గరుడపురాణమ్

ప్రజ్ఞాహీనస్య పఠనం యథాన్ధస్య చ దర్పణమ్ । అతః ప్రజ్ఞావతాం శాస్త్రం తత్త్వజ్ఞానస్య లక్షణమ్ ॥ ౨,౪౯.

తెలివిలేని వాడికి చదువు అంధుడికి అద్దం వంటిది. అందుకే తెలివైనవారికి శాస్త్రాలు సత్యజ్ఞానానికి గుర్తు.

ఇదం జ్ఞానమిదం జ్ఞేయం సర్వన్తు శ్రోతుమిచ్ఛతి । దివ్యవర్షసహస్రాచ్చ శాస్త్రాన్తం నైవ గచ్ఛతి ॥ ౨,౪౯.

ఇది జ్ఞానం, ఇది తెలుసుకోవాల్సింది అని అందరూ వినాలనుకుంటారు. అయినా, వేల దివ్య సంవత్సరాలు గడిచినా, శాస్త్రాల అంతం చేరుకోలేరు.

అనేకాని చ శాస్త్రాణి స్వల్పాయుర్విఘ్నకోటయః । తస్మాత్సారం విజానీయాత్క్షీరం హంస ఇవామ్భసి ॥ ౨,౪౯.

శాస్త్రాలు అనేకం, మనిషి ఆయుష్షు తక్కువ, అడ్డంకులు ఎన్నో. అందుకే, హంస నీటిలోని పాలను వేరుచేసినట్లు, మనం కూడా సారం తెలుసుకోవాలి.

అభ్యస్య వేదశాస్త్రాణి తత్త్వం జ్ఞాత్వాథ బుద్భిమాన్ । పలాలమివ ధాన్యార్థీ సర్వశాస్త్రాణి సన్త్యజేత్ ॥ ౨,౪౯.

వేదాలు, శాస్త్రాలు చదివి, సత్యాన్ని గ్రహించినవాడు, ధాన్యాన్ని కోరే వాడు పొట్లెత్తును వదిలిపెట్టినట్టు, అన్ని శాస్త్రాలనూ విడిచిపెట్టాలి.

యథామృతేన తృప్తస్య నాహారేణ ప్రయోజనమ్ । తత్త్వజ్ఞస్య తథా తార్క్ష్య న శాస్త్రేణ ప్రయోజనమ్ ॥ ౨,౪౯.

అమృతాన్ని తాగి తృప్తి చెందినవాడికి అన్నం అవసరం లేనట్లే, సత్యాన్ని తెలుసుకున్నవాడికి శాస్త్రాలు అవసరం ఉండవు, తార్క్ష్య.

న వేదాధ్యయనాన్ముక్తిర్న శాస్త్రపఠనాదపి । జ్ఞానాదేవ హి కైవల్యం నాన్యథా వినతాత్మజః ॥ ౨,౪౯.

వేదాలు చదివినంత మాత్రానా, శాస్త్రాలు చదివినంత మాత్రానా ముక్తి రాదు. జ్ఞానంతోనే పరమ ముక్తి లభిస్తుంది, వినతా కుమారా, వేరేలా కాదు.

నాశ్రమః కారణం ముక్తేర్దర్శనాని న కారణమ్ । తథైవ సర్వకర్మాణి జ్ఞానమేవ హి కారణమ్ ॥ ౨,౪౯.

వ్రతాశ్రమాలు ముక్తికి కారణం కావు, తత్వదర్శనాలు కూడా కావు. అలాగే అన్ని కర్మలు కూడా కాదు; జ్ఞానమే నిజంగా కారణం.

ముక్తిదా గురువాగేకా విద్యాః సర్వా విడమ్బికాః । శాస్త్రభారసహస్రేషు హ్యేకం సఞ్జీవనం పరమ్ ॥ ౨,౪౯.

ముక్తిని ప్రసాదించేది గురువు మాట ఒక్కటే. మిగతా విద్యలు అన్నీ ప్రదర్శన మాత్రమే. వేల శాస్త్రభారాల్లో, ఒక్కటి మాత్రమే జీవనదాయకం.

అద్వైతం హి శివం ప్రోక్తం క్రియయాపరివర్జితమ్ । గురువక్త్రేణ లభ్యేత నాధీతాగమకోటిభిః ॥ ౨,౪౯.

అద్వైతమే శుభమయమైనదిగా చెప్పబడింది, అది కర్మలకు అతీతం. అది గురువు వాక్కు ద్వారా లభిస్తుంది, కోట్లాది శాస్త్రాలు చదివినా కాదు.

ఆగమోక్తం వివేకోత్థం ద్విధా జ్ఞానం ప్రచక్షతే । శబ్దవ్రహ్మాగమమయం పరం బ్రహ్మ వివేకజమ్ ॥ ౨,౪౯.

శాస్త్రాలు రెండు విధాల జ్ఞానాన్ని చెబుతాయి: ఒకటి పదబద్ధమైనది, మరొకటి వివేకంతో లభించే పరబ్రహ్మ జ్ఞానం.

