని చివరి భేదం అంటారు కాదు. మీ మాటలు నాకు నిజంగా ఇలానే అనిపిస్తున్నాయి.

శ్రీకృష్ణ ఉవాచ । య ఏవ లోకే సంస్థితా మానుషాస్తు విశేషాణాం దర్శనే శక్తియుక్తాః । తథాపి తే యస్య చాంశిత్వమేవ విశేషం వై నైవ ద్రష్టుం సమర్థాః ॥ ౩,౩.

శ్రీకృష్ణుడు పలికాడు: లోకంలో ఉన్న మనుషులు భేదాలను గ్రహించే శక్తి ఉన్నా, ఏదైనా భాగాలున్నదైతే వారు చివరి భేదాన్ని చూడలేరు.

తమేవాహుశ్చరమాంశం విశేషం యే చైవమాహుర్మునయస్తేన చాన్యే । యే కాణాదా గౌతమాద్యాః ఖగేన్ద్ర నిరంశకం పరమాణుం వదన్తి ॥ ౩,౩.

ఎవరు ఇలా అంటారో వారు చివరి భాగాన్ని భేదంగా పిలుస్తారు. కానాడ, గౌతముడు వంటి వారు, ఓ పక్షిరాజా! భాగాలు లేని పరమాణువుని చెబుతారు.

అనన్తాంశైః సంయుతత్వేపి తాంశ్చ నిరంశినో భ్రాన్తిదృష్ట్యా వదన్తి । తస్మాత్పరా (రమా) ణోః పరమాణుత్వమస్తి తదంశానాం వినతాగర్భజాత ॥ ౩,౩.

అనేక భాగాలు కలిపి ఉన్నా, కొందరు తప్పుగా వాటిని భాగాలు లేవని భావిస్తారు. అందువల్ల, ఓ వినతా కుమారా! పరమాణువుకు పరమాణుత్వం ఉంది, దాని భాగాలకూ అదే లక్షణం.

పరా (రమా) ణూనామేకదేశే ఖగేన్ద్ర తన్నో సంతి ప్రాణినాం రాశయశ్చ । ప్రత్యేకశ సంతి రూపా హరేశ్చ హ్యతశ్చ తత్పరమాణోరణీయః ॥ ౩,౩.

పరమాణువులలో, ఓ పక్షిరాజా! ఒక చోట ప్రాణుల సమూహాలు ఉంటాయి. ప్రతి ఒక్కరికీ తన స్వరూపం ఉంటుంది, హరికి కూడా అలాగే ఉంటుంది. అందువల్ల పరమాణువు అత్యంత సూక్ష్మమైనదానికన్నా సూక్ష్మమైనది.

యో వా త్వణీయాన్పరమస్య విష్ణోః స ఏవ రూపో మహతో మహీయాన్ । తేషామన్యోన్యం న విశేషోస్తి కశ్చిదచిన్త్యరూపే చ విచిన్తనీయః ॥ ౩,౩.

ఏది అత్యంత సూక్ష్మమైతే అది పరమ విష్ణువునిదే, అదే రూపం మహత్తైనదానికన్నా గొప్పది. వాటిలో పరస్పర భేదం లేదు, అయినా ఆ అచింత్యరూపాన్ని ధ్యానించాలి.

కాలకోటివిహీనత్వం కాలానన్త్యం విదుర్బుధాః । దేశకోటివిహీనత్వం దేశానన్త్యం విదుర్బుధాః ॥ ౩,౩.

కాలానికి అంచు లేకపోవడం అంటే కాలానంత్యం అని పండితులు తెలుసుకుంటారు. దేశానికి అంచు లేకపోవడం అంటే దేశానంత్యం అని పండితులు తెలుసుకుంటారు.

గుణానామప్రమేయత్వే గుణానన్త్యం విదుర్బుధాః । ఆనన్త్యం త్రివిధం నిత్యం హరేర్నాన్యస్య కస్యచిత్ ॥ ౩,౩.

గుణాలకు కొలత లేకపోవడం అంటే గుణానంత్యం అని పండితులు తెలుసుకుంటారు. ఈ మూడు రకాల అనంతత్వం హరిలో శాశ్వతంగా ఉంటుంది, మరెవరిలో ఉండదు.

తస్య సర్వస్వరూపేషు చానన్త్యం తు త్రిలక్షణమ్ । తథాపి దేశతస్తస్య పరిచ్ఛేదోపి యుజ్యతే ॥ ౩,౩.

ఆయన అన్ని రూపాలలో ఈ మూడు లక్షణాల అనంతత్వం ఉంటుంది. అయినా, ఆయనకు దేశ పరిమితి ఉండటం కూడా సాధ్యమే.

పరిచ్ఛేదస్తథా వ్యాప్తేరేకరూపేపి యుజ్యతే । తస్యాచిన్త్యాద్భుతైశ్వర్యం వ్యవహారార్థమేవ చ ॥ ౩,౩.

ఒకే రూపంలో వ్యాప్తికి పరిమితి ఉండటం కూడా సాధ్యమే. ఆయన అద్భుతమైన, అచింత్యమైన ఐశ్వర్యం లోకవ్యవహారానికి మాత్రమే.

గుణతః కాలతశ్చైవ పరిచ్ఛేదో న కుత్రచిత్ । వ్యాప్తత్వం దేశతో హ్యస్తి సర్వభూతేషు యద్యాపి ॥ ౩,౩.

