మనసు దుఃఖం, కోపం వంటి భావాలలో ఎలా రుచిని కోల్పోతుందో, అలాగే వివిధ దోషాలు కలిగినప్పుడు ఒక ఐదవ రకం కూడా ఉత్పన్నమవుతుంది. శరీరంలోని వాయువు అన్ని దోషాల వల్ల బాధపడితే, జీర్ణానికి అనువైనవి అన్నీ బయటకి పంపిస్తుంది. వెంటనే బాధ, కాంతి కోల్పోవడం, అధిక లాలాజలం, ఆకలి తగ్గడం వంటి లక్షణాలు వస్తాయి. నాభి, వెనక భాగంలో త్వరగా నొప్పి కలిగి, ఆహారాన్ని పక్కకి తోస్తుంది. అప్పుడు కొద్దిగా, కొద్దిగా, మధ్యలో ఆటంకాలతో, స్తంభించిపోయిన, పుటపుటలతో కూడిన పదార్థాన్ని వాంతి చేస్తుంది. బిగిన బెల్చింగ్తో, ఇది కష్టంగా, బలంగా ఉంటుంది; వాయువు వల్ల దగ్గు, నోరు ఎండిపోవడం, స్వరానికి ఇబ్బంది కలుగుతుంది. పిత్తం కారణంగా, వాంతి ఉప్పు నీటి లాంటి, పొగతో కూడిన, పచ్చటి-పసుపు రంగులో ఉంటుంది; రక్తంతో కలిసినది పుల్లగా, పదంగా, చేదుగా, గడ్డి వాసనతో, కాలిపోవడం, పాకడం కలిగిస్తుంది. కఫం వల్ల, వాంతి మృదువుగా, మందంగా, పసుపు రంగులో, మ్యూకస్ తేనె లాంటిది; మధురంగా, ఉప్పుగా, అధికంగా, ఒళ్లు పులకించడాన్ని కలిగిస్తుంది. వాంతి కూర్పులో వాపు, మధురత, అలసట, వికారం, ఉల్లాసం, దగ్గు ఉంటే, ఇవన్నీ కలిసినప్పుడు తప్పనిసరిగా బయటకు పంపాలి. ఒక వ్యక్తి గురించి దృష్టి, శ్రవణ, మొదలైన వాటిలో అసహ్యంగా కనిపించేటప్పుడు—వాయువు, ఇతర దోషాలు, లేదా పురుగుల వల్ల పాడైన ఆహారం కారణంగా—ఈ రోగం నొప్పి, కంపనం, ఉల్లాసం, ముఖ్యంగా పురుగుల వల్ల తీవ్రమైన లక్షణాలతో కనిపిస్తుంది. ఈ సందర్భంలో ధన్వంతరి ఇలా వివరిస్తారు: "ఓ జ్ఞానవంతుడా! ఇప్పుడు హృదయ సంబంధిత వ్యాధులు, పురుగుల వల్ల కలిగే రోగాలు, వాటి కారణాలు గురించి వివరించబోతున్నాను. హృదయంలో ఉండే ఐదు రకాల వ్యాధులను వాటి లక్షణాల ద్వారా గుర్తించాలి." వాయువు వల్ల, హృదయంలో అధిక ఖాళీగా అనిపిస్తుంది; వ్యక్తి తినిపోతూ అరుస్తాడు. హృదయం విరిగినట్టు, ఎండిపోయినట్టు, కఠినంగా, ఖాళీగా, తల తిరుగుతున్నట్టు అనిపిస్తుంది. అకస్మాత్తుగా నిరాశ, దుఃఖం, భయం, శబ్దాన్ని తట్టుకోలేకపోవడం, కంపనం, వణుకు, అయోమయం, ఊపిరితిత్తులు ఇబ్బంది, తక్కువ నిద్ర వస్తాయి. పిత్తం కారణంగా, దాహం, అలసట, కాలిపోవడం, చెమట, పుల్ల, కఫ లక్షణాలు వరుసగా వస్తాయి; పిత్త-పుల్ల వాంతి, పొగతో కూడిన ఫీవర్ కలుగుతుంది. కఫం