అద్వైతం కేచిదిచ్ఛన్తి ద్వైతమిచ్ఛన్తి చాపరే । సమం తత్త్వం న జానన్తి ద్వైతాద్ద్వైతవివర్జితమ్ ॥ ౨,౪౯.

కొంతమంది అద్వైతాన్ని కోరుతారు, మరికొందరు ద్వైతాన్ని కోరుతారు. కానీ, నిజమైన తత్వం ద్వైత, అద్వైతాలకు అతీతమని వారికి తెలియదు.

ద్వే పదే బన్ధమోక్షాయ నమమేతి మమేతి చ । మమేతి బధ్యతే జన్తుర్నమమేతి ప్రముచ్యతే ॥ ౨,౪౯.

బంధనానికి, ముక్తికి రెండు మార్గాలు ఉన్నాయి: 'నాది' అని అనడం, 'నాది కాదు' అని అనడం. 'నాది' అన్నవాడు బంధించబడతాడు, 'నాది కాదు' అన్నవాడు విముక్తుడవుతాడు.

తత్కర్మ యన్న బన్ధాయ సా విద్యా యా విముక్తిదా । ఆయాసాయాపరం కర్మ విద్యాన్యా శిల్పనైపుణమ్ ॥ ౨,౪౯.

బంధించని కర్మే నిజమైన కర్మ, విముక్తిని ఇచ్చే విద్యే నిజమైన విద్య. మిగతా కర్మలు శ్రమ మాత్రమే, మిగతా విద్యలు వృత్తినైపుణ్యం మాత్రమే.

యావత్కర్మాణి దీప్యన్తే యావత్సంసారవాసనా । యావదిన్ద్రియచాపల్యం తావత్తత్త్వకథా కుతః ॥ ౨,౪౯.

కర్మలు మండుతున్నంత వరకు, సంసారాసక్తి ఉన్నంత వరకు, ఇంద్రియాలు చంచలంగా ఉన్నంత వరకు, సత్యం గురించి మాట్లాడటం ఎలా సాధ్యం?

యావద్దేహాభిమానశ్చ మమతా యావదేవ హి । యావత్ప్రయత్నవేగోఽస్తి యావత్సంకల్పకల్పనా ॥ ౨,౪౯.

దేహాభిమానం ఉన్నంత వరకు, మమకారం ఉన్నంత వరకు, ప్రయత్నం, ఉత్సాహం ఉన్నంత వరకు, సంకల్పాలు, ఊహలు ఉన్నంత వరకు—

యావన్నో మనసః స్థైర్యం న యావచ్ఛాస్త్రచిన్తనమ్ । యావన్న గురుకారుణ్యం తావత్తత్త్వకథా కుతః ॥ ౨,౪౯.

మనసు స్థిరంగా ఉండకపోతే, శాస్త్రాలపై ఆలోచన లేకపోతే, గురువు దయ కలిగి ఉండకపోతే, నిజమైన తత్త్వాన్ని గురించి మాట్లాడటం ఎలా సాధ్యం?

తావత్తపో వ్రతం తీర్థం జపహోమార్చనాదికమ్ । వేదశాస్త్రాగమకథా యావత్తత్త్వం న విన్దతి ॥ ౨,౪౯.

తత్త్వాన్ని తెలుసుకోకపోతే, ఎంత తపస్సు చేసినా, ఎంత వ్రతాలు, తీర్థయాత్రలు, జపాలు, హోమాలు, పూజలు చేసినా, వేదాలు, శాస్త్రాల గురించి చెప్పినా ప్రయోజనం ఉండదు.

తస్మాత్సర్వప్రయత్నేన సర్వావస్థాసు సర్వదా । తత్త్వనిష్ఠో భవేత్తార్క్ష్య యదీచ్ఛేన్మోక్షమాత్మనః ॥ ౨,౪౯.

అందుకే, తార్క్ష్యా! ఎవరు తమకు మోక్షం కావాలని కోరుకుంటారో వారు అన్ని పరిస్థితుల్లో, ఎప్పుడూ, అన్ని ప్రయత్నాలతో తత్త్వంలో స్థిరంగా ఉండాలి.

ధర్మజ్ఞానప్రసూనస్య స్వర్గమోక్షఫలస్య చ । తాపత్రయాదిసన్తప్తశ్ఛాయాం మోక్షతరోః శ్రయేత్ ॥ ౨,౪౯.

ధర్మజ్ఞానం అనే పుష్పాలు, స్వర్గం మోక్షం అనే ఫలాలు ఇచ్చే మోక్షవృక్షం నీడను, మూడు రకాల బాధలతో బాధపడేవారు ఆశ్రయించాలి.

తస్మాజ్జ్ఞానేనాత్మతత్త్వం విజ్ఞేయం శ్రీగురోర్ముఖాత్ । సుఖేన ముచ్యతే జన్తుర్ఘోరసంసారబన్ధనాత్ ॥ ౨,౪౯.

అందుకే, పరమగౌరవనీయ గురువు ద్వారా ఆత్మతత్త్వాన్ని జ్ఞానంతో తెలుసుకోవాలి. అలా చేస్తే, ఈ జీవి భయంకరమైన సంసార బంధనాల నుంచి సులభంగా విముక్తి పొందుతాడు.

