గరుడపురాణమ్

శ్రీభూదుర్గాదిరూపాణాం తథా సీతాదిరూపిణామ్ । అన్యోన్యం నాణుమాత్రం చ భేదో బాహ్యాన్తరేపి చ ॥ ౩,౨.

శ్రీ, భూ, దుర్గా మరియు సీతాదుల రూపాలలో, బాహ్యంగానైనా అంతర్గతంగానైనా, పరస్పరం ఎంత మాత్రం తేడా లేదు.

చిన్తనీయః కథమపి జ్ఞాత్వా యాన్త్యధరం తమః । ప్రతిబింబస్థితో బింబః స్త్రీరూపో హ్యస్తి సర్వదా ॥ ౩,౨.

ఇది తెలిసిన తరువాత కూడా ఎవరైనా తేడా గురించి ఆలోచిస్తే, వారు అధోగతికి వెళ్తారు. స్త్రీ రూపంలో ఉండే ప్రతిబింబం ఎప్పుడూ ఉంటుంది.

ప్రలయే సమనుప్రాప్తే లక్ష్మ్యా సహ ఖగోత్తమ । ఏకీభావం నాప్నువన్తి బింబేన సహ సంస్థితాః ॥ ౩,౨.

ప్రలయం వచ్చినప్పుడు, వినతా కుమారా, లక్ష్మితో కలిసి అసలు రూపంతో ఏకత్వాన్ని, ప్రతిబింబంతో ఉన్నవారు పొందరు.

బింబస్థితానాం రూపాణాం లక్ష్మ్యాశ్చ వినతాసుత । భేదస్తు నాణుమాత్రం చ శఙ్కనీయః కథఞ్చన ॥ ౩,౨.

ప్రతిబింబంలో ఉన్న రూపాలకు, లక్ష్మికి కూడా, వినతా కుమారా, ఎలాంటి తేడా ఉందని ఎప్పుడూ అనుమానం పెట్టుకోకూడదు.

యదా హి శేతే ప్రలయార్ణవే విభుర్జీవాంశ్చ సర్వానుదరే నివేశ్య । ముక్తాంశ్చ బ్రహ్మేన్ద్రమరుద్గణాదీన్ప్రాత్పవ్యముక్తీంశ్చ సుతౌ? చ సంస్థితాన్ ॥ ౩,౨.

ప్రభువు ప్రలయ సముద్రంలో విశ్రాంతి తీసుకుంటున్నప్పుడు, తన పొట్టలో అన్ని జీవులను — ముక్తులు, బ్రహ్మ, ఇంద్రుడు, మరుత్ గణాలు, ముక్తిని పొందినవారు, తన కుమారులు — ఉంచుతాడు.

ప్రాప్తాన్ధకూపాదిసమస్తజీవాంస్తథైవ ప్రాప్తవ్యకలీనథాపరాన్ । తథైవ నిత్యం సృతిసంస్థితాఞ్జనానచేతనానృక్షరూపాదిజీవాన్ ॥ ౩,౨.

అలాగే, నరకాది అంధకారంలో పడిన అన్ని జీవులను, భవిష్యత్తులో పుట్టబోయే వారిని, ఎప్పటికీ సృష్టిలో ఉండే వారిని, జడ పదార్థాలను, వృక్షాది జీవులను కూడా ఆయన తనలో ఉంచుతాడు.

ఏవం జనాఞ్జఠరే సంనిధాయ సమ్యక్శేతే హ్యంభసి వై స కల్పే । లక్ష్మీస్తు సా సర్వవేదాత్మికా చ భక్త్యా హరౌ నిత్యసంవర్ధితాపి ॥ ౩,౨.

ఇలా అన్ని జీవులను తన పొట్టలో ఉంచి, ఆ ప్రభువు కల్పంలో నీటిలో విశ్రాంతి తీసుకుంటాడు. కానీ లక్ష్మి, అన్ని వేదాల సారమైనది, హరిలో భక్తితో ఎప్పుడూ అభివృద్ధి చెందుతుంటుంది.

అత్యాదరం దర్శయతీవ సా తు ఈడే విష్ణుం భక్తిసంవర్ధితాపి । చేష్టాదిరూపేణ తదా న కిఞ్చిదాసీద్వినా విష్ణుమథ శ్రియం చ ॥ ౩,౨.

ఆమె ఎంతో భక్తితో గౌరవాన్ని చూపినట్టు కనిపించినా, నేను విష్ణువుని స్తుతిస్తున్నాను. ఎందుకంటే, ఆమెలో భక్తి పెరిగినా, ఆ సమయంలో విష్ణువు, లక్ష్మి తప్ప మరొకటి లేదు — ఆచరణలో కూడా అంతే.

