గరుడ మహాపురాణంలోని ఆచార ఖండంలో గాయత్రీ న్యాస, సంధ్యావందన విధానము, గాయత్రీ ఉపాసన యొక్క మహత్త్వాన్ని వివరించే పవిత్ర అధ్యాయాలు ఉన్నాయి. ఈ కథనం ఆ మంగళమయమైన ఉపదేశాన్ని సుస్పష్టంగా, క్రమంగా మన ముందుంచుతుంది. ప్రధమంగా, బ్రహ్మశీర్షా, రుద్రశిఖా, విష్ణు హృదయమని పిలవబడే మూడు పవిత్ర స్థానాలను స్థాపించాలి. ఇవే మూడు లోకాలకూ ఆధారంగా, భూమి గర్భంలో నిలిచినవి. మూడు పాదాలతో, ఎనిమిది అక్షరాలతో కూడిన రూపాన్ని తెలుసుకోవాలి; అలాగే నాలుగు పాదాలతో, ఆరు అక్షరాలతో కూడిన రూపాన్నీ గ్రహించాలి. న్యాసంలో, జపంలో, ధ్యానంలో, హోమంలో, పూజలో కూడా ఇదే విధంగా ఆచరించాలి. ఈ అక్షరాల స్థాపన శరీరంలోని వివిధ భాగాలలో చేయాలి—పెద్దవేలి మీద, మడమ మధ్యలో, పొట్టెళ్లపై, మోకాళ్లపై, వక్షోజాలపై, హృదయంలో, కంఠంలో, పెదవులపై, నోటిలో, తాలువులో, భుజాలపై, తల వెనుక భాగంలో, కిరీటంపై కూడా. ఈ అక్షరాలు తెలుపు, మెరుపు లాంటి ప్రకాశవంతమైనవి, నక్షత్రాలవంటి తెలుపు, నలుపు, ఎరుపు వంటి క్రమంలో ఉంటాయి. ఇంకా, శంఖవర్ణం, లావణ్యమైన తెలుపు, ఎరుపు, మద్యరంగులో మెరుస్తూ ఉంటాయి. చేతి ద్వారా తాకబడేది, కళ్లతో దర్శించబడేదానికీ ఈ పవిత్రత వ్యాపిస్తుంది. ఈ విధంగా గాయత్రీ న్యాసాన్ని వివరించబడిన అధ్యాయానికి 'గాయత్రీ న్యాస వివరణ' అనే శీర్షికను గౌరవంతో సమర్పించారు. తరువాత సంధ్యావందన విధానం గురించి వివరించబడింది. "ఓ రుద్రపాపహర! నేను సంధ్యావిధానాన్ని వివరించబోతున్నాను; శ్రద్ధతో విను," అని ఉపదేశం ప్రారంభమవుతుంది. ప్రణవంతో, వ్యాహృతులతో, గాయత్రీతో సహా తలతో కూడిన మంత్రాలను ఉచ్చరించాలి. ద్విజుడు ప్రాణాయామంతో మనస్సు, వాక్కు, కర్మల ద్వారా కలిగిన దోషాలను కాల్చివేయాలి. సాయంత్రం అగ్ని సమీపించాలి; ఉదయం సూర్యుని దర్శించాలి; నీటిని సేవించాలి. 'ఆపోహిష్ఠ' ఋచతో కుశా గడ్డి సహాయంతో శుద్ధి చేయాలి. జాగరణ, స్వప్న, సుషుప్తి ద్వారా కలిగే రాజస, తమస దోషాలను తొలగించాలి. చేతిలో నీరు తీసుకుని మంత్రాన్ని జపించి భూమిపై పోయాలి. 'ఉదుత్యమ్', 'చిత్రం' మంత్రాలతో సూర్యుని పూజించాలి. ఉషస్సంద్యా సమయంలో నిలబడి ప్రార్థన చేయాలి; సాయంసంధ్యా వేళ కూర్చుని చేయాలి. పది జన్మల్లో చేసిన పాపాలు, వందసార్లు చేసిన పాపాలైనా—గాయత్రీ ఉపాసన ద్వారా పునీతమవుతాయి. గాయత్రి ఎరుపు రంగులో, సావిత్రి తెలుపు రంగులో దర్శించబడతారు. 'ఓం భూః' హృదయంపై, 'ఓం భువః' తలపై స్థాపించాలి. రెండవ మంత్రాన్ని కవచం, కళ్లపై స్థాపించాలి. సంధ్యాసమయంలో వీటిని స్థాపించి వేదమాతను జపించాలి. గాయత్రీ మూడు రూపాలలో—బ్రహ్మా, విష్ణు, మహేశ్వరులుగా—పరమాత్మరూపిణిగా నిలుస్తుంది. అన్ని పాపాలనుండి విముక్తుడై, బ్రహ్మలోకాన్ని పొందుతాడు. సంధ్యావందనాన్ని ఆచరించని వాడిని సూర్యుడు నాశనం చేస్తాడు. గాయత్రీ ఛందస్సే దేవతగా, పరమాత్మయే ఆరాధ్యుడు. ఈ విధంగా 'సంధ్యావిధానము' అనే అధ్యాయము ముగుస్తుంది. తరువాత గాయత్రీ ఉపాసన యొక్క ఫలితాన్ని వివరించబడింది. గాయత్రీ పరమేశ్వరీ, భోగముక్తులను ప్రసాదించేవారు. ఆ గాయత్రీ ఆరాధన విధానాన్ని వివరించబడింది. త్రిసంధ్యా జపాన్ని వందసార్లు చేసినవాడు బ్రహ్మలోకవాసి అయి, నీరు సేవించవచ్చు. 'భూః, భువః, స్వః' మంత్రాన్ని పన్నెండు నామాలతో కలిపి, సవిత్రి, సరస్వతిని నమస్కరించాలి. వేదమాతకు, సంకృతి, బ్రాహ్మణి, కౌశికికి క్రమంగా హోమములు సమర్పించాలి. శాస్త్రోక్తంగా ఇంధనం, ఘృతం, హవిస్సు సమర్పిస్తూ యజ్ఞంలో న్యాయమైన ధ్వనితో ఆర్పించాలి. ధర్మార్ధకామమోక్షాల సాధన కోసం అన్ని కర్మల్లోనూ గాయత్రీ హోమం చేయాలి. శాస్త్రవిధిగా లక్షసార్లు మంత్రాన్ని జపిస్తూ, పాలు, మూలికలు, ఫలాలు, అర్షద్రవ్యాలతో ఉపాసన చేయాలి. ఉత్తర శిఖరంలో జన్మించిన, భూమి లేదా పర్వతంపై నివసించే గాయత్రీ దేవిని స్మరించాలి. ఈ విధంగా 'గాయత్రీ ఉపాసన వివరణ' అనే పవిత్ర అధ్యాయము ముగుస్తుంది. ఈ విధంగా గరుడ మహాపురాణం ఆచార ఖండంలో గాయత్రీ న్యాస, సంధ్యావందన విధానం, గాయత్రీ ఉపాసన మహిమలను క్రమంగా, స్పష్టంగా వివరించింది. ఇవి మనకు ఆధ్యాత్మిక శుద్ధి, పరమోన్నతిని ప్రసాదించే మార్గదర్శకాలు.