గరుడపురాణమ్

అద్వైతం కేచిదిచ్ఛన్తి ద్వైతమిచ్ఛన్తి చాపరే । సమం తత్త్వం న జానన్తి ద్వైతాద్ద్వైతవివర్జితమ్ ॥ ౨,౪౯.

కొంతమంది అద్వైతాన్ని కోరుతారు, మరికొందరు ద్వైతాన్ని కోరుతారు. కానీ, నిజమైన తత్వం ద్వైత, అద్వైతాలకు అతీతమని వారికి తెలియదు.

ద్వే పదే బన్ధమోక్షాయ నమమేతి మమేతి చ । మమేతి బధ్యతే జన్తుర్నమమేతి ప్రముచ్యతే ॥ ౨,౪౯.

బంధనానికి, ముక్తికి రెండు మార్గాలు ఉన్నాయి: 'నాది' అని అనడం, 'నాది కాదు' అని అనడం. 'నాది' అన్నవాడు బంధించబడతాడు, 'నాది కాదు' అన్నవాడు విముక్తుడవుతాడు.

తత్కర్మ యన్న బన్ధాయ సా విద్యా యా విముక్తిదా । ఆయాసాయాపరం కర్మ విద్యాన్యా శిల్పనైపుణమ్ ॥ ౨,౪౯.

బంధించని కర్మే నిజమైన కర్మ, విముక్తిని ఇచ్చే విద్యే నిజమైన విద్య. మిగతా కర్మలు శ్రమ మాత్రమే, మిగతా విద్యలు వృత్తినైపుణ్యం మాత్రమే.

యావత్కర్మాణి దీప్యన్తే యావత్సంసారవాసనా । యావదిన్ద్రియచాపల్యం తావత్తత్త్వకథా కుతః ॥ ౨,౪౯.

కర్మలు మండుతున్నంత వరకు, సంసారాసక్తి ఉన్నంత వరకు, ఇంద్రియాలు చంచలంగా ఉన్నంత వరకు, సత్యం గురించి మాట్లాడటం ఎలా సాధ్యం?

యావద్దేహాభిమానశ్చ మమతా యావదేవ హి । యావత్ప్రయత్నవేగోఽస్తి యావత్సంకల్పకల్పనా ॥ ౨,౪౯.

దేహాభిమానం ఉన్నంత వరకు, మమకారం ఉన్నంత వరకు, ప్రయత్నం, ఉత్సాహం ఉన్నంత వరకు, సంకల్పాలు, ఊహలు ఉన్నంత వరకు—

యావన్నో మనసః స్థైర్యం న యావచ్ఛాస్త్రచిన్తనమ్ । యావన్న గురుకారుణ్యం తావత్తత్త్వకథా కుతః ॥ ౨,౪౯.

మనసు స్థిరంగా ఉండకపోతే, శాస్త్రాలపై ఆలోచన లేకపోతే, గురువు దయ కలిగి ఉండకపోతే, నిజమైన తత్త్వాన్ని గురించి మాట్లాడటం ఎలా సాధ్యం?

తావత్తపో వ్రతం తీర్థం జపహోమార్చనాదికమ్ । వేదశాస్త్రాగమకథా యావత్తత్త్వం న విన్దతి ॥ ౨,౪౯.

తత్త్వాన్ని తెలుసుకోకపోతే, ఎంత తపస్సు చేసినా, ఎంత వ్రతాలు, తీర్థయాత్రలు, జపాలు, హోమాలు, పూజలు చేసినా, వేదాలు, శాస్త్రాల గురించి చెప్పినా ప్రయోజనం ఉండదు.

తస్మాత్సర్వప్రయత్నేన సర్వావస్థాసు సర్వదా । తత్త్వనిష్ఠో భవేత్తార్క్ష్య యదీచ్ఛేన్మోక్షమాత్మనః ॥ ౨,౪౯.

