அத்ய மே ஸபலம் ஜந்ம பாவிதஞ்ச குலம் ப்ரபோ । விஷ்ணுபக்தஸ்ய தர்மஸ்ய யத்தே த்ரு'க்கோசரம் கதஃ ॥ ௨,௬.
'இன்று என் பிறவி பயனடைந்தது, என் குலம் தூய்மை பெற்றது, பிரபுவே! விஷ்ணு பக்தியும் தர்மத்தையும் கொண்டவர் உங்கள் பார்வைக்கு வந்திருக்கிறார்.'
நத்வா ஸ்துத்வா பஹுவிதமுவாசாநுவஸந்ந்ரு'பஃ । யதஃ ஸமாகதோ தேவஃ புநஸ்தத்ரைவ நீயதாம் ॥ ௨,௬.
மணக்கூட்டிப் பலவகை புகழ்ச்சி பாடி, அரசர் அமர்ந்து கூறினார்: 'இந்தத் தெய்வம் வந்துள்ளதால், அவரை மீண்டும் அங்கே அழைத்துச் செல்லுங்கள்.'
இதி ஶ்ருத்வா வசோ ராஜ்ஞஃ பப்ரச்ச த்விஜபுங்கவஃ । ப்ராஹ்மண உவாச । கோऽயம் தேஶ குதோ லோகா உத்தமா மத்யமாதமாஃ ॥ ௨,௬.
அரசரின் வார்த்தைகளை கேட்ட பிராமணர் கேட்டார்: 'இது எந்த இடம்? இந்த உலகங்கள் எங்கிருந்து வந்தவை—மேன்மை, நடுத்தர, கீழ்மை என?'
கேந புண்யேந து பவாந்பாரமேஷ்ட்யவிபூஷிதஃ । கிமர்தமஹமாநீதஃ புநஸ்தத்ரைவ நீயதே ॥ ௨,௬.
'எந்த புண்ணியத்தால் நீங்கள் பிரம்மாவின் மகிமையுடன் இருக்கிறீர்கள்? என்ன காரணத்தால் என்னை இங்கு கொண்டு வந்தீர்கள், மீண்டும் ஏன் அங்கே அழைக்கிறீர்கள்?'
அபூர்வமிவ பஶ்யாமி ஸர்வம் ஸ்வப்நகதோ யதா । ராஜோவாச । ஸ்வதர்மநிரதோ யஸ்து ஹரிபக்திரதஃ ஸதா ॥ ௨,௬.
'எல்லாம் புதிதாய், கனவில் இருப்பதுபோல் எனக்குத் தோன்றுகிறது.' அரசர் கூறினார்: 'தன் தர்மத்தில் நிலைத்தும், எப்போதும் ஹரிக்கு பக்தியுடன் இருப்பவரே—'
விரக்த இந்த்ரியார்தேப்யஃ ஸ மே பூஜ்யோ ந ஸம்ஶயஃ । தீர்தயாத்ராபரோ நித்யம் வ்ரு'ஷோத்ஸர்கவிஶேஷவித் ॥ ௨,௬.
'இந்திரிய சுகங்களில் ஆசை இல்லாதவர், அவர் எனக்கு வழிபடத் தகுதியானவர் என்பதில் சந்தேகம் இல்லை; எப்போதும் தீர்த்தயாத்திரையில் ஈடுபட்டு, வृषப தானத்தின் சிறப்பை அறிந்தவரும் ஆவார்.'
ஸத்யதாநபரோ யஸ்து ஸ நமஸ்யோ திவௌகஸாம் । தர்ஶநார்தமிஹாநீதஃ பூஜார்ஹஶ்ச பரந்தப ॥ ௨,௬.
'உண்மை மற்றும் தானத்தில் நிலைத்திருப்பவர், தேவர்களாலும் வணங்கப்படவேண்டியவர்; அவரை தரிசிக்க இங்கு கொண்டு வந்தோம், அவர் பூஜைக்கு உரியவரும் ஆவார், பகைவரை வெல்வோனே.'
அநுக்ரு'ஹாண மாம் தேவ க்ஷமஸ்வ மம ஸாஹஸம் । இத்யுக்த்வா தர்ஶயாமாஸ மந்த்ரிணாம் ஸம்ஜ்ஞயா ப்ருவஃ ॥ ௨,௬.
