గరుడపురాణమ్

ముక్తిసాధనభూతం చ బ్రూహి తత్త్వవినిర్ణయమ్ । సూత ఉవాచ । శృణుధ్వమృషయః సర్వే హరిం తత్త్వవినిర్ణయమ్ ॥ ౩,౧.

మోక్షానికి మార్గమైనది ఏమిటో, దాని నిజమైన అర్థాన్ని చెప్పు. సూతుడు చెప్పెను: మహర్షులారా! హరిదేవుని తత్త్వాన్ని నేను వివరంగా చెబుతాను, వినండి.

నత్వా విష్ణుం శ్రియం వాయుం భారతీం శేషసంజ్ఞకమ్ । ద్వైపాయనం గురుం కృష్ణం ప్రవక్ష్యామి యథామతి ॥ ౩,౧.

విష్ణువుకు, శ్రీదేవికి, వాయుదేవునికి, భారతి దేవికి, శేషునికి, ద్వైపాయన వ్యాసునికి, గురువుకు, కృష్ణునికి నమస్కరించి, నాకు తెలిసినంతవరకు నేను వివరంగా చెబుతాను.

నాస్తి నారాయణసమం న భూతం న భవిష్యతి । ఏతేన సత్యవాక్యేన సర్వార్థాన్సాధయామ్యహమ్ ॥ ౩,౧.

నారాయణునికి సమానుడు ఎవ్వరూ లేరు, లేరు, ఎప్పుడూ ఉండరు. ఈ సత్యవాక్యంతోనే నేను అన్నీ సాధించగలను.

శౌనక ఉవాచ । కిమర్థం నమనం విష్ణోర్గ్రన్థాదౌ మునిసత్తమ । కర్తవ్యం బ్రూహి మే బ్రహ్మన్కృపయా మమ సువ్రత ॥ ౩,౧.

శౌనకుడు అడిగాడు: మునిశ్రేష్ఠా! గ్రంథం ప్రారంభంలో విష్ణువుకు నమస్కారం చేయడం ఎందుకు అవసరం? దయచేసి, బ్రహ్మన్, నాకు చెప్పండి.

తతః శ్రియం తతో వాయుం భారతీం చ తతః పరమ్ । అన్తే వ్యాసం కిమర్థం చ త్వం నమస్కృతవానసి । సూతసూత మహాభాగ బ్రూహి కారణమత్ర చ ॥ ౩,౧.

తరువాత శ్రీదేవికి, తరువాత వాయుదేవునికి, తరువాత భారతి దేవికి, చివరగా వ్యాసునికి నమస్కరించావు. దీనికి కారణం ఏమిటో, సూత మహాభాగా, దయచేసి చెప్పు.

సూత ఉవాచ । ఆదౌ వన్ద్యః సర్వవేదైకవేద్యో వేదే శాస్త్రే సేతిహాసే పురాణే । సత్తాం ప్రాయో విష్ణురేవైక ఏవ ప్రకాశతేఽతో నమ్య ఏకో హరిర్హి ॥ ౩,౧.

సూతుడు చెప్పెను: అన్ని వేదాలలో, శాస్త్రాలలో, ఇతిహాసాలలో, పురాణాలలో కూడా ఒక్క విష్ణువే తెలుసుకోదగినవాడు. ఆయనే సర్వత్రా ఉన్నవాడు. అందుకే హరిదేవుని ఒక్కరినే పూజించాలి.

సర్వత్ర ముఖ్యస్త్వధికోన్యతోపి స ఏవ నమ్యో న చ శఙ్కరాద్యాః । నమన్తి యేఽవినయాచ్ఛఙ్కరం తు వినాయకం చణ్డికాం రేణుకాం చ ॥ ౩,౧.

ప్రతి చోటా విష్ణువే ప్రధానుడు, ఇతరులకన్నా గొప్పవాడు. ఆయనను తప్ప మరెవ్వరిని పూజించకూడదు. శంకరుడు, వినాయకుడు, చండికా, రేణుకా మొదలైనవారిని పూజించేవారు తెలియక అలా చేస్తారు.

తథా సూర్యం భైరవం మాతారశ్వ తథా వాణీం గిరిజాం వై శ్రియం చ । సర్వేపి తే వైష్ణవా నైవ లోకే న తద్భక్తా వేతి చార్యా వదన్తి ॥ ౩,౧.

