గరుడపురాణమ్

ఒక పవిత్రమైన శ్రాద్ధ కార్యాన్ని వివరించేందుకు, బ్రహ్మా స్వయంగా ఉపదేశాన్ని ప్రారంభించారు. “మీరు ఇష్టానుసారం, కానీ మాటలో నియంత్రణతో భోజనం చేయండి,” అని పితృబ్రాహ్మణులను ఆహ్వానించాలి. వారు భోజనం చేసిన తర్వాత, పితృస్తోత్రాన్ని ఏడు వ్యాధుల నివారణ కోసం పఠించాలి. ఆ ఏడు వ్యాధులు: దశారణలో ఉన్న జింక, పర్వతాలలో నల్ల కృష్ణమృగం, శరదృతువులో ద్వీపంపై చక్రవాక పక్షులు, మానస సరస్సులో హంసలు. వీరు కురుక్షేత్రంలో వేదజ్ఞులు అయిన బ్రాహ్మణులుగా జన్మించారు. దీర్ఘ యాత్రకు బయలుదేరిన వారు, ఇప్పుడు ఎందుకు తడబడుతున్నారు? అనంతరం, దక్షిణ దిశను ఎదురుగా చూసి, పవిత్ర తంతును ఎడమ భుజంపై వేసి, ముందుగా భూమిపై కుశ గడ్డపై నెయ్యి, నీరు కలిపిన ఆహారాన్ని చల్లి, “ఓం, నా వంశంలో అగ్నిలో దహించబడిన, ఇంకా జీవించి ఉన్న, ఇంకా దహించబడని వారు—భూమిపై ఇచ్చినదానితో తృప్తి చెందండి; తృప్తి చెందిన వారు ఉత్తమ స్థితిని పొందండి,” అని ప్రార్థించాలి. తరువాత, బ్రాహ్మణుని ఆదేశానుసారం, ముఖాన్ని కడుక్కోవడానికి నీరు ఇవ్వాలి. మునుపు చేసినట్లు సావిత్రి మంత్రాన్ని, మధువాత త్రయీ మంత్రాలను పఠించాలి. “ఓం, మీకు ఇష్టంగా ఉండాలి—ఇది దేవబ్రాహ్మణునికి నైవేద్యం,” అని చెప్పాలి. “ఇష్టంగా ఉంది,” అని చెప్పిన తర్వాత, “మిగిలిన ఆహారం—ఇది నైవేద్యం,” అని పఠించాలి. కావలసినవారితో కలిసి భోజనం చేయాలి. పితృబ్రాహ్మణునికి పవిత్ర తంతును ఎడమ భుజంపై వేసి, “మీరు తృప్తి చెందారు—ఇది నైవేద్యం,” అని పఠించాలి. “మేము తృప్తి చెందాము,” అని చెప్పిన తర్వాత, భూమిపై నీరు చల్లి, వృత్తాకార, చతురస్ర ఆకారాలను గీయాలి, తిలను చల్లాలి. “ఓం, ఫలానా వంశం, నా తండ్రి, ఫలానా దేవశర్మ, మీ భార్యతో కలిసి, ఇది మీ పిండ సీటు, స్వధాతో,” అని మద్యలైనలో తాతకు సావిత్రి, మధువాత త్రయీ మంత్రాలను మూడు సార్లు పఠించాలి. నెయ్యితో కలిపిన ఆహార పిండాన్ని కుశ గడ్డపై ఉంచాలి, “ఓం, ఫలానా వంశం, నా తండ్రి, ఫలానా శర్మ, మీ భార్యతో కలిసి, ఇది మీ పిండ, స్వధాతో,” అని పఠించాలి. మద్యలైనలో తాతకు, మళ్ళీ సావిత్రి, మధువాత త్రయీ మంత్రాలను మూడు సార్లు పఠించాలి, పిండను పిండ దగ్గర చల్లాలి. “ఆహారం తినేవారు తృప్తి చెందాలి,” అని పఠించి, చేతిని కుశ గడ్డపై తుడవాలి, పిండను నీటితో