ధన్వంతరి మహర్షి సూశ్రుతునికి ఇలా వివరించారు: "శరీరంలో కొన్ని లక్షణాలు కనిపిస్తాయి — చర్మంలో దురద, జుట్టు మసకగా మారడం, చర్మం గట్టి, చల్లగా ఉండటం, బరువుగా, నూనెపదార్థంగా, మెత్తగా, గట్టిగా, నొప్పి, నిద్రపోతే ఎక్కువగా ఉండటం, వాంతులు, అగ్ని బలహీనత. కొన్నిసార్లు శరీరంలో వాపు కూడా వస్తుంది. ఇది గాయాల వల్ల, కత్తిరింపు, క్షతాలు, చల్లటి గాలి, పులుపు గాలి, భల్లాతక, కపికచ్చు వంటి మొక్కల ప్రభావం వల్ల కలుగుతుంది. మరియు వాపు, పులుపు లేదా పొడి పదార్థాల స్పర్శ వల్ల, ఆ ప్రాంతంలో వేడి, ఎరుపు, పిత్తం లక్షణాలు, వ్యాప్తి, దహనం కనిపిస్తుంది. విషప్రభావం వల్ల వచ్చిన వాపు విషపూరిత ప్రాణుల కాటు, గోరు, లేదా స్పర్శ వల్ల, విషరహిత జంతువుల వల్ల కూడా కలిగొచ్చు. మల, మూత్రం, వీర్యం, ఇతర అపవిత్ర పదార్థాల కలుషితత, విషపూరిత మొక్కలు, గాలులు, విషపూరిత పొడి వాడటం వల్ల కూడా వాపు వస్తుంది. ఈ వాపు మెత్తగా, కదిలేలా, వేలాడేలా, త్వరగా కాలినట్లుగా, నొప్పి కలిగించేలా, తాజాగా కనిపిస్తుంది; ఇది చికిత్సకు అనుకూలమైనది లేదా అనర్హమైనదిగా పూర్వవైద్యులు పేర్కొన్నారు. అంతేకాక, ధన్వంతరి సూశ్రుతునికి విసర్ప అనే వ్యాధి గురించి వివరించసాగారు: "విసర్ప వ్యాధి గాయాల వల్ల, దోషాల కలుషత వల్ల, వాపు లాగే వస్తుంది. ఇది బయట కనిపించే ప్రాంతంలో ఉంటుంది; భయము లేదా అలసట వల్ల తీవ్రంగా మారుతుంది; దోషం ఆధారంగా చికిత్స కష్టత ఉంటుంది. దోషాలు ప్రేరేపితమై, శరీరంలో త్వరగా ప్రవేశిస్తాయి, లోపల ఉండొచ్చు లేదా బయట కనిపించొచ్చు. అధిక దాహం, దోషాలు కలిగిన ప్రేరణ, అగ్ని బలహీనత వల్ల వ్యాధి బయటకు వ్యాపిస్తుంది. వాయు కారణంగా వచ్చిన విసర్ప వాపు, ఉబ్బరం, నొప్పి, అలసట, ఉల్లాసం వంటి లక్షణాలతో వస్తుంది. పిత్తం వల్ల వచ్చినది వేగంగా వ్యాపిస్తుంది, ఎరుపుగా, పిత్తజ్వరం లక్షణాలతో; కఫం వల్ల వచ్చినది దురద, నూనెపదార్థం, కఫజ్వరం లక్షణాలతో ఉంటుంది. దోషాలు కలిసినప్పుడు అన్ని లక్షణాలు కలిగి, స్వేచ్ఛగా వ్యాప్తి చెందుతాయి; పుట్టిన చోటు నుండి శరీరమంతా వ్యాపిస్తుంది; ఆ ప్రాంతంలో చెమట, గాయాల లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. జ్వరం, వాంతులు, బహుళ, దాహం, మైకం, వాపు చీలిపోవడం, ఆకలి తగ్గడం, చీకటి, రుచిలేని లక్షణాలు వాయు, పిత్తం వల్ల కలుగుతాయి. విసర్ప శరీరంలోని అన్ని భాగాలను ప్రభావితం చేస్తుంది, ఎంబర్లు చిమ్మినట్లుగా; వ్యాప్తి ఎక్కడ మొదలైతే, ఆ ప్రాంతంలో విస్తరించుతుంది. ఎంబర్లు ఆరిపోతే, అది నల్లగా, నీలగా, ఎరుపుగా మారుతుంది; కాలినట్లు, eruptionsతో, వేగంగా విస్తరిస్తుంది. విసర్ప ప్రాణస్థానాల్లో వ్యాప్తి చేస్తే, వాయువు బలంగా ఉంటే, అవయవాల్లో నొప్పి, మైకం, నిద్ర, శ్వాసకోరత కలిగిస్తుంది. హిక్కులు వస్తాయి, బాధితుడు ప్రాణస్థానాల్లో క్షతాలవల్ల నేలపై, మంచంపై, కుర్చీపై పడిపోతాడు. అప్పుడు అతను బాధపడుతూ, మైండ్, శరీరం కలవరపడుతూ, నిద్ర నుండి లేవడం కష్టంగా ఉంటుంది; దీన్ని అగ్నివిసర్ప అంటారు. వాయువు కఫం ద్వారా అడ్డబడితే, కఫాన్ని, రక్తాన్ని