గరుడపురాణమ్

మోక్షోపాయమ్యః స వోక్త మితతరత్తస్య సాధనమ్ । గరుడేనైవ ముక్తస్తు కృష్ణో వచనమబ్రవీత్ ॥ ౩,౨.

మోక్షానికి మార్గాన్ని, దానికి సాధనాన్ని చెప్పవలసినది. గరుడుడి అనుమతితో కృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు.

శృకృష్ణ ఉవాచ మూలరూపే హ్యతో జ్ఞేయో విష్ణుత్వాద్విష్ణురవ్యయః ॥ ౩,౨.

శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: మూలరూపంలో విష్ణువు అనశ్వరుడు, ఆయనను విష్ణువుగా తెలుసుకోవాలి.

అవతారమిదం ప్రోక్తం పూర్ణత్వాదేవ సువ్రత । అనేకో హ్యేకతాం ప్రాప్య సంశేతే ప్రలయాయ వై ॥ ౩,౨.

ఈ అవతారాన్ని సంపూర్ణత వల్ల అవతారమని అంటారు, సద్గుణసంపన్నుడా. అనేక రూపాలు ఉన్నా, అవన్నీ ఒకటై, ప్రళయ సమయంలో విశ్రాంతి పొందుతాయి.

తత్రాపి చ విశేషోస్తి జ్ఞాతవ్యం తత్వమేవ సః ॥ ౩,౨.

అక్కడ కూడా ఒక ప్రత్యేకత ఉంది. ఆ తత్త్వాన్ని తెలుసుకోవాలి.

భేదేన దర్శనాద్వాపి భేదాభేదేన దర్శనాత్ । విష్ణోర్గుణానాం రూపాణాం తదఙ్గానాం సుఖాదినామ్ । తత్రైవ దశనాద్వాపి క్షిప్రమేవ తమో వ్రజేత్ ॥ ౩,౨.

విష్ణువు యొక్క గుణాలు, రూపాలు, అవయవాలు, సుఖాలు మొదలైన వాటిలో తేడా లేదా తేడా-అతేడా రెండింటినీ చూసినా, ఆ దృష్టితో చూస్తే చీకటి త్వరగా తొలగిపోతుంది.

పురుషాన్తరమారభ్య కల్పితా యే ద్విజోత్తమ । హరిరూపాస్తు తే జ్ఞేయా ఏకీభూతా హి తేన తే ॥ ౩,౨.

ఇంకొక పురుషుని నుండి మొదలుకొని, బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠుడా, కల్పించబడినవారు హరిలో రూపాలుగా తెలుసుకోవాలి. వారు ఆయనతో ఏకమై ఉంటారు.

ప్రలయే సమనుప్రాప్తే జీవాః స యాన్తి మామకాః । విరాడ్రూపే హరేః సంతి తదా తే చ హ్యనేకధా ॥ ౩,౨.

ప్రళయం వచ్చినప్పుడు, నా జీవులు వెళ్ళిపోతారు. హరిలో విరాట్స్వరూపంలో ఉన్నప్పుడు, అవి మళ్లీ అనేక రూపాల్లో అవుతాయి.

ఏకీభావం ప్రాప్నువన్తి మూలేన ప్రలయే ద్విజ । బింబేన తు స్వయం విష్ణురేకీభావం వ్రజేద్యది ॥ ౩,౨.

ప్రళయంలో, వారు మూలంతో ఏకత్వాన్ని పొందుతారు, ద్విజుడా. కాని, స్వయంగా విష్ణువు మూలరూపంగా ఏకత్వాన్ని పొందితే—

ప్రతిబింబః కథం జీవో భవేన్నారాయణస్య చ । తదధీనస్తత్సదృశో హరేర్జీవో న సంశయః ॥ ౩,౨.

జీవుడు నారాయణుని ప్రతిబింబంగా ఎలా అవుతాడు? ఆయన ఆధీనంగా, ఆయనలాంటి హరిజీవుడు అవుతాడు. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

ప్రతిబింబస్య శబ్దార్థో హ్యయమేవముదాహృతః । తస్మాచ్చ బింబరూపాణామేకీభావం న చిన్తయేత్ ॥ ౩,౨.

ప్రతిబింబం అన్న పదానికి అర్థం ఇక్కడ వివరించబడింది. అందువల్ల, అసలు రూపం మరియు ప్రతిబింబం కలిసిపోతాయని మనసులో ఊహించకూడదు.

కృష్ణరామాదివచ్చైవ త్వేకీభావో వివక్షితః । బింబానాం మూలరూపస్య భేదో నాత్ర వివక్షితః ॥ ౩,౨.

కృష్ణుడు, రాముడు మొదలైనవారిలా, ప్రతిబింబాల ఏకత్వమే ఇక్కడ ఉద్దేశ్యం. అసలు రూపానికి వేరుదనం ఇక్కడ ఉద్దేశించబడలేదు.