వల్ల, హృదయం కఠినంగా, భారంగా, రాయి ఉన్నట్టు అనిపిస్తుంది; దగ్గు, ఎముకలు బలహీనత, ఉమ్ము, నిద్ర, అలసట, ఆకలి తగ్గడం, జ్వరం వస్తాయి. మూడు దోషాలు, పురుగుల వల్ల కలిగే హృదయ వ్యాధిలో కళ్ళు నలుపు పడడం, చీకట్లోకి వెళ్లిపోవడం, ఉల్లాసం, వాపు, గిజగిజ, కఫం బయటకు రావడం కనిపిస్తాయి. ఇక్కడ హృదయం ఎక్కువగా, అరచేతితో కోసినట్టు బాధపడుతుంది; ఈ భయంకరమైన వ్యాధిని త్వరగా, అత్యంత త్వరగా చికిత్స చేయాలి. వాయువు, పిత్త, కఫం వల్ల దాహం వస్తుంది; మూడు కలిసినప్పుడు బలహీనత వస్తుంది; ఆరో రకం సంక్లిష్టత వల్ల వస్తుంది, వాయు-పిత్త కారణం. ఇవన్నీ తీవ్రంగా పెరిగితే, శరీరంలోని ధాతువులను పూర్తిగా ఎండిపోయి, శరీరంలో అయోమయం, కంపనం, వేడి, హృదయ కాలిపోవడం, స్పృహ కోల్పోవడం కలుగుతుంది. నోరు, గొంతు, तालువు, ఉవులాకు రక్తాన్ని తీసుకెళ్లే శిరలు ఎండిపోతే, దాహం వస్తుంది; ఇది వాటి సాధారణ లక్షణం. నోరు ఎండిపోవడం, నీటితో సంతృప్తి, ఆహారానికి విరక్తి, స్వరం కోల్పోవడం, గొంతు, పెదాలు, तालువు కాలిపోవడం, నాలుక బయటపెట్టినప్పుడు అలసట కలుగుతుంది. అయోమయం, మనస్సు అయోమయం, తరచుగా బెల్చింగ్తో కూడిన వ్యాధి వస్తుంది; వాయువు వల్ల క్షీణత, నిరాశ, కపాలంలో నొప్పి, తల తిరుగుతుంది. వాసన కోల్పోవడం, నోరులో రుచి లేకపోవడం, వినికిడి, నిద్ర, బల కోల్పోవడం; పిత్తం వల్ల చల్లదనం, పుల్ల, పుటపుటల లాలాజలం పెరగడం, స్పృహ కోల్పోవడం, నోరులో చేదు. కళ్ళు ఎప్పుడూ ఎరుపుగా, ఎండిపోయి, కాలిపోవడం, అధిక పొగ; కఫం రుచుల వల్ల కలత చెందుతుంది, వాయువు రక్త ప్రవాహంలో ఆటంకం కలిగిస్తుంది. ప్రవాహం కఫం వల్ల ఆగిపోతే, మట్టి లోపల కాళ్లు ఎండిపోతాయి; గొంతు పొరలతో మూసుకుపోతుంది, నిద్ర మధురమైన వక్రీకరణను కలిగిస్తుంది. తల వాపు, మాంద్యం, అలసట, వాంతి, ఆకలి తగ్గడం, అలసట, జీర్ణం బాగా జరగకపోవడం—ఇవి అన్నీ ఉన్నవాడు అన్ని లక్షణాలు కలిగి ఉన్నవాడిగా చెప్పబడతాడు. వాసన ఉత్పత్తి, రక్తానికి ఆటంకం వల్ల వాయు-పిత్త రకం వస్తుంది; వేడి తర్వాత అకస్మాత్తుగా చల్లని నీరు తాగితే దాహం వస్తుంది. వేడి కడుపులో పైకి వెళ్లినప్పుడు, పిత్తాన్ని ఉత్పత్తి చేస్తుంది; అధికంగా తాగిన, పదంగా, నూనెలో వండిన పదార్థాల వల్ల కూడా అదే రకం వస్తుంది. నూనె, చేదు, పుల్ల, ఉప్పు పదార్థాలు