గరుడపురాణమ్

సర్గశ్చ ప్రతిసర్గశ్చ వంశో మన్వన్తరాణి చ 4.

సృష్టి, ప్రళయము, వంశాలు, మన్వంతరాలు వివరించబడ్డాయి.

శ్రృణు రుద్ర ప్రవక్ష్యామి సర్గాదీన్పాపనాశనాన్ 4.

విను రుద్రా! పాపాలను నశింపజేసే సృష్టి మొదలైన విషయాలను నేను వివరించబోతున్నాను.

నరనారాయణో దేవో వాసుదేవో నిరంజనః 4.

దేవుడైన నరనారాయణుడు, వాసుదేవుడు, నిష్కల్మషుడైన వాడు గురించి చెప్పబడింది.

తదేతత్సర్వమేవైతవ్ద్యక్తావ్యక్తస్వరూపవత్ । తథా పురుషరూపేణ కాలరూపేణ చ స్థితమ్ ।। 4.

ఇవి అన్నీ వ్యక్తమైన రూపంలోను, అవ్యక్తమైన స్వరూపంలోను, పురుషరూపంలోను, కాలరూపంలోను ఉన్నాయి.

వ్యక్తం విష్ణుస్తథాఽవ్యక్తం పురుషః కాల ఏవ చ 4.

వ్యక్తమైనది విష్ణువు, అవ్యక్తమైనది పురుషుడు, అలాగే కాలమూ ఆయనే.

అనాదినిధనో ధాతా త్వనన్తః పురుషోత్తమః 4.

ఆ సృష్టికర్తకు ఆదీ లేదు, అంతమూ లేదు, ఆయన అనంతుడు, పరమపురుషుడు.

తస్మాహుద్ధిర్మనస్తస్మాత్తతః ఖం పవనస్తతః 4.

ఆయన నుండి బుద్ధి, బుద్ధి నుండి మనస్సు, మనస్సు నుండి ఆకాశం, ఆకాశం నుండి గాలి ఉద్భవించాయి.

అణ్డో హిరణ్మయో రుద్ర । తస్యాన్తః స్వయమేవ హి 4.

పసిడితో మెరిసే గుడ్డు రూపంలో రుద్రుడు ఉన్నాడు; ఆ గుడ్డులో ఆయన తానే నివసిస్తున్నాడు.

బ్రహ్మా చతుర్ముఖో భూత్వా రజోమాత్రాధికః సదా 4.

బ్రహ్మదేవుడు నాలుగు ముఖాలతో ఉండి, ఎప్పుడూ రాజోగుణానికి అధికుడిగా ఉంటాడు.

అణ్డస్యాన్తర్జగత్సర్వం సదేవాసురమానుషమ్ 4.

ఆ గుడ్డులోనే దేవతలు, అసురులు, మనుష్యులతో కూడిన ఈ లోకమంతా ఉంది.

అపసంహ్రియతే చాన్తే సంహర్త్తా చ స్వయం హరి 4.

చివరికి అన్నీ లయమైపోతాయి; ఆ సమయానికి హరి తానే సంహారకుడవుతాడు.

రుద్రరూపీ చ కల్పాన్తే జగత్సంహరతేఽఖిలమ్ 4.

కాలచక్రం ముగిసినప్పుడు, రుద్రుని రూపంలో ఆయన ఈ లోకాన్ని మొత్తం నాశనం చేస్తాడు.

దంష్టూయోద్ధరతి జ్ఞాత్వా వారహీమాస్థితస్తనూమ్ 4.

వారాహావతారాన్ని ధరించి, తన దంతాలతో భూమిని ఎత్తిపడతాడు.

ప్రథమో మహతః సర్గో విరూపో బ్రహ్మణస్తు సః 4.

మహత్తత్త్వానికి మొదటి సృష్టి, బ్రహ్మదేవునికి చెందిన వికృతమైనది.