కడిగి, “ఫలానా వంశం, నా తండ్రి, ఫలానా శర్మ, మీ భార్యతో కలిసి, ఇది మీ నీరు; మీ అనుచరులు కూడా స్వధా పొందాలి,” అని పఠించాలి. పిండ పాత్రను తలక్రిందుగా ఉంచి, చేతులను కలిపి, “పితృదేవతలు, మీకు కేటాయించిన భాగానుసారం ఆనందించండి, అభివృద్ధి చెందండి,” అని పఠించాలి. ఎడమ చేతితో నీటిని తాకి, దూరంగా తిరిగి, ఉత్తర దిశను చూస్తూ, మూడు సార్లు శ్వాసను ఆపి, “ఆరు ఋతువులకు నమస్కారం,” అని పఠించాలి. తరువాత, ఎడమ చేతితో తిరిగి, పుష్పాలను సమర్పించాలి. “నిరంతరమైన బియ్యం, అరిష్టం నాకు పుణ్యం, శాంతి, పోషణ కోసం కలగాలి.” దక్షిణ దిశను ఎదురుగా చూసి, “నా పితృదేవతలు, మీకు కేటాయించిన భాగానుసారం ఆనందించండి,” అని పఠించాలి. వస్త్రాన్ని విడదీయాలి, చేతులను కలిపి, “మీకు నమస్కారం, పితృదేవతలారా,” అని పఠించాలి. “పితృదేవతలారా, మేము ఇచ్చిన ఆహారాన్ని స్వీకరించండి,” అని పఠించాలి—ఇది గృహ దర్శనం. తరవాత, “పితృదేవతలారా, మీరు ఇక్కడ నివసించండి,” అని పఠించాలి. దర్శనం తర్వాత, “ఇది మీ నివాసం, పితృదేవతలారా,” అని ప్రకటించాలి; “ఫలానా వంశం, ఇది మీ నివాసం, స్వధాతో,” అని ఉద్దేశించాలి—ఇది వస్త్ర సమర్పణ. ఎడమ చేతితో నీటి పాత్రను తీసుకుని, పిండపై నీటిని పోయాలి, “పోషణను, అమృతాన్ని, నెయ్యిని, పాలను మోసుకువచ్చేవా,” అని పఠించాలి. మునుపు ఉంచిన పాత్రలలో మిగిలిన నీటిని ప్రతి పిండపై పోయాలి, పిండాన్ని ఆహ్వానించాలి, సుగంధం మొదలైనవి సమర్పించాలి, కుశ గడ్డను పిండపై ఉంచాలి, “బియ్యం తినేవారు ఆనందించాలి, తృప్తి చెందాలి, దీప్తిమంతులారా, బ్రాహ్మణులారా, తాజా నైవేద్యంతో తృప్తి చెందండి. ఇంద్రా, మీరు నాయకులు,” అని మూడు సార్లు పఠించాలి. తరువాత, మాతృ పితృబ్రాహ్మణులకు తాగడానికి నీరు సమర్పించాలి. “నీరు బాగా చల్లాలి—భూమిపై నీరు చల్లాలి. దేవతలు నీటిలో నివసిస్తారు; అంతా నీటిలో స్థాపించబడింది. బ్రాహ్మణుని చేతిలో మాకు మంగళకరమైన నీరు సమర్పించాలి. మంగళకరమైన నీరు—ఇది బ్రాహ్మణునికి నీటి సమర్పణ. లక్ష్మి పుష్పాలలో, పద్మలో, గోశాలలో నివసిస్తుంది; మీరు ఎల్లప్పుడూ ఆనందంగా ఉండాలి. ఆనందం మీకు కలగాలి—ఇది పుష్ప సమర్పణ. నిరంతరమైన బియ్యం, అరిష్టం నాకు పుణ్యం, శాంతి, పోషణ, స్థిరత్వం కోసం కలగాలి. లోకంలో ఏది మేలు చేస్తుందో, అది నాకు