గరుడపురాణమ్

వేదశాస్త్రార్ణవైర్ఘేరైరుహ్యమానా ఇతస్తతః । షడూర్మినిగ్రహగ్రస్తాస్తిష్ఠన్తి హి కుతార్కికాః ॥ ౨,౪౯.

వేదాలు, శాస్త్రాల సముద్రపు అలలతో ఇక్కడక్కడ తిప్పబడుతూ, ఆరు అంతర్గత శత్రువుల చేత పట్టుబడిన వారు, తప్పుదారి చెప్పే వాదులుగా ఉంటారు.

వేదాగమపురాణజ్ఞః పరమార్థం న వేత్తి యః । విడమ్బకస్య తస్యైవ తత్సర్వం కాకభాషితమ్ ॥ ౨,౪౯.

వేదాలు, ఆగమాలు, పురాణాలు తెలిసినవాడు, పరమార్థాన్ని తెలియకపోతే — అతని మాటలన్నీ ఎగరేసే కాకి అరుపులే, అవి హాస్యాస్పదమే.

ఇదం జ్ఞానమిదం జ్ఞేయమితి చిన్తాసమాకులాః । పఠన్త్యహర్నిశం శాస్త్రం పరతత్త్వపరాఙ్ముఖాః ॥ ౨,౪౯.

‘ఇది జ్ఞానం, ఇది తెలుసుకోవాల్సింది’ అని ఆలోచనలతో మునిగిపోయి, రాత్రింబవళ్లు శాస్త్రాలు చదువుతారు, కానీ పరమ తత్వాన్ని మాత్రం దూరంగా ఉంచుతారు.

వాక్యచ్ఛన్దోనిబన్ధేన కావ్యాలఙ్కారశోభితాః । చిన్తయా దుఃఖితా మూఢాస్తిష్ఠన్తి వ్యాకులేన్ద్రియాః ॥ ౨,౪౯.

చక్కటి పద్యాలతో, అలంకారాలతో అలంకరించిన మాటలు మాట్లాడినా, ఆలోచనలతో బాధపడుతూ, ఇంద్రియాలు అశాంతిగా ఉండే మూర్ఖులు దుఃఖంలోనే ఉంటారు.

అన్యథా పరమం తత్త్వం జనాః క్లిశ్యన్తి చాన్యథా । అన్యథా శాస్త్రసద్భావో వ్యాఖ్యాం కుర్వన్తి చాన్యథా ॥ ౨,౪౯.

పరమ తత్వాన్ని తప్పుగా అర్థం చేసుకుని జనులు బాధపడతారు; అలాగే, శాస్త్రాల సారాన్ని కూడా తప్పుడు విధంగా వివరిస్తారు.

కథయన్త్యువన్మనీభావం స్వయం నానుభవన్తి చ । అహఙ్కారస్తాః కేచిదుపదేశాదివార్జితాః ॥ ౨,౪౯.

తాము పరమాత్మతో ఏకత్వాన్ని పొందామని చెబుతారు, కానీ స్వయంగా అనుభవించరు; కొందరు అహంకారంతో ఉపదేశాన్ని కూడా తిరస్కరిస్తారు.

పఠన్తి వేదశాస్త్రాణి బోధయన్తి పరస్పరమ్ । న జానన్తి పరం తత్త్వం దర్వీ పాకరసం యథా ॥ ౨,౪౯.

వేదాలు, శాస్త్రాలు చదువుతూ, పరస్పరం బోధిస్తూ ఉంటారు, కానీ పరమ తత్వాన్ని మాత్రం తెలియరు — వంటచెంచా వంటక రుచి ఏమాత్రం అనుభవించదని ఎలా ఉంటుందో అలా.

శిరో వహతి పుష్పాణి గన్ధం జానాతి నాసికా । పఠన్తి వేదశాస్త్రాణి దుర్లభో భావబోధకః ॥ ౨,౪౯.

తలపై పువ్వులు పెట్టుకున్నా, ముక్కుతో పరిమళాన్ని తెలుసుకున్నా, వేదాలు, శాస్త్రాలు చదివినా, వాటి లోని అసలు అర్థాన్ని గ్రహించేవారు మాత్రం చాలా అరుదు.

తత్త్వమాత్మస్థమజ్ఞాత్వా మూఢః శాస్త్రేషు ముహ్యతి । గోపః కక్షాగతే చ్ఛాగే కూపం పశ్యతి దుర్మతిః ॥ ౨,౪౯.

తనలోని సత్యాన్ని తెలుసుకోకుండా, మూర్ఖుడు శాస్త్రాల వల్ల అయోమయానికి లోనవుతాడు. అది గోపుడు దూరంగా ఉన్న బావిని చూసి, గోశాలలో ఉన్న మేకను తప్పుగా ఊహించడంలా ఉంటుంది.

సంసారమోహనాశాయ శాబ్దబోధో న హి క్షమః । న నివర్తేత తిమిరం కదాచిద్దీపవార్తయా ॥ ౨,౪౯.

