హరే మురారే స్వాపహీనాద్య తిష్ఠ కల్పా దికానన్తరజ్ఞాన (రం బుద్ధి) (జాన) హీనాత్ । సమ్యగ్దృష్ట్వా కర్మదృష్ట్యా మహాత్మల్లంబ్ధం తమో దాహి దుః ఖస్వరూపమ్ ॥ ౩,౨.
హరి, మురారి! ఇప్పుడు కల్పకాలం నిద్ర లేకుండా నిల్చో. దిక్కుల జ్ఞానం లోపించకుండా ఉండు. కర్మదృష్టితో సరిగ్గా చూసి, మహాత్మా, కలిగిన అంధకారాన్ని, బాధ రూపమైనదాన్ని నాశనం చేయు.
దైత్యాదికాన్దుః ఖమతీన్హ యస్మాత్తమస్యన్ధేసర్వదా చిత్స్వరూపీ । తస్మాదాహుర్దుః స్వరూపీ హరిస్త్వం దుః ఖస్వరూపాత్త్వం చ దుః ఖీ హరే త్వమ్ ॥ ౩,౨.
దైత్యులు మొదలైనవారి బాధను ఎప్పుడూ తొలగించే వాడవు, అజ్ఞానాంధకారంలో చైతన్య స్వరూపుడవు. అందుకే నిన్ను సుఖ స్వరూపుడని అంటారు, హరి! నీవే బాధను తొలగించేవాడవు, హరి!
ఉత్తిష్ఠ నారాయణ వాసుదేవ హ్యుత్తిష్ఠ కృష్ణాచ్యుత మాధవేతి । ఉత్తిష్ఠ వైకుణ్ఠ దయార్ద్రమూర్తే ఉత్తిష్ఠ లక్ష్మీశ నమోనమస్తే ॥ ౩,౨.
లేవు, నారాయణా! వాసుదేవా! లేవు, కృష్ణా! అచ్యుతా! మాధవా! లేవు, వైకుంఠా! దయా మూర్తివా! లేవు, లక్ష్మీశా! నీకు పునఃపునః నమస్కారం.
ఉత్తిష్ఠ మధ్వేశ సరస్వతీశ ఉత్తిష్ఠ రుద్రేశ తథాంబికేశ । ఉత్తిష్ఠ చన్ద్రేశ తథా శచీశ విప్రేశ భక్తేశ గవేశ నిత్యమ్ ॥ ౩,౨.
లేవు, మధ్వేశా! సరస్వతీశా! లేవు, రుద్రేశా! అంబికేశా! లేవు, చంద్రేశా! శచీశా! విప్రేశా! భక్తేశా! గవేశా! ఎప్పుడూ.
శాస్త్రప్రియోత్తిష్ఠ ఋచి ప్రియస్త్వం యజుః ప్రియోత్తిష్ఠ నిదానమూర్తే । సామప్రియస్త్వం చ తథా మురారే అథర్వవేదప్రియ సర్వదా త్వమ్ ॥ ౩,౨.
వేదాలను ప్రేమించే వాడవు, లేచి నిలబడు! ఋగ్వేదానికి ప్రియుడవు, యజుర్వేద స్వరూపుడవు, లేచి నిలబడు! సామవేదానికి ప్రియుడవు, మురారి! అథర్వవేదానికి ఎప్పుడూ ప్రియుడవు, నీవే.
గద్యప్రియస్త్వం చ పురాణమూర్తే స్తుతిప్రియోత్తిష్ఠ విచిత్రమూర్తే । సుగాయనప్రీతికరస్త్వమేవ హ్యుతిష్ఠ శీఘ్రం కమలా పతిస్త్వమ్ ॥ ౩,౨.
గద్యాలను ఇష్టపడే పురాతన స్వరూపుడవు, లేచి నిలబడు! అద్భుతమైన రూపముతో ఉన్నవాడవు, స్తుతులను ఇష్టపడేవాడవు, లేచి నిలబడు! మధురంగా పాడే వాడివల్ల ఆనందం కలుగుతుంది, త్వరగా లేచి నిలబడు, కమలాపతి!
ఏవం స్తుతో విష్ణురజః పురాణో హ్యతిత్వరావానుత్థితో నిత్యబద్ధః ॥ ౩,౨.
ఇలా స్తుతించబడిన పురాతనుడు, ఆదికర్త అయిన విష్ణువు, వెంటనే లేచి నిలిచాడు; ఆయన ఎప్పటికీ బంధించబడి ఉంటాడు.
శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౩ శ్రీకృష్ణ ఉవాచ । బభూవేచ్ఛా మమ దేవస్య విష్ణోః స్రష్టుం సృజ్యాన్మోక్షయోగ్యాంశ్చ మోక్తుమ్ । ఇచ్ఛాశక్తిః సర్వదైవాస్తి విష్ణోస్తథాపి తద్వ్యాహరణం చ లౌకికమ్ ॥ ౩,౩.
శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: సృష్టికి మరియు మోక్షానికి యోగ్యమైన వారిని సృష్టించాలనే కోరిక నాకు, దేవుడు అయిన విష్ణువుకు కలిగింది. ఆ సంకల్పశక్తి విష్ణువులో ఎప్పుడూ ఉంటుంది. అయినా, దానిని మనుషుల మాటలలో చెప్పడం జరుగుతుంది.
తదా హరిర్జగృహే లౌకికం చ తమః పానం తేన రూపేణ చక్రే । తద్రూపమాహుః ప్రాకృతం వై తదజ్ఞా హ్యన్ధం తమః ప్రవిశన్త్యేవ సర్వే ॥ ౩,౩.
అప్పుడు హరి భౌతిక రూపాన్ని ధరించి, ఆ రూపంతో చీకటిని పానం చేశాడు. ఆ రూపాన్ని ప్రకృతిస్వభావంగా అంటారు. అజ్ఞానులు, జ్ఞానం లేని వారు అందరూ ఆ చీకటిలోకి ప్రవేశిస్తారు.
అవతారా మహావిష్ణోః సర్వే పూర్ణాః ప్రకీర్తితాః । పూర్ణం చ తత్పరం రూపం పూర్ణాత్పూర్ణాః సముద్గతాః ॥ ౩,౩.
మహావిష్ణువు అవతారాలన్నీ సంపూర్ణమైనవే అని చెప్పబడింది. ఆ పరమరూపం సంపూర్ణమైనదే. ఆ సంపూర్ణత నుంచే అన్ని సంపూర్ణ రూపాలు ఉద్భవించాయి.
పరావరత్వం తేషాం తు వ్యక్తిమాత్రవిశేషతః । న దేశకాలసామర్థ్యాత్పారావర్యం కథఞ్చన ॥ ౩,౩.
వాటిలో ఉన్న ఉన్నతత, తక్కువత అన్నీ రూపభేదాల వల్లే. దేశం, కాలం, సామర్థ్యం వల్ల ఎలాంటి తేడా ఉండదు.
పూర్వరూపం చ పూర్ణం చ పూర్ణం పదవితారగమ్? । రూపం తదాత్మన్యాదాయ పూర్ణమేవావశిష్యతే ॥ ౩,౩.
మునుపటి రూపం సంపూర్ణమైనదే. ఆ సంపూర్ణ రూపం పరమపదానికి వ్యాపిస్తుంది. ఆ రూపాన్ని తనలో గ్రహించినప్పుడు, చివరకు సంపూర్ణత మాత్రమే మిగిలిపోతుంది.
లౌకికవ్యవహారోయం భూభారక్షపణాదికః । తస్య దృర్ష్టి వినా నాన్యో లయః కృష్ణాదినా క్వచిత్ ॥ ౩,౩.
ఈ లోకంలో భూభారం తొలగించడం వంటి కార్యాలు జరుగుతాయి. ఆయన దృష్టి లేకుండా, కృష్ణుడు లేదా ఇతరుల వల్ల ఎక్కడా లయము సంభవించదు.
తత్త్వే పీడా న కర్తవ్యా తయా దుః ఖాని విన్దతి । అత్యన్తపీడనాత్తస్య రోగస్తస్య న సంశయః ॥ ౩,౩.
నిజంగా, బాధను కలిగించకూడదు. బాధ పెడితే దాని వల్ల దుఃఖాలు కలుగుతాయి. అతి బాధ కలిగిస్తే వ్యాధి వస్తుంది, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
జ్ఞాతవ్యాంశే తు పీడా తు కర్తవ్యా గురుణా సహ । తమన్తేవాసినం చాహుః స ఏవ చు గురుః స్మృతః ॥ ౩,౩.
జ్ఞాన సంబంధమైన విషయాల్లో మాత్రం గురువుతో కలిసి బాధను అనుభవించాలి. అలాంటి శిష్యుడిని అలా అంటారు, అతడే గురువు అని గుర్తించబడతాడు.