ఎల్లప్పుడూ కలగాలి. నిరంతరమైన బియ్యం, అరిష్టం నాకు కలగాలి—ఇది యవ, బియ్యం సమర్పణ. ఫలానా వంశానికి, మా తండ్రులు, తాతలు, ప్రపితామహులు, వారి భార్యలతో కలిసి, ఈ ఆహార, పానీయాది నైవేద్యం ఎప్పటికీ నశించకూడదు—అని తిల-నీరు బ్రాహ్మణుని చేతిలో ఉంచాలి. బ్రాహ్మణుడు “అలా కావాలి,” అని ఆశీర్వదించాలి. ఈ ఆశీర్వాదం మాతృ పితృదేవతలకు, ఇతరులకు కూడా నశించకూడదు. “పితృదేవతలు కరుణతో ఉండాలి; మా వంశం అభివృద్ధి చెందాలి; మాకు మేలు చేసే వారు అభివృద్ధి చెందాలి; వేదాలు కొనసాగాలి; శ్రద్ధ మాకు పోకూడదు; మేము ఎక్కువగా దానం చేయాలి; మాకు అధిక ఆహారం ఉండాలి; అతిథులను స్వీకరించాలి; మా మధ్య యాచకులు ఉండకూడదు, మేము ఎవరినీ యాచించకూడదు. ఈ నిజమైన ఆశీర్వాదాలు నిలవాలి.” “సమరస్యం కలగాలి.” “అలా కావాలి,” అని చెప్పిన తర్వాత, నైవేద్యం సమర్పించిన స్థలాన్ని శుద్ధి చేయాలి. పవిత్ర గడ్డను తీసుకుని, పితృబ్రాహ్మణుని తాకాలి, “ఓం, ఫలానా వంశానికి, తండ్రులు, తాతలు, ప్రపితామహులు, ఫలానా పేరుతో, వారి భార్యలతో కలిసి, స్వధా సమర్పించాలి,” అని పఠించాలి. “స్వధా కావాలి,” అని చెప్పిన తర్వాత, నెయ్యి కలిపిన నీటిని నైవేద్యంపై పోయాలి, “పోషణను, అమృతాన్ని, నెయ్యిని మోసుకువచ్చేవా,” అని పఠించాలి. “ఓం, ఈ యజ్ఞంలో అన్ని దేవతలు తృప్తి చెందాలి,” అని యవ-నీరు బ్రాహ్మణుని చేతిలో ఉంచాలి. “తృప్తి చెందాలి,” అని చెప్పిన తర్వాత, “ఓం, దేవతలకు,” అని మూడు సార్లు పఠించాలి. అనంతరం, నైవేద్య పాత్రలను తలక్రిందుగా చేసి, శుద్ధి చేసి, తూర్పు దిశను ఎదురుగా, పవిత్ర తంతును కుడి భుజంపై వేసుకుని కూర్చోని, “ఫలానా వంశానికి, ఫలానా పేరుతో బ్రాహ్మణునికి, వారి భార్యతో కలిసి, శ్రాద్ధ స్థాపన కోసం, ఈ వెండి బహుమతిని సమర్పిస్తున్నాను,” అని దేవబ్రాహ్మణునికి బహుమతి ఇవ్వాలి. అనంతరం, “పితృబ్రాహ్మణుని నైవేద్యాలు పూర్తయ్యాయా?” అని అడగాలి. పూర్తయ్యాయని నిర్ధారించిన తర్వాత, నైవేద్యంపై పాలను పోయాలి, నైవేద్యాన్ని తరలించాలి. అతిథి బ్రాహ్మణునికి నైవేద్య పాత్రను పైకి తిప్పి, “ఓం, దాతలారా, మేము ధనవంతులం కావాలి; ఋషులారా, అమృతమయులు, సత్యజ్ఞులు, ఈ తేనెను తాగండి, ఆనందించండి, తృప్తి చెందండి, దివ్య మార్గాల ద్వారా వెళ్ళండి,” అని పఠించాలి. నైవేద్యాలను స్వర్గానికి