గరుడపురాణమ్

ఈశకోటిప్రవిష్టత్వాచ్ఛ్రియః స్వామిత్వమీరితమ్ । త్రయాణాముపజీవ్యత్వాత్సేవ్యత్వాత్స్వామితా స్మృతాః ॥ ౩,౧.

అనేక ప్రభువుల్లో శ్రీదేవి ప్రవేశించినందున, ఆమెకు అధికారం కలిగింది అని చెబుతారు. ముగ్గురినీ సేవించాల్సినవారు, పూజించాల్సినవారు కనుక, వారికి ప్రభుత్వం గుర్తించబడింది.

వాయ్వాదీనాం త్రయాణాం చ సేవ్యత్వాత్సేవ్యతా స్మృతా । భూభారహరణే విష్ణోః ప్రధానాఙ్గం హి మారుతిః ॥ ౩,౧.

వాయువు మొదలైన ముగ్గురిలో, కొందరిని పూజించవచ్చు, కొందరిని కాదు అని చెప్పబడింది. వీరిలో, భూమిపై భారాన్ని తొలగించడంలో మారుతి, విష్ణువు యొక్క ముఖ్యమైన భాగంగా భావించబడతాడు.

వాక్యరూపా భారతీ తు ద్వితీయాఙ్గం హి సా స్మృతా । తృతీయాఙ్గ హరేః శేషో న నమ్యాః సామ్యతో హరేః ॥ ౩,౧.

భారతి అనే వాక్కు రెండవ భాగంగా గుర్తించబడింది. హరిలో శేషుడు మూడవ భాగం. వీరిని హరిలో సమానంగా పూజించరాదు.

ప్రతిపాద్యా ముఖ్యతయా నమ్యా ఏవ సమీరితాః । అవాన్తరాశ్చ వాయ్వాద్యా న నమ్యాస్తేన తే స్మృతాః ॥ ౩,౧.

ప్రధానంగా పూజించవలసినవారిని అలా చెప్పారు. వాయువు మొదలైన ఉప భాగాలను పూజించరాదు, అందుకే వారు అలా గుర్తించబడ్డారు.

భీష్మద్రోణాదినామాని భీమాదిష్వేవ ముఖ్యతః । వాచకాని యతో నిత్యం తన్నమ్యాస్తే మునీశ్వరాః ॥ ౩,౧.

భీష్ముడు, ద్రోణుడు వంటి పేర్లు, ప్రధానంగా భీముడు మొదలైనవారికి వర్తిస్తాయి. అందువల్ల, మునిశ్రేష్ఠులారా, వారినే పూజించాలి.

పరాణామేవ నమ్యత్వం ప్రతిపాద్యత్వమేవ హి । ఏతత్సర్వం మయాఖ్యాతం కిమన్యచ్ఛ్రోతుమిచ్ఛథ ॥ ౩,౧.

పరమమైనవారినే పూజించాలి, మిగతావారు వారి ప్రతినిధులుగా అర్థం చేసుకోవాలి. ఇవన్నీ నేను వివరించాను. ఇంకేమైనా వినాలనుకుంటున్నారా?

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౨ శ్రీశౌనక ఉవాచ । కథం ససర్జ భగవాంస్తత్తత్తత్త్వాభిమానినః । సృష్టిక్రమం న జానామి దేవానాం హ్యన్తరం మునే ॥ ౩,౨.

శౌనకుడు ఇలా అడిగాడు: భగవంతుడు ఆ తత్త్వాలకు అనుగుణంగా ఉన్నవారిని ఎలా సృష్టించాడు? దేవతల సృష్టి క్రమం, వారి మధ్య తేడాలు నాకు తెలియవు, మునివరా.

శౌనకేనైవ ముక్తస్తు సూతో వచనమబ్రవీత్ । శూత ఉవాచ । సమ్యగ్వ్యవసితా బుద్ధిస్తవ బ్రహ్మర్షిసత్తమ ॥ ౩,౨.

శౌనకుడి అనుమతితో సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: బ్రహ్మర్షిశ్రేష్ఠుడా, నీ బుద్ధి సరిగానే స్థిరంగా ఉంది.

ఏవమేవ కృతః ప్రశ్రో హరౌ తు గరుడేన వై । యదుక్తవాన్హరిస్తస్మైతద్వక్ష్యామి తవానఘ । గరుడ ఉవాచ । సృష్టిం వ్రూహి మహాభాగ సచ్చిదానన్దవిగ్రహ ॥ ౩,౨.

అలాగే గరుడుడు హరిని ఇదే ప్రశ్న అడిగాడు. హరి చెప్పిన మాటలను, పాపరహితుడా, ఇప్పుడు నీకు చెబుతాను. గరుడుడు ఇలా అడిగాడు: సచ్చిదానంద స్వరూపుడా, సృష్టి గురించి చెప్పు.