'என்னை அருள்புரிய வேண்டும், தேவனே, என் தவறை மன்னிக்க வேண்டும்.' என்று கூறி, அரசர் கண்களால் அமைச்சர்களிடம் சைகை செய்தார்.
வதிஷ்யதி ஸமக்ரம் தே ஸ்வயம் வக்தும் ந ஸாம்ப்ரதம் । ஸாமந்தஃ ஸர்வவேதஜ்ஞோ ஜ்ஞாத்வா ஹார்தம் ந்ரு'பஸ்ய ச ॥ ௨,௬.
'அவர் உங்களுக்கு எல்லாவற்றையும் விரிவாகச் சொல்வார்; இப்போது நான் பேச ஏற்ற நேரம் அல்ல.' அந்த அமைச்சர், எல்லா வேதங்களையும் அரசரின் மனதையும் அறிந்தவர்—
விபஶ்சிதுவாச । பூர்வஜந்மநி வைஶ்யோऽயம் விஶ்வம்பர இதி ஶ்ருதஃ । விராதநகரே விப்ர த்விஜதேவவிபூஷிதே ॥ ௨,௬.
அந்த அறிஞர் கூறினார்: 'முந்தைய பிறவியில் இவர் விஷ்வம்பரன் என்ற பெயருடைய வைசியர்; விராதன நகரத்தில், பிராமணர்களும் தேவர்களும் புகழ்பெற்ற இடத்தில் வாழ்ந்தார், பிராமணரே.'
வைஶ்யவ்ரு'த்த்யா ஸதா ஜீவந்குடும்பபரிபாலகஃ । கவாம் ஶுஶ்ரூஷகோ நித்யம் ப்ராஹ்மணாநாஞ்ச பூஜகஃ ॥ ௨,௬.
வணிகர் வாழ்க்கையை எப்போதும் மேற்கொண்டு, குடும்பத்தை பாதுகாத்து, எப்போதும் பசுக்களை பராமரித்து, பிராமணர்களை மதித்து வாழ்ந்தான்.
பாத்ரதாநபரோ நித்யமாதிதேயாக்நிஸேவகஃ । கார்ஹஸ்த்யம் விதிவச்சக்ரே பார்யயா ஸத்யமேதயா ॥ ௨,௬.
அவன் எப்போதும் தானம் செய்யும் மனப்பான்மையுடன், விருந்தினர்களுக்கும் அக்னிக்கும் சேவை செய்து, தனது உண்மையுள்ள நல்ல மனையுடன் வீட்டுக்காரியங்களை முறையாகச் செய்தான்.
ஸ்மார்தேந லோகாநஜயச்ச்ரௌதேந த ஹவிர்புஜஃ । கதாசித்பந்துபிஃ ஸாகம் க்ரு'த்வா தீர்தாநி பூரிஶஃ ॥ ௨,௬.
ச்மார்த்த விதிகளின்படி உலகங்களை அடைந்து, சௌத வழிபாட்டால் ஹவிர்பாகம் பெற்றான்; சில நேரங்களில் உறவினர்களுடன் சேர்ந்து பல தீர்த்தங்களைச் சென்றான்.
யாவதாயாதி ஸதநம் த்ரு'ஷ்டவாம்ல்லோமஶம் பதி । தண்டவத்ப்ரணிபத்யாஶு க்ரு'தாஞ்ஜலிபுடம் ஸ்திதம் ॥ ௨,௬.
வீட்டுக்குத் திரும்பும் வழியில், லோமசரை பாதையில் பார்த்தான்; உடனே முழு வணக்கம் செய்து, கைகூப்பி அங்கே நின்றான்.
பப்ரச்ச விநயோபேதம் கருணாவாரிவாரிதிஃ । ரு'ஷிருவாச । குத ஆகம்யதே ஸாதோ ப்ராஹ்மணைர்பந்துபிர்யுதஃ ॥ ௨,௬.
கருணை பெருக்காக உள்ள அந்த முனிவர், பணிவுடன் நிற்கும் அவனை நோக்கி, 'நல்லவரே, பிராமணர்களும் உறவினர்களும் உடன் வந்து, எங்கிருந்து வருகிறீர்?' என்று கேட்டார்.
