గరుడపురాణమ్

ఒకసారి మహర్షి వ్యాసుడు బ్రహ్మదేవునిని ప్రశ్నించాడు. అప్పుడు బ్రహ్మదేవుడు గొప్ప జ్ఞానాన్ని, ధర్మాన్ని, ఆచరణ విశేషాలను వివరంగా వివరించాడు. "పద్మపుష్పం నీటిలో స్థిరంగా ఉంటే, సూర్యుడు, వరుణుడు దానికి మిత్రులవంటివారు. కానీ అదే పద్మాన్ని నీటి నుండి తీసి బయట పెడితే, ఆ సూర్యుడే, వరుణుడే దాన్ని ఎండబెట్టి, క్షీణింపజేస్తారు. అలాగే, ఎవరు తమ స్థానంలో స్థిరంగా ఉంటారో వారికి అందరూ మిత్రులవారు. కానీ ఎవరు తమ స్థానం కోల్పోతారో, వారికి మిత్రులు శత్రువులవుతారు. నీటిలో ఉన్న పద్మాన్ని సూర్యుడు ఆనందిస్తాడు; అదే భూమిపై పెడితే, దాన్ని ఎండబెడతాడు. తమ స్థానాన్ని నిలబెట్టుకున్నవారు గౌరవించబడతారు. స్థానం కోల్పోయిన వెంటనే—జుట్టు, పళ్లూ, గోళ్లు, మనుషులు—వీరు ఎవ్వరూ గౌరవానికి పాత్రులు కాలేరు. మన ప్రవర్తన మన వంశాన్ని తెలియజేస్తుంది; మాట మన దేశాన్ని, శ్రద్ధ మన ప్రేమను, శరీరం మన భోజనాన్ని వెల్లడిస్తుంది. సముద్రంపై వర్షం వృథా, తృప్తుడైనవాడికి భోజనం వృథా, ధనవంతుడికి దానం వృథా, దుష్టునికి సత్సేవ వృథా. ఇవన్నీ ఫలితం లేని పనులే. మనసులో స్థానం కలవారు దూరంగా ఉన్నా దగ్గరవారే. మనసు దూరమైనవారు పక్కనే ఉన్నా దూరమైన వారే. ముఖం క్షీణించడం, స్వరం బలహీనపడటం, అవయవాలు చెమట పడటం, తీవ్రమైన భయం—ఇవి మరణ సూచక లక్షణాలు, అలాగే భిక్షాటన చేయడానికి వెళ్ళేవారికీ ఇవే లక్షణాలు. కుంభకర్ణుడు, క్రిమిఘ్నుడు, గాలిచేత త్రోవపడినవాడు, పర్వత శిఖరంలో నివసించేవాడు—వీరు భిక్షాటన చేయడం కన్నా మరణించడమే మేలని చెప్పబడింది. కానీ, జగత్తునాధుడైన విష్ణువు కూడా వామన రూపంలో భిక్షాటన చేశాడు. ఆయనకన్నా గొప్ప లక్ష్యం ఇంకేదీ ఉండదు. అందువల్ల, వినయాన్ని వదిలిపెట్టే హక్కు ఎవరికీ లేదు. తల్లిదండ్రులు తమ పిల్లలకు విద్యను నేర్పించకపోతే, అలాంటి పిల్లలకు తల్లిదండ్రులే శత్రువులు. అలాంటి పిల్లలు సభలో హంసల మధ్య బకమంతా కనిపిస్తారు. విద్యే అత్యుత్తమ రూపం; అది అపహరించలేని ధనం, ఇతర సంపదల కంటే గొప్పదైన ధనంగా చెప్పబడింది. విద్య వల్ల ధర్మం కలుగుతుంది, జన హృదయాలను ఆకర్షించవచ్చు, గురువుకి కూడా ఉపదేశకురాలవుతుంది, బంధువుల దుఃఖాన్ని తొలగిస్తుంది, పరమదైవంగా నిలుస్తుంది, రాజుల మధ్య గౌరవింపబడుతుంది. విద్య లేని