తత్రాపి చ విశేషోస్తి జ్ఞాతవ్యస్తత్త్వమిచ్ఛుభిః । ఏకాంశేన తు బింబైస్తు చైకీభావం వ్రజన్తి తే ॥ ౩,౨.

అక్కడ కూడా ఒక తేడా ఉంది, నిజాన్ని తెలుసుకోవాలనుకునేవారు దీన్ని గ్రహించాలి. ఒక భాగంలో మాత్రమే ప్రతిబింబాలు ఏకత్వాన్ని పొందుతాయి.

ఏకాంశేన తు జీవత్వే సంస్థితా నాత్ర సంశయః । బింబమూలం న జానన్తి తే జనా హ్యసురాః స్మృతాః ॥ ౩,౨.

ఒక భాగంలో వారు జీవులుగా ఉంటారు — దీనిలో ఎలాంటి సందేహం లేదు. ప్రతిబింబానికి మూలాన్ని తెలియని వారు అసురులు అని పిలవబడతారు.

ఏక ఏవ హరిః పూర్వం హ్యవిద్యావశతః స్వయమ్ । అనేకో భవతి హ్యారాదాదర్శప్రతిబింబవత్ ॥ ౩,౨.

హరి మొదట ఒక్కడే ఉన్నాడు, కానీ అవిద్యా వల్ల అనేక రూపాల్లో కనిపిస్తాడు, అనేక అద్దాల్లో ప్రతిబింబాల్లా.

ఏవం వదన్తి యే మూఢాస్తేపి యాన్త్యధరం తమః । ఉపాధిర్ద్వివిధః ప్రోక్తః స్వరూపో బాహ్య ఏవ చ ॥ ౩,౨.

ఇలా మాట్లాడే మూర్ఖులు కూడా అధోగతికి వెళ్తారు. ఉపాధి రెండు విధాలుగా చెప్పబడింది — అంతర్గతమైనది, బాహ్యమైనది.

బాహ్యోపాధిర్లయే యాతి ముక్తావన్యస్య సంస్థితిః । సర్వోపాధివినాశే హి ప్రతిబింబః కథం భవేత్ ॥ ౩,౨.

బాహ్య ఉపాధి లయ సమయంలో అంతరించిపోతుంది, ఇంకొకటి మిగిలిపోతుంది. అన్ని ఉపాధులు నశించినప్పుడు ప్రతిబింబం ఎలా ఉంటుంది?

చిద్రూపాఖ్యో హ్యుపాధిస్తు మోక్షే యేప్యధికారిణః । దుఃఖరూపో హ్యుపాధిస్తు తమసో యేధికారిణః ॥ ౩,౨.

చైతన్య స్వరూపమైన ఉపాధి మోక్షానికి అర్హులైనవారికి చెందుతుంది. బాధ స్వరూపమైన ఉపాధి అంధకారానికి అర్హులైనవారికి చెందుతుంది.

మిశ్రరూపో హ్యుపాధిస్తు నిత్యసంసారిణాం మతః । బాహ్యోపాధిర్లిఙ్గదేహః సర్వేషాం నాత్ర సంశయః ॥ ౩,౨.

మిశ్రమ స్వరూప ఉపాధి ఎప్పటికీ సంసారంలో ఉండేవారికి అంటుకుంది. బాహ్య ఉపాధి అన్నది అందరికీ లింగదేహమే — దీనిలో సందేహం లేదు.

దైత్యాః దుఃఖాయతే యస్మాత్తస్మాదుఃఖీ హరిః స్వయమ్ । తత్తద్దుఃఖస్వరూపత్వాద్దైత్యానాం బింబరూపకః ॥ ౩,౨.

దైత్యులు బాధను అనుభవించేవారు కాబట్టి, హరి కూడా బాధపడుతున్నట్టు భావించబడతాడు. దైత్యుల బాధ స్వరూపం వల్ల హరి వారి ప్రతిబింబంగా ఉంటాడు.

దైత్యస్థితానాం బింబానాం మూలరూపస్య వై ప్రభోః । పరస్పరం తథా భేదం హ్యన్తరం వా న చిన్తయేత్ ॥ ౩,౨.

దైత్యులలో ఉన్న ప్రతిబింబాలకు, ప్రభువు యొక్క అసలు రూపంతో ఎలాంటి తేడా లేదా వేరుదనం మనసులో ఉంచకూడదు.

శ్రీభూదుర్గాదిరూపాణాం తథా సీతాదిరూపిణామ్ । అన్యోన్యం నాణుమాత్రం చ భేదో బాహ్యాన్తరేపి చ ॥ ౩,౨.

శ్రీ, భూ, దుర్గా మరియు సీతాదుల రూపాలలో, బాహ్యంగానైనా అంతర్గతంగానైనా, పరస్పరం ఎంత మాత్రం తేడా లేదు.

