రక్తంతో కలిసిపోయి, కోసుకుపోయిన అవయవాలు, శ్వాస తీసుకోవడంలో కష్టంగా మారడం, శరీరంలో గట్టిగా గబ్బిలం లాంటి శబ్దాలు, పొట్ట ఉబ్బడం, అధికంగా డక్కలు రావడం, తరచుగా వాయువు బయటకు పోవడం మొదలైన లక్షణాలు మొదట కనిపిస్తాయి. మూత్రం ఎక్కువగా, మలం తక్కువగా, ఆకలి బలహీనంగా ఉండి, పొట్టకు మసక రంగు వచ్చేస్తుంది. తల, వెన్ను, ఛాతీ ప్రాంతాలలో నొప్పి, అలసట, మలంలో మార్పులు కూడా కనిపిస్తాయి. ఇంద్రియ విషయాల పట్ల మనస్సు చంచలంగా మారి, బాధ వల్ల కోపం, అనుమానం, మలమూత్రాల నిలుపుదల, పొట్ట ఉబ్బినట్టు ఉండడం, రంగు మారడం మొదలైనవి కలుగుతాయి. జీర్ణశక్తి బలహీనమైనవారిలో ఈ లక్షణాలు మరింత పెరుగుతాయి. వాయువు దిగువ మార్గంలో అడ్డుపడిపోతే, మిగతా వాయువులను, అన్ని ఇంద్రియాలను, శరీరాన్ని కలవరపెడుతుంది. అలాగే, మూత్రం, మలం, పిత్తం, కఫం, వాయువు ఇవన్నీ ఎండిపోయేలా చేస్తుంది. దీని వల్ల జఠరాగ్ని నశించి, శరీరం బాగా క్షీణించి, బలహీనంగా, ఉత్సాహం లేని స్థితికి చేరుతుంది. శరీరం సారరహితంగా, కాంతి లేకుండా, పురుగులు పట్టిన చెట్టు లా మారిపోతుంది. తీవ్రమైన రోగాలు, వేగంగా వ్యాపించే దోషాలు, ప్రాణస్థానాలను బాధించే నొప్పులు బాధిస్తాయి. దగ్గు, దాహం, నోరు ఎండిపోవడం, రుచి లేకపోవడం, ఊపిరితిత్తుల బాధ, ముక్కు మూసుకుపోవడం, అలసట, అవయవాలు విరిగినట్టు అనిపించడం, ముదురు, తుమ్ము, ఉబ్బరం, జ్వరం మొదలైనవి కలుగుతాయి. వంధ్యత, చెవిటితనం, గట్టి అవయవాలు, ముత్యపు కణాలు రావడం, శరీరం క్షీణించడం, స్వరం మారిపోవడం, ధ్యానం చేయడం, తరచూ ఉమ్మివేయడం, ఆకలి లేకపోవడం మొదలైనవి కనిపిస్తాయి. శరీరంలోని అన్ని జాయింట్లు, ఎముకలు, గుండె, నాభి, గుద, శరీర భాగాల్లో నొప్పి; పిత్తం గుద ద్వారంలో ప్రవహించడం, కొంగ వంటివి కనిపించడం జరుగుతుంది. పిత్తం పొడి, చివరలో బయటకు పోవడం, మధ్యలో పండిన లేదా పండని భాగాలు ఉండడం, పసుపు రంగులో ఉండడం, అంటుకునే స్వభావం కలిగి ఉండడం, కూర్చుని ఉన్నపుడు బయటకు పోవడం వంటి లక్షణాలు ఉంటాయి. గుదంలో మొక్కజొన్నల వలె మొగ్గలు, అధిక వాయువు, పొడి, దురదతో పాటు, కొవ్వు, ఎరుపు-నలుపు రంగు, గట్టి, అసమాన, రఫ్గా ఉండడం కనిపిస్తుంది. వాటిలో కొన్నిటి ఆకారం బేరి, ఖర్జూరం, కర్కంధు, పత్తి పండ్ల వంటివిగా ఉంటుంది. మరికొన్ని కదంబ పుష్పాల్లా, సిద్ధార్థ బీజాల వలె ఉంటాయి. తల, పక్కలు, కాలులు, తొడలు, మడమలు మొదలైన ప్రాంతాల్లో తీవ్రమైన నొప్పి కలుగుతుంది. దీని వల్ల తుమ్ము, డక్క, అడ్డుపడటం, గుండె నొప్పి, వికారం, దగ్గు, ఊపిరితిత్తుల బాధ, జీర్ణశక్తి లోపం, చెవుల్లో మోగుడు, తల తిరగడం మొదలైనవి కలుగుతాయి. ఈ లక్షణాలతో బాధపడేవారు మలాన్ని గడ్డ lumps లా, తక్కువగా, శబ్దంతో, స్ట్రీమ్లా, నొప్పితో, లాలాజలంతో, కష్టంగా బయటకు పంపుతారు. చర్మం నలుపుగా మారిపోతుంది, మూత్రం మలం నిలిచిపోతాయి, కళ్ళు నోరు రంగు మారిపోతాయి. దీని వల్ల గడ్డలు, ప్లీహా వ్యాధులు, పొట్ట ఉబ్బటం, గట్టి ముద్దలు ఏర్పడతాయి. పిత్తం అధికంగా ఉన్నప్పుడు నోరు నీలంగా మారుతుంది, ముద్దలు ఎరుపు, పసుపు, నలుపు రంగులలో కనిపిస్తాయి. అవి పలుచగా, పదునుగా, చిమ్ముతూ, దుర్గంధంగా, సన్నగా, మృదువుగా, లూజ్గా ఉంటాయి. వాటి నాలుకలు చిలక నాలుకల వలె, నోరు కాలేయపు ముక్క లేదా జలుక ముక్క వలె కనిపిస్తాయి. ఇవి కాలిపోవడం, జ్వరం, చెమట, దాహం, మూర్ఛ, ఆకలి లేకపోవడం, మతి భ్రమ కలిగిస్తాయి. వేడి, ద్రవ, నీలం, పసుపు, ఎరుపు రంగులో ఉంటాయి; మధ్య భాగం యవ గింజల వలె, చర్మం, గోళ్లు మొదలైనవి పసుపు-పచ్చగా ఉంటాయి. కఫం అధికంగా ఉన్నప్పుడు ముద్దలు పెద్దవి, ఘనంగా, కొద్దిగా నొప్పిగా, తెలుపుగా, పైకి లేచినట్టు, ఉబ్బినట్టు, పూతగా, గట్టిగా, గుండ్రంగా, బరువుగా, బలంగా ఉంటాయి. అవి లేపపు, మృదువుగా, తేమగా, తాకడానికి ఆనందంగా, కరీరా లేదా పనస కాండంలా, ఆవు ఉమ్మడి వలె ఉంటాయి. పొడవునా, మడమల్లో, పాము లాంటి ఆకారంలో, పుళ్ళతో, మూత్రాశయం, నాభిలో నొప్పితో, ఊపిరితిత్తుల బాధ, గుండె వేగంగా కొట్టుకోవడం, అధిక లాలాజలం, ఆకలి లేకపోవడం, ముక్కు మూసుకుపోవడం వంటి లక్షణాలు ఉంటాయి. ఇవి తీవ్రమైన ఇబ్బందులు, తల బరువుగా మారడం, చల్లదనం, కటుత్వం కలిగిస్తాయి; వంధ్యత, జీర్ణశక్తి లోపం, మృదుత్వం, వాంతులు, విరేచనం మొదలైన రుగ్మతలు కలుగుతాయి. మలంలో కొవ్వు, లాలాజలం, కఫం అధికంగా ఉంటాయి, రక్త ప్రవాహం కూడా ఉంటుంది. అవి సులభంగా బయటకు రాక, విడిపోవు, చర్మం మొదలైనవి పసుపు, పూతగా మారిపోతాయి. అన్ని లక్షణాలు కలిసినప్పుడు అన్ని లక్షణాలు ఒకేసారి కనిపిస్తాయి; రక్తం అధికంగా ఉన్నప్పుడు గుదంలో ముద్దలు పసుపు రంగులో కనిపిస్తాయి. అవి వట వృక్షపు పండ్లలా, గుంజా లేదా ముత్యాల వలె ఉంటాయి; చాలా దుర్గంధంగా, వేడిగా, తీవ్రమైన అడ్డుపడే నొప్పితో