అందుకే, తార్క్ష్యా! ఎవరు తమకు మోక్షం కావాలని కోరుకుంటారో వారు అన్ని పరిస్థితుల్లో, ఎప్పుడూ, అన్ని ప్రయత్నాలతో తత్త్వంలో స్థిరంగా ఉండాలి.

ధర్మజ్ఞానప్రసూనస్య స్వర్గమోక్షఫలస్య చ । తాపత్రయాదిసన్తప్తశ్ఛాయాం మోక్షతరోః శ్రయేత్ ॥ ౨,౪౯.

ధర్మజ్ఞానం అనే పుష్పాలు, స్వర్గం మోక్షం అనే ఫలాలు ఇచ్చే మోక్షవృక్షం నీడను, మూడు రకాల బాధలతో బాధపడేవారు ఆశ్రయించాలి.

తస్మాజ్జ్ఞానేనాత్మతత్త్వం విజ్ఞేయం శ్రీగురోర్ముఖాత్ । సుఖేన ముచ్యతే జన్తుర్ఘోరసంసారబన్ధనాత్ ॥ ౨,౪౯.

అందుకే, పరమగౌరవనీయ గురువు ద్వారా ఆత్మతత్త్వాన్ని జ్ఞానంతో తెలుసుకోవాలి. అలా చేస్తే, ఈ జీవి భయంకరమైన సంసార బంధనాల నుంచి సులభంగా విముక్తి పొందుతాడు.

తత్త్వజ్ఞస్యాన్తిమం కృత్యం శృణు వక్ష్యామి తేఽధునా । యేన మోక్షమవాప్నోతి బ్రహ్మ నిర్వాణసంజ్ఞకమ్ ॥ ౨,౪౯.

ఇప్పుడు నేను నీకు తత్త్వాన్ని తెలిసినవారి చివరి కర్తవ్యాన్ని చెబుతాను. దాని ద్వారా బ్రహ్మనిర్వాణం అనే మోక్షాన్ని పొందవచ్చు.

అన్తకాలే తు పురుష ఆగతే గతసాధ్వసః । ఛిన్ద్యాదసంగశస్త్రేణ స్పృహాం దేహేఽను యా చ తమ్ ॥ ౨,౪౯.

చివరి సమయం వచ్చినప్పుడు, భయపడకుండా, అసంగత అనే ఖడ్గంతో శరీరంపై, దానికి సంబంధించిన వాటిపై ఉన్న ఆశలను పూర్తిగా తొలగించాలి.

గృహాత్ప్రవ్రాజితో ధీరః పుణ్యతీర్థజలాప్లుతః । శుచౌ వివిక్త ఆసీనో విధివత్కల్పితాసనే ॥ ౨,౪౯.

ఇంటిని వదిలి, ధైర్యంగా, పవిత్ర తీర్థ జలాల్లో స్నానం చేసి, పరిశుద్ధమైన, ఒంటరిగా ఉన్న ప్రదేశంలో, నియమానుసారం ఏర్పాటుచేసిన ఆసనంపై కూర్చోవాలి.

అభ్యసేన్మనసా శుద్ధం త్రివృద్బ్రహ్మాక్షరం పరమ్ । మనో యష్ఛేజ్జితశ్వాసో బ్రహ్మ బీజమవిస్మరన్ ॥ ౨,౪౯.

మనసుతో పవిత్రమైన, మూడు అక్షరాల బ్రహ్మపదాన్ని అభ్యాసం చేయాలి. మనస్సును నియంత్రించి, శ్వాసను అదుపులో పెట్టి, బ్రహ్మబీజాన్ని ఎప్పుడూ మర్చిపోవద్దు.

నియచ్ఛేద్విషయేభ్యోఽక్షాన్మనసా బుద్ధి సారథిః । మనః కర్మభిరాక్షిప్తం శుభార్థే ధారయేద్ధియా ॥ ౨,౪౯.

