ఒకసారి, మహర్షులు సమవేశమై, సూత మహర్షి హరిదేవుని సమక్షంలో అడవి ఔషధి వృక్షాల విశేషాలను వివరించసాగాడు. మదన, గాలవ, బోధ, ఘోటా, ఘోటీ వంటి ఔషధాలు, "చతురంగుల" అనే విధానంలో తయారుచేసినవి "వ్యాధిఘాత" అని ప్రసిద్ధి చెందాయి. ఆర్గవధ వృక్షాన్ని "రాజవృక్ష" లేదా "రైవత" అని పిలుస్తారు. దంతీ, కాకేందు-తిక్తా, కంటకీ, వికంకట వంటి ఔషధాలు కూడా ప్రస్తావించబడ్డాయి. నింబ వృక్షాన్ని "అరిష్ట" అని, పటోలను "కోలక" అని పిలుస్తారు. వయస్థా, విశల్యా వృక్షాలను "చిన్నా" లేదా "చిన్నరుహా" అని పిలుస్తారు. వశా, దంత్యమృతా అనే పేర్లు గుడూచీకి; కిరాతతిక్తక, భూనింబ, కాండతిక్తక కూడా ఇందులో చేరతాయి. వీటన్నీ అడవిలో పెరిగే ఔషధి వృక్షాల పేర్లు అని సూత మహర్షి వివరించాడు. ఇప్పుడు, వ్యాకరణ శాస్త్రాన్ని కుమార స్వామి శౌనక మహర్షికి, కాత్యాయనునికి సమగ్రంగా వివరించసాగాడు. పదం అంటే "సుప్" లేదా "తిం" తో ముగిసిన పదాన్ని అంటారు. "సుప్" అనగా ఏడు విభక్తులు; మొదటి విభక్తి "స్వౌజసః" అని పిలుస్తారు, ఇది మూల పదంలో ఉంటుంది. సంబోధన, లింగం, ఇతర సందర్భాల్లో, కర్త, కర్మ తెలియని చోట, అర్థవంతమైన మూల పదాన్ని, క్రియాపదాలతో కూడకుండా వాడతారు. రెండవ విభక్తి "అమౌశసః" కర్మకు వర్తిస్తుంది; ఇది ముఖ్యంగా ఇతర పదంతో కలిపినప్పుడు కర్మకు వర్తిస్తుంది. మూడవ విభక్తి "టాభ్యాంభిస్" అనగా సాధన, కర్తకు వర్తిస్తుంది; కార్యాన్ని చేయించేది సాధనం, చేయువాడు కర్త. నాలుగవ విభక్తి "ఙేభ్యాం, భ్యస్" ద్వారా ఏర్పడుతుంది, ఇది లాభార్థి, పొందేవారికి వర్తిస్తుంది; ఇవ్వదలచిన, దానం చేయదలచిన చోట దీనిని వాడతారు. ఐదవ విభక్తి "ఙసి, భ్యాం, భ్యస్" ద్వారా ఏర్పడి, వేరుపాటు, తీసుకుపోవడం, భయం కలిగించే చోట, ఈ విభక్తిని గుర్తించాలి. ఆరవ విభక్తి "ఙస్, ఆం" ద్వారా ఏర్పడి, అధికారం, సొంత సంబంధానికి వర్తిస్తుంది; ఏడవ విభక్తి "ఙ, సు" ద్వారా ఏర్పడి, స్థానం, ఆధారానికి వర్తిస్తుంది. ఆధారం అనగా కాపాడటానికి ఉపయోగించేది; కావలసిన, కావనిసినది ఐదవ విభక్తిలో వస్తుంది. పర్యుపాంగ్ తో కలిపి ఐదవ విభక్తిని, ఇతర అర్థాల్లో వేరే చోట కూడా వాడతారు; "ఎన్" కలిపినప్పుడు, క్రియాపదాల కర్మార్థంలో రెండవ విభక్తిని వాడతారు. పునఃపునం, ఆధార సూచన, విభజన, సమగ్ర పంపిణీ, సహచర్యం, లోపం, సమీపం వంటి అర్థాల్లో కూడా విభక్తులు వాడతారు. రెండవ, నాలుగవ విభక్తులు శ్రమ, చలనం సూచించే క్రియలకు వర్తిస్తాయి; జడ పదార్థాలకు రెండు విభక్తులు నిర్లక్ష్యంగా వర్తిస్తాయి. నమః, స్వస్తి, స్వధా, స్వాహా, అలం, వషట్ వంటి పదాలకు నాలుగవ విభక్తిని, అవ్యయ, స్థితి సూచించే పదాలకు కూడా వర్తిస్తారు. మూడవ విభక్తి సహచర్యం, అపహాస్యం, నిర్దేశనకు వర్తిస్తుంది; ఏడవ విభక్తి కాలం, స్థితికి, "ఏతైర్" కలిపినప్పుడు ఆరవ విభక్తికి వర్తిస్తుంది. అధిపతి, ప్రభువు, సాక్షి, వారసుడు, సంతానానికి రెండు విభక్తులు నిర్ణయానికి