పర్యఙ్కరూపేణ బభూవ దేవీ వాసస్వరూపేణ రమా విరేజే । సర్వం రమా సైవ తదైవ చాసీత్సైకా దేవీ బహురూపా బభాషే ॥ ౩,౨.

ఆ దేవి మంచం రూపంలో మారింది, రమా వస్త్రంగా వెలిగింది. ఆ సమయంలో రమా ఒక్కరే అన్నీ అయింది — ఆమె ఒక్కరే అనేక రూపాల్లో కనిపించింది.

త్వముత్కృష్టః సర్వదేవోత్తమత్వాన్న త్వత్సమః కశ్చిదేవాధికో వా । త్వం బ్రహ్మ ఏకో న చతుర్ముఖశ్చ నాహం రుద్రో న బృహస్పతిశ్చ ॥ ౩,౨.

నీవు అందరు దేవతలకన్నా గొప్పవాడవు. నీకు సమానుడు లేదా మించినవాడు ఎవరూ లేరు. నీవే పరబ్రహ్మ — నాలుగు ముఖాలు ఉన్నవాడు కాదు, నేను రుద్రుడిని కాదు, బృహస్పతి కూడా కాదు.

విష్ణావేవ బ్రహ్మశబ్దో హి ముఖ్యో హ్యన్యేష్వముఖ్యో బ్రహ్మరుద్రాదికేషు । అనన్తగుణపూర్ణత్వాద్బ్రహ్మేతి హరిరుచ్యతే ॥ ౩,౨.

బ్రహ్మ అనే పదం నిజంగా విష్ణువునికే వర్తిస్తుంది; బ్రహ్మా, రుద్రుడు వంటి ఇతరులకు అది పరోక్షంగా మాత్రమే వర్తిస్తుంది. అనంతమైన గుణాలు ఉన్నవాడైన హరిని బ్రహ్మ అని పిలుస్తారు.

గుణాదిపూర్ణతాభావాన్నాన్యే బ్రహ్మేత్యుదాహృతాః । దేశానన్త్యం గుణతః కాలతో వా నాస్త్యానన్త్యం క్వాపి దేశే చ కాలే ॥ ౩,౨.

ఇతరులకు అన్ని గుణాలు పూర్తిగా లేవు కాబట్టి వారిని బ్రహ్మ అని పిలవరు. ఏ స్థలంలోనూ, కాలంలోనూ అనంతత్వం లేదు; గుణాల్లో మాత్రమే అనంతత్వం ఉంది.

యదా నన్త్యం కిము వక్తవ్యమత్ర గుణానన్త్యం నాస్తి బ్రహ్మాదికేషు । యద్యప్యహం దేశతః కాలతశ్చ సమస్తదా వాసుదేవేన సార్ధమ్ ॥ ౩,౨.

అనంతత్వం ఉంటే ఇంకేమీ చెప్పాల్సిన అవసరం లేదు. బ్రహ్మా మొదలైనవారిలో అనంతమైన గుణాలు లేవు. నేను ఎక్కడైనా, ఎప్పుడైనా ఉన్నా, అది వాసుదేవునితో కలిసే ఉంటుంది.

తథాపి మే గుణతో నాస్త్యనన్తం తతో ధర్మా గుణతోనన్తతశ్చ । సంతి శ్రుతావవిరుద్ధాశ్చ దేవే చిన్త్యా హ్యచిన్త్యా బహుధా తే హ్యనన్తాః ॥ ౩,౨.

అయినా, నా వద్ద అనంతమైన గుణాలు లేవు; అందుకే నా లక్షణాలు అనంతమైనవిగా ఉండవు. శాస్త్రాలలో దేవుని అనేక గుణాలు చెప్పబడ్డాయి — అవి కొన్నిసార్లు మనకు అర్థమయ్యేలా, కొన్నిసార్లు అర్థం కానివిగా ఉంటాయి — అవన్నీ అనంతమైనవే.

అతో గుణాంస్తవ దేవస్య విష్ణో స్తోతుం సదా స్మో న హరేః కదాపి । నాహం న కేశౌ న చ గీర్న రుద్రో న దక్షకన్యా న చ మేనకాసుతా ॥ ౩,౨.

