గరుడపురాణమ్

వక్తుః స్యాద్ద్విగుణం పుణ్యం వ్యాఖ్యాతుశ్చ తథాధికమ్ । అనన్తవేదైఃసామ్యమాహుర్మహాన్తః భారాన్మహత్త్వాద్భారతస్యాపి విప్రాః ॥ ౩,౧.

దాన్ని చదువుతున్నవారికి రెండు రెట్లు పుణ్యం, అర్థాన్ని వివరించేవారికి ఇంకా ఎక్కువ పుణ్యం లభిస్తుంది. గొప్పవారు దాన్ని అనేక వేదాలకు సమానంగా చెబుతారు. దాని గొప్పతనం వల్ల, పండితులు దాన్ని మహాభారతానికన్నా గొప్పదిగా పేర్కొంటారు.

వేదోభ్యోస్య త్వర్థతశ్చాధికత్వం వదన్తి బై విష్ణురహస్యవేదినః ॥ ౩,౧.

విష్ణువు యొక్క రహస్యాన్ని తెలిసినవారు, అర్థ పరంగా అది రెండు వేదాలకన్నా అధికమని అంటారు.

తత్ర శ్రేష్ఠాం గీతికామాహురార్యాస్తథైవ విష్ణోర్నామసాహస్రక చ । తయోస్తత్ర శ్రవణాద్భారతస్య దశాధికం ఫలమాహుర్మహాన్తః ॥ ౩,౧.

వాటిలో గీతికా, విష్ణువు యొక్క సహస్రనామాలను మహనీయులు శ్రేష్ఠమైనవిగా చెబుతారు. వాటిని వినడం వల్ల, మహర్షులు, భరతానికి పది రెట్లు ఎక్కువ ఫలం లభిస్తుందని అంటారు.

దైత్యాః సర్వ విప్రకులేషు భూత్వా కృతే యుగే భారతే షట్సహస్ర్యామ్ । నిష్కాస్య కాంశ్చిన్నవనిర్మితానాం నివేశనం తత్ర కుర్వన్తి నిత్యమ్ ॥ ౩,౧.

కృతయుగంలో, బ్రాహ్మణ కుటుంబాల్లో దైత్యులు జన్మించి, భారతంలో ఆరు వేల సంవత్సరానికి, కొంతమంది కొత్తగా పుట్టినవాళ్లను బయటకు పంపించి, అక్కడే ఎప్పుడూ తమ నివాసాన్ని ఏర్పరచుకుంటారు.

మత్వా హరిం భగవాన్వ్యాసరూపీ చక్రే తదా భాగవతం పురాణమ్ । తథా సమాఖ్యాయ చ వైష్ణవం తత్తతః పరం గారుడాఖ్యం స చక్రే ॥ ౩,౧.

హరిను ధ్యానిస్తూ, భగవంతుడు వ్యాసరూపంలో భాగవత పురాణాన్ని రచించాడు. అలాగే, వైష్ణవ పురాణాన్ని చెప్పి, తర్వాత గరుడ పురాణాన్ని కూడా సృష్టించాడు.

అతో హి గారుడం ముఖ్యం పురాణం శాస్త్రసంమతమ్ । గారుడేన సమం నాస్తి విష్ణుధర్మప్రదర్శనే ॥ ౩,౧.

అందువల్ల గరుడ పురాణం ప్రధానమైన పురాణంగా, శాస్త్రాలు గౌరవించే పురాణంగా నిలిచింది. విష్ణు ధర్మాన్ని వివరించడంలో గరుడ పురాణానికి సమానం మరొకటి లేదు.

యథా సురాణాం ప్రవరో జనార్దనో యథాయుధానాం ప్రవరః సుదర్శనమ్ । యథాశ్వమేధః ప్రవరః క్రతూనాం ఛిన్నేషు భక్తేషు తథైవ రుద్రః ॥ ౩,౧.

