గరుడపురాణమ్

తత్త్వజ్ఞస్యాన్తిమం కృత్యం శృణు వక్ష్యామి తేఽధునా । యేన మోక్షమవాప్నోతి బ్రహ్మ నిర్వాణసంజ్ఞకమ్ ॥ ౨,౪౯.

ఇప్పుడు నేను నీకు తత్త్వాన్ని తెలిసినవారి చివరి కర్తవ్యాన్ని చెబుతాను. దాని ద్వారా బ్రహ్మనిర్వాణం అనే మోక్షాన్ని పొందవచ్చు.

అన్తకాలే తు పురుష ఆగతే గతసాధ్వసః । ఛిన్ద్యాదసంగశస్త్రేణ స్పృహాం దేహేఽను యా చ తమ్ ॥ ౨,౪౯.

చివరి సమయం వచ్చినప్పుడు, భయపడకుండా, అసంగత అనే ఖడ్గంతో శరీరంపై, దానికి సంబంధించిన వాటిపై ఉన్న ఆశలను పూర్తిగా తొలగించాలి.

గృహాత్ప్రవ్రాజితో ధీరః పుణ్యతీర్థజలాప్లుతః । శుచౌ వివిక్త ఆసీనో విధివత్కల్పితాసనే ॥ ౨,౪౯.

ఇంటిని వదిలి, ధైర్యంగా, పవిత్ర తీర్థ జలాల్లో స్నానం చేసి, పరిశుద్ధమైన, ఒంటరిగా ఉన్న ప్రదేశంలో, నియమానుసారం ఏర్పాటుచేసిన ఆసనంపై కూర్చోవాలి.

అభ్యసేన్మనసా శుద్ధం త్రివృద్బ్రహ్మాక్షరం పరమ్ । మనో యష్ఛేజ్జితశ్వాసో బ్రహ్మ బీజమవిస్మరన్ ॥ ౨,౪౯.

మనసుతో పవిత్రమైన, మూడు అక్షరాల బ్రహ్మపదాన్ని అభ్యాసం చేయాలి. మనస్సును నియంత్రించి, శ్వాసను అదుపులో పెట్టి, బ్రహ్మబీజాన్ని ఎప్పుడూ మర్చిపోవద్దు.

నియచ్ఛేద్విషయేభ్యోఽక్షాన్మనసా బుద్ధి సారథిః । మనః కర్మభిరాక్షిప్తం శుభార్థే ధారయేద్ధియా ॥ ౨,౪౯.

బుద్ధి అనే రథసారథి, మనస్సుతో ఇంద్రియాలను విషయాల నుంచి నియంత్రించాలి. మనస్సు కర్మల వల్ల చిత్తభ్రాంతిగా ఉన్నప్పుడు, దాన్ని బుద్ధితో మంచి దిశగా నిలిపివేయాలి.

అహం బ్రహ్మ పరం ధామ బ్రహ్మాహం పరమం పదమ్ । ఏవం సమీక్ష్య చాత్మానమాత్మన్యాధాయ నిష్కలే ॥ ౨,౪౯.

'నేనే బ్రహ్మం, పరమధామం; నేనే బ్రహ్మం, పరమపదం' అని భావిస్తూ, ఆత్మను, నిర్వికల్పంగా, తనలో తాను ధ్యానించాలి.

ఓమిత్యేకాక్షరం బ్రహ్మ వ్యాహరన్మామనుస్మరన్ । యః ప్రయాతి త్యజన్దేహం స యాతి పరమాం గతిమ్ ॥ ౨,౪౯.

ఒకే అక్షరమైన 'ఓం' అనే బ్రహ్మపదాన్ని ఉచ్చరిస్తూ, నన్ను స్మరించుకుంటూ, ఎవరు శరీరాన్ని విడిచిపోతారో వారు పరమగతిని పొందుతారు.

న యత్ర దామ్భికా యాన్తి జ్ఞానవైరాగ్యవర్జితాః । సుధియస్తాం గతిం యాన్తి తానహం కథయామి తే ॥ ౨,౪౯.

అక్కడ దంభికులు, జ్ఞానవైరాగ్యాలు లేని వారు చేరలేరు. ఆ స్థితిని జ్ఞానులు పొందుతారు. వారిని నేను నీకు వివరించబోతున్నాను.

నిర్మానమోహా జితసంగదోషా అధ్యాత్మనిత్యా వినివృత్తకామాః । ద్వన్ద్వైర్విముక్తాః సుఖదుః ఖసంజ్ఞైర్గచ్ఛన్త్యమూఢాః పదమవ్యయం తత్ ॥ ౨,౪౯.

అహంకారం, మోహం లేని వారు, ఆసక్తి దోషాలను జయించిన వారు, ఎప్పుడూ ఆత్మధ్యానంలో ఉండేవారు, కోరికలు లేని వారు, సుఖదుఃఖాల వంటి ద్వంద్వాల నుంచి విముక్తులైన వారు — అలాంటి జ్ఞానులు ఆ నశించని స్థితిని చేరుతారు.

జ్ఞానహ్రదే సత్యజలే రాగద్వేషమలాపహే । యః స్నాతి మానసే తీర్థే స వై మోక్షమవాప్నుయాత్ ॥ ౨,౪౯.

జ్ఞానసరోవరంలో, సత్యజలంలో, రాగద్వేషమలాలను తొలగించే మనస్సులోని పవిత్ర తీర్థంలో స్నానం చేసినవాడు నిజంగా మోక్షాన్ని పొందుతాడు.

ప్రౌఢవైరాగ్యమాస్థాయ భజతే మామనన్యభాక్ । పూర్ణదృష్టిః ప్రసన్నాత్మా స వై మోక్షమవాప్నుయాత్ ॥ ౨,౪౯.

పూర్తిగా వేరుపడిన వైరాగ్యాన్ని ధరించి, నన్ను ఏకాగ్రభావంతో భజిస్తూ, సంపూర్ణ దృష్టితో, ప్రశాంతమైన మనస్సుతో ఉన్నవాడు నిజంగా మోక్షాన్ని పొందుతాడు.

త్యక్త్వా గృహం చ యస్తీర్థే నివసేన్మరణోత్సుకః । ముక్తిక్షేత్రేషు మ్రియతే స వై మోక్షమవాప్నుయాత్ ॥ ౨,౪౯.

ఇల్లును వదిలి, పవిత్రక్షేత్రంలో నివసిస్తూ, మరణాన్ని కోరుతూ, ముక్తిక్షేత్రంలో మరణించినవాడు నిజంగా మోక్షాన్ని పొందుతాడు.

అయోధ్యా మథురా మాయా కాశీ కాఞ్చీ అవన్తిక । పురీ ద్వారవతీ జ్ఞేయాః సప్తైతా మోక్షదాయికాః ॥ ౨,౪౯.

అయోధ్య, మథురా, మాయా, కాశీ, కాంచీ, అవంతిక, పురీ ద్వారవతి — ఈ ఏడూ నగరాలు మోక్షాన్ని ప్రసాదించే పవిత్రక్షేత్రాలుగా తెలుసుకోవాలి.

ఇతి తే కథితం తార్క్ష్య మోక్షధర్మం సనాతనమ్ । జ్ఞానవైరాగ్యసహితం శ్రుత్వా మోక్షమవాప్నుయాత్ ॥ ౨,౪౯.

తార్క్ష్యా! నీకు నేను ఈ శాశ్వతమైన మోక్షధర్మాన్ని, జ్ఞానంతో కూడిన వైరాగ్యాన్ని వివరంగా చెప్పాను. దీన్ని వినినవాడు మోక్షాన్ని పొందుతాడు.

మోక్షం గచ్ఛన్తి తత్త్వజ్ఞా ధార్మికాః స్వర్గతిం నరాః । పాపినో దుర్గతిం యాన్తి సంసరన్తి ఖగాదయః ॥ ౨,౪౯.