తినడం వల్ల వచ్చే దాహం కఫం వల్ల; రుచి కోల్పోవడం, దాహం కలిగితే, క్షీణత లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. ఎండిపోవడం, అయోమయం, జ్వరం, దీర్ఘకాలిక రోగాల సంక్లిష్టత వల్ల వచ్చే తీవ్రమైన దాహం, ఈ లక్షణాలతో కూడినదిగా భావించాలి. ఇక ధన్వంతరి మద్యం కారణాన్ని వివరించెను: మద్యం పదంగా, పుల్లగా, రూదుగా, సూక్ష్మంగా, పుల్లగా, చురుకుగా, తేలికగా ఉంటుంది. మద్యం విస్తృతంగా, పారదర్శకంగా, కొవ్వుకు వ్యతిరేకంగా ఉంటుంది; దాని పదమైన లక్షణాలు దివ్యంగా చెప్పబడతాయి, కానీ మనస్సును కలతపరుస్తాయి. అత్యంత విషపూరితమైన స్థాయిలో, జీవితం అంతమవుతుంది; పదంగా, ఇలాంటి లక్షణాలతో, మద్యం శరీర బలాన్ని, గుణాలను తగ్గిస్తుంది. పదకొండు లక్షణాలతో, అది మనస్సును సంకోచింపజేసి, నిష్క్రియతకు నడిపిస్తుంది; మద్యం మొదటి, రెండవ స్థాయిలో అయోమయం ఏర్పడుతుంది. అనిశ్చితితో బాధపడుతూ, మద్యం పట్టు పడిన వ్యక్తి, ఇష్టం అనిపించేదాన్ని సంతోషంగా ప్రకటిస్తాడు; మద్యం మధ్య స్థాయి, అత్యున్నత స్థాయి మధ్య చేరినప్పుడు, రాజు సింహాసనాన్ని assumes చేస్తాడు. అడవి జంతువులా, ఎటువంటి నియంత్రణ లేకుండా, తరువాత ఏమీ చేయడు; ఈ భూమి, చెడిన ప్రవర్తన, నిస్సహాయమైన వ్యక్తులకు నిలయం అవుతుంది. ఇది అనేక మార్గాలున్న కష్టమైన దారిలో ముఖ్య సూచిక; చలనం ఆగిపోతే, మాట కోల్పోతే, మద్యం మూడవ స్థాయిలో ఉంటుంది. మరణం కన్నా అధికంగా, పాపాత్ముడు మరింత పాప స్థితిలో పడిపోతాడు; ధర్మం, అధర్మం, సుఖం, దుఃఖం, గౌరవం, అవమానం, లాభం, నష్టం తెలియడు. అతను తెలియడు, మోహం, అయోమయం, ఎండిపోవడం, అయోమయం, ఇతర లక్షణాలతో బాధపడతాడు; పిచ్చి, విపరీతమైన అయోమయం, స్పృహ కోల్పోవడం, అపస్మారంలో పడిపోతాడు. బలవంతులు, తినేవారు, అధికంగా తినే వారు మద్యం వల్ల అధికంగా బాధపడరు; మద్యం వ్యాధి వాయు, పిత్త, కఫం—మూడు కలిసి కలిగిస్తాయి. వాటికి సాధారణ లక్షణాలు—అయోమయం, హృదయ నొప్పి, తల చీలిపోవడం, తీవ్రమైన దాహం, స్వల్ప అలసట, జ్వరం, ఆకలి తగ్గడం. ఛాతీలో ఆటంకం, చీకటి, దగ్గు, ఊపిరితిత్తులు ఇబ్బంది, నిద్రలేమి, అధిక చెమట, పొంగడం, వాపు, మనస్సు కలత. ఇలా, ధన్వంతరి వివిధ దోషాలు, పురుగులు, మద్యం వల్ల కలిగే రోగాలు, వాటి లక్షణాలు, పరిణామాలు గురించి శ్రద్ధతో వివరించారు.