సృష్టౌ జ్ఞాతే తవోత్కర్షో జ్ఞాతప్రాయో భవిష్యతి । బ్రహ్మాదీనాం తారతమ్యజ్ఞానం మమ భవిష్యతి ॥ ౩,౨.

సృష్టిని తెలుసుకుంటే, నీ మహిమ పూర్తిగా తెలిసిపోతుంది. బ్రహ్మ మొదలైనవారిలో ఉన్న తేడాలను నేను తెలుసుకుంటాను.

మోక్షోపాయమ్యః స వోక్త మితతరత్తస్య సాధనమ్ । గరుడేనైవ ముక్తస్తు కృష్ణో వచనమబ్రవీత్ ॥ ౩,౨.

మోక్షానికి మార్గాన్ని, దానికి సాధనాన్ని చెప్పవలసినది. గరుడుడి అనుమతితో కృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు.

శృకృష్ణ ఉవాచ మూలరూపే హ్యతో జ్ఞేయో విష్ణుత్వాద్విష్ణురవ్యయః ॥ ౩,౨.

శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: మూలరూపంలో విష్ణువు అనశ్వరుడు, ఆయనను విష్ణువుగా తెలుసుకోవాలి.

అవతారమిదం ప్రోక్తం పూర్ణత్వాదేవ సువ్రత । అనేకో హ్యేకతాం ప్రాప్య సంశేతే ప్రలయాయ వై ॥ ౩,౨.

ఈ అవతారాన్ని సంపూర్ణత వల్ల అవతారమని అంటారు, సద్గుణసంపన్నుడా. అనేక రూపాలు ఉన్నా, అవన్నీ ఒకటై, ప్రళయ సమయంలో విశ్రాంతి పొందుతాయి.

తత్రాపి చ విశేషోస్తి జ్ఞాతవ్యం తత్వమేవ సః ॥ ౩,౨.

అక్కడ కూడా ఒక ప్రత్యేకత ఉంది. ఆ తత్త్వాన్ని తెలుసుకోవాలి.

భేదేన దర్శనాద్వాపి భేదాభేదేన దర్శనాత్ । విష్ణోర్గుణానాం రూపాణాం తదఙ్గానాం సుఖాదినామ్ । తత్రైవ దశనాద్వాపి క్షిప్రమేవ తమో వ్రజేత్ ॥ ౩,౨.

విష్ణువు యొక్క గుణాలు, రూపాలు, అవయవాలు, సుఖాలు మొదలైన వాటిలో తేడా లేదా తేడా-అతేడా రెండింటినీ చూసినా, ఆ దృష్టితో చూస్తే చీకటి త్వరగా తొలగిపోతుంది.

పురుషాన్తరమారభ్య కల్పితా యే ద్విజోత్తమ । హరిరూపాస్తు తే జ్ఞేయా ఏకీభూతా హి తేన తే ॥ ౩,౨.

ఇంకొక పురుషుని నుండి మొదలుకొని, బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠుడా, కల్పించబడినవారు హరిలో రూపాలుగా తెలుసుకోవాలి. వారు ఆయనతో ఏకమై ఉంటారు.

ప్రలయే సమనుప్రాప్తే జీవాః స యాన్తి మామకాః । విరాడ్రూపే హరేః సంతి తదా తే చ హ్యనేకధా ॥ ౩,౨.

ప్రళయం వచ్చినప్పుడు, నా జీవులు వెళ్ళిపోతారు. హరిలో విరాట్స్వరూపంలో ఉన్నప్పుడు, అవి మళ్లీ అనేక రూపాల్లో అవుతాయి.

ఏకీభావం ప్రాప్నువన్తి మూలేన ప్రలయే ద్విజ । బింబేన తు స్వయం విష్ణురేకీభావం వ్రజేద్యది ॥ ౩,౨.

ప్రళయంలో, వారు మూలంతో ఏకత్వాన్ని పొందుతారు, ద్విజుడా. కాని, స్వయంగా విష్ణువు మూలరూపంగా ఏకత్వాన్ని పొందితే—

ప్రతిబింబః కథం జీవో భవేన్నారాయణస్య చ । తదధీనస్తత్సదృశో హరేర్జీవో న సంశయః ॥ ౩,౨.

జీవుడు నారాయణుని ప్రతిబింబంగా ఎలా అవుతాడు? ఆయన ఆధీనంగా, ఆయనలాంటి హరిజీవుడు అవుతాడు. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

ప్రతిబింబస్య శబ్దార్థో హ్యయమేవముదాహృతః । తస్మాచ్చ బింబరూపాణామేకీభావం న చిన్తయేత్ ॥ ౩,౨.