నిజమైన తత్వాన్ని తెలిసినవారు మోక్షాన్ని సాధిస్తారు. ధర్మబద్ధంగా జీవించే వారు స్వర్గాన్ని పొందుతారు. పాపులు చెడు స్థితికి వెళ్తారు. పక్షులు మొదలైనవి జనన మరణాల చక్రంలో తిరుగుతూనే ఉంటాయి.

సూత ఉవాచ । స్వప్రశ్రోత్తరరాద్ధాన్తమేవం భగవతో ముఖాత్ । శ్రుత్వా హృష్టతనుస్తార్క్ష్యో ననామ జగదీశ్వరమ్ ॥ ౨,౪౯.

సూతుడు చెప్పాడు: తనే అడిగిన ప్రశ్నలకు భగవంతుడు స్వయంగా ఇచ్చిన సమాధానాన్ని పూర్తిగా వినగానే, తార్క్ష్యుడి దేహం ఆనందంతో ఉప్పొంగింది. అతడు జగదీశ్వరుడికి నమస్కరించాడు.

సన్దేహో మే మహాన్నష్టో భవద్వాక్యవిరోచనాత్ । ఇత్యుక్త్వా విష్ణుమామన్త్ర్య స గతః కశ్యపాశ్రమమ్ ॥ ౨,౪౯.

"మీ మాటల వల్ల నా గొప్ప సందేహం తొలగిపోయింది" అని చెప్పి, విష్ణువును వందించి తార్క్ష్యుడు కశ్యపుని ఆశ్రమానికి వెళ్లాడు.

సద్యో దేహాన్తరం యాతి యథా యాతి విలమ్బతః । అనయోరుభయోశ్చైవ న విరోధస్తథైవ వః ॥ ౨,౪౯.

ఎవరైనా వెంటనే లేదా కొంత ఆలస్యంగా మరో శరీరాన్ని పొందవచ్చు. ఈ రెండింటికీ విరుద్ధత లేదు. మీకూ ఇదే వర్తిస్తుంది.

సర్వమాఖ్యాతవాంస్తాత శ్రుతో భగవతో యథా । మారీచోఽపి ముదం లేభే శ్రుత్వా వాక్యం రమాపతేః ॥ ౨,౪౯.

తాత! భగవంతుని నుండి విన్నదాన్నే నేను పూర్తిగా చెప్పాను. లక్ష్మీపతియైన రాముని వాక్యాన్ని వినగానే మారీచుడికీ ఆనందం కలిగింది.

అపాకృతస్తు సన్దేహో బ్రాహ్మణా భవతాం మయా । ఉక్తం సుపర్ణసంజ్ఞన్తు పురాణం పరమాద్భుతమ్ ॥ ౨,౪౯.

బ్రాహ్మణులారా! మీ సందేహాలను నేను తొలగించాను. సుపర్ణ అనే ఈ అద్భుతమైన పురాణాన్ని మీకు వివరంగా చెప్పాను.

ఇదమాప హరేస్తార్క్ష్యస్తార్క్ష్యాదాప తతో భృగుః । భృగోర్వసిష్ఠః సంప్రాప వామదేవస్తతః పునః ॥ ౨,౪౯.

ఈ జ్ఞానాన్ని హరివై తార్క్ష్యుడు పొందాడు. తార్క్ష్యుడి నుండి భృగువు, భృగువునుంచి వశిష్ఠుడు, వశిష్ఠుని నుండి వామదేవుడు స్వీకరించారు.

పరాశరమునిః ప్రాప తస్మాద్వ్యాసస్తతో హ్యహమ్ । మయా తు భవతాం ప్రోక్తం పరం గుహ్యం హరేరిదమ్ ॥ ౨,౪౯.

