గరుడపురాణమ్

హరిం వినా శ్రీరపి దేశకాలే నాస్తీతి మోక్షేచ్ఛుభిరేవ వేద్యమ్ । యస్యామధాద్వీర్యమనుక్షణం చ సా మామికా చేన్ద్రజాలా త్మికేతి ॥ ౩,౩.

హరి లేకుండా లక్ష్మీదేవి కూడా ఎక్కడా, ఎప్పుడూ ఉండదు — దీనిని మోక్షాన్ని కోరేవారు మాత్రమే తెలుసుకోవాలి. ఎవరిలో ఆమె తన శక్తిని ప్రతిక్షణం ఉంచుతుందో, వారు నా వారు, మాయాశక్తి కలవారు.

వదన్తి యే అసురా మూఢరూపా అధంమతః ప్రవిశన్త్యేవ సర్వే । మాయా నామ ప్రకృతిస్త్వేమాహుః సుసూక్ష్మరూపా న తు చేన్ద్రజాలికా ॥ ౩,౩.

అసురులు, మూర్ఖ స్వరూపులు, నీచమైన బుద్ధి కలవారు, అందరూ పతనమవుతారు. ఈ ప్రకృతిని మాయ అని అంటారు, అది చాలా సూక్ష్మమైన రూపంలో ఉంటుంది, ఇది మాయాజాలం మాత్రమే కాదు.

తస్యాభిమానః శ్రీరితి వేదితవ్యో వీర్యాధానం తత్ర తేషాం చ మేలః । కార్యోన్ముఖం మేలనం చాహురార్యా ఇతో రూపం నాహురాయ్యాశ్చ విష్ణోః ॥ ౩,౩.

ఆమెకు శ్రీ అనే భావం ఉండాలి. అక్కడ శక్తి ప్రదానం జరుగుతుంది, వారి కలయిక అనేది కలిసిపోవడమే. ఆ కలయిక కార్యానికి అనుకూలంగా జరుగుతుందని ఆర్యులు అంటారు. కానీ విష్ణువు యొక్క ఈ రూపాన్ని పండితులు అలా పిలవరు.

సానాది నిత్యా సత్యరూపా చ విష్ణోర్మిథ్యా రూపా సా కథం స్యాత్ఖగేన్ద్ర । సత్యా తనుః ప్రకృతేస్తన్నిగూఢా సత్యత్వమాహుర్వ్యవహారార్థరూపమ్ ॥ ౩,౩.

ఆమె ఆదిలేని, నిత్యమైన, నిజమైన స్వరూపం కలది. ఆమె విష్ణువు యొక్క అబద్ధరూపం ఎలా అవుతుంది, ఓ పక్షిరాజా? ఆమె శరీరం నిజమైనదే, కానీ ప్రకృతిలో దాగి ఉంటుంది. ఆమె నిజమైనదని, లోకవ్యవహారానికి అనుగుణంగా ఉందని అంటారు.

వ్యవహారరూపా సత్యతా చేత్ప్రకృత్యాస్తదా కథం స్యాద్యదనాదిభూతా । అనాదినిత్యా యది న స్యాత్ఖగేన్ద్ర సుశూక్ష్మరూపేణ న కారణం స్యాత్ ॥ ౩,౩.

నిజం అనేది కేవలం లోకవ్యవహారానికి అయితే, ప్రకృతి ఎలా ఆదిలేనిదిగా ఉంటుంది? ఆమె ఆదిలేని, నిత్యమైనదిగా లేకపోతే, ఓ పక్షిరాజా, ఆ సూక్ష్మరూపంలో కారణంగా ఉండలేను.

సూక్ష్మేణ రూపేణ చ కారణం స్యాత్తర్హి ప్రపఞ్చస్య చ కారణం వద । అవిద్యాయా వశతో విష్ణురేవ నానారూపైర్దృశ్యతే విష్ణురేవ ॥ ౩,౩.

ఆమె సూక్ష్మరూపంతో కారణంగా ఉంటుంది. మరి, ఈ జగత్తుకు ఆమె ఎలా కారణమో చెప్పు. అవిద్యాశక్తి వల్ల విష్ణువు అనేక రూపాల్లో కనిపిస్తాడు. కానీ, కనిపించే వారు విష్ణువే.

శాస్త్రజ్ఞానాన్నాశమేతి హ్యవిద్యా న సంశయో హరిణా చైక్యమేతి । ఏవం బ్రూషే యది వాదత్ఖగేన్ద్ర వక్ష్యేహం తే తత్ర యుక్తిం శృణు త్వమ్ ॥ ౩,౩.