దేవతల్లో జనార్దనుడు ముఖ్యుడు అయినట్లు, ఆయుధాల్లో సుదర్శనం, యజ్ఞాల్లో అశ్వమేధం, భక్తి కోల్పోయినవాళ్లలో రుద్రుడు ముఖ్యుడు అయినట్లు, ఇదే విధంగా ఉంది.

నదీషు గఙ్గా జలజేషు పద్మమచ్ఛిన్నభక్తేషు తథైవ వాయుః । తథా పురాణేషు చ గారుడం చ ముఖ్యం తదాహుర్హరితత్త్వదర్శనే ॥ ౩,౧.

నదుల్లో గంగా, నీటిలో పుట్టే మొక్కల్లో కమలం, భక్తి కోల్పోయినవాళ్లలో వాయువు ముఖ్యుడు. అలాగే, పురాణాల్లో హరి తత్వాన్ని వివరించడంలో గరుడ పురాణమే ప్రధానమని చెబుతారు.

గారుడాఖ్యపురాణే తు ప్రతిపాద్యో హరిః స్మృతః । అతో హరిర్నమస్కార్యో గమ్యో యోగ్యో హరిః స్మృతః ॥ ౩,౧.

గరుడ పురాణంలో హరిని బోధించాలి, స్మరించాలి. అందువల్ల హరిని పూజించాలి, చేరుకోవాలి, యోగానికి యోగ్యుడిగా భావించాలి.

భాగ్యాత్మకత్వాచ్ఛ్రీదేవ్యా నమనం నదను స్మృతమ్ । పరో నరోత్తమో వా స సాధకేశోపి చ స్మృతః ॥ ౩,౧.

శ్రీదేవిలో భాగ్యం స్వరూపంగా ఉండటంతో, ఆమెను నమస్కరించడం ముఖ్యమని గుర్తించబడింది. ఆమె పరమురాలు అయినా, ఉత్తముడైన మనిషి అయినా, సాధకులలో ఎవరు అయినా ఆమెను ఇలాగే స్మరిస్తారు.

అతో నమ్యో వాయురపి పురాణాదౌ ద్విజోత్తమాః । భారతీ వాక్యరూపత్వాన్నమ్యా వాయోరనన్తరమ్ ॥ ౩,౧.

కాబట్టి, పురాణం ప్రారంభంలో వాయువును కూడా పూజించాలి, ఉత్తమ ద్విజులారా. వాయువు తర్వాత, మాట రూపమైన భారతిని కూడా నమస్కరించాలి.

ఉపసాధకో నరః ప్రోక్తో యతోతస్తదనన్తరమ్ । నమ్య ఇత్యచ్యతే సద్భిస్తారతమ్యేన సర్వదా ॥ ౩,౧.

సహాయపడే వ్యక్తిని ఉపసాధకుడు అంటారు. అతని తర్వాత, ఎవరు పూజించబడాలో, వారి క్రమాన్ని బట్టి జ్ఞానులు ఎప్పుడూ నిర్ణయిస్తారు.

అతో వ్యాసం నమస్కుర్యాద్గ్రన్థకర్తృత్వహేతుతః । శౌనక ఉవాచ । వ్యాసస్య నమనం హ్యన్తే కథం కార్యం మహాత్మనః ॥ ౩,౧.

అందువల్ల, గ్రంథ రచయిత అయిన వ్యాసుని నమస్కరించాలి. శౌనకుడు అడిగాడు: మహాత్ముడైన వ్యాసునికి చివర్లో ఎలా నమస్కరించాలి?

అన్తే చ వన్దనే తస్య కారణం బ్రూహి సువ్రత । సూత ఉవాచ । విష్ణోరనన్తరం వ్యాసనమనం ముఖ్యమేవ హి ॥ ౩,౧.