వామదేవుని నుండి పరాశరుడు, పరాశరుని నుండి వ్యాసుడు, వ్యాసుని నుండి నేను పొందాను. ఇప్పుడు ఈ పరమ గూఢమైన హరిజ్ఞానాన్ని మీకు చెప్పాను.

య ఇదం శృణుయాన్మర్త్యో యో వాప్యభిదధాతి చ । ఇహాముత్ర చ లోకే స సర్వత్ర సుఖమాప్నుయాత్ ॥ ౨,౪౯.

ఈ పురాణాన్ని ఎవరు వినినా, చదివినా, ఇక్కడా పరలోకంలోనూ ఎక్కడైనా సుఖాన్ని పొందుతారు.

వ్రజతః సంయమన్యాం యద్దుః ఖమత్ర నిరూపితమ్ । అస్య శ్రవణతః పుణ్యం తన్ముక్తో జాయతే తతః ॥ ౨,౪౯.

ఆత్మనిగ్రహం లేకుండా నడిచేవారికి ఇక్కడ చెప్పిన బాధలు, ఈ పురాణాన్ని వినడం వల్ల పుణ్యం కలిగి వాటి నుండి విముక్తి కలుగుతుంది.

అత్రోక్తకర్మపాకాదిశ్రవణాచ్చ నృణామిహ । వైరాగ్యమావహేద్యస్మాత్తస్మాచ్ఛ్రోతవ్యమేవ చ ॥ ౨,౪౯.

ఇక్కడ చెప్పిన కర్మ ఫలితాలు, వాటి పరిణామాలను వినడం వల్ల మనుషుల్లో వైరాగ్యం కలుగుతుంది. అందుకే దీనిని తప్పక వినాలి.

భజత జితహృషీకాః కృష్ణమేనం మునీశం సమజని బత యస్మాద్గీః సుధాసారధారా । పృషతమపి యదీయం వర్ణరూపం నిపీయ శ్రుతిపుటచులుకేన ప్రాప్నుయాదాత్మనైక్యమ్ ॥ ౨,౪౯.

ఇంద్రియాలను జయించిన మునులకే అధిపతియైన కృష్ణుని భజించండి. ఆయన నుండి అమృతస్వరూపమైన వాక్స్రోతస్సు ప్రవహించింది. ఆయన మాటల్లో ఒక్క బొట్టు కూడా చెవుల ద్వారా ఆస్వాదిస్తే, ఆత్మతో ఏకత్వాన్ని పొందవచ్చు.

వ్యాస ఉవాచ । ఇతి సూతముఖోద్గీర్ణాంసర్వశాస్త్రార్థమణ్డితామ్ । వైష్ణవీం వాక్సుధాం పీత్వా ఋషయస్తుష్టిమాయయుః ॥ ౨,౪౯.

వ్యాసుడు చెప్పాడు: సూతుని వచనాల ద్వారా వెలువడిన, అన్ని శాస్త్రాల సారాన్ని కలిగి ఉన్న వైష్ణవ వాక్సుధను మునులు ఆస్వాదించి సంతృప్తిని పొందారు.

ప్రశశంసుస్తథాన్యోన్యం సూతం సర్వార్థదర్శినమ్ । ప్రహర్షమతులం ప్రాపుర్మునయః శౌనకాదయః ॥ ౨,౪౯.

అందరూ పరస్పరం, అన్ని అర్థాలను తెలిసిన సూతుని కూడా ప్రశంసించారు. శౌనకుడు మొదలైన మునులు అపూర్వమైన ఆనందాన్ని అనుభవించారు.

ఇతి హరివచనాని సూతవాచా ఖగపతిసంశయభేదకాని యాని । స మునిరపి నిశమ్య శౌనకేన్ద్రో బహుతరమానయతి స్మ చాత్మని స్వమ్ ॥ ౨,౪౯.

ఇలా, పక్షిరాజు సందేహాలను తొలగించిన హరివాక్యాలను సూతుడు చెప్పగా, శౌనకమహర్షి వాటిని వినిపించి లోతుగా తనలో తాను ఆలోచించాడు.