శాస్త్రజ్ఞానం వల్ల అవిద్య నశిస్తుంది — ఇందులో సందేహం లేదు. హరిలో ఏకం కలుగుతుంది. నీవు అలా అంటావా, ఓ పక్షిరాజా? అయితే నేను దీనికి కారణాన్ని చెబుతాను, విను.

సర్వజ్ఞరూపస్య హి మే మురారేః కథం హరేర్ఘటతే హ్యజ్ఞతా చ । సూర్యే యథా తమో నాస్తి తథా నారాయణే హరౌ । అజ్ఞానం నాస్తి పక్షీద్ర కథం తత్వం బ్రవీష్యహో ॥ ౩,౩.

నేను మూరారి, సర్వజ్ఞ స్వరూపుడిని. నాలో అవిద్య ఎలా ఉంటుంది? సూర్యునిలో చీకటి లేనట్లు, నారాయణుడు హరిలో అవిద్య ఉండదు, ఓ పక్షిరాజా. ఇది ఎలా అంటావో చెప్పు.

అతో నాహం బ్రాహ్మణస్త్వాదికాలాదుపాధిసంబన్ధవశాదజ్ఞతాచేత్ । సర్వజ్ఞోసౌ కుత్ర పక్షీన్ద్ర విష్ణురల్పజ్ఞజీవో జ్ఞానశూన్యశ్చ కుత్ర ॥ ౩,౩.

అందువల్ల, నేను ఆదికాలం నుండి బ్రాహ్మణుడిని కాను — ఉపాధులతో సంబంధం వల్ల అవిద్య ఉంటే. సర్వజ్ఞుడు అయిన విష్ణువు ఎక్కడ? పరిమితమైన, అవిద్యతో కూడిన జీవుడు ఎక్కడ, ఓ పక్షిరాజా?

విరుద్ధయోశ్చానయోః సర్వదైవ కథం చైక్యం సంవాదిష్యన్తి వేదాః । దేశే కాలే సర్వదా ద్దుః ఖహీనో జగత్కర్తా పూర్ణశక్తిః సదైవ ॥ ౩,౩.

ఈ రెండు విరుద్ధమైన విషయాల మధ్య ఏకత్వం ఎప్పుడూ ఎలా సాధ్యమవుతుందో, వేదాలు ఎప్పుడూ వీటిని వేర్వేరుగా ప్రకటిస్తాయి. ఎక్కడైనా, ఎప్పుడైనా, లోకాన్ని సృష్టించే వాడు ఎప్పుడూ సంపూర్ణశక్తితో, బాధలు లేకుండా ఉంటాడు.

జీవః సదా స్వల్పకర్తాస్తి పూర్ణః సంసారరూపే దుః ఖరూపే చ నిత్యమ్ । విరుద్ధయోశ్చానయోరైక్యమాహురీశస్య మాయావశతో మాయినశ్చ ॥ ౩,౩.

జీవుడు ఎప్పుడూ తక్కువ శక్తి కలవాడే, అతడు సంపూర్ణంగా ఉండేది సంసార రూపంలో, ఎప్పుడూ బాధలతోనే. ఈ రెండు విరుద్ధమైన లక్షణాలు పరమేశ్వరుడి మాయ వల్ల, జీవుని మాయ వల్ల కలిసిపోతాయని చెబుతారు.

యే వైష్ణవా వైష్ణవదాసవశ్యాస్తేషాం ద్రోహం సర్వదా సంచరేద్యః । హరిప్రీతిస్తేన భవేన్న నిత్యమానన్దవృద్ధిస్తేన భవేన్న ముక్తౌ ॥ ౩,౩.

విష్ణువు భక్తులు, విష్ణువుని సేవించే వారు, వారిపై ఎప్పుడూ ద్వేషాన్ని పెంచుకోకూడదు. అలాంటి వారికీ హరిలో ఆనందం కలగదు, ముక్తిలో ఆనందం పెరగదు.

మాయీ సదా మాయిభృత్యస్తథాపి భేదజ్ఞానాన్నిన్ద్యతే కార్యతే చ । తేనాపి తేషాం దుః ఖవృద్ధిర్భవేచ్చ హ్యధం తమః పునరావృత్తిహీనమ్ ॥ ౩,౩.

