గరుడపురాణమ్

పండితులు చెప్పిన వ్రతాలు పూర్తయ్యాక, శ్రీహరి ఇలా అన్నారు: “రాజుల వంశావళిని, వారి చరిత్రలను నేను వివరించబోతున్నాను. విష్ణువు నాభిలో నుండి బ్రహ్మా జన్మించాడు; ఆయన తుడిపాదివేలు నుండి దక్షుడు పుట్టాడు. దక్షుని నుండి పితృదేవతలు, వారి ద్వారా వివస్వాన్ జన్మించాడు. వివస్వాన్ కుమారుడి ద్వారా మను, ఇక్ష్వాకు, శార్యాతి, నృగ, ధృష్ట, ప్రషధ్రా జన్మించారు. మను కుమారులు నరిష్యంత, నాభాగ, దిష్ట, శశక; మునుకు ఒక కుమార్తె కూడా ఉంది, ఆమె పేరు ఇలా. ఇలా కుమారుడు సుద్యుమ్నుడు. బుధుడు, ఇలా నుంచి పురూరవుడు జన్మించాడు, అతనికి రుద్రుడు పిత. సుద్యుమ్నుని నుంచి ఉత్తకల, వినత, గయ అనే ముగ్గురు కుమారులు పుట్టారు. గోవధ నుండి అభృష్రద్ధ, మను కుమారుడు పృషధ్రా. కరూషుడి నుంచి కారూష అనే క్షత్రియులు పుట్టారు. దిష్ట కుమారుడు నాభాగ, అతడు వైశ్యుడయ్యాడు. అతడి కుమారుడు భలందన, భలందన నుంచి వత్సప్రీతి; తర్వాత పాంశు, ఖనిత్ర, భూప, భూపుని నుంచి క్షుప, క్షుపుని నుంచి విమ్ష, విమ్ష కుమారుడు వివింశక. వివింశ నుంచి ఖనినేత్ర, అతని కుమారుడు విభూతి; విభూతి నుంచి కరంధమ, కరంధమ నుంచి అవిక్షిత; అవిక్షిత నుంచి మరుత్త, మరుత్త నుంచి నరిష్యంత, నరిష్యంత నుంచి తమ, తమ నుంచి రాజవర్ధన. రాజవర్ధన నుంచి సుధృతి, సుధృతి నుంచి నర, నర నుంచి కేవల, కేవల నుంచి ధుంధుమాన్. ధుంధుమాన్ నుంచి వేగవాన్, వేగవాన్ నుంచి బుధ, బుధుని నుంచి తృణబిందు, అలాగే కాంయా, చైలవిలా. తృణబిందువుకు అలంబుసా నుంచి విశాలుడు జన్మించాడు; విశాలుని నుంచి హేమచంద్ర, హేమచంద్రుని నుంచి చంద్రక. చంద్రక నుంచి ధూమ్రాశ్వ, ధూమ్రాశ్వ నుంచి సృంజయ, సృంజయ నుంచి సంజయ, సంజయ కుమారుడు సహదేవ, సహదేవుని కుమారుడు కృశాశ్వ. కృశాశ్వ నుంచి సోమదత్త, సోమదత్త నుంచి జనమేజయ, జనమేజయ కుమారుడు సుమంతి—ఇవే వైశాలీ రాజులు. శార్యాతి కుమార్తె సుకన్యా, ఆమె చ్యవనుడికి భార్య అయ్యింది; శార్యాతి నుంచి అనంత, అనంత నుంచి రేవత. రేవత నుంచి రైవత, రైవత నుంచి కుమార్తె రేవతీ. ధృష్ట నుంచి ధార్ష్టకులు, వారి దేశం వైష్ణవంగా ప్రసిద్ధి. నాభాగ కుమారుడు నేష్ఠ, అతని కుమారుడు అంబరీష; అంబరీష నుంచి విరూప, విరూప నుంచి పృషదశ్వ. అతని కుమారుడు రథీనర, అతడు వాసుదేవుడికి భక్తుడు. ఇక్ష్వాకు కు ముగ్గురు కుమారులు: వికుక్షి, నిమి, దండక. వికుక్షి, ఇక్ష్వాకు కుమారుడు, శశాద అనే పేరు పొందాడు, ఎందుకంటే అతడు ముయల్ని తిన్నాడు. శశాద నుంచి