సమర్పించాలి. “యజ్ఞ సంతానం జనించాలి; ఈ స్వర్గ, భూములు అన్ని రూపాల్లో రావాలి; పితృదేవతలు, సోమ దేవుడు అమృతత్వాన్ని పొందాలి.” దేవతలను వదిలించాలి. “ఓం, వారు రావాలి,” అని పితృబ్రాహ్మణులను వదిలించాలి. ఇంకా వెళ్ళని బ్రాహ్మణులను తిరిగి రావాలని కోరాలి. మిగిలిన నైవేద్యాన్ని గోవులకు, ఇతరులకు ఇవ్వాలి. ఈ శ్రాద్ధ విధానం వివరించబడింది; ఇది పాపాన్ని నాశనం చేస్తుంది. ఎక్కడ ఈ విధానం చేయబడితే, అక్కడ శ్రాద్ధ ఫలితంగా ఏర్పడుతుంది. పితృదేవతలకు అక్షయమైన పుణ్యం, ఖచ్చితమైన స్వర్గప్రాప్తి కలుగుతుంది. అమావాస్య రోజున చేసిన శ్రాద్ధ, పితృదేవతలకు బ్రహ్మ లోకాన్ని అందిస్తుంది. బ్రహ్మా ఇలా చెప్పాడు: “నిత్య శ్రాద్ధను మునుపు చెప్పిన విధంగా, విడదీసి వివరించాను. ‘ఫలానా వంశానికి, మా తండ్రులు, తాతలు, ఫలానా పేరుతో, వారి భార్యలతో కలిసి, తయారు చేసిన ఆహారంతో మీ కోసం శ్రాద్ధను చేయబోతున్నాను.’ ఇక్కడ కూర్చోవడం, ఇతర ఏర్పాట్లు, అన్ని దేవతలను మినహాయించి చేయాలి. వృద్ధి శ్రాద్ధను కూడా, మునుపు చెప్పిన విధంగా, విడదీసి వివరించాను. కుమారుడు జన్మించినప్పుడు లేదా అతని ముఖాన్ని తొలిసారి చూసినప్పుడు, వృద్ధి శ్రాద్ధను తూర్పు దిశను ఎదురుగా, పవిత్ర తంతును కుడి భుజంపై వేసుకుని, యవ, బేర, పవిత్ర గడ్డతో, దేవత స్థలంలో పూజ చేసి, నమస్కారాలతో, కుడి వైపున నైవేద్యాన్ని సమర్పించాలి. కుడి మోకాళ్ళను తీసుకుని, “ఈ రోజు, ఫలానా వృద్ధి కోసం, ఫలానా అవయవాల కోసం, మా ప్రపితామహులు, తాతలు, తల్లులు, ఫలానా పేరుతో, ఫలానా వంశ దేవతలకు, వసులు, సత్యసంజ్ఞ, అన్ని దేవతలకు, సిద్ధమైన ఆహారంతో నేను మీ కోసం శ్రాద్ధను చేయబోతున్నాను,” అని దేవబ్రాహ్మణునికి ఆహ్వానం చేయాలి. “నేను చేయబోతున్నాను,” అని చెప్పిన తర్వాత, ఇతర దేవబ్రాహ్మణులకు కూడా అదే విధంగా ఆహ్వానం చేయాలి. అనంతరం, “ఫలానా వృద్ధి కోసం, ఫలానా వంశానికి, నా ప్రపితామహి, ఫలానా పేరుతో, నందీముఖ పితృదేవతలకు సిద్ధమైన ఆహారంతో నేను మీ కోసం శ్రాద్ధను చేయబోతున్నాను,” అని ప్రపితామహి బ్రాహ్మణునికి ఆహ్వానం చేయాలి. “నాకు చేయాలి,” అని చెప్పిన తర్వాత, మాతృ పితృదేవతలకు, ఇతరులకు కూడా అదే విధంగా ఆహ్వానం చేయాలి. దేవ, పితృ, సమస్త దేవత బ్రాహ్మణుని అనుమతిని తీసుకుని, “ఓం, సమస్త దేవతలారా, రండి, ఈ విషయాన్ని వినండి. పవిత్ర గడ్డపై కూర్చోండి.” “ఓం, సమస్త దేవతలారా, ఈ విషయాన్ని వినండి, మీరు గగనంలో, భూమిపై, అగ్నిజ్వాలలో ఉన్నవారు, ఇక్కడ ఉన్నవారు—పవిత్ర గడ్డపై ఆనందించండి.” “ఓం, వారు రావాలి,” అని సమస్త దేవతలను ఆహ్వానించాలి, సుగంధం మొదలైనవి సమర్పించాలి. నిరంతరత కోసం మంత్రాన్ని పఠించాలి. తరువాత, ప్రపితామహి మొదలైన వారికి అనుమతి తీసుకుని, కూర్చోనివ్వాలి, సుగంధం మొదలైనవి సమర్పించాలి, నిరంతరత కోసం మంత్రాన్ని పఠించాలి. తాత, తల్లి, మాతృ పితృదేవతలకు కూడా అదే విధంగా చేయాలి. “ఓం, వసులు, సత్యసంజ్ఞ, దేవతలకు, నెయ్యి, నీరు, కూరగాయలు, బేర, పెరుగు, నిషిద్ధ పదార్థాలు మినహాయించి, ఆహారం సమర్పించబడింది.” “ఓం, ఫలానా వంశానికి, నా తాత, ప్రపితామహి, ఫలానా పేరుతో, నందీముఖ, బేర, పెరుగు కలిపిన ఆహారం సమర్పించబడింది.” మాతృ పితృదేవతలకు, ఇతరులకు కూడా అదే విధంగా. ఏక నైవేద్య విధానం ముందు చేయాలి; దాని ప్రత్యేకతను వినండి. ముందుగా ఆహ్వానం, పాదప్రక్షాళన, కూర్చోనివ్వాలి. “ఈ రోజు, ఫలానా వంశానికి, నా తండ్రి, ఫలానా పేరుతో, వారికోసం వార్షిక ఏక నైవేద్య శ్రాద్ధను సిద్ధమైన ఆహారంతో నేను చేయబోతున్నాను.” శ్రాద్ధ అనుమతి, కూర్చోనివ్వడం, సుగంధం మొదలైనవి సమర్పించడం, ఆహార సిద్ధం చేయాలి. పవిత్ర తంతును ఎడమ భుజంపై వేసి, ఉత్తర దిశను ఎదురుగా పఠించాలి, అతిథి శ్రాద్ధను చేయాలి. తరువాత, మరణించినవారిని గుర్తు చేసుకుని, దక్షిణ దిశను ఎదురుగా, పవిత్ర తంతును ఎడమ భుజంపై వేసుకుని, మిగిలిన ఆహారం దగ్గర, “అగ్నిలో దహించబడినవారు,” అని ఆహారాన్ని చల్లాలి. “ఫలానా వంశానికి, నా తండ్రి, ఫలానా పేరుతో, వారి కోసం ఈ నీరు ఉంచండి; మీ అనుచరులు, వారి అనుచరులు కూడా స్వధా పొందాలి,” అని నీటిని లైన్లో పోయాలి. మిగిలినది మునుపు చేసిన విధంగా. బ్రహ్మా ఇలా చెప్పాడు: “సపిండీకరణ విధానాన్ని వివరించబోతున్నాను, ఏడాది పూర్తయ్యాక లేదా చివరి రోజున చేయాలి. సరిగ్గా, సమయానికి, మరణించినవారి కోసం చేసినప్పుడు, పితృ లోకాన్ని అందిస్తుంది. సపిండీకరణను మధ్యాహ్నానికి, మునుపు చెప్పిన విధంగా చేయాలి. పితృబ్రాహ్మణులను ఆహ్వానించాలి. “ఓం, పురూరవ, ద్రవససంజ్ఞ దేవతలకు, ఈ సీటు సమర్పించబడింది.” ఎడమ వైపున కూర్చోనివ్వాలి. ఆహ్వానం చేయాలి.