చివర్లో అతనికి నమస్కరించడానికి కారణం చెప్పు, సువ్రతా. సూతుడు చెప్పాడు: విష్ణువు తర్వాత వ్యాసుని నమస్కరించడమే ప్రధానమైనది.

హరిరేవ యతో వ్యాసో వాచ్యచక్రస్వరూపకః । వ్యాసో నైవ సమత్వేన ప్రోక్తో భగవతో హరేః ॥ ౩,౧.

హరేనే వ్యాసుడు, వాక్చక్ర స్వరూపుడిగా ఉన్నాడు. వ్యాసుడు భగవంతుడైన హరికి సమానుడు అని ఎక్కడా చెప్పలేదు.

తత్రాపి కారణం వక్ష్యే సాదరేణ మునీశ్వరాః । వ్యాసస్తు కశ్చన ఋషిః పురాణే తామసే స్మృతః ॥ ౩,౧.

ఈ విషయానికి కారణాన్ని నేను గౌరవంతో వివరిస్తాను, మహర్షులారా. తామసిక పురాణంలో వ్యాసుడు ఒక ఋషిగా గుర్తించబడ్డాడు.

ఇతి జ్ఞానా వలంబేన దైత్యా దైత్యానుగైః సమాః । ప్రవిశన్తి హ్యన్ధతమ ఇతి త్వన్తే నమస్కృతః ॥ ౩,౧.

ఇలా జ్ఞానాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని, దైత్యులు తమ అనుచరులతో కలిసి అంధకారంలోకి వెళ్లిపోతారు. అందుకే చివర్లో ఆయనకు నమస్కారం చేస్తారు.

యదిదం పరమం గోప్యం హృది ధార్యం న సంశయః । పరాణాం నమ్యమేవోక్తం ప్రతిపాద్యం యతోత్ర హి ॥ ౩,౧.

ఇది పరమ గోప్యమైనది, హృదయంలో నిలుపుకోవాల్సింది, ఎలాంటి సందేహం లేదు. పురాణాల్లో ఇక్కడ బోధించేది, పూజించదగినదే.

సమాసవ్యాసభావాద్ధి పరాణాం తత్ప్రతీయతే । వాస్తవం తం న జానీయురుపజీవ్యో యతో హరిః ॥ ౩,౧.

సంక్షిప్తంగా, విస్తృతంగా చెప్పడాల వల్ల, పురాణాల్లో అది అర్థమవుతుంది. నిజమైనవాడిని వారు తెలుసుకోరు, ఎందుకంటే హరిని సేవించాలి.

హరిర్వ్యాసస్త్వేక ఏవ వ్యాసస్తు హరివత్స్మృతః । ఉపజీవ్యతదీశత్వే తయోరేవ న సంశయః ॥ ౩,౧.

హరి, వ్యాసుడు ఇద్దరూ ఒక్కటే. వ్యాసుడు హరికి ప్రియుడిగా గుర్తించబడ్డాడు. వారిద్దరినీ సేవించాలి, ప్రభువులుగా భావించాలి — ఇందులో సందేహం లేదు.

ఈశకోటిప్రవిష్టత్వాచ్ఛ్రియః స్వామిత్వమీరితమ్ । త్రయాణాముపజీవ్యత్వాత్సేవ్యత్వాత్స్వామితా స్మృతాః ॥ ౩,౧.

అనేక ప్రభువుల్లో శ్రీదేవి ప్రవేశించినందున, ఆమెకు అధికారం కలిగింది అని చెబుతారు. ముగ్గురినీ సేవించాల్సినవారు, పూజించాల్సినవారు కనుక, వారికి ప్రభుత్వం గుర్తించబడింది.

వాయ్వాదీనాం త్రయాణాం చ సేవ్యత్వాత్సేవ్యతా స్మృతా । భూభారహరణే విష్ణోః ప్రధానాఙ్గం హి మారుతిః ॥ ౩,౧.