జీవుడు ఎప్పుడూ మాయకు బానిస, భగవంతుడు మాయకు అధిపతి అయినా, భేద జ్ఞానం వల్ల జీవుడు నిందించబడతాడు, బంధించబడతాడు. అందువల్ల వారికి బాధలు పెరుగుతాయి, వారు చీకటిలో పడిపోతారు, తిరిగి బయటపడే మార్గం ఉండదు.

ఖగేన్ద్రాతః ప్రకృతిః సూక్ష్మరూపా సా నిత్యా సా సత్యభూతా సదైవ । ఏవం స్వయం కాలవాయ్వాదికానాం పరా (రమా)ణవః సత్యరూపాశ్చ సన్తి ॥ ౩,౩.

పక్షిరాజా! ప్రకృతి చాలా సూక్ష్మంగా, శాశ్వతంగా, ఎప్పుడూ నిజంగా ఉంటుంది. అలాగే కాలం, గాలి మొదలైన వాటిలో ఉన్న పరమాణువులు కూడా నిజమైన స్వరూపంతో ఉంటాయి.

పరా (మాణూ)నాం లక్షణం వేదితవ్యం జ్ఞానేచ్ఛుభిర్నాన్యథా వేదితవ్యమ్ । పదార్థానాం పార్థివానాం ఖగేన్ద్ర విశేషాణాం చరమాఖ్యో విశేషః ॥ ౩,౩.

పరమాణువుల లక్షణాలు తెలుసుకోవాలనుకునేవారు అవి తెలుసుకోవాలి, వేరే విధంగా తెలుసుకోలేరు. పదార్థాలలో, ఓ పక్షిరాజా! చివరి భేదాన్ని పరమాణువు అంటారు.

స ఏవః స్యాత్పరమాణుర్ద్విజేన్ద్ర యోన్త్యోవి (వ) శేషోవయవశ్చ స స్మృతః ॥ ౩,౩.

ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా! ఏది చివరి భేదంగా, అతి చిన్న భాగంగా గుర్తించబడుతుందో, అదే పరమాణువు.

గరుడ ఉవాచ । హే కృష్ణ హే మాధవ సాత్త్వతాం పతే పదార్థానాం చరమాంశః పరాణు ॥ ౩,౩.

గరుత్మంతుడు అడిగాడు: ఓ కృష్ణా! ఓ మాధవా! సాత్త్వతుల అధిపతీ! పదార్థాలలో చివరి భాగమే పరమాణువు కదా.

ఇతి ప్రోక్తం తత్ర మే సంశయోస్తి యోన్త్యో విశేషః స తు నాంశయుక్తః । యో హ్యంశయుక్తో న తు సోంత్యో విశేష ఏవం మమాభాతి వచస్తు తథ్యమ్ ॥ ౩,౩.

ఇలా చెప్పినా నాకు సందేహం ఉంది. చివరి భేదం అంటే భాగాలు లేనిది, కానీ భాగాలు ఉన్నదాన్ని చివరి భేదం అంటారు కాదు. మీ మాటలు నాకు నిజంగా ఇలానే అనిపిస్తున్నాయి.

శ్రీకృష్ణ ఉవాచ । య ఏవ లోకే సంస్థితా మానుషాస్తు విశేషాణాం దర్శనే శక్తియుక్తాః । తథాపి తే యస్య చాంశిత్వమేవ విశేషం వై నైవ ద్రష్టుం సమర్థాః ॥ ౩,౩.

శ్రీకృష్ణుడు పలికాడు: లోకంలో ఉన్న మనుషులు భేదాలను గ్రహించే శక్తి ఉన్నా, ఏదైనా భాగాలున్నదైతే వారు చివరి భేదాన్ని చూడలేరు.

తమేవాహుశ్చరమాంశం విశేషం యే చైవమాహుర్మునయస్తేన చాన్యే । యే కాణాదా గౌతమాద్యాః ఖగేన్ద్ర నిరంశకం పరమాణుం వదన్తి ॥ ౩,౩.

ఎవరు ఇలా అంటారో వారు చివరి భాగాన్ని భేదంగా పిలుస్తారు. కానాడ, గౌతముడు వంటి వారు, ఓ పక్షిరాజా! భాగాలు లేని పరమాణువుని చెబుతారు.

అనన్తాంశైః సంయుతత్వేపి తాంశ్చ నిరంశినో భ్రాన్తిదృష్ట్యా వదన్తి । తస్మాత్పరా (రమా) ణోః పరమాణుత్వమస్తి తదంశానాం వినతాగర్భజాత ॥ ౩,౩.