పదబద్ధమైన జ్ఞానం ఒక్కటే సంసార మాయను తొలగించలేను. దీపం గురించి మాట్లాడితే చీకటి పోయినట్టు ఎప్పుడూ జరగదు.

ప్రజ్ఞాహీనస్య పఠనం యథాన్ధస్య చ దర్పణమ్ । అతః ప్రజ్ఞావతాం శాస్త్రం తత్త్వజ్ఞానస్య లక్షణమ్ ॥ ౨,౪౯.

తెలివిలేని వాడికి చదువు అంధుడికి అద్దం వంటిది. అందుకే తెలివైనవారికి శాస్త్రాలు సత్యజ్ఞానానికి గుర్తు.

ఇదం జ్ఞానమిదం జ్ఞేయం సర్వన్తు శ్రోతుమిచ్ఛతి । దివ్యవర్షసహస్రాచ్చ శాస్త్రాన్తం నైవ గచ్ఛతి ॥ ౨,౪౯.

ఇది జ్ఞానం, ఇది తెలుసుకోవాల్సింది అని అందరూ వినాలనుకుంటారు. అయినా, వేల దివ్య సంవత్సరాలు గడిచినా, శాస్త్రాల అంతం చేరుకోలేరు.

అనేకాని చ శాస్త్రాణి స్వల్పాయుర్విఘ్నకోటయః । తస్మాత్సారం విజానీయాత్క్షీరం హంస ఇవామ్భసి ॥ ౨,౪౯.

శాస్త్రాలు అనేకం, మనిషి ఆయుష్షు తక్కువ, అడ్డంకులు ఎన్నో. అందుకే, హంస నీటిలోని పాలను వేరుచేసినట్లు, మనం కూడా సారం తెలుసుకోవాలి.

అభ్యస్య వేదశాస్త్రాణి తత్త్వం జ్ఞాత్వాథ బుద్భిమాన్ । పలాలమివ ధాన్యార్థీ సర్వశాస్త్రాణి సన్త్యజేత్ ॥ ౨,౪౯.

వేదాలు, శాస్త్రాలు చదివి, సత్యాన్ని గ్రహించినవాడు, ధాన్యాన్ని కోరే వాడు పొట్లెత్తును వదిలిపెట్టినట్టు, అన్ని శాస్త్రాలనూ విడిచిపెట్టాలి.

యథామృతేన తృప్తస్య నాహారేణ ప్రయోజనమ్ । తత్త్వజ్ఞస్య తథా తార్క్ష్య న శాస్త్రేణ ప్రయోజనమ్ ॥ ౨,౪౯.

అమృతాన్ని తాగి తృప్తి చెందినవాడికి అన్నం అవసరం లేనట్లే, సత్యాన్ని తెలుసుకున్నవాడికి శాస్త్రాలు అవసరం ఉండవు, తార్క్ష్య.

న వేదాధ్యయనాన్ముక్తిర్న శాస్త్రపఠనాదపి । జ్ఞానాదేవ హి కైవల్యం నాన్యథా వినతాత్మజః ॥ ౨,౪౯.

వేదాలు చదివినంత మాత్రానా, శాస్త్రాలు చదివినంత మాత్రానా ముక్తి రాదు. జ్ఞానంతోనే పరమ ముక్తి లభిస్తుంది, వినతా కుమారా, వేరేలా కాదు.

నాశ్రమః కారణం ముక్తేర్దర్శనాని న కారణమ్ । తథైవ సర్వకర్మాణి జ్ఞానమేవ హి కారణమ్ ॥ ౨,౪౯.

వ్రతాశ్రమాలు ముక్తికి కారణం కావు, తత్వదర్శనాలు కూడా కావు. అలాగే అన్ని కర్మలు కూడా కాదు; జ్ఞానమే నిజంగా కారణం.

ముక్తిదా గురువాగేకా విద్యాః సర్వా విడమ్బికాః । శాస్త్రభారసహస్రేషు హ్యేకం సఞ్జీవనం పరమ్ ॥ ౨,౪౯.

ముక్తిని ప్రసాదించేది గురువు మాట ఒక్కటే. మిగతా విద్యలు అన్నీ ప్రదర్శన మాత్రమే. వేల శాస్త్రభారాల్లో, ఒక్కటి మాత్రమే జీవనదాయకం.

అద్వైతం హి శివం ప్రోక్తం క్రియయాపరివర్జితమ్ । గురువక్త్రేణ లభ్యేత నాధీతాగమకోటిభిః ॥ ౨,౪౯.

అద్వైతమే శుభమయమైనదిగా చెప్పబడింది, అది కర్మలకు అతీతం. అది గురువు వాక్కు ద్వారా లభిస్తుంది, కోట్లాది శాస్త్రాలు చదివినా కాదు.

ఆగమోక్తం వివేకోత్థం ద్విధా జ్ఞానం ప్రచక్షతే । శబ్దవ్రహ్మాగమమయం పరం బ్రహ్మ వివేకజమ్ ॥ ౨,౪౯.

