ఒకప్పుడు, ప్రాచీన కాలంలో, ఋషులు పరిమాణాల గురించి వివరణాత్మకంగా వివరించారు. వారు చెప్పిన ప్రకారం, కర్ష అనే పదం ఒక పరిమాణాన్ని సూచిస్తుంది, అలాగే సువర్ణ కూడా. కవలగ్రహ అనే పరిమాణం ఉంది, అర పళను శుక్తి అని అంటారు, ఎనిమిది మాషకాలు కూడా పరిమాణంగా గుర్తించబడ్డాయి. పళను బిల్వ అని పిలుస్తారు. ముష్టి రెండు పళలకు సమానం, ప్రసృతి కూడా రెండు పళలు అని చెబుతారు. అంజలి మరియు కుడవా నాలుగు పళలు ప్రతి ఒక్కటి అని తెలుసుకున్నారు. ఎనిమిది పళలు కలిసి ఒక అష్టమానాన్ని తయారు చేస్తాయి, ఇది ప్రామాణిక పరిమాణంగా గుర్తించబడింది. నాలుగు కుడవాలు కలిసి ఒక ప్రస్థాన్ని, నాలుగు ప్రస్థాలు కలిసి ఒక ఆఢకాన్ని తయారు చేస్తాయి. కాశ అనే పాత్రను కూడా పేర్కొన్నారు. ద్రోణం నాలుగు ఆఢకాలకు సమానం. తులా అంటే వంద పళలు, భాగం అంటే ఇరవై పళలు అని చెబుతారు. ఇలా ప్రస్థ పరిమాణాల వ్యవస్థను పండితులు వివరించారు. ద్రవ పదార్థాలకు పరిమాణం రెండింతలు ఉంటుందని చెప్పారు. తరువాత, ఔషధ మొక్కల పేర్లను వివరించారు. భద్రదారు దివ్యమైన వృక్షం, దారు అంటే దేవదారు. కుష్ఠం ఔషధ మొక్క, మాంసీ అంటే నలదా మూలం. శంఖం అంటే శంఖము, శుక్తి అంటే శుక్తి, నఖం అంటే గోరు; శంఖం కూడా శంఖ అని పిలుస్తారు. వ్యాఘ్రం అంటే పులి, వ్యాఘ్రనఖం అంటే పులి గోరు. పురం అంటే పలంకష, మహిషాక్ష అంటే గుగ్గులు. రసం అంటే పారద, గంధరసం అంటే బోలే (ఒక విధమైన మట్టి), సర్జా అంటే సర్జా వృక్షం నుంచి వచ్చే గుం. ప్రియంగు, ఫలినీ, శ్యామా, గౌరీ కూడా ఔషధ మొక్కలు. కరణ్జ, నక్తమాల, పూతిక, చిరబిల్వా కూడా ఉన్నాయి. శిగ్రు అంటే శోభాంజన, జ్ఞానమాన అనే పేర్లు ఉన్నాయి. జయా, జయంతీ, శరణీ, నిర్గుండీ, సిందువార అనే ఔషధ మొక్కలు ఉన్నాయి. మోరటా, పీలుపర్ణ, టుండీ కూడా టుండికెరికా అని పిలుస్తారు. మదన, గాలవ, బోధ, ఘోటా, ఘోటి అని పేర్లు ఉన్నాయి. చతురంగుల అనే తయారీని వ్యాధిఘాత అని పిలుస్తారు. ఆరగ్వధను రాజవృక్షం, రైవత అని పిలుస్తారు. దంతి, కాకేందుటిక్తా, కంటకి, వికంకత అనే ఔషధాలు కూడా ఉన్నాయి. నింబం అంటే అరిష్ట, పట్టోలా అంటే కొలక. వయస్థా, విశల్యా అనే పేర్లు చిన్నా, చిన్నరుహా అని కూడా పిలుస్తారు. వశా, దంత్యమృతా అంటే గుడూచీ. కిరాతతిక్తక, భూనింబ, కాండతిక్తక కూడా ఉన్నాయి. సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: “హరి! ఇవి అడవి ఔషధ మొక్కల పేర్లు. ఇప్పుడు నేను వ్యాకరణాన్ని వివరించబోతున్నాను, కుమారుడు శౌనకునికి చెప్పిన విధంగా.” కుమారుడు ఇలా అన్నాడు: “కాత్యాయన! ఇప్పుడు నేను వ్యాకరణాన్ని సంక్షిప్తంగా వివరించబోతున్నాను, స్థిరమైన పదాలను గుర్తించేందుకు మరియు చిన్న పిల్లలకు బోధించేందుకు.” పదం అంటే సుప్ లేదా తిం తో ముగిసిన పదం. సుప్ అంటే ఏడు విభక్తులు; ‘స్వౌజసః’ అంటే మొదటి విభక్తి, ఇది మూల పదంలో ఉంటుంది. సంబోధనలో, లింగం మరియు ఇతర సందర్భాల్లో, కర్త లేదా కర్మ వ్యక్తీకరించనిప్పుడు, అర్థవంతమైన మూల పదాన్ని, క్రియాపదాల ఉపసర్గలు లేకుండా ఉపయోగిస్తారు. ‘అమౌశసః’ రెండో విభక్తి, ఇది కర్మకు ఉపయోగిస్తారు; కర్మను ప్రత్యేకంగా ఇతర పదాలతో కలిపి రెండో విభక్తిని