వాయువు మొదలైన ముగ్గురిలో, కొందరిని పూజించవచ్చు, కొందరిని కాదు అని చెప్పబడింది. వీరిలో, భూమిపై భారాన్ని తొలగించడంలో మారుతి, విష్ణువు యొక్క ముఖ్యమైన భాగంగా భావించబడతాడు.

వాక్యరూపా భారతీ తు ద్వితీయాఙ్గం హి సా స్మృతా । తృతీయాఙ్గ హరేః శేషో న నమ్యాః సామ్యతో హరేః ॥ ౩,౧.

భారతి అనే వాక్కు రెండవ భాగంగా గుర్తించబడింది. హరిలో శేషుడు మూడవ భాగం. వీరిని హరిలో సమానంగా పూజించరాదు.

ప్రతిపాద్యా ముఖ్యతయా నమ్యా ఏవ సమీరితాః । అవాన్తరాశ్చ వాయ్వాద్యా న నమ్యాస్తేన తే స్మృతాః ॥ ౩,౧.

ప్రధానంగా పూజించవలసినవారిని అలా చెప్పారు. వాయువు మొదలైన ఉప భాగాలను పూజించరాదు, అందుకే వారు అలా గుర్తించబడ్డారు.

భీష్మద్రోణాదినామాని భీమాదిష్వేవ ముఖ్యతః । వాచకాని యతో నిత్యం తన్నమ్యాస్తే మునీశ్వరాః ॥ ౩,౧.

భీష్ముడు, ద్రోణుడు వంటి పేర్లు, ప్రధానంగా భీముడు మొదలైనవారికి వర్తిస్తాయి. అందువల్ల, మునిశ్రేష్ఠులారా, వారినే పూజించాలి.

పరాణామేవ నమ్యత్వం ప్రతిపాద్యత్వమేవ హి । ఏతత్సర్వం మయాఖ్యాతం కిమన్యచ్ఛ్రోతుమిచ్ఛథ ॥ ౩,౧.

పరమమైనవారినే పూజించాలి, మిగతావారు వారి ప్రతినిధులుగా అర్థం చేసుకోవాలి. ఇవన్నీ నేను వివరించాను. ఇంకేమైనా వినాలనుకుంటున్నారా?

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౨ శ్రీశౌనక ఉవాచ । కథం ససర్జ భగవాంస్తత్తత్తత్త్వాభిమానినః । సృష్టిక్రమం న జానామి దేవానాం హ్యన్తరం మునే ॥ ౩,౨.

శౌనకుడు ఇలా అడిగాడు: భగవంతుడు ఆ తత్త్వాలకు అనుగుణంగా ఉన్నవారిని ఎలా సృష్టించాడు? దేవతల సృష్టి క్రమం, వారి మధ్య తేడాలు నాకు తెలియవు, మునివరా.

శౌనకేనైవ ముక్తస్తు సూతో వచనమబ్రవీత్ । శూత ఉవాచ । సమ్యగ్వ్యవసితా బుద్ధిస్తవ బ్రహ్మర్షిసత్తమ ॥ ౩,౨.

శౌనకుడి అనుమతితో సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: బ్రహ్మర్షిశ్రేష్ఠుడా, నీ బుద్ధి సరిగానే స్థిరంగా ఉంది.

ఏవమేవ కృతః ప్రశ్రో హరౌ తు గరుడేన వై । యదుక్తవాన్హరిస్తస్మైతద్వక్ష్యామి తవానఘ । గరుడ ఉవాచ । సృష్టిం వ్రూహి మహాభాగ సచ్చిదానన్దవిగ్రహ ॥ ౩,౨.

అలాగే గరుడుడు హరిని ఇదే ప్రశ్న అడిగాడు. హరి చెప్పిన మాటలను, పాపరహితుడా, ఇప్పుడు నీకు చెబుతాను. గరుడుడు ఇలా అడిగాడు: సచ్చిదానంద స్వరూపుడా, సృష్టి గురించి చెప్పు.