ఉంటాయి. ఒక్కసారిగా రక్తం బయటకు పోతుంది, అధిక ప్రవాహం వల్ల వ్యక్తి నెమలిపిల్లలా అరుస్తూ, రక్తహీనత వల్ల బాధపడతారు. శరీరానికి రంగు, బలం, ఉత్సాహం, ప్రాణశక్తి తగ్గిపోతుంది, ఇంద్రియాలు బలహీనంగా మారతాయి, ముఖ్యంగా ముద్గ, కొడ్రవ, జంబీర, కరీర, చణక వంటి ఆహారాలు తీసుకున్న తర్వాత. వాయువు పొడి, బంధించే ఆహారాలతో ప్రబలగా మారి, గుదంలో బలంగా ఉండి, దిగువ మార్గాలను అడ్డుకుంటుంది, దిగువ భాగాలు ఎండిపోతాయి. దీని వల్ల మలం గట్టిగా, పొడిగా, వాయువు కలిసినట్టుగా మారి, పొట్ట, వెన్ను, గుండె, పక్కలలో తీవ్రమైన నొప్పి కలుగుతుంది. పొట్ట ఉబ్బడం, గట్టి మలం, వికారం, కోసే నొప్పి, ముఖ్యంగా మూత్రాశయంలో తీవ్రమైన నొప్పి, చెంపలు ఉబ్బడం జరుగుతుంది. వాయువు పైకి పోయే ప్రభావంతో వాంతులు, ఆకలి లేకపోవడం, జ్వరం, హృదయవ్యాధి, జీర్ణ సమస్యలు, మూత్ర నిలుపుదల, విరేచనాలు కలుగుతాయి. చెవిటితనం, తీవ్రమైన తలనొప్పి, ఊపిరితిత్తుల బాధ, తల నొప్పి, దగ్గు, ముక్కు మూసుకుపోవడం, మానసిక కలతలు, దాహం, ఊపిరి తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది, పిత్త రుగ్మతలు, పొట్ట గడ్డలు మొదలైనవి కూడా కలుగుతాయి. ఇవి వాయువు వల్ల కలిగే రోగాలు, తీవ్రమైనవి, తీవ్రమైన లక్షణాలతో ఉంటాయి. వాటిలో కొన్ని అత్యంత ప్రమాదకరమైనవి, ప్రాణహానికీ, తీవ్రమైన సంక్లిష్టతలకు దారితీస్తాయి. ఇవి లేకపోయినా, వాయువు బాధపడే వారికి సహజంగా వచ్చే వ్యాధులు, అంతర్గతంగా, నాళాలతో సంభంధించేవి కలుగుతాయి. ఇవి స్థిరంగా ఉన్నవి అనారోగ్యంగా మారతాయి, కానీ జఠరాగ్ని బలంతో, ఇతర మార్గాలతో కొంతవరకు నియంత్రించవచ్చు. రెండు దోషాల కలయికతో వచ్చేవి, రెండవ నాళంపై ఆధారపడేవి కూడా వివరించబడ్డాయి. ఇవి చికిత్సకు కష్టమైనవి, సంవత్సరాల తరబడి ఉండొచ్చు; బాహ్య నాళంలో, ఒకే దోషం ఆధిక్యంలో వచ్చేవి కూడా వివరించబడ్డాయి. అర్జుని (పైల్స్) సులభంగా నయం చేయవచ్చు, త్వరగా ఏర్పడతాయి; జననేంద్రియాల్లో మొదలయ్యే రకాలు వాటి స్వభావాన్ని బట్టి వివరించబడతాయి, అయితే జన్మజాతమైనవి వివరించబడవు. పురీషంలో పురుగులు ఉండే రకాలు తేమగా, మృదువుగా ఉంటాయి; చలించే వాయువు కఫాన్ని తీసుకొని, చర్మంపై బాహ్య piles ను కలిగిస్తుంది. ఇలా వాయువు, పిత్తం, కఫం, రక్తం ప్రభావంతో, వివిధ లక్షణాలు, బాధలు, మార్పులు కలిగే రోగ గాథను శాస్త్రజ్ఞులు వివరించారు.