అలాగే సూర్యుడు, భైరవుడు, మాతరశ్వ, వాణీ, గిరిజ, శ్రీదేవి — వీళ్లందరూ విష్ణువుకు సంబంధించినవారే. వీరు స్వతంత్ర దేవతలు కావు, వీరి భక్తులు కూడా కాదు అని ఆచార్యులు చెబుతారు.

న పార్థిక్యాన్నమనం కార్యమేవ ప్రీణన్తి నైతా దేవతాః పూజనేన । పూజాం గృహీత్వా దేవతాశ్చైవ సర్వాః కిఞ్చిద్దత్వా ఫలదానేన తాంశ్చ ॥ ౩,౧.

పార్థునికి సంబంధం లేని దేవతలకు నమస్కరించకూడదు; వారు అలాంటి పూజతో సంతోషించరు. పూజను స్వీకరించినా, వారు కొద్దిగా ఫలమే ఇస్తారు.

సంతర్ప్య తుష్టైః స్వమనోను సారాత్తైః కారితాం కామ్యపూజాం తథైవ । నివేదయిత్వా పరదేవతాయాం విష్ణౌ హరౌ శ్రీపురుషాదివన్ద్యే ॥ ౩,౧.

తమ కోరిక మేరకు పూజలు చేసి, తృప్తిపరిచి, ఆ పూజను పరమదేవుడైన విష్ణువు, హరి, శ్రీపతి వారికి అర్పించాలి.

ఇహాపరత్రాపి సుఖేతరాణి దాస్యన్తి పశ్చాదధరం వై తమశ్చ । అతో హ్యేతే నైవ పూజ్యా న నమ్యా మోక్షేచ్ఛుభిర్బ్రాహ్మణాద్యైర్ద్విజేన్ద్ర ॥ ౩,౧.

ఈ లోకంలోనూ, పరలోకంలోనూ వారు కొంత సుఖం ఇస్తారు; తరువాత మాత్రం దిగువ అంధకారంలో పడేస్తారు. అందుకే, మోక్షాన్ని కోరేవారు వీరిని పూజించకూడదు, నమస్కరించకూడదు.

తథైవ సర్వాశ్రమిభిశ్చ నిత్యం మహావిపత్తావపి విప్రవర్యాః । శ్రీకామ్య యా యే తు భజన్తి నిత్యం శ్రీబ్రహ్మరుద్రేద్రయమాదిదేవాన్ ॥ ౩,౧.

అలాగే, అన్ని ఆశ్రమస్థులూ, ఎంతటి కష్టమొచ్చినా కూడా, శ్రీదేవిని కోరేవారు బ్రహ్మ, రుద్ర, ఇంద్ర, యముడు మొదలైన దేవతలను పూజిస్తారు.

ఇహేవ భుఞ్జన్తి మహచ్చ దుః ఖం మహాపదః కుష్ఠభగన్దరాదీన్ । నమన్తి యేఽవైష్ణవాన్బ్రహ్మరుద్రవాయు ప్రతీకాన్నైవ తే విష్ణుభక్తాః ॥ ౩,౧.

వారు ఈ లోకంలోనే పెద్ద బాధలు, పెద్ద వ్యాధులు, కుష్టు, భగందరాది రోగాలు అనుభవిస్తారు. బ్రహ్మ, రుద్ర, వాయువు వంటి అవైష్ణవ రూపాలకు నమస్కరించేవారు విష్ణుభక్తులు కారు.

అభిప్రాయం త్వత్ర వక్ష్యే మునీన్ద్రాః పరం గోప్యం హృది ధార్యం హి తద్ధి । వాయోః ప్రతీకం పూజ్యమేవేహ విప్రా న బ్రహ్మరుద్రాదిప్రతీకమేవ ॥ ౩,౧.

ఇప్పుడు నా మనసులోని గోప్యమైన విషయాన్ని చెబుతాను, మహర్షులారా, దీన్ని హృదయంలో ఉంచాలి. బ్రాహ్మణులు వాయుదేవుని రూపాన్నే పూజించాలి, బ్రహ్మ, రుద్ర మొదలైన వారి రూపాలను కాదు.

పూజాకాలే దేవదేవస్య విష్ణోర్వాయోః ప్రతీకం యోగ్యభాగే నిధాయ । అన్తర్గతం తస్య వాయోర్హరిం చ లక్ష్మీపతిం పూజయిత్వా హి సమ్యక్ ॥ ౩,౧.

పూజ సమయంలో, విష్ణువు ప్రతినిధిగా వాయుదేవుని రూపాన్ని యోగ్యమైన స్థలంలో ఉంచి, అందులో అంతర్గతంగా ఉన్న హరిదేవుని, లక్ష్మీపతిని సరిగా పూజించాలి.