బుద్ధి అనే రథసారథి, మనస్సుతో ఇంద్రియాలను విషయాల నుంచి నియంత్రించాలి. మనస్సు కర్మల వల్ల చిత్తభ్రాంతిగా ఉన్నప్పుడు, దాన్ని బుద్ధితో మంచి దిశగా నిలిపివేయాలి.

అహం బ్రహ్మ పరం ధామ బ్రహ్మాహం పరమం పదమ్ । ఏవం సమీక్ష్య చాత్మానమాత్మన్యాధాయ నిష్కలే ॥ ౨,౪౯.

'నేనే బ్రహ్మం, పరమధామం; నేనే బ్రహ్మం, పరమపదం' అని భావిస్తూ, ఆత్మను, నిర్వికల్పంగా, తనలో తాను ధ్యానించాలి.

ఓమిత్యేకాక్షరం బ్రహ్మ వ్యాహరన్మామనుస్మరన్ । యః ప్రయాతి త్యజన్దేహం స యాతి పరమాం గతిమ్ ॥ ౨,౪౯.

ఒకే అక్షరమైన 'ఓం' అనే బ్రహ్మపదాన్ని ఉచ్చరిస్తూ, నన్ను స్మరించుకుంటూ, ఎవరు శరీరాన్ని విడిచిపోతారో వారు పరమగతిని పొందుతారు.

న యత్ర దామ్భికా యాన్తి జ్ఞానవైరాగ్యవర్జితాః । సుధియస్తాం గతిం యాన్తి తానహం కథయామి తే ॥ ౨,౪౯.

అక్కడ దంభికులు, జ్ఞానవైరాగ్యాలు లేని వారు చేరలేరు. ఆ స్థితిని జ్ఞానులు పొందుతారు. వారిని నేను నీకు వివరించబోతున్నాను.

నిర్మానమోహా జితసంగదోషా అధ్యాత్మనిత్యా వినివృత్తకామాః । ద్వన్ద్వైర్విముక్తాః సుఖదుః ఖసంజ్ఞైర్గచ్ఛన్త్యమూఢాః పదమవ్యయం తత్ ॥ ౨,౪౯.

అహంకారం, మోహం లేని వారు, ఆసక్తి దోషాలను జయించిన వారు, ఎప్పుడూ ఆత్మధ్యానంలో ఉండేవారు, కోరికలు లేని వారు, సుఖదుఃఖాల వంటి ద్వంద్వాల నుంచి విముక్తులైన వారు — అలాంటి జ్ఞానులు ఆ నశించని స్థితిని చేరుతారు.

జ్ఞానహ్రదే సత్యజలే రాగద్వేషమలాపహే । యః స్నాతి మానసే తీర్థే స వై మోక్షమవాప్నుయాత్ ॥ ౨,౪౯.

జ్ఞానసరోవరంలో, సత్యజలంలో, రాగద్వేషమలాలను తొలగించే మనస్సులోని పవిత్ర తీర్థంలో స్నానం చేసినవాడు నిజంగా మోక్షాన్ని పొందుతాడు.

ప్రౌఢవైరాగ్యమాస్థాయ భజతే మామనన్యభాక్ । పూర్ణదృష్టిః ప్రసన్నాత్మా స వై మోక్షమవాప్నుయాత్ ॥ ౨,౪౯.

పూర్తిగా వేరుపడిన వైరాగ్యాన్ని ధరించి, నన్ను ఏకాగ్రభావంతో భజిస్తూ, సంపూర్ణ దృష్టితో, ప్రశాంతమైన మనస్సుతో ఉన్నవాడు నిజంగా మోక్షాన్ని పొందుతాడు.

త్యక్త్వా గృహం చ యస్తీర్థే నివసేన్మరణోత్సుకః । ముక్తిక్షేత్రేషు మ్రియతే స వై మోక్షమవాప్నుయాత్ ॥ ౨,౪౯.

ఇల్లును వదిలి, పవిత్రక్షేత్రంలో నివసిస్తూ, మరణాన్ని కోరుతూ, ముక్తిక్షేత్రంలో మరణించినవాడు నిజంగా మోక్షాన్ని పొందుతాడు.