శాస్త్రాలు రెండు విధాల జ్ఞానాన్ని చెబుతాయి: ఒకటి పదబద్ధమైనది, మరొకటి వివేకంతో లభించే పరబ్రహ్మ జ్ఞానం.

అద్వైతం కేచిదిచ్ఛన్తి ద్వైతమిచ్ఛన్తి చాపరే । సమం తత్త్వం న జానన్తి ద్వైతాద్ద్వైతవివర్జితమ్ ॥ ౨,౪౯.

కొంతమంది అద్వైతాన్ని కోరుతారు, మరికొందరు ద్వైతాన్ని కోరుతారు. కానీ, నిజమైన తత్వం ద్వైత, అద్వైతాలకు అతీతమని వారికి తెలియదు.

ద్వే పదే బన్ధమోక్షాయ నమమేతి మమేతి చ । మమేతి బధ్యతే జన్తుర్నమమేతి ప్రముచ్యతే ॥ ౨,౪౯.

బంధనానికి, ముక్తికి రెండు మార్గాలు ఉన్నాయి: 'నాది' అని అనడం, 'నాది కాదు' అని అనడం. 'నాది' అన్నవాడు బంధించబడతాడు, 'నాది కాదు' అన్నవాడు విముక్తుడవుతాడు.

తత్కర్మ యన్న బన్ధాయ సా విద్యా యా విముక్తిదా । ఆయాసాయాపరం కర్మ విద్యాన్యా శిల్పనైపుణమ్ ॥ ౨,౪౯.

బంధించని కర్మే నిజమైన కర్మ, విముక్తిని ఇచ్చే విద్యే నిజమైన విద్య. మిగతా కర్మలు శ్రమ మాత్రమే, మిగతా విద్యలు వృత్తినైపుణ్యం మాత్రమే.

యావత్కర్మాణి దీప్యన్తే యావత్సంసారవాసనా । యావదిన్ద్రియచాపల్యం తావత్తత్త్వకథా కుతః ॥ ౨,౪౯.

కర్మలు మండుతున్నంత వరకు, సంసారాసక్తి ఉన్నంత వరకు, ఇంద్రియాలు చంచలంగా ఉన్నంత వరకు, సత్యం గురించి మాట్లాడటం ఎలా సాధ్యం?

యావద్దేహాభిమానశ్చ మమతా యావదేవ హి । యావత్ప్రయత్నవేగోఽస్తి యావత్సంకల్పకల్పనా ॥ ౨,౪౯.

దేహాభిమానం ఉన్నంత వరకు, మమకారం ఉన్నంత వరకు, ప్రయత్నం, ఉత్సాహం ఉన్నంత వరకు, సంకల్పాలు, ఊహలు ఉన్నంత వరకు—

యావన్నో మనసః స్థైర్యం న యావచ్ఛాస్త్రచిన్తనమ్ । యావన్న గురుకారుణ్యం తావత్తత్త్వకథా కుతః ॥ ౨,౪౯.

మనసు స్థిరంగా ఉండకపోతే, శాస్త్రాలపై ఆలోచన లేకపోతే, గురువు దయ కలిగి ఉండకపోతే, నిజమైన తత్త్వాన్ని గురించి మాట్లాడటం ఎలా సాధ్యం?

తావత్తపో వ్రతం తీర్థం జపహోమార్చనాదికమ్ । వేదశాస్త్రాగమకథా యావత్తత్త్వం న విన్దతి ॥ ౨,౪౯.

తత్త్వాన్ని తెలుసుకోకపోతే, ఎంత తపస్సు చేసినా, ఎంత వ్రతాలు, తీర్థయాత్రలు, జపాలు, హోమాలు, పూజలు చేసినా, వేదాలు, శాస్త్రాల గురించి చెప్పినా ప్రయోజనం ఉండదు.

తస్మాత్సర్వప్రయత్నేన సర్వావస్థాసు సర్వదా । తత్త్వనిష్ఠో భవేత్తార్క్ష్య యదీచ్ఛేన్మోక్షమాత్మనః ॥ ౨,౪౯.

అందుకే, తార్క్ష్యా! ఎవరు తమకు మోక్షం కావాలని కోరుకుంటారో వారు అన్ని పరిస్థితుల్లో, ఎప్పుడూ, అన్ని ప్రయత్నాలతో తత్త్వంలో స్థిరంగా ఉండాలి.

ధర్మజ్ఞానప్రసూనస్య స్వర్గమోక్షఫలస్య చ । తాపత్రయాదిసన్తప్తశ్ఛాయాం మోక్షతరోః శ్రయేత్ ॥ ౨,౪౯.

ధర్మజ్ఞానం అనే పుష్పాలు, స్వర్గం మోక్షం అనే ఫలాలు ఇచ్చే మోక్షవృక్షం నీడను, మూడు రకాల బాధలతో బాధపడేవారు ఆశ్రయించాలి.