వాడు పశువుతో సమానం. ఇంట్లో దాచిన ధనం, వస్తువులు కనిపించవచ్చు, అపహరించబడవచ్చు. కానీ విద్యను ఎవరూ దొంగిలించలేరు. ఈ విధంగా, విష్ణువు ప్రాచీన కాలంలో శౌణకీయ సంప్రదాయంలోని రాజనీతి సారాన్ని వివరిస్తూ చెప్పాడు. అక్కడ శంకరుడు విన్నాడు, శంకరుడి ద్వారా వ్యాసుడు వినాడు. ఇప్పుడు మనం వ్యాసుని ద్వారా వినుతున్నాం. ఇప్పుడు బ్రహ్మదేవుడు ఇలా అన్నాడు: "హే వ్యాసా! నేను నీకు హరివ్రతాలను వివరించబోతున్నాను. ప్రతి నెల, నక్షత్రం, తిథి, వారంలో హరిదేవుని పూజిస్తే, ఆయన సర్వదాతగా ప్రసన్నిస్తాడు. ఏకాగ్రభక్తితో, రాత్రిపూట ఉపవాసంతో, ఈ నియమాలను పాటిస్తే, ధనం, ధాన్యం, సంతానం, రాజ్యం, విజయము మొదలైనవన్నీ లభిస్తాయి. ప్రథమ తిథినాడు, వైశ్వానరుడు, కుబేరుడు పూజిస్తే ధనం ఇస్తారు. ఉపవాసానంతరం బ్రహ్మను, శ్రీదేవిని, అశ్వినీదేవతలను పూజించాలి. ద్వితీయనాడు, యముడు, లక్ష్మీనారాయణులు ధనం ప్రసాదిస్తారు. తృతీయనాడు, గౌరీ, విఘ్నేశుడు, శంకరుడు పూజించబడతారు. చతుర్థినాడు, నలుగురు స్వరూపాలు పూజించాలి. పంచమినాడు హరిదేవుని, షష్ఠినాడు కార్తికేయుడు, సూర్యుడు; సప్తమినాడు భాస్కరుడు ధనం ఇస్తాడు. దుర్గాష్టమి, నవమినాడు మాతృదేవతలు, దిక్పాలకులు ధనం ప్రసాదిస్తారు. దశమినాడు యముడు, చంద్రుడు; ఏకాదశినాడు ఋషులను పూజించాలి. ద్వాదశినాడు హరి, కామదేవుడు; త్రయోదశినాడు మహేశ్వరుడు; చతుర్దశి, అమావాస్యనాడు బ్రహ్మ, పితృదేవతలు ధనాన్ని ప్రసాదిస్తారు. అమావాస్యనాడు ఆదివారం మొదలైన వారదేవతలను పూజించాలి. నక్షత్రాలు, యోగాలు పూజిస్తే అన్ని కోరికలు నెరవేరతాయి. మార్గశిర మాస శుక్లపక్ష త్రయోదశినాడు, వ్యాసుడు, అనంగుడు పూజించబడతారు. ఆ రోజు శివుడిని మల్లె చెక్కతో పళ్ళు తోముతూ, ధతూర పుష్పాలతో పూజించాలి. పౌషమాసంలో యోగేశ్వరుడిని బిల్వదళాలతో, కదంబపుష్పాలతో పూజించాలి. శంధనపు చెక్కతో పళ్ళు తోమాలి. అన్నం, ఇతర పదార్థాలను నివేదించాలి. మాఘ మాసంలో నటేశ్వరుడిని మల్లెపువ్వులతో, ముత్యాల హారంతో పూజించాలి. ప్లక్షవృక్షపు చెక్కతో పళ్ళు తోమాలి. పూరికలు నివేదించాలి. ఫాల్గుణ మాసంలో వీరేశ్వరుడిని మరుబాక పుష్పాలతో పూజించాలి. పంచదార, ఆకుకూరలు, మందా నివేదించాలి. మామిడి చెక్కతో పళ్ళు తోమాలి. చైత్రమాసంలో సురూపుడిని రాత్రిపూట