వర్తిస్తాయి; కారణార్థానికి ఆరవ విభక్తిని వాడతారు. స్మరణ, కర్తవ్యార్థం, హింస, వర్తనలో చర్య, కర్త, కర్మను సూచించేందుకు విభక్తులను వాడతారు. ఆరవ విభక్తి కర్త, కర్మకు, కృతప్రత్యయ పదాలకు వర్తించదు; మూల పదం రెండు విధాలుంటుంది—నామ, క్రియ. భూ మొదలైన ధాతువుల నుంచి తిం, లః అనే పదాలు వస్తాయి; పదులలో దశ రూపాలు గుర్తించాలి: టిప్, తస్, సు, జ్హి మొదటి పురుష; సిప్, థస్, థా మధ్య; ఉత్తమ, పూరుష చివర. మిబ్, వస్, మస్ పరస్మైపదానికి; పదానాం ఆత్మనేపదానికి. తా, తామ్, జ్హా మొదటి; మధ్య, స్థా, సా, థా, న్ధ్వం మధ్య; ఉత్తమ చివర. ఇడ, బహ్, మహి ప్రత్యయాలు, ధాతువు నిజ్ మొదలైనవి; నామపదాలకు కూడా మొదటి పురుషాన్ని వాడతారు. మధ్యపురుషం యుష్మద్కు, ఉత్తమపురుషం అస్మద్కు వర్తిస్తుంది; భూ మొదలైన ధాతువులు, సన్ చివర ఉన్నవి కూడా అలాగే. లఢ్ ప్రస్తుతానికి, స్మెన్ గతానికి, లఙ్ ఇటీవల గతానికి, లోట్ తదితరాలు ధాతువు నుండి అభిలాషార్థానికి వర్తిస్తాయి. ఆదేశం, అనుమతి, సలహా, ఆహ్వానం, అభిలాష, విన్నపం కోసం లోట్ వాడతారు. ఇష్టార్థంలో విన్నపం ప్రస్తుతానికి కాకుండా వచ్చినప్పుడు, అది "పరోక్ష"; గతంలో లిట్, భవిష్యత్తులో లట్ వాడతారు. దాత చర్యను అధిగమించినప్పుడు లెట్ వాడతారు; తృజ్ తదితర రూపాలు కర్తవ్య, అభిలష్య, చేయవలసిన, చేయకూడని విషయాలను సూచిస్తాయి. ఇక్కడ సూత మహర్షి, సంహితా మొదలైన గ్రంథాల ద్వారా స్థిరమైన ఉదాహరణలను, సమవేసమైన బ్రాహ్మణులకు, పితృమహర్షులకు శ్రేష్ఠమైన బోధనగా వివరించసాగాడు. "ళ" అక్షరం సేవలో, లాంగలీషా, మనీపయా, గంగా జలంలో, తవల్కార, ఋణార్ణ, ప్రార్ణలో ప్రసిద్ధి చెందింది. తవల్కార అనగా చలిలో బాధపడే వాడు; సైంద్రి, సౌకార కూడా అలాగే. వధువు కోసం సీటు తండ్రికి; "ల" ప్రత్యయం నియమంలో ఉపయోగించాలి. నాయకుడు లవణుడు; ఆవులు ఇవే, ప్రభువులు కాదు. దేవతా గృహం ఇక్కడ; ఈ ఇద్దరు చతురులు అని తెలుసుకో. ఇవి ఆరు గుర్రాలు; ఇవి కమలదళాలు కావు. చేయునది, చేయనిదీ, ఆ నీరు, ఆ శ్మశానం. ఇక్కడ వాడు వండుతాడు, ఇక్కడ వాడు పండించుతాడు, నీవు కప్పుతావు. నీవు మేఘగర్జన చేస్తావు, దాటి వెళ్తావు, జ్ఞాపకం చేసుకుంటావు. నీవు వ్రాస్తావు, నీవు సృష్టిస్తావు, నీవు పడుకుంటావు, కనిపించకపోయినా. నీవు మధ్యలో ఉన్నావు, నీవు ఎప్పుడూ పూజ చేస్తావు. ఎవరూ కష్టంగా పని చేస్తారు? ఎవరు ఫలంలో స్థిరంగా ఉంటారు? ఎవరు పడుకుంటారు, ఎవరు శక్తిలేనివారు, ఎవరు గౌరవాన్ని పొందుతారు? ఇక్కడ ఎవరు ఉన్నారు? ఎవరు ఇలా చెప్పబడ్డారు? దేవతలు అంటారు: "వెళ్ళు, సఖీ!" విష్ణువు తనంతట తానే కదలాడుతాడు, గీతాధిపతి, ధూమాధిపతి కూడా అలాగే. ఈ విధంగా, మహర్షులు ఔషధి వృక్షాల విశేషాలు, వ్యాకరణ నియమాలు, పదాల వాడకాలు, ఉదాహరణలు, సంస్కృత వ్యాకరణంలో ఉన్న విలక్షణతలను, ఆధ్యాత్మికంగా, శాస్త్రబద్ధంగా, ప్రబోధంగా వివరించగా, శ్రోతలు వినిపించి, ధర్మాన్ని, జ్ఞానాన్ని, భక్తిని పెంపొందించుకున్నారు.