చీల్చుతుంది; రక్తం అధికంగా ఉంటే, చర్మం, నరాలు, మాంసాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది. అవి కలుషితమై, పొడవుగా, మందంగా, గట్టిగా, నొప్పితో, జ్వరంతో, రక్తంతో కూడిన గడ్డలు ఏర్పడతాయి. శ్వాసకోరత, దగ్గు, బహుళ, నోరు పొడిపోవడం, హిక్కులు, వాంతులు, మైకం, రంగు మారడం, మైకం, అవయవాలు చీలిపోవడం, ఆకలి తగ్గడం కలిగిస్తాయి; ఇది కఫ-వాయు వల్ల వచ్చే గడ్డల విసర్ప. కఫం, పిత్తం వల్ల జ్వరం, కఠినత, నిద్ర, మత్తు, తలనొప్పి, బలహీనత, అవయవాలు కంపించటం, మైకం, ఆకలి తగ్గడం, మైకం కలుగుతుంది. మైకం, అగ్ని బలహీనత, ఎముకలు చీలిపోవడం, దాహం, ఇంద్రియాల బరువు, అపవిత్ర పదార్థాల చేరడం, పూత ఏర్పడుతుంది; ఇది నాళాల ద్వారా వ్యాపిస్తుంది. ఇది సాధారణంగా కడుపులో కనిపిస్తుంది, ఒకచోట ఎక్కువ నొప్పి లేదు, పుండ్లతో, పసుపు, ఎరుపు, మసక రంగుతో కనిపిస్తుంది. నల్లగా, పొగచెప్పినట్లుగా, మురికగా, వాపుగా, బరువుగా, లోపల మచ్చినట్లు, వేడి వల్ల తడిగా ఉంటూ, పగిలిపోతుంది. పండిన మాంసంలా, నరాలు, రక్తనాళాలు బయటపడతాయి, అన్ని భాగాల్లో వ్యాపించి, శవ వాసన వస్తుంది; దీన్ని మట్టి విసర్ప అంటారు. బయటి కారణాల వల్ల, గాయాల వల్ల, రక్తం, పిత్తం కలుషత వల్ల, వాయువు విసర్పను కలిగిస్తుంది; ఇది హోర్స్గ్రామ్ గడ్డలాంటివిగా కనిపిస్తుంది. eruptions, వాపు, జ్వరం, నొప్పి, కాలినట్లు, ముదురు రక్తం కనిపిస్తాయి; మూడు దోషాల వల్ల నాళాల కారణంగా వచ్చినవి చికిత్సకు అనుకూలమైనవి; రెండు కారణాల వల్ల వచ్చినవి సంక్లిష్టత లేని అవి. అన్ని కారణాల వల్ల వచ్చినవి, ప్రాణస్థానాల్లో వ్యాపించినవి, నరాలు, రక్తనాళాలు, మాంసం చీలిపోవడం, తడిగా, శవ వాసన వస్తే, అవి అనర్హమైనవి. ఇప్పుడు ధన్వంతరి ఇలా చెప్పారు: "అనుచితమైన భోజనం, జీవనశైలి, సద్భావనను నిందించడం, నిర్లక్ష్యం, గొడవలు, దొంగతనం వంటి పనుల వల్ల, పాపకార్యాలు — తాజా, పాత — అపవిత్ర పదార్థాలు నరాల్లోకి చేరుతాయి; అవి చర్మం, మాంసం, రక్తం, కొవ్వు వరకు చేరి, అవి కలుషితమై, ఎండిపోతూ, బయటకు వస్తాయి. చర్మం రంగు మారుతుంది; మిగిలిన అపవిత్ర పదార్థాలు కుష్ఠం, ఇతర చర్మవ్యాధులుగా మారుతాయి. కాలక్రమంలో నిర్లక్ష్యం వల్ల, శరీరంలోని అన్ని నాళాలు ప్రభావితమవుతాయి; అవి లోపల, బయట, అన్ని కణజాలాల్లో ప్రవేశించి, కలవరపరుస్తాయి. చెమట, తడి, సంకోచం వల్ల, చిన్న, గట్టిగా ఉండే పురుగులు hair, skin, tendons, vessels లోకి ప్రవేశిస్తాయి. ఇది బయట కుష్ఠాన్ని కలిగిస్తుంది, బూడిదతో కప్పినట్లుగా కనిపిస్తుంది; కుష్ఠం ఏడు రకాలుగా ఉంటుంది, దోషాల వేరు వేరు కలయికల వల్ల, ఒకటి, రెండు, మూడు కలిసినప్పుడు. వాయు వల్ల కుష్ఠాన్ని కాపాల అంటారు, పిత్తం వల్ల ఉడుంబర, కఫం వల్ల — మండల, విచర్చూ, ఋష్య, వాయు-పిత్తం కలిసినవి; చర్మ, ఏకకుష్ఠ, కిటిమ, సిద్ధ్మా, అలసా, విపాదికా. వాయు-కఫం, కఫం-పిత్తం కలిసినవి దద్రు, శతారుషి; పుండరీక, పామా, చర్మదల కూడా ఉన్నాయి. ఈ రకాలలో కాకణ, పూర్వత్రిక, దద్రు-కాకణ, పుండరీక, ర్యజిహ్వా — ఇవే కుష్ఠంలో ప్రధానమైన ఏడు రకాలు.