యే కుర్వన్తి హరేస్తత్త్వవిచారం తు పరస్పరమ్ । తావేవ గురుశిష్యౌ తు వినతానన్దసంయుత ॥ ౩,౩.
హరిలోని తత్త్వాన్ని పరస్పరం విచారించే వారు నిజంగా గురువు, శిష్యుడవుతారు. వారు వినతానందంతో కలిసివుంటారు.
గురుణాపి సమం హాస్యం కర్తవ్యం కుటిలం వినా । హర్షామర్షయుతః శిష్యో గురుః కౌటిల్యసంయుతః ॥ ౩,౩.
గురువుతో కూడినప్పుడు కూడా, వక్రత లేకుండా నవ్వుకోవాలి. శిష్యుడు ఆనందం, కోపంతో నిండివుంటాడు; గురువు మాత్రం వక్రతతో ఉంటాడు.
ఉభౌ తౌ నిరయం యాతో యావదాచన్ద్రతారకమ్ । సాక్షాద్ధరిః పురుషః పిఙ్గలాక్షః స్వమాయాయాం గుణమయ్యాం మహాత్మా । స్వపౌరుషేణైవ సుమఙ్గలేన అధాత్తు వీర్యం భగవాన్వీర్యవాంశ్చ ॥ ౩,౩.
వారు ఇద్దరూ చంద్రతారలు ఉన్నంతవరకు నరకానికి వెళ్తారు. స్వయంగా హరి, పింగళనేత్రుడు, మహాత్ముడు, తన మాయలోని గుణాలతో, తన స్వశక్తితో, శుభంగా, తన వీర్యాన్ని ప్రసాదించాడు; ఆయన వీర్యవంతుడే.
గరుడ ఉవాచ । వీర్యస్వరూపం బ్రూహి మే వాసుదేవ వీర్యే త్వదీయే సంశయో మే విభాతి । కిం వీర్యమీశస్య స్వరూపభూతం కిం వా విభిన్నం వద సాధు వేత్సి ॥ ౩,౩.
గరుడుడు అడిగాడు: వాసుదేవా, వీర్య స్వరూపం నాకు వివరించు. నీ వీర్యంలో నాకు సందేహం కలుగుతోంది. ప్రభువు యొక్క వీర్యం స్వభావంలోనిదా, లేక వేరుగా ఉందా? నీవు బాగా తెలుసు, చెప్పు.
శ్రీకృష్ణ ఉవాచ । యద్వీర్యమాధత్త హరిః స్వయం ప్రభుర్మాయాభిధాయాం వినతాతనూజ । తద్వీర్యమాహుర్నృహరేః స్వరూపం విపశ్చితో నిశ్చితతత్త్వదర్శినః ॥ ౩,౩.
శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: హరి తన మాయ అయిన వినతా కుమారునికి స్వయంగా ఇచ్చిన వీర్యాన్ని, నిజాన్ని తెలుసుకున్న జ్ఞానులు నృహరికి స్వరూపమే అని అంటారు.
భిన్నం తదాహుః ప్రాకృతమేవ చాహుః స్వనాభిపద్మాదికవచ్చ బోధ్యమ్ । నైతావతా జ్ఞానరూపస్య విష్ణోర్న వీర్యహానిరితి చిన్తనీయమ్ ॥ ౩,౩.
ఇంకొందరు అది వేరుగా ఉందని, మరికొందరు అది సహజమని అంటారు. అది ఆయన నాభిపద్మం లాంటిదని గ్రహించాలి. దీని వల్ల విష్ణువు యొక్క జ్ఞానరూపానికి లేదా వీర్యానికి ఏ మాత్రం హాని కలగదు; ఇది మనసులో ఉంచుకోవాలి.
వీర్యస్వరూపీ భగవాన్వా సుదేవః సర్వత్ర దేశేపి చ సర్వకాలే । సర్వార్థవాన్యది న స్యాత్ఖగేన్ద్ర తర్హీశ్వరః పురుషో నైవ స స్యాత్ ॥ ౩,౩.
వీర్య స్వరూపుడైన వాసుదేవుడు అన్ని చోట్ల, అన్ని కాలాల్లో, అన్ని విషయాల్లో ఉన్నవాడు. ఓ పక్షిరాజా! ఆయన అన్నిటికీ మూలకారణం కాకపోతే, ఆ ప్రభువు, పురుషుడు ఉండడు.