కర్పూరంతో పూజించాలి. అతజవృక్షపు చెక్కతో పళ్ళు తోమాలి. శష్కులి నివేదించాలి. శివుని పూజను దమానక దళాలతో, అశోక పుష్పాలతో ఆయన ఆలయంలో చేయాలి. పెద్ద రూపానికి బెల్లం కలిపిన అన్నం, ఉత్తమమైన వంటకాలు నివేదించాలి. పళ్ళు తోమే చెక్కలు, జాజికాయను ఇవ్వాలి. జ్యేష్ఠ మాసంలో ప్రత్యూమ్నుని చంపక పుష్పాలతో, బిల్వజను పది రకాల నివేదనలతో పూజించాలి. లవంగం, ఏలకులు, షడ్భేద ద్రవ్యాలు ఉమాదేవికి నివేదించాలి. అగురు, పళ్ళు తోమే చెక్కలు, అపామార్గదళాలతో పూజించాలి. శ్రావణ మాసంలో శివుని కరావిర పుష్పాలతో పూజించాలి. సుగంధ భోజ్య పదార్థాలు, నెయ్యి, కరావిర పుష్పాలతో శుద్ధి చేయాలి. భద్రపద మాసంలో సద్యోజాతుడిని బకులపుష్పాలతో, పిండివంటలతో పూజించాలి. ఆశ్వయుజ మాసంలో గంధర్వశ, మదనకుడిని, దేవతాధిపతిని పూజించాలి. కార్తీక మాసంలో చంపక పుష్పాలు, బంగారు దారాలతో, మోదకలు నివేదించి, ఖదిర చెక్కతో పళ్ళు తోమాలి. బదర చెక్కతో మదనుడిని పూజించాలి. పాలూ, ఆకుకూరలూ నివేదించి, సంవత్సరాంతంలో కమలాలతో పూజించాలి. రతి, ముక్తమానంగుడు, బంగారు వలయంలో స్థితుడైనవారికి సువాసన ద్రవ్యాలు, నువ్వులు, అన్నం కలిపి పది వేల హోమాలు చేయాలి. రాత్రి జాగరణ చేయాలి, గానం, వాద్యాలతో ఆరాధించాలి. పూజ అనంతరం బ్రాహ్మణునికి మంచం, పాత్ర, గొడుగు, వస్త్రాలు, చెప్పులు దానం చేయాలి. గోమాతను, బ్రాహ్మణుని భక్తితో భోజనం పెట్టాలి. ఇదే వ్రతసంపూర్ణత. దీని వల్ల ఐశ్వర్యం, సంతానం, ఆరోగ్యం, శుభం, స్వర్గప్రాప్తి లభిస్తాయి. ఇప్పుడు బ్రహ్మదేవుడు "కైవల్యశమన వ్రతం"ను వివరించాడు. మార్గశిర మాస శుక్లపక్ష ద్వాదశినాడు ఉపవాసం చేసి, ఆ రోజు పాలు, పెరుగు, నెయ్యి, మజ్జిగ, ఘృతం వంటి పంచగవ్యాలను మాత్రమే భుజించాలి. ద్వాదశినాడు విష్ణువును పూజించి, నాలుగు నెలల ఆహారాన్ని దానం చేయాలి. అయిదు రకాల అన్నాలు కలిపిన పాత్రను బ్రాహ్మణునికి ఇలా చెప్పి సమర్పించాలి: "హే విష్ణో! ఏడు జన్మల్లో నేను చేసిన వ్రతమేదైనా, నీ అనుగ్రహంతో అది నాకు నిలబడాలని కోరుకుంటున్నాను." "ప్రభూ! నీవు సమస్త లోకాలకు అవిభిన్నమైన పరిపూర్ణ స్వరూపుడవు. అలాగే నా వ్రతమూ ఎప్పటికీ నిలబడాలని ఆశిస్తున్నాను." ఇలా బ్రహ్మదేవుడు వ్యాసునికి ధర్మ, వ్రత, ఆచరణ, జ్ఞాన విశేషాలను ఆప్యాయంగా వివరించాడు.