అయోధ్యా మథురా మాయా కాశీ కాఞ్చీ అవన్తిక । పురీ ద్వారవతీ జ్ఞేయాః సప్తైతా మోక్షదాయికాః ॥ ౨,౪౯.

అయోధ్య, మథురా, మాయా, కాశీ, కాంచీ, అవంతిక, పురీ ద్వారవతి — ఈ ఏడూ నగరాలు మోక్షాన్ని ప్రసాదించే పవిత్రక్షేత్రాలుగా తెలుసుకోవాలి.

ఇతి తే కథితం తార్క్ష్య మోక్షధర్మం సనాతనమ్ । జ్ఞానవైరాగ్యసహితం శ్రుత్వా మోక్షమవాప్నుయాత్ ॥ ౨,౪౯.

తార్క్ష్యా! నీకు నేను ఈ శాశ్వతమైన మోక్షధర్మాన్ని, జ్ఞానంతో కూడిన వైరాగ్యాన్ని వివరంగా చెప్పాను. దీన్ని వినినవాడు మోక్షాన్ని పొందుతాడు.

మోక్షం గచ్ఛన్తి తత్త్వజ్ఞా ధార్మికాః స్వర్గతిం నరాః । పాపినో దుర్గతిం యాన్తి సంసరన్తి ఖగాదయః ॥ ౨,౪౯.

నిజమైన తత్వాన్ని తెలిసినవారు మోక్షాన్ని సాధిస్తారు. ధర్మబద్ధంగా జీవించే వారు స్వర్గాన్ని పొందుతారు. పాపులు చెడు స్థితికి వెళ్తారు. పక్షులు మొదలైనవి జనన మరణాల చక్రంలో తిరుగుతూనే ఉంటాయి.

సూత ఉవాచ । స్వప్రశ్రోత్తరరాద్ధాన్తమేవం భగవతో ముఖాత్ । శ్రుత్వా హృష్టతనుస్తార్క్ష్యో ననామ జగదీశ్వరమ్ ॥ ౨,౪౯.

సూతుడు చెప్పాడు: తనే అడిగిన ప్రశ్నలకు భగవంతుడు స్వయంగా ఇచ్చిన సమాధానాన్ని పూర్తిగా వినగానే, తార్క్ష్యుడి దేహం ఆనందంతో ఉప్పొంగింది. అతడు జగదీశ్వరుడికి నమస్కరించాడు.

సన్దేహో మే మహాన్నష్టో భవద్వాక్యవిరోచనాత్ । ఇత్యుక్త్వా విష్ణుమామన్త్ర్య స గతః కశ్యపాశ్రమమ్ ॥ ౨,౪౯.

"మీ మాటల వల్ల నా గొప్ప సందేహం తొలగిపోయింది" అని చెప్పి, విష్ణువును వందించి తార్క్ష్యుడు కశ్యపుని ఆశ్రమానికి వెళ్లాడు.

సద్యో దేహాన్తరం యాతి యథా యాతి విలమ్బతః । అనయోరుభయోశ్చైవ న విరోధస్తథైవ వః ॥ ౨,౪౯.

ఎవరైనా వెంటనే లేదా కొంత ఆలస్యంగా మరో శరీరాన్ని పొందవచ్చు. ఈ రెండింటికీ విరుద్ధత లేదు. మీకూ ఇదే వర్తిస్తుంది.

సర్వమాఖ్యాతవాంస్తాత శ్రుతో భగవతో యథా । మారీచోఽపి ముదం లేభే శ్రుత్వా వాక్యం రమాపతేః ॥ ౨,౪౯.

తాత! భగవంతుని నుండి విన్నదాన్నే నేను పూర్తిగా చెప్పాను. లక్ష్మీపతియైన రాముని వాక్యాన్ని వినగానే మారీచుడికీ ఆనందం కలిగింది.