అచిన్త్యవీర్యైశ్చిన్త్యవీర్యైర్ద్విరూపః స్త్రీరూపమేకం పురుషం తథా పరమ్ । ఉభే రూపే వీర్యవతీ ఖగేన్ద్ర తయోరభేదశ్చిన్తనీయో హి సమ్యకూ ॥ ౩,౩.
అలౌకికమైన శక్తులతో, సాధ్యమైన శక్తులతో కూడి, పరమాత్ముడు ఇద్దరు రూపాలలో కనిపిస్తాడు — ఒకటి స్త్రీరూపం, మరొకటి పురుషరూపం. ఓ పక్షిరాజా, ఈ రెండు రూపాలకూ సమానంగా శక్తి ఉంది. వీటి మధ్య అసలు తేడా లేదని మనసులో బాగా ఆలోచించాలి.
స్త్రీరూపవాన్యది న స్యాత్ఖర్గేద్రస్త్రీణాం కథం ప్రతిబింబత్వమేవ ॥ ౩,౩.
స్త్రీరూపాన్ని పరమాత్ముడు ధరించకపోతే, ఓ పక్షిరాజా, స్త్రీలు ఈ లోకంలో ఎలా ప్రతిబింబించగలుగుతారు?
స్త్రీరూపమస్మాద్బ్రహ్మజం (ద్వాస్తవం) చిన్తనీయం స్వరూపమేతన్నాన్యథా చిన్తనీయమ్ । స్త్రీరూపవన్నైవ విచిన్తనీయం నపుంసకం త్బస్య జన్యం హి విద్ధి ॥ ౩,౩.
స్త్రీరూపం బ్రహ్మం నుండే పుట్టింది. ఇది నిజమైన స్వరూపం, దీన్ని వేరేలా ఊహించకూడదు. స్త్రీరూపాన్ని నపుంసకంగా ఊహించకూడదు, ఎందుకంటే నపుంసకరూపం దాని నుండే పుట్టింది.
నపుంసకం నవైవ స్వరూపభూతమతో హరౌ నాస్తి విచిన్తనీయమ్ । స్త్రీబింబభూతే హరిరూపే ఖగేన్ద్ర శ్రీరూపమస్తీతి విచిన్తనీయమ్ ॥ ౩,౩.
నపుంసకరూపం అసలు స్వరూపం కాదు. అందుకే హరిలో నపుంసకత్వం ఊహించకూడదు. హరి స్త్రీరూపానికి ప్రతిబింబంగా కనిపించినప్పుడు, ఓ పక్షిరాజా, అక్కడ లక్ష్మీదేవి రూపాన్ని మనసులో ఉంచాలి.
గరుడ ఉవాచ । స్త్రియా స్త్రియశ్చ సంయోగం వ్యర్థమహుర్మనీషిణః । స్త్రీరూపభూతే వింబే తు స్త్రీరూపాః సన్తి సర్వదా ॥ ౩,౩.
గరుత్మంతుడు అడిగాడు: స్త్రీకి స్త్రీతో కలయిక వ్యర్థమని పండితులు అంటారు. అయినా, స్త్రీరూపపు ప్రతిబింబంలో ఎప్పుడూ స్త్రీరూపాలే ఉంటాయి.
స్థితౌ తత్ర నిమిత్తం చ బ్రూహి కృష్ణ మమ ప్రభో ॥ ౩,౩.
ఈ స్థితికి కారణం ఏమిటో చెప్పండి, కృష్ణా, నా ప్రభూ.
శ్రీకృష్ణ ఉవాచ । స్త్రీబింబభూతస్త్రీరూపే లక్ష్మీర్న స్యాత్ఖగేశ్వర । నిత్యావియోగినీ దేవీ కథం స్యాత్పరమాత్మనః ॥ ౩,౩.
శ్రీకృష్ణుడు పలికెను: ఓ పక్షిరాజా, లక్ష్మీదేవి స్త్రీరూపపు ప్రతిబింబంగా లేకపోతే, ఆమె పరమాత్మునితో ఎప్పటికీ విడిపోని దేవిగా ఎలా ఉంటారు?
హరేరనన్తరూపాణాం స్త్రీరూపాణాం ఖగేశ్వర । అనన్తానన్తరూపేణ నిత్యం శుశ్రూషణే రతా ॥ ౩,౩.
హరిలో ఎన్నో రూపాలు ఉన్నాయి, ఓ పక్షిరాజా. ఆ రూపాల్లో స్త్రీరూపాలు అనంతమైనవి. ఆ అనంతమైన రూపాల్లో, ఆమె ఎప్పుడూ సేవలో నిమగ్నంగా ఉంటుంది.