த்ரு'ஷ்ட்வா த்வாம் தர்மநிலயம் ப்ரக்லிந்நம் மாநஸம் மம । விஶ்வம்பர உவாச । ஶீர்யமாணம் ஶரீரம் ஹி ஜ்ஞாத்வா ம்ரு'த்யும் புரஃ ஸ்திதம் ॥ ௨,௬.
நீங்கள் தர்மத்தின் உறைவிடம் என்று பார்த்தவுடன் என் மனம் மிகவும் கலங்கியது. விஷ்வம்பரன் சொன்னான்: 'உடல் சிதைந்து, மரணம் அருகில் நிற்கிறது என்பதை அறிந்து—'
பார்யயா தர்மசாரிண்யா தீர்தயாத்ராம் விநிர்கதஃ । க்ரு'த்வா தீர்தாநி விதிவத்விஶ்ராண்ய விபுலம் வஸு ॥ ௨,௬.
'என் நல்ல மனையுடன் சேர்ந்து தீர்த்தயாத்திரைக்கு புறப்பட்டேன்; தீர்த்தங்களை முறையாகச் சென்று, பெரும் செல்வத்தை வழங்கினேன்.'
யாவத்வ்ரஜாம்யஹம் வேஶ்ம பவாந் த்ரு'ஷ்டிபதம் கதஃ । லோமஶ உவாச । தீர்தாநி ஸந்தி பூரீணி வர்ஷைऽஸ்மிந் பாரதே ஶுபே ॥ ௨,௬.
'நான் வீட்டுக்குத் திரும்பும் போது, நீர் என் பார்வைக்கு வந்தீர்.' லோமசர் சொன்னார்: 'இந்த பாக்கியமான பாரத தேசத்தில் பல தீர்த்தங்கள் உள்ளன.'
யத்த்வயா ஹ்யுபசீர்ணாநி தாநி ஸர்வாணி மே வத । வைஶ்ய உவாச । கங்கா ச ஸூர்ய தநயா மஹாபுண்யா ஸரஸ்வதீ ॥ ௨,௬.
'நீங்கள் சென்ற தீர்த்தங்களை எல்லாம் எனக்குச் சொல்லுங்கள்.' வணிகன் சொன்னான்: 'கங்கை, மிகப் புண்யமான சூரியபுத்திரி சரஸ்வதி—'
தஶாஶ்வமேதைரயஜத்யத்ர ப்ரஹ்மா ஸுரேஶ்வரஃ । தீர்தராஜஸ்ததஃ காஶீ மஹாதேவோ தயாநிதிஃ ॥ ௨,௬.
'பிரம்மா தேவர்கள் தலைவனாகி, பத்து அஸ்வமேத யாகங்கள் செய்த இடம்; அதன்பின் தீர்த்தங்களின் அரசாகிய காசி, கருணைமிகு மகாதேவன்.'
ம்ரு'தாநாம் யத்ர ஜந்தூநாம் கர்ணே ஜபதி தாரகம் । புலஹஸ்யாஶ்ரமம் புண்யம் பல்குதீர்தஞ்ச கண்டகீ ॥ ௨,௬.
'அங்கு இறந்தவர்களுக்கு காதில் தாரக மந்திரம் சொல்கின்றனர்; புனிதமான புலஹ முனிவரின் ஆசிரமம், பவள தீர்த்தம், கண்டகி.'
சக்ரதீர்தம் நைமிஷஞ்ச ஶிவதீர்தமநந்தகம் । கோப்ரதாரகநாகேஶமயோத்யாபிந்துஸம்ஜ்ஞிதம் ॥ ௨,௬.
'சக்கர தீர்த்தம், நைமிஷாரணியம், முடிவில்லாத சிவ தீர்த்தம், கோப்ரதார, நாகேசர், அயோத்தி, பிந்து எனும் இடம்.'
யத்ராஸ்த முக்திதஃ ஸாக்ஷாத்ராமோ ராஜீவலோசநஃ । ஆக்நேயம் வாயுகௌபேரம் கௌமாரம் பூருஹாம் புநஃ ॥ ௨,௬.
