గరుడపురాణమ్

సౌతుడు శౌనకాది మహర్షులకు ఇలా చెప్పసాగాడు: "దుర్భిక్షకాలంలో ధనాన్ని రక్షించుకోవాలి. ఆ ధనాన్ని కూడా భార్యను కాపాడేందుకు వినియోగించాలి. అయితే, ధనాన్నీ, భార్యనూ కూడా త్యాగం చేసి అయినా మన ప్రాణాన్ని ఎల్లప్పుడూ కాపాడుకోవాలి. ఒక వ్యక్తిని కుటుంబం కోసం వదిలేయాలి; కుటుంబాన్ని ఊరి కోసం, ఊరిని దేశం కోసం, దేశాన్నే మన ప్రాణ రక్షణ కోసం వదిలేయవచ్చు. పాపాచారంతో నిండిన ఇల్లులో ఉండడంకన్నా నరకంలో నివసించడం మేలైనది. ఎందుకంటే, నరకంలో పాపఫలం తీరిపోతుంది కాని దురాచారి ఇంట్లో ఉండగా పాపం తీరదు. జ్ఞానులు ఒక కాలు ముందుకు వేస్తూ, మరో కాలితో స్థిరంగా నిలబడతారు; తదుపరి స్థానం పరీక్షించకుండానే పాత స్థలాన్ని విడిచిపెట్టరు. దురాచార భూమిని, కలహాల నిండిన ఇంటిని, కంజుషి రాజును, మోసపూరిత మిత్రుడిని వదిలేయాలి. కంజుషుడి చేతిలో ధనంతో లాభం ఏమిటి? మాయాజాలంతో కలిసిన విద్యతో ప్రయోజనం ఏమిటి? నీతిగల ధైర్యం లేని అందంతో ప్రయోజనం ఏమిటి? కష్టకాలంలో వదిలేసే మిత్రుడితో ఉపయోగం ఏమిటి? పదవిలో ఉన్నవారికి ఎన్నడూ కనిపించని వారు సైతం స్నేహితులవుతారు. కానీ ధనం, పదవి పోయినప్పుడు, సమయానుసారం సొంత బంధువులే శత్రువులవుతారు. కష్టంలో మిత్రుడు, యుద్ధంలో వీరుడు, ఏకాంతంలో పవిత్రుడు, ధనం పోయినప్పుడు సతీమంతుడు, క్షామంలో ప్రియ అతిథి ఎవరో తెలుస్తుంది. పండ్లు లేని చెట్టును పక్షులు వదిలిపోతాయి; ఎండిపోయిన సరస్సును బకులు వదిలిపోతాయి; ధనంలేని మనిషిని వేశ్యలు వదిలిపోతారు; అధికారం పోయిన రాజును మంత్రి వదిలిపోతాడు; వాడిపోయిన పువ్వును తేనెటీగలు వదిలిపోతాయి; కాలిపోయిన అడవిని జింకలు వదిలిపోతాయి. ఇలా ప్రతి ఒక్కరూ తమ ప్రయోజనానుసారమే ప్రవర్తిస్తారు—ఎవరికి ఎవరు నిజంగా చెందారు? కంజుషుడికి ధనదానం ఆనందాన్ని ఇస్తుంది; లోభికి గౌరవ సూచక ప్రవర్తన; మూర్ఖుడికి పొగడ్తలు; జ్ఞానికి నిజాయితీ. దేవతలు, సజ్జనులు, ద్విజులు నిజాయితీతో సంతుష్టులవుతారు; ఇతరులు భోజనంతో; పండితులు గౌరవప్రదానం ద్వారా. ఉత్తముల దగ్గర వినయంతో, మోసపూరితుల దగ్గర విభజనతో, నీచుల దగ్గర చిన్ననాటి దానాలతో, సమానుల దగ్గర సమాన బలంతో వ్యవహరించాలి. జ్ఞానులు ప్రతి ఒక్కరి స్వభావాన్ని తెలుసుకుని, వారికి ఉపయోగపడే మాటలు చెప్పి, త్వరగా వారిని తమవశం చేసుకోవాలి. నదులపై, పంజాలు ఉన్నవారిపై, కొమ్ములు ఉన్నవారిపై, ఆయుధాలున్నవారిపై, స్త్రీలపై, రాజ కుటుంబాలపై నమ్మకం పెట్టకూడదు. ధన నష్టం, మానసిక క్షోభ, ఇంట్లో జరిగిన అపకార్యాలు, మోసం, అవమానం, దుర్వాక్యం—ఇవి ఎవరికీ చెప్పకూడదు. నీచులతో, దుష్టులతో మితృత్వం, అతిగా దూరంగా ఉండటం, పరఇంటి మీద మక్కువ, దురాచార స్త్రీతో సహవాసం—ఇవి మంచితనాన్ని నాశనం చేస్తాయి. ఎవరింట్లో తప్పులుండవు? ఎవరు వ్యాధిపీడితులు కారు? ఎవరు దురదృష్టాన్ని చూడరు? ఎవరి ఐశ్వర్యం నిరంతరం నిలిచి ఉంటుంది? ధనం లభించినవాడు గర్వపడడు ఎవరు? ఎవరూ కష్టాన్ని ఎదుర్కోలేదు? స్త్రీల వల్ల ఎవరి మనస్సు చంచలపడలేదు? ఎవరు రాజులకు ఎప్పుడూ ప్రియులవుతారు? ఎవరు కాల ప్రభావానికి అతీతులు? ఏ ధనం ఎప్పుడూ కీర్తిని కోల్పోదు? దుష్టుల వలలో పడి సురక్షితంగా బయటికొచ్చినవారు ఎవరు? మిత్రులు, బంధువులు, జ్ఞానం లేని వారు, చేసిన పనిలో ఫలితం కనబడని వారు, కష్టంలో బాగా బాధపడేవారు—వారెలా ప్రవర్తించాలి? ఆనందం, ప్రేమ, బంధువులు, విద్యావకాశం లేని దేశాన్ని వదిలిపెట్టాలి. రాజు, దొంగ భయం లేని, మరణానంతరం పోకపోయే ధనాన్ని మాత్రమే సంపాదించాలి. పరమ శ్రమతో సంపాదించినది మృతితో వారసులకు పోతుంది; ధన లోభంతో చేసిన పాపం మాత్రం మనకే వశమవుతుంది. కంజుషుడు దాచుకున్న ధనం ఎప్పటికీ ముషికాల నిల్వలాంటిది—తనకే బాధను కలిగిస్తుంది. దానం చేయని వారిని ప్రజలకు చూపించేందుకు, వారు నిగ్నంగా, బాధతో, దురదృష్టంతో, చేతుల్లో కపాలముద్రలతో తిరుగుతారు. దానం చేయని స్థితిలో ఎప్పుడూ ఉండకూడదు. వందల యజ్ఞాలలో వినియోగించని, యాచన వచ్చినప్పుడు యోగ్యులకు ఇవ్వని, కంజుషుడు కాపాడిన ధనం చివరకు దొంగల ఇంట్లో లేదా రాజు ఇంట్లో ఖర్చవుతుంది. కంజుషుడి ధనం దేవతలకు, బ్రాహ్మణులకు, బంధువులకు, తనకూ పోదు; అది అగ్ని, దొంగలు, రాజు వద్దకు పోతుంది. అతి శ్రమతో, ధర్మాన్ని అతిక్రమించి, శత్రువుకు లొంగి సంపాదించిన ధనం మీకు లభించకూడదు. విద్యాభ్యాసం లేకపోతే విద్య పోతుంది; స్త్రీలకు మలిన వస్త్రాలు ధ్వంసం; వ్యాధులకు పాత ఆహారం; శత్రువుకు బహిరంగతే నాశనం. దొంగకు శిక్ష మరణమే; మోసపూరిత మిత్రుడికి కొన్ని మాటలు; స్త్రీలకు విడిగా నిద్రించటం; బ్రాహ్మణుడికి ఆహ్వానం ఇవ్వకపోవడమే శిక్ష. దుష్టులు, శిల్పులు, దాసులు, చెడు వాద్యకారులు, స్త్రీలు—వీళ్లను కొట్టినా వారు మృదువవుతారు, కానీ గౌరవానికి యోగ్యులు కారు. దాసులను పనిలో, బంధువులను కష్టంలో, మిత్రులను కష్టసమయంలో, భార్యను ధనం పోయినప్పుడు పరీక్షించాలి. స్త్రీలకు భోజనంలో రెండింతలు ఆకలి, నాలుగు రెట్లు బుద్ధి, ఆరు రెట్లు శక్తి, ఎనిమిది రెట్లు కామం ఉంటుందని చెబుతారు. నిద్రను కలలతో, స్త్రీలను కామంతో, అగ్నిని ఇంధనంతో, దాహాన్ని మద్యం ద్వారా జయించలేరు. స్త్రీల్లో కామాన్ని మాంసాహారంతో, మధురపానాలతో, సుగంధ ద్రవ్యాలతో, అద్భుత వస్త్రాలతో, ఆకర్షణీయమైన పుష్పమాలలతో ప్రేరేపించవచ్చు. వ్రతాచారంలో ఉన్నా కూడా, స్త్రీలు అందమైన పురుషుణ్ని చూసినప్పుడు వారి గర్భాశయం కదిలిపోతుంది. అన్నదానికే కాకుండా, సోదరుడు, కుమారుడు అయినా, స్త్రీలు సుందరంగా అలంకరించిన పురుషుణ్ని చూసినప్పుడు వారి గర్భాశయం కదిలిపోతుంది—ఇది నిజం, నిజంగా నిజం, ఓ శౌనకా! నదులు, స్త్రీలు స్వేచ్ఛగా ప్రవహిస్తారు—వాటి నీరు, వీరి దోషాలు కూల్చివేస్తాయి వాటి తీరాన్ని, కుటుంబాన్ని. నది తన తీరాన్ని నాశనం చేస్తుంది; స్త్రీ కుటుంబాన్ని నాశనం చేస్తుంది; రెండూ స్వేచ్ఛగా, ఆనందంగా సంచరిస్తాయి. అగ్ని ఎప్పుడూ ఇంధనంతో తృప్తి చెందదు; సముద్రం నదుల నీటితో తృప్తి చెందదు; మరణదేవుడు ప్రాణులతో తృప్తి చెందడు; స్త్రీలు పురుషులతో తృప్తి చెందరు." ఇలా సౌతుడు ధర్మజ్ఞానాన్ని వివరించాడు.