అనేక భాగాలు కలిపి ఉన్నా, కొందరు తప్పుగా వాటిని భాగాలు లేవని భావిస్తారు. అందువల్ల, ఓ వినతా కుమారా! పరమాణువుకు పరమాణుత్వం ఉంది, దాని భాగాలకూ అదే లక్షణం.

పరా (రమా) ణూనామేకదేశే ఖగేన్ద్ర తన్నో సంతి ప్రాణినాం రాశయశ్చ । ప్రత్యేకశ సంతి రూపా హరేశ్చ హ్యతశ్చ తత్పరమాణోరణీయః ॥ ౩,౩.

పరమాణువులలో, ఓ పక్షిరాజా! ఒక చోట ప్రాణుల సమూహాలు ఉంటాయి. ప్రతి ఒక్కరికీ తన స్వరూపం ఉంటుంది, హరికి కూడా అలాగే ఉంటుంది. అందువల్ల పరమాణువు అత్యంత సూక్ష్మమైనదానికన్నా సూక్ష్మమైనది.

యో వా త్వణీయాన్పరమస్య విష్ణోః స ఏవ రూపో మహతో మహీయాన్ । తేషామన్యోన్యం న విశేషోస్తి కశ్చిదచిన్త్యరూపే చ విచిన్తనీయః ॥ ౩,౩.

ఏది అత్యంత సూక్ష్మమైతే అది పరమ విష్ణువునిదే, అదే రూపం మహత్తైనదానికన్నా గొప్పది. వాటిలో పరస్పర భేదం లేదు, అయినా ఆ అచింత్యరూపాన్ని ధ్యానించాలి.

కాలకోటివిహీనత్వం కాలానన్త్యం విదుర్బుధాః । దేశకోటివిహీనత్వం దేశానన్త్యం విదుర్బుధాః ॥ ౩,౩.

కాలానికి అంచు లేకపోవడం అంటే కాలానంత్యం అని పండితులు తెలుసుకుంటారు. దేశానికి అంచు లేకపోవడం అంటే దేశానంత్యం అని పండితులు తెలుసుకుంటారు.

గుణానామప్రమేయత్వే గుణానన్త్యం విదుర్బుధాః । ఆనన్త్యం త్రివిధం నిత్యం హరేర్నాన్యస్య కస్యచిత్ ॥ ౩,౩.

గుణాలకు కొలత లేకపోవడం అంటే గుణానంత్యం అని పండితులు తెలుసుకుంటారు. ఈ మూడు రకాల అనంతత్వం హరిలో శాశ్వతంగా ఉంటుంది, మరెవరిలో ఉండదు.

తస్య సర్వస్వరూపేషు చానన్త్యం తు త్రిలక్షణమ్ । తథాపి దేశతస్తస్య పరిచ్ఛేదోపి యుజ్యతే ॥ ౩,౩.

ఆయన అన్ని రూపాలలో ఈ మూడు లక్షణాల అనంతత్వం ఉంటుంది. అయినా, ఆయనకు దేశ పరిమితి ఉండటం కూడా సాధ్యమే.

పరిచ్ఛేదస్తథా వ్యాప్తేరేకరూపేపి యుజ్యతే । తస్యాచిన్త్యాద్భుతైశ్వర్యం వ్యవహారార్థమేవ చ ॥ ౩,౩.

ఒకే రూపంలో వ్యాప్తికి పరిమితి ఉండటం కూడా సాధ్యమే. ఆయన అద్భుతమైన, అచింత్యమైన ఐశ్వర్యం లోకవ్యవహారానికి మాత్రమే.

గుణతః కాలతశ్చైవ పరిచ్ఛేదో న కుత్రచిత్ । వ్యాప్తత్వం దేశతో హ్యస్తి సర్వభూతేషు యద్యాపి ॥ ౩,౩.

గుణాల పరిమితి లేదా కాల పరిమితి ఎక్కడా ఉండదు. అయినా, అన్ని జీవుల్లో వ్యాప్తి స్థల పరిమితిగా ఉంటుంది.

న చ భేదః క్వచిత్తస్య హ్యణుమాత్రేపి యుజ్యతే । తథాపి విద్యతేణుత్వం తస్మాదైశ్వర్యయోగతః ॥ ౩,౩.

దానిలో ఎక్కడా, ఎంత చిన్నదైనా, విభేదమేమీ ఉండదు. అయినా, పరమాధికారం వల్ల సూక్ష్మత్వం మాత్రం ఉంటుంది.