అందువల్ల, ఓ విష్ణుమూర్తీ, ఓ హరివు, నీ గుణాలను మేము ఎప్పుడూ పూర్తిగా స్తుతించలేము. నేను, కేశవుడు, గీర్ణుడు, రుద్రుడు, దక్ష కుమారి, మేనకా కుమార్తె — ఎవ్వరూ చేయలేరు.

న వై బిడౌజా న చ వా పులోమజా న చేధ్మవాహో న యమో న చాన్యః । న నారదో నాపి భృగుర్వసిష్ఠో న విఘ్నపో నాపి బల్యాదయశ్చ ॥ ౩,౨.

బిడౌజా, పులోమజా, అగ్ని, యముడు, మరెవరూ కాదు; నారదుడు, భృగువు, వశిష్ఠుడు, వినాయకుడు, బలి మొదలైనవారు కూడా కాదు.

న వై విరాటో నాపి భీమః శనిశ్చ న పుష్కరో న కశేరుస్తథైవ । న కిన్నరాః పితరో నైవ దేవా గన్ధర్వముఖ్యా నాపి వా తుష్యసంజ్ఞాః ॥ ౩,౨.

విరాట్, భీముడు, శని, పుష్కరుడు, కశేరు, కిన్నరులు, పితృదేవతలు, ఇతర దేవతలు, గంధర్వులలో ముఖ్యులు, తుష్యులు — వీరెవరూ కూడా కాదు.

న వై క్షితీశా న చ మానుషాశ్చ విష్ణోర్న జానన్తి కిమత్ర చాన్యే । మత్తోధమః కోచిగుణేన బ్రహ్మా సమో హి తస్య బ్రహ్మణో మాతరిశ్వ ॥ ౩,౨.

భూమిపాలకులు గానీ, మనుష్యులు గానీ విష్ణువును పూర్తిగా తెలుసుకోరు; మరి ఇతరుల సంగతి ఏమిటి? నేను బ్రహ్మకన్నా కొంత తక్కువ గుణాలున్నవాడిని; ఆయన బ్రహ్మపుత్రుల్లో వాయువు సమానుడు.

తౌ వై విరాగే హరిభక్తిభావే ధృతిస్తితిప్రాణబలేషుయోగే । బుద్ధౌ సమానౌ సంసృతౌ మోక్షకాలే పరస్పరాధారసమన్వితౌ చ ॥ ౩,౨.

విరక్తి, హరిభక్తి, స్థిరత, సహనం, ప్రాణబలం, యోగంలో ఆ ఇద్దరూ సమానమే. బుద్ధిలో, జనన మరణాలలో, మోక్ష సమయంలో పరస్పర ఆధారంగా ఉంటారు.

అన్నాభిమానం బ్రహ్మ చాహుర్మురారిం జీవాభిమానం వాయుమాహుర్మహాన్తః । న శక్తోసౌ బ్రహ్మదేవో వివస్తుం వాయుం వినా సంసృతావేవ నిత్యమ్ ॥ ౩,౨.

బ్రహ్మను అన్నానికి అధిపతిగా, మురారి (విష్ణువు)ని ప్రాణానికి అధిపతిగా, వాయువును గాలిగా మహర్షులు చెబుతారు. వాయువు లేకుండా బ్రహ్మ ఎప్పుడూ ఉండలేడు; సృష్టిలో వీరిద్దరూ ఎప్పుడూ కలిసే ఉంటారు.

న తం వినా మాతరిశ్వా చ వస్తుమన్యోన్యమాప్తిః కాలతో న్యూనతా చ । యదా మహత్తత్త్వని యామకోభూద్బ్రహ్మాణ్డాన్తస్థూలసృష్టౌ మహాత్మా ॥ ౩,౨.

వాళ్లిద్దరిలో ఎవరు లేకపోయినా మరొకరు ఉండలేరు; ఒకరికి మరొకరిని పొందడం సాధ్యం కాదు, కాలపరంగా తక్కువతనం ఉంటుంది. మహత్తత్త్వం పుట్టినప్పుడు, బ్రహ్మాండంలోని స్థూల సృష్టిలో మహాత్ముడైన బ్రహ్మ జన్మించాడు.

తదా వాయుర్నాశకద్వై మహాత్మా బాహ్యే సృష్టౌ కాలభేదేన చాస్తి । సరస్వతీ భారతీ బ్రహ్మణస్తు సంవత్సరానన్తరం సంబభూవ ॥ ౩,౨.

అప్పుడు వాయువు బయట సృష్టి చేయలేకపోయాడు; సృష్టి కాలమును బట్టి జరుగుతుంది. బ్రహ్మ నుంచి సరస్వతీ, భారతీ, ఒక సంవత్సరం తర్వాత జన్మించింది.