గుణాల పరిమితి లేదా కాల పరిమితి ఎక్కడా ఉండదు. అయినా, అన్ని జీవుల్లో వ్యాప్తి స్థల పరిమితిగా ఉంటుంది.

న చ భేదః క్వచిత్తస్య హ్యణుమాత్రేపి యుజ్యతే । తథాపి విద్యతేణుత్వం తస్మాదైశ్వర్యయోగతః ॥ ౩,౩.

దానిలో ఎక్కడా, ఎంత చిన్నదైనా, విభేదమేమీ ఉండదు. అయినా, పరమాధికారం వల్ల సూక్ష్మత్వం మాత్రం ఉంటుంది.

తస్మాద్విద్ధ్యవతారార్థం వ్యాప్తత్వం చాపి భణ్యతే । యత్తస్య వ్యాపకం రూపం పరం నారాయణం విదుః ॥ ౩,౩.

కాబట్టి, అవతారార్థంగా వ్యాప్తి కూడా చెప్పబడింది. ఆ పరమమైన, అన్నిటినీ వ్యాపించే రూపమే నారాయణుడు అని తెలుసు.

అతశ్చ పరమాణూనాం పార్థివాఽనన్త్యవాదినామ్ । భేదః పరస్పరం జ్ఞేయస్తథేశస్య మహాత్మనః ॥ ౩,౩.

అందువల్ల, భూమి పరమాణువులు అనంతమని చెప్పేవారిలో పరమాణువులకు పరస్పరం భేదం ఉందని, అలాగే మహాత్ముడైన ఈశ్వరునికీ తెలుసుకోవాలి.

జడేశయోర్జడానాం చ జీవానాం చ పరస్పరమ్ । తథైవ జడజీవానాం నిత్యం భేదో జడేశయోః ॥ ౩,౩.

జడ పదార్థం, ఈశ్వరుడు, జడజీవులు, సజీవులు — వీటిలో పరస్పరం, అలాగే జడ, సజీవుల మధ్య ఎప్పుడూ భేదం ఉంటుంది.

పఞ్చ భేదా ఇమే నిత్యం సర్వావస్థాసు సర్వశః । ఏతాదృశ్యాం తు మాయాయాం వీర్యమాధత్త వీర్యవాన్ ॥ ౩,౩.

ఈ ఐదు భేదాలు అన్ని స్థితుల్లో, అన్ని విధాలా ఎప్పుడూ ఉంటాయి. ఇలాంటి మాయలో, శక్తిమంతుడు తన బలాన్ని ప్రతిష్టించాడు.

పురుషాఖ్యో హరిస్తస్మాత్త్రిగుణానసృజత్ప్రభుః ॥ ౩,౩.

అందుకే, పురుషుడు అనే హరి ప్రభువు మూడు గుణాలను సృష్టించాడు.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౪ శ్రీకృష్ణ ఉవాచ । యథా ససర్జ భగవాంస్త్రీన్ గుణాన్ప్రకృతేస్తదా । లక్ష్మీస్త్రిరూపా సంభూతా శ్రీర్భూర్దుర్గోతి సంజ్ఞితా ॥ ౩,౪.

శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: ఆ సమయంలో భగవంతుడు ప్రకృతిలో నుంచి మూడు గుణాలను సృష్టించగా, లక్ష్మీ మూడు రూపాల్లో ప్రकटించింది. అవి శ్రీ, భూ, దుర్గ అనే పేర్లతో ప్రసిద్ధి చెందాయి.

సత్త్వాభిమానినీ శ్రీస్తు భూర్దేవీ రజమానినీ । తమోభిమానినీ దుర్గా హ్యేవమాహుర్మనీషిణః ॥ ౩,౪.

శ్రీదేవి సత్త్వగుణానికి, భూదేవి రజోగుణానికి, దుర్గ తామోగుణానికి సంబంధించినవారు అని పండితులు చెబుతారు.

అన్తరం న విజానీయాద్రూపాణాం చ పరస్పరమ్ । గుణానాం చైవ సంబన్ధాద్దుర్గాదీనాం ఖగేశ్వర ॥ ౩,౪.

ఓ పక్షిరాజా! దుర్గాదుల రూపాల్లో గుణాల సంబంధం వల్ల వాటిలో ఏ విధమైన తేడా ఉందని భావించకూడదు.

అన్తరం యే విజానన్తి తే యాన్త్యన్ధన్తమః పరమ్ । పురుషస్తు త్రిరూపోభూద్విష్ణుర్బ్రహ్మా భవేతిసః ॥ ౩,౪.

వాటిలో తేడా ఉందని భావించే వారు తీవ్రమైన అంధకారంలో పడతారు. పురుషుడు మూడు రూపాలుగా, విష్ణువు, బ్రహ్మగా మారాడు.

సత్త్వేన లోకాన్వర్ధయితుం విష్ణుః సాక్షాద్ధరిః స్వయమ్ । సృష్టిం కర్తుం చ రజసా బ్రహ్మణి ప్రావిశద్ధరిః ॥ ౩,౪.

సత్త్వగుణంతో లోకాలను అభివృద్ధి చేయడానికి విష్ణువు, హరిదేవుడు స్వయంగా ప్రవేశించాడు. సృష్టి చేయడానికి రజోగుణంతో బ్రహ్మలో ప్రవేశించాడు.