ప్రతిబింబం అన్న పదానికి అర్థం ఇక్కడ వివరించబడింది. అందువల్ల, అసలు రూపం మరియు ప్రతిబింబం కలిసిపోతాయని మనసులో ఊహించకూడదు.

కృష్ణరామాదివచ్చైవ త్వేకీభావో వివక్షితః । బింబానాం మూలరూపస్య భేదో నాత్ర వివక్షితః ॥ ౩,౨.

కృష్ణుడు, రాముడు మొదలైనవారిలా, ప్రతిబింబాల ఏకత్వమే ఇక్కడ ఉద్దేశ్యం. అసలు రూపానికి వేరుదనం ఇక్కడ ఉద్దేశించబడలేదు.

తత్రాపి చ విశేషోస్తి జ్ఞాతవ్యస్తత్త్వమిచ్ఛుభిః । ఏకాంశేన తు బింబైస్తు చైకీభావం వ్రజన్తి తే ॥ ౩,౨.

అక్కడ కూడా ఒక తేడా ఉంది, నిజాన్ని తెలుసుకోవాలనుకునేవారు దీన్ని గ్రహించాలి. ఒక భాగంలో మాత్రమే ప్రతిబింబాలు ఏకత్వాన్ని పొందుతాయి.

ఏకాంశేన తు జీవత్వే సంస్థితా నాత్ర సంశయః । బింబమూలం న జానన్తి తే జనా హ్యసురాః స్మృతాః ॥ ౩,౨.

ఒక భాగంలో వారు జీవులుగా ఉంటారు — దీనిలో ఎలాంటి సందేహం లేదు. ప్రతిబింబానికి మూలాన్ని తెలియని వారు అసురులు అని పిలవబడతారు.

ఏక ఏవ హరిః పూర్వం హ్యవిద్యావశతః స్వయమ్ । అనేకో భవతి హ్యారాదాదర్శప్రతిబింబవత్ ॥ ౩,౨.

హరి మొదట ఒక్కడే ఉన్నాడు, కానీ అవిద్యా వల్ల అనేక రూపాల్లో కనిపిస్తాడు, అనేక అద్దాల్లో ప్రతిబింబాల్లా.

ఏవం వదన్తి యే మూఢాస్తేపి యాన్త్యధరం తమః । ఉపాధిర్ద్వివిధః ప్రోక్తః స్వరూపో బాహ్య ఏవ చ ॥ ౩,౨.

ఇలా మాట్లాడే మూర్ఖులు కూడా అధోగతికి వెళ్తారు. ఉపాధి రెండు విధాలుగా చెప్పబడింది — అంతర్గతమైనది, బాహ్యమైనది.

బాహ్యోపాధిర్లయే యాతి ముక్తావన్యస్య సంస్థితిః । సర్వోపాధివినాశే హి ప్రతిబింబః కథం భవేత్ ॥ ౩,౨.

బాహ్య ఉపాధి లయ సమయంలో అంతరించిపోతుంది, ఇంకొకటి మిగిలిపోతుంది. అన్ని ఉపాధులు నశించినప్పుడు ప్రతిబింబం ఎలా ఉంటుంది?

చిద్రూపాఖ్యో హ్యుపాధిస్తు మోక్షే యేప్యధికారిణః । దుఃఖరూపో హ్యుపాధిస్తు తమసో యేధికారిణః ॥ ౩,౨.

చైతన్య స్వరూపమైన ఉపాధి మోక్షానికి అర్హులైనవారికి చెందుతుంది. బాధ స్వరూపమైన ఉపాధి అంధకారానికి అర్హులైనవారికి చెందుతుంది.

మిశ్రరూపో హ్యుపాధిస్తు నిత్యసంసారిణాం మతః । బాహ్యోపాధిర్లిఙ్గదేహః సర్వేషాం నాత్ర సంశయః ॥ ౩,౨.

మిశ్రమ స్వరూప ఉపాధి ఎప్పటికీ సంసారంలో ఉండేవారికి అంటుకుంది. బాహ్య ఉపాధి అన్నది అందరికీ లింగదేహమే — దీనిలో సందేహం లేదు.

దైత్యాః దుఃఖాయతే యస్మాత్తస్మాదుఃఖీ హరిః స్వయమ్ । తత్తద్దుఃఖస్వరూపత్వాద్దైత్యానాం బింబరూపకః ॥ ౩,౨.

దైత్యులు బాధను అనుభవించేవారు కాబట్టి, హరి కూడా బాధపడుతున్నట్టు భావించబడతాడు. దైత్యుల బాధ స్వరూపం వల్ల హరి వారి ప్రతిబింబంగా ఉంటాడు.