వైకారికస్తృతీయస్తు సర్గస్త్వైన్ద్రియకః స్మృతః 4.

మూడవ సృష్టిని వైకారికం అంటారు; ఇది ఇంద్రియాల సృష్టి.

ముఖ్యసర్గశ్చతుర్థస్తు ముఖ్యా వై స్థావరాః స్మృతాః 4.

నాల్గవ సృష్టి ప్రధానమైనది; అందులో స్థావరజంతువులు ముఖ్యమైనవిగా గుర్తించబడ్డాయి.

తదూర్ద్ధస్త్రోతసాం షష్ఠో దేవసర్గస్తు స స్మృతః 4.

ఆపై ఉన్న ఆరో సృష్టిని దేవతల సృష్టిగా గుర్తించారు.

అష్టమోఽనుగ్రహః సర్గః సాత్త్వికస్తామసస్తు సః 4.

ఎనిమిదవ సృష్టి అనుగ్రహంగా, సత్త్వగుణం మరియు తమోగుణంతో కూడినదిగా ఉంది.

ప్రాకృతో వైకృతశ్చాపి కౌమారో నవమః స్మృతః 4.

ప్రాకృత, వైకృత, కౌమార సృష్టులు తొమ్మిదవదిగా గుర్తించబడ్డాయి.

బ్రహ్మణః కుర్వతః సృష్టిం జజ్ఞిరే మానసాః సుతాః 4.

బ్రహ్మదేవుడు సృష్టి చేయగా, ఆయన మనసులోంచి పుట్టిన కుమారులు అవతరించారు.

సిసృక్షురమ్భాంస్యేతాని స్వమాత్మానమపూజయత్ 4.

ఈ నీటిని సృష్టించాలనే కోరికతో, బ్రహ్మదేవుడు తనను తానే ఆరాధించాడు.

సిసృక్షేర్జఘనాత్పూర్వమసురా జజ్ఞిరే తతః 4.

సృష్టించాలనే ఆలోచనతో, ముందుగా ఆయన క్రింద భాగం నుండి అసురులు పుట్టారు.

తమోమాత్రా తనుస్త్యక్తా శఙ్కరాభూద్విభావరీ 4.

తమోగుణంతో కూడిన శరీరాన్ని వదిలేసిన తరువాత, శంకరుని వలె రాత్రి ప్రబలింది.

సత్త్వోద్రిక్తాస్తు ముఖతః సంభూతా బ్రహ్మణో హర ! 4.

హరా! బ్రహ్మదేవుని నోటి నుండి సత్త్వగుణం ఎక్కువగా ఉన్నవారు పుట్టారు.

తతో హి బలినో రాత్రావసురా దేవతా దివా 4.

అప్పటి నుండి బలవంతమైన అసురులు రాత్రికి, దేవతలు పగలకు చెందారు.

సా చోత్సృష్టాభవత్సన్ధ్యా దిననక్తాన్తరస్థితిః 4.

ఆ సంధ్యా అనగా పగలు, రాత్రి మధ్యలో ఉండే సమయంగా ఉద్భవించింది.

సా త్యక్తా చాభవజ్జ్యోత్స్త్రా ప్రాక్‌సన్ధ్యా యాభిధీయతే 4.

ఆమెను వదిలినపుడు, ఆమె ప్రకాశవంతమైన ప్రాక్సంధ్యగా మారింది.

రజోమాత్రాం తను గృహ్య క్షుదభూత్కోప ఏవ చ 4.

రజోగుణంలో కొంత భాగాన్ని మాత్రమే తీసుకుని, ఆమె క్షీణించి, ఆకలివల్ల కోపం కలిగింది.

యక్షాఖ్యా యక్షణాజ్జ్ఞేయాః సర్పా వై కేశసర్పణాత్ 4.

ఆమె ఆవలకడం వల్ల యక్షులు, జుట్టు ఊపినప్పుడు పాములు పుట్టాయి.