చిన్తనీయః కథమపి జ్ఞాత్వా యాన్త్యధరం తమః । ప్రతిబింబస్థితో బింబః స్త్రీరూపో హ్యస్తి సర్వదా ॥ ౩,౨.

ఇది తెలిసిన తరువాత కూడా ఎవరైనా తేడా గురించి ఆలోచిస్తే, వారు అధోగతికి వెళ్తారు. స్త్రీ రూపంలో ఉండే ప్రతిబింబం ఎప్పుడూ ఉంటుంది.

ప్రలయే సమనుప్రాప్తే లక్ష్మ్యా సహ ఖగోత్తమ । ఏకీభావం నాప్నువన్తి బింబేన సహ సంస్థితాః ॥ ౩,౨.

ప్రలయం వచ్చినప్పుడు, వినతా కుమారా, లక్ష్మితో కలిసి అసలు రూపంతో ఏకత్వాన్ని, ప్రతిబింబంతో ఉన్నవారు పొందరు.

బింబస్థితానాం రూపాణాం లక్ష్మ్యాశ్చ వినతాసుత । భేదస్తు నాణుమాత్రం చ శఙ్కనీయః కథఞ్చన ॥ ౩,౨.

ప్రతిబింబంలో ఉన్న రూపాలకు, లక్ష్మికి కూడా, వినతా కుమారా, ఎలాంటి తేడా ఉందని ఎప్పుడూ అనుమానం పెట్టుకోకూడదు.

యదా హి శేతే ప్రలయార్ణవే విభుర్జీవాంశ్చ సర్వానుదరే నివేశ్య । ముక్తాంశ్చ బ్రహ్మేన్ద్రమరుద్గణాదీన్ప్రాత్పవ్యముక్తీంశ్చ సుతౌ? చ సంస్థితాన్ ॥ ౩,౨.

ప్రభువు ప్రలయ సముద్రంలో విశ్రాంతి తీసుకుంటున్నప్పుడు, తన పొట్టలో అన్ని జీవులను — ముక్తులు, బ్రహ్మ, ఇంద్రుడు, మరుత్ గణాలు, ముక్తిని పొందినవారు, తన కుమారులు — ఉంచుతాడు.

ప్రాప్తాన్ధకూపాదిసమస్తజీవాంస్తథైవ ప్రాప్తవ్యకలీనథాపరాన్ । తథైవ నిత్యం సృతిసంస్థితాఞ్జనానచేతనానృక్షరూపాదిజీవాన్ ॥ ౩,౨.

అలాగే, నరకాది అంధకారంలో పడిన అన్ని జీవులను, భవిష్యత్తులో పుట్టబోయే వారిని, ఎప్పటికీ సృష్టిలో ఉండే వారిని, జడ పదార్థాలను, వృక్షాది జీవులను కూడా ఆయన తనలో ఉంచుతాడు.

ఏవం జనాఞ్జఠరే సంనిధాయ సమ్యక్శేతే హ్యంభసి వై స కల్పే । లక్ష్మీస్తు సా సర్వవేదాత్మికా చ భక్త్యా హరౌ నిత్యసంవర్ధితాపి ॥ ౩,౨.

ఇలా అన్ని జీవులను తన పొట్టలో ఉంచి, ఆ ప్రభువు కల్పంలో నీటిలో విశ్రాంతి తీసుకుంటాడు. కానీ లక్ష్మి, అన్ని వేదాల సారమైనది, హరిలో భక్తితో ఎప్పుడూ అభివృద్ధి చెందుతుంటుంది.

అత్యాదరం దర్శయతీవ సా తు ఈడే విష్ణుం భక్తిసంవర్ధితాపి । చేష్టాదిరూపేణ తదా న కిఞ్చిదాసీద్వినా విష్ణుమథ శ్రియం చ ॥ ౩,౨.

ఆమె ఎంతో భక్తితో గౌరవాన్ని చూపినట్టు కనిపించినా, నేను విష్ణువుని స్తుతిస్తున్నాను. ఎందుకంటే, ఆమెలో భక్తి పెరిగినా, ఆ సమయంలో విష్ణువు, లక్ష్మి తప్ప మరొకటి లేదు — ఆచరణలో కూడా అంతే.

పర్యఙ్కరూపేణ బభూవ దేవీ వాసస్వరూపేణ రమా విరేజే । సర్వం రమా సైవ తదైవ చాసీత్సైకా దేవీ బహురూపా బభాషే ॥ ౩,౨.

ఆ దేవి మంచం రూపంలో మారింది, రమా వస్త్రంగా వెలిగింది. ఆ సమయంలో రమా ఒక్కరే అన్నీ అయింది — ఆమె ఒక్కరే అనేక రూపాల్లో కనిపించింది.