పురంజయ, పురంజయ కుమారుడు కకుత్స్థ. కకుత్స్థ నుంచి అనేన, అనేన నుంచి పృథు, పృథు కుమారుడు విశ్వరాత, విశ్వరాత నుంచి ఆర్ద్ర. ఆర్ద్ర నుంచి యువనాష్వ, యువనాష్వ నుంచి శావస్త, శావస్త నుంచి బృహదాశ్వ, బృహదాశ్వ కుమారుడు కువలాశ్వ. ధుంధుమారుడు ప్రసిద్ధి చెందాడు, అతని కుమారుడు దృఢాశ్వ; దృఢాశ్వ నుంచి చంద్రాశ్వ, కపిలాశ్వ, హర్యాశ్వ. హర్యాశ్వ నుంచి నికుంబ, నికుంబ నుంచి హితాశ్వ, హితాశ్వ నుంచి పూజాశ్వ, పూజాశ్వ నుంచి యువనాష్వ. యువనాష్వ నుంచి మండాతృ, బిందుమతికి ముగ్గురు కుమారులు: ముచుకుంద, అంబరీష, పురుకత్స. యువనాష్వకు యాభై మంది కుమార్తెలు, వారు ఋషి సౌభరి భార్యలయ్యారు. యువనాష్వ, అంబరీష నుంచి హరిత, యువనాష్వ నుంచి అంబరీష. పురుకత్స, నర్మదా నుంచి కుమారుడు త్రసదస్యు; అతనికి అనరణ్య కుమారుడు, అనరణ్య నుంచి హర్యాశ్వ. హర్యాశ్వ కుమారుడు వసుమనస్, వసుమనస్ నుంచి త్రిధన్వన్, త్రిధన్వన్ కుమారుడు త్రయ్యారుణ, త్రయ్యారుణ కుమారుడు సత్యరథ. అతడు త్రిశంకు అని ప్రసిద్ధి, అతని కుమారుడు హరిశ్చంద్ర; హరిశ్చంద్ర నుంచి రోహితాశ్వ, రోహితాశ్వ నుంచి హరిత. హరిత కుమారుడు చంచు, చంచు కుమారుడు విజయ, విజయ నుంచి రురుక, రురుక నుంచి వృక. వృక నుంచి రాజు బాహు, బాహు నుంచి సాగరుడు ప్రసిద్ధి; సాగరుడు, సుమతి నుంచి అరవై వేల మంది కుమారులు జన్మించారు. కెశినికి ఒకే కుమారుడు—అసమంజస. అతని జ్ఞానవంతుడు కుమారుడు అంషుమాన్, అంషుమాన్ నుంచి దిలీప, దిలీప నుంచి భగీరథ, భగీరథుడు గంగా నదిని భూమికి తెచ్చాడు. భగీరథ కుమారుడు శ్రుత, శ్రుత నుంచి నాభాగ, నాభాగ నుంచి అంబరీష, అంబరీష నుంచి సిందుద్వీప. సిందుద్వీప కుమారుడు అయుతాయు, అయుతాయు నుంచి ఋతుపర్ణ, ఋతుపర్ణ నుంచి సర్వకామ, సర్వకామ నుంచి సుదాస. సుదాస కుమారుడు సౌదాస, అతడు మిత్రసహ అని కూడా పిలవబడతాడు; అతని కుమారుడు, దమయంతి ద్వారా కల్మాషపాద. కల్మాషపాద కుమారుడు అశ్వక, అశ్వక నుంచి మూలనృచ్ఛక; తర్వాత రాజు దశరథ, దశరథ కుమారుడు చైలవిల. చైలవిల కుమారుడు విశ్వసహ, విశ్వసహ కుమారుడు ఖట్వాంగ, ఖట్వాంగ నుంచి దీర్ఘబాహు, దీర్ఘబాహు కుమారుడు అజ. అజ కుమారుడు దశరథ, అతడు నాలుగు శక్తిమంతులైన కుమారులను కలిగి ఉన్నాడు: రామ, లక్ష్మణ, శత్రుఘ్న, భరత. రాముని నుంచి కుశ, లవ; భరత నుంచి తార్క్ష, పుష్కర; లక్ష్మణ నుంచి చిత్రాంగద, చంద్రకేతు జన్మించారు. ఈ విధంగా విష్ణువు నుండి ప్రారంభమైన రాజవంశాలు, వారి చరిత్రలు, పుణ్యమైన వంశావళి ఇలా విస్తరించాయి.