యదా దశాబ్దాః సమతీతా మహాత్మా తదా వాయుః సమభూల్లోకపూజ్యః । కిఞ్చిన్న్యూనత్వం స్థూలసృష్టౌ మహాత్మన్నైతావతా వానయోః సౌమ్యహానిః ॥ ౩,౨.

పది సంవత్సరాలు పూర్తయ్యాక, వాయువు జన్మించి లోకాల్లో పూజింపబడాడు. స్థూల సృష్టిలో కొంత తక్కువతనం ఉన్నా, దీని వల్ల వారిద్దరికీ గొప్పతనంలో ఏ మాత్రం హాని లేదు.

సరస్వతీ వత్సరాత్సంబభూవ హ్యనన్తరం బ్రహ్మణో జన్మకాలాత్ । గిరః సకాశాత్కాలతో న్యూనతాస్తి వాయోస్తదా హ్యధమత్త్వే క్షతిః కా ॥ ౩,౨.

సరస్వతీ బ్రహ్మ జన్మించిన ఏడాది తర్వాత పుట్టింది; ఆమె జననంతో వాయువుకు కాలపరంగా తక్కువతనం వచ్చింది. అయినా, ఆ మృదువైన వాడికి తక్కువగా ఉండటంలో ఏమి నష్టం లేదు.

వాయోరనన్తరం వాణీ హ్యభూత్సంవత్సరాత్పరమ్ । యావత్పశ్చాజ్జనిస్తావత్పూర్వదేహక్షయో భవేత్ ॥ ౩,౨.

వాయువు తర్వాత వాణి, అంటే మాట, ఒక సంవత్సరం దాటి పుట్టింది. కొత్త జననం వచ్చే వరకు, పూర్వదేహం నశించాల్సిందే.

శేషస్త్విన్ద్రో రుద్ర ఏతే త్రయశ్చ సమా హ్యేతే జ్ఞానబలాదికేష్వపి తథాపి తేషాం కాలతో న్యూనతాస్తి కాలోపి తేషాం ద్వివ్యేసహస్రవర్షమ్ ॥ ౩,౨.

శేషుడు, ఇంద్రుడు, రుద్రుడు — ఈ ముగ్గురూ జ్ఞానంలోనూ, బలంలోనూ సమానులే. అయినా కాలం వల్ల వారిలో తేడా ఉంటుంది. వారి కాలం రెండు వేల దివ్య సంవత్సరాలు.

అనన్తరుద్రో బ్రహ్మవాయూ యథా వా తథా జ్ఞేయో నైవ హానిః స్వరూపే । స్థూలస్య సృష్టౌ బాహ్యసృష్టౌ మహాత్మన్కాలాన్న్యూనత్వం స మయా నైవ చిన్త్యః ॥ ౩,౨.

అనంతరుద్రుడు, బ్రహ్మ, వాయువు కూడా ఇలానే తెలుసుకోవాలి. వారి అసలు స్వరూపంలో ఎలాంటి లోపం ఉండదు. స్థూల సృష్టిలో, బాహ్య సృష్టిలో వారి కాల పరిమితి గురించి నేను ఆలోచించను, మహాత్మా.

తేషాం సకాశాద్వారుణీ పార్వతీ చ సౌపర్ణీనామ్నీ తిస్త్ర ఏతా మహాత్మన్ । దశాబ్దేభ్యోనన్తరం సంబభూవుః సరస్వతీ భారతీవచ్చ బోధ్యా ॥ ౩,౨.

వారిలోంచి వారుణి, పార్వతి, సౌపర్ణి అనే మూడు గొప్ప ఆత్మలు పుట్టారు. పదేళ్ల తరువాత సరస్వతి, భారతీ కూడా జన్మించారు. వీరిని అలా తెలుసుకోవాలి.

ఇన్ద్రో వరో రుద్రభార్యాదికేభ్య ఏవం జ్ఞానం సర్వదా దేహ్యమన్దమ్ । ఏవం జ్ఞానం యస్య భవేచ్చ లోకే స వై జ్ఞానీ వేదవేద్యః స ఏవ ॥ ౩,౨.

ఇంద్రుడు, వరుణుడు, రుద్రుని భార్యలు మొదలైనవారికి ఎప్పుడూ జ్ఞానం పూర్తిగా ఇవ్వాలి. ఎవరికైతే ఇలాంటి జ్ఞానం ఉంటుందో, వాడు నిజమైన జ్ఞాని, వేదాలను తెలుసుకునేవాడు కూడా అతడే.