తత్త్వజ్ఞస్యాన్తిమం కృత్యం శృణు వక్ష్యామి తేఽధునా । యేన మోక్షమవాప్నోతి బ్రహ్మ నిర్వాణసంజ్ఞకమ్ ॥ ౨,౪౯.

ఇప్పుడు నేను నీకు తత్త్వాన్ని తెలిసినవారి చివరి కర్తవ్యాన్ని చెబుతాను. దాని ద్వారా బ్రహ్మనిర్వాణం అనే మోక్షాన్ని పొందవచ్చు.

అన్తకాలే తు పురుష ఆగతే గతసాధ్వసః । ఛిన్ద్యాదసంగశస్త్రేణ స్పృహాం దేహేఽను యా చ తమ్ ॥ ౨,౪౯.

చివరి సమయం వచ్చినప్పుడు, భయపడకుండా, అసంగత అనే ఖడ్గంతో శరీరంపై, దానికి సంబంధించిన వాటిపై ఉన్న ఆశలను పూర్తిగా తొలగించాలి.

గృహాత్ప్రవ్రాజితో ధీరః పుణ్యతీర్థజలాప్లుతః । శుచౌ వివిక్త ఆసీనో విధివత్కల్పితాసనే ॥ ౨,౪౯.

ఇంటిని వదిలి, ధైర్యంగా, పవిత్ర తీర్థ జలాల్లో స్నానం చేసి, పరిశుద్ధమైన, ఒంటరిగా ఉన్న ప్రదేశంలో, నియమానుసారం ఏర్పాటుచేసిన ఆసనంపై కూర్చోవాలి.

అభ్యసేన్మనసా శుద్ధం త్రివృద్బ్రహ్మాక్షరం పరమ్ । మనో యష్ఛేజ్జితశ్వాసో బ్రహ్మ బీజమవిస్మరన్ ॥ ౨,౪౯.

మనసుతో పవిత్రమైన, మూడు అక్షరాల బ్రహ్మపదాన్ని అభ్యాసం చేయాలి. మనస్సును నియంత్రించి, శ్వాసను అదుపులో పెట్టి, బ్రహ్మబీజాన్ని ఎప్పుడూ మర్చిపోవద్దు.

నియచ్ఛేద్విషయేభ్యోఽక్షాన్మనసా బుద్ధి సారథిః । మనః కర్మభిరాక్షిప్తం శుభార్థే ధారయేద్ధియా ॥ ౨,౪౯.

బుద్ధి అనే రథసారథి, మనస్సుతో ఇంద్రియాలను విషయాల నుంచి నియంత్రించాలి. మనస్సు కర్మల వల్ల చిత్తభ్రాంతిగా ఉన్నప్పుడు, దాన్ని బుద్ధితో మంచి దిశగా నిలిపివేయాలి.

అహం బ్రహ్మ పరం ధామ బ్రహ్మాహం పరమం పదమ్ । ఏవం సమీక్ష్య చాత్మానమాత్మన్యాధాయ నిష్కలే ॥ ౨,౪౯.

'నేనే బ్రహ్మం, పరమధామం; నేనే బ్రహ్మం, పరమపదం' అని భావిస్తూ, ఆత్మను, నిర్వికల్పంగా, తనలో తాను ధ్యానించాలి.

ఓమిత్యేకాక్షరం బ్రహ్మ వ్యాహరన్మామనుస్మరన్ । యః ప్రయాతి త్యజన్దేహం స యాతి పరమాం గతిమ్ ॥ ౨,౪౯.

ఒకే అక్షరమైన 'ఓం' అనే బ్రహ్మపదాన్ని ఉచ్చరిస్తూ, నన్ను స్మరించుకుంటూ, ఎవరు శరీరాన్ని విడిచిపోతారో వారు పరమగతిని పొందుతారు.

న యత్ర దామ్భికా యాన్తి జ్ఞానవైరాగ్యవర్జితాః । సుధియస్తాం గతిం యాన్తి తానహం కథయామి తే ॥ ౨,౪౯.

అక్కడ దంభికులు, జ్ఞానవైరాగ్యాలు లేని వారు చేరలేరు. ఆ స్థితిని జ్ఞానులు పొందుతారు. వారిని నేను నీకు వివరించబోతున్నాను.

నిర్మానమోహా జితసంగదోషా అధ్యాత్మనిత్యా వినివృత్తకామాః । ద్వన్ద్వైర్విముక్తాః సుఖదుః ఖసంజ్ఞైర్గచ్ఛన్త్యమూఢాః పదమవ్యయం తత్ ॥ ౨,౪౯.

అహంకారం, మోహం లేని వారు, ఆసక్తి దోషాలను జయించిన వారు, ఎప్పుడూ ఆత్మధ్యానంలో ఉండేవారు, కోరికలు లేని వారు, సుఖదుఃఖాల వంటి ద్వంద్వాల నుంచి విముక్తులైన వారు — అలాంటి జ్ఞానులు ఆ నశించని స్థితిని చేరుతారు.