పశ్చాద్వాయోః సుప్రతీకం చ సమ్యఙ్నిర్మాల్యశేషేణ హరేః సమర్చయేత్ । పృథక్చ స్రగ్ధూపవిలేపనాదిపూజాం ప్రకుర్వన్తి చ యే విమూఢః ॥ ౩,౧.

తర్వాత, హరిదేవుని పూజలో మిగిలిన పుష్పాదులతో వాయుదేవుని ఉత్తమ రూపాన్ని సరిగా పూజించాలి. పుష్పమాలలు, ధూపం, గంధం వంటివాటితో వేరుగా పూజించే వారు మూర్ఖులు.

తేషాం దుః ఖమిహ లోకే పరత్ర భవిష్యతే నాత్ర విచార్యమస్తి । ప్రాయశ్చిత్తం స్వస్తి విప్రాః కథఞ్చిత్తత్కుర్వన్తు స్మరణం నామ విష్ణోః ॥ ౩,౧.

వారికి ఈ లోకంలోనూ, పరలోకంలోనూ బాధలు తప్పవు; ఇందులో సందేహం లేదు. ప్రాయశ్చిత్తంగా, బ్రాహ్మణులారా, వారు ఏదైనా విధంగా విష్ణునామాన్ని స్మరించాలి.

పాషణ్డరుద్రాదికసం ప్రతిష్ఠితాన్హరేర్వాయోః శఙ్కరస్య ప్రతీకాన్ । నమన్తి యే ఫలబుద్ధ్యా విభూఢాస్తేషాం ఫలం శాశ్వతం దుః ఖమేవ ॥ ౩,౧.

పాశండులు, రుద్రుడు మొదలైనవారి ప్రతిమలకు, లేదా హరి, వాయువు, శంకరుని రూపాలకు ఫలితాన్ని ఆశించి నమస్కరించే వారు నిజంగా మాయలో పడిపోయినవారు. వారికీ వచ్చే ఫలం ఎప్పటికీ ముగియని బాధ మాత్రమే.

వాయోః ప్రతీకం యది విప్రవర్యైః ప్రతిష్ఠితం చేన్నమనం హి కార్యమ్ । నైవేద్యశేషేణ హరేశ్చ విష్ణోః పూజా కృతా చేన్న హి దోషలేశః ॥ ౩,౧.

ఉత్తమ బ్రాహ్మణులు వాయువు ప్రతిమను ప్రతిష్ఠించినట్లయితే, దానిని తప్పక పూజించాలి. అలాగే హరి లేదా విష్ణువు పూజను నైవేద్య శేషంతో చేసినా, ఎలాంటి తప్పు లేదు.

గురుర్హి ముఖ్యో హనుమజ్జనిర్మహాన్రామాఙ్ఘ్రిభక్తో హనుమాన్సదైవ । ఏవం విదిత్వా పరమం హరిం చ పుత్రం పునర్ముఖ్యదేవస్య వాయోః ॥ ౩,౧.

ప్రధాన గురువు వాయుపుత్రుడు హనుమంతుడు. అతను రాముని పాదాలకు ఎప్పుడూ భక్తుడుగా ఉంటాడు. ఇది తెలుసుకొని, పరమ హరిని వాయువు కుమారుడిగా, అలాగే వాయువు యొక్క ప్రధాన దేవుడిగా భావించాలి.

నమస్కారో నాన్యథా విప్రవర్యా ఆధీయతాం హృది సర్వై రహస్యమమ్ । యే వైష్ణవా వైష్ణ వదాసభృత్యాః సర్వేపి తే సర్వదా విష్ణుమేవ ॥ ౩,౧.

ఉత్తమ బ్రాహ్మణులారా, నమస్కారం వేరే విధంగా చేయకూడదు. ఈ రహస్యాన్ని హృదయంలో నిలుపుకోండి. విష్ణువు భక్తులు, విష్ణువు సేవకులు ఎప్పుడూ విష్ణువునే పూజిస్తారు.

నమన్తి యే వై ప్రతిపాదయన్తి తథైవ పుణ్యాని చ సాత్త్వికాని । నమన్తి యే వాసుదేవం హరిం చ సమ్యక్స్వశక్త్యా ప్రతిపాదయన్తి ॥ ౩,౧.

ఎవరైతే నమస్కరించి, సాత్వికమైన పుణ్యాలను స్థాపిస్తారో, వాసుదేవుడు, హరిని తమ శక్తికి తగినట్లు సరిగ్గా పూజిస్తారో, వారు నిజంగా పుణ్యవంతులు.