'அங்கு நேரில் முக்தி தரும் தாமரைப்பூ கண்கள் கொண்ட இராமபிரான்; அக்கினி, வாயு, குபேரன், குமாரன், மீண்டும் பூமியில் பிறந்த இடம்.'
ஸௌகரம் மதுரா யத்ர நித்யம் ஸந்நிஹதோ ஹரிஃ । புஷ்கரம் ஸத்யதீர்தஞ்ச ஜ்வாலதீர்தம் திநேஶ்வரம் ॥ ௨,௬.
'மதுரையில் எப்போதும் ஹரிம் இருப்பது சௌகர தீர்த்தம்; புஷ்கரம், சத்திய தீர்த்தம், ஜ்வாலா தீர்த்தம், தினேசுவரன்.'
இந்த்ரதீர்தம் குருக்ஷேத்ரம் யத்ர ப்ராசீ ஸரஸ்வதீ । தாபீ பயோஷ்ணீ நிர்விந்த்யா மலயஃ க்ரு'ஷ்ணவேணிகா ॥ ௨,௬.
'இந்திர தீர்த்தம், குருக்ஷேத்திரம், அங்கு கிழக்கு சரஸ்வதி ஓடுகிறது; தாபி, பயோஷ்ணி, நிர்விந்த்யா, மலையம், கிருஷ்ணவேணிகை.'
கோதாவரீ தண்டகஞ்ச தாம்ரசூடம் ஸதோதகம் । த்யாவாபூமீஶ்வரம் த்ரு'ஷ்ட்வா ஶ்ரீஶைலஃ பர்வதேஶ்வரஃ ॥ ௨,௬.
'கோதாவரி, தண்டக வனம், எப்போதும் நீர் ஓடும் தாம்ரசூடம்; தியாவாபூமீஸ்வரர், ஸ்ரீசைலம், பர்வதேஸ்வரர் ஆகியவற்றை பார்த்தேன்.'
அஸம்க்யலிங்கதீர்தாநி யத்ர ஸந்தி ஸதா முநே । வேங்கடாத்ரௌ மஹாதேஜாஃ ஶ்ரீரங்காக்யஃ ஸ்வயம் ஹரிஃ ॥ ௨,௬.
'எண்ணிக்கையற்ற லிங்க தீர்த்தங்கள் எப்போதும் இருக்கும் முனிவரே; வெங்கடமலையில், பெரும் ஒளியுடன் ஸ்ரீரங்கன் எனும் ஹரி தானே இருக்கிறார்.'
வேங்கடீ நாம தத்ரைவ தேவீ மஹிஷமர்திநீ । சந்த்ரதீர்தம் பத்ரவடஃ காவேரீகுடிலாசலௌ ॥ ௨,௬.
'அங்கேயே வெங்கடீ என்ற தேவியும், மகிஷாசுரனை அழித்தவளும் இருக்கிறார்; சந்திர தீர்த்தம், பத்ரவட்டம், வளைந்து ஓடும் காவேரி, அதன் மலைகளும் உள்ளன.'
அவடோதா தாம்ரபர்ணோ த்ரிக்ரு'டஃ கோல்லகோ கிரிஃ । வாஸிஷ்டம் ப்ரஹ்மதீர்தஞ்ச ஜ்ஞாநதீர்தம் மஹோததிஃ ॥ ௨,௬.
அவட்டோதா, தாமிரபரணி, திரிகுடம், கொல்லக்கோடு, வாசிஷ்டம், பிரம்மதீர்த்தம், ஞானதீர்த்தம், பெரிய கடல் — இவை எல்லாம் புகழ்பெற்ற புனித ஸ்தலங்கள்.
ஹ்ரு'ஷீகேஶம் விராஜஞ்ச விஶாலம் நீலபர்வதஃ । பீமகூடஃ ஶ்வேதகிரீ ருத்ரதீர்தமுமாவநம் ॥ ௨,௬.
ஹ்ருஷீகேசம், விராஜம், விசாலம், நீலமலை, பீமகூடம், வெண்கடம், ருத்ரதீர்த்தம், உமாவனம் — இவை எல்லாம் புண்ணியமான இடங்கள்.