ఉపయోగిస్తారు. ‘టాభ్యాంభిస్’ అంటే మూడో విభక్తి, ఇది కరణానికి లేదా కర్తకు ఉపయోగిస్తారు. దాని ద్వారా చర్య జరుగుతుందో అది కరణం; చేసేవాడు కర్త. నాలుగో విభక్తి ‘ఙేభ్యాం, భ్యస్’ నుంచి ఏర్పడుతుంది, ఇది సమర్పణకు ఉపయోగిస్తారు; ఎక్కడైనా ఇవ్వాలనుకుంటే, దానం చేయాలనుకుంటే, దత్తివిభక్తి ఉపయోగిస్తారు. ఙసి, భ్యాం, భ్యస్ నుంచి ఐదో విభక్తి, ఇది అభినిష్క్రమణకు ఉపయోగిస్తారు; ఎక్కడైనా విడిపోతే, తీసుకుంటే, పొందితే, భయం ఎక్కడ నుంచి వస్తే, ఐదో విభక్తిని గుర్తించాలి. ఆరు విభక్తి ‘ఙస్, ఆమ్’ నుంచి, ఇది అధికారం సంబంధానికి; ‘ఙ, సు’ నుంచి ఏడో విభక్తి, ఇది ఆధారానికి ఉపయోగిస్తారు. ఆధారం అంటే స్థానం, రక్షణ కోసం ఉపయోగిస్తారు; కావలసినది లేదా కావలసినది కాని, ఐదో విభక్తిలో పరిగణించాలి. ఐదో విభక్తి ‘పర్యుపాంగ్’ తో కలిపి, ఇతర అర్థాలకు, ఎన్ కలిపితే రెండో విభక్తిని చర్యను సూచించే క్రియలకు ఉపయోగిస్తారు. పునఃపునః చర్యకు, ఆధార సూచనకు, విభజనకు, సంపూర్ణ పంపిణీకి; సహవాసానికి, లోపానికి, సమీపానికి కూడా ఇలా వివరణ ఇచ్చారు. రెండో, నాలుగో విభక్తులు ప్రయత్నానికి, కదలికను సూచించే క్రియలకు; జడ పదార్థాలకు, రెండు విభక్తులను ఉపయోగిస్తారు. నమః, స్వస్తి, స్వధా, స్వాహా, అలం, వషట్ అనే పదాలను వ్యక్తీకరించేందుకు నాలుగో విభక్తిని, తథా, తథా పదాలను సూచించేందుకు కూడా ఉపయోగిస్తారు. మూడో విభక్తి సహవాసానికి, అవమానానికి, విశేషానికి ఉపయోగిస్తారు; ఏడో విభక్తి కాలానికి, స్థితికి, ఎటైర్ కలిపి ఆరు విభక్తి కూడా. స్వామి, ప్రభు, రాజా, సాక్షి, వారసుడు, సంతానం వంటి పదాలతో రెండు విభక్తులు నిర్దేశానికి ఉపయోగిస్తారు; కారణానికి ఆరు విభక్తి. స్మరణకు, ‘చేయడం’ అనే క్రియకు ప్రయత్నానికి, హింసకు, అన్వయానికి, చర్య, కర్తను సూచించేందుకు ఉపయోగిస్తారు. కర్త, కర్మకు, కృదంత మూల పదాలకు ఆరు విభక్తి ఉపయోగించరు; మూల పదం రెండు విధాలుగా ఉంటుంది—నామపదం, క్రియాపదం. భూ మొదలైన పదాల నుంచి తిం, లః ఏర్పడతాయి; పదహారు క్రియారూపాలు: టిప్, తస్, సు, జ్హి మొదటి పూరుషం; సిప్, థస్, థా మధ్య; ఉత్తమ, పూరుషం చివరి. మిబ్, వస్, మస్ పరస్మైపదానికి; పదానాం ఆత్మనేపదానికి; తా, తామ్, జ్హా మొదటి, మధ్య, స్థా, సా, థా, న్ధ్వం మధ్య, ఉత్తమ చివరి. భర్త, బహ్, మహి అనే ప్రత్యాయాలు ఉన్నాయి; క్రియాపదం నిఝ్ మొదలైనవి; నామపదాలకు కూడా మొదటి పూరుషం ఉపయోగిస్తారు. మధ్య పూరుషం యుష్మద్కు, ఉత్తమ పూరుషం అస్మద్కు; భూ మొదలైన పదాలు ప్రకటించబడ్డాయి, సన్ మొదలైనవి చివరగా కూడా. లడ్ ప్రస్తుతానికి, స్మెన్ గతానికి, లఙ్ గతానికి, లోట్ అభిలాషకు; లోట్ ఉపదేశానికి, ఆహ్వానానికి, ఆజ్ఞకు, అభ్యర్థనకు, అభిలాషకు. అభిలాషా వచనం ప్రస్తుతానికి మించి ఉపయోగిస్తే, అది పరోక్షం; గతానికి లిట్, భవిష్యత్తుకు లట్. అలాగే, అనుపస్థితికి కూడా అదే, కానీ మూల పదం నుంచి. దాత చర్య మించితే, లెట్ ను అభిలాషార్థంగా పేర్కొంటారు. పరిపూర్ణం మూడు—స్థితి, కర్మ, కర్త—అందులో కనిపిస్తుంది. ఇలా కుమారుడు వ్యాకరణాన్ని, పదాల విభక్తులను, క్రియారూపాలను, ఋషుల పరిమాణాలు, ఔషధ మొక్కల పేర్లు, అర్థాలను సుస్పష్టంగా వివరించాడు.