ప్రవృత్తిమార్గేణ న పూజయన్తి హ్యాపత్కాలే పరదైవం తదన్యమ్ । తే వైష్ణవా వైష్ణవదాసభృత్యా అన్యే చ సర్వేఽవైష్ణవమాత్రకాః స్మృతాః ॥ ౩,౧.

ఎవరైతే కర్మ మార్గాన్ని అనుసరించి, కష్ట సమయంలోనైనా ఇతర దేవతలను పూజించరో, వారు విష్ణువు భక్తులు, విష్ణువు సేవకులు. మిగతావారు అందరూ అవిష్ణువు భక్తులుగా గుర్తించబడతారు.

ఉపక్రమైరుపసంహారస్య లిఙ్గైర్హరిం గురుం హ్యన్తరేణైవ యాన్తి । తానేవాహుః సత్పురాణాని విప్రాః కలౌ యుగే నాభ్యసూయన్తి సర్వే ॥ ౩,౧.

ప్రారంభాలు, ముగింపులు, సంకేతాల ద్వారా వారు హరిని గురువుగా భావించి, ఆయన ద్వారానే చేరుతారు. నిజమైన పురాణాలలో బ్రాహ్మణులు ఇదే చెబుతారు. కలియుగంలో వారిని ఎవరూ నిందించరాదు.

యతో హితాన్యే ప్రతిపాదయన్తి ప్రవృత్తిధర్మాన్స్వస్వవర్ణానురూపాన్ । అతో హ్యసూయన్తి సదా విమూఢాః కలౌ హి విప్రాః ప్రచురా హి తేపి ॥ ౩,౧.

ప్రతి ఒక్కరి వర్ణానికి తగిన ధర్మాలను స్థాపించడమే కారణంగా, మాయలో ఉన్న వారు కలియుగంలో ఎప్పుడూ నిందిస్తారు. అలాంటి బ్రాహ్మణులు చాలామందే ఉంటారు.

న చాస్తి విష్ణోః సదృశం చ దైవతం న చాస్తి వాయోః సదృశో గురుశ్చ । న చాస్తి తీర్థం సదృశం విష్ణుపద్యాః న విష్ణుభక్తేన సమోస్తి భక్తః ॥ ౩,౧.

విష్ణువుతో సమానమైన దేవుడు లేడు, వాయువుతో సమానమైన గురువు లేడు, విష్ణుపదతో సమానమైన తీర్థం లేదు, విష్ణుభక్తునితో సమానమైన భక్తుడు లేడు.

అన్యాని విష్ణోః ప్రతిపాదకాని సర్వాణి తే సాత్త్వికానీతి చాహుః । శ్రావ్యాణి తాన్యేవ మనుష్యలోకే శ్రావ్యాణి నాన్యాని చ దుఃఖదాని ॥ ౩,౧.

విష్ణువును స్థాపించే ఇతర ఉపదేశాలన్నీ సాత్వికమని చెబుతారు. మానవ లోకంలో అవే వినాలి, ఇతరవాటిని వినకూడదు, ఎందుకంటే అవి బాధను మాత్రమే ఇస్తాయి.

కలౌ యుగే సర్వ పురాణమధ్యే త్రీణ్యేవ ముఖ్యాని హరిప్రియాణి । ముఖ్యం పురాణం హి కలౌ నృణాం చ శ్రేయస్కరం భాగవతం పురాణమ్ ॥ ౩,౧.

కలియుగంలో అన్ని పురాణాలలో మూడు మాత్రమే ముఖ్యమైనవి, హరికి ప్రియమైనవి. వాటిలో భాగవత పురాణం మానవులకు అత్యుత్తమమైనది, శ్రేయస్సు కలిగించేది.

పూర్వం హి సృష్టిః ప్రతిపాద్యతే త్ర యతో హ్యతో భాగవతం పరం స్మృతమ్ । యస్మిన్పురాణే కథయన్తి సృష్టిం హ్యాదౌ విష్ణోర్బ్రహ్మరుద్రాదికానామ్ ॥ ౩,౧.

ముందుగా సృష్టి వివరించబడింది కనుక భాగవత పురాణం పరమమైనదిగా గుర్తించబడింది. ఆ పురాణంలో ప్రారంభంలోనే విష్ణువు, బ్రహ్మ, రుద్రుడు మొదలైన వారి సృష్టిని వివరించారు.