ஒரு காலத்தில், புனிதமான கருட மகாபுராணத்தின் ஆரம்பக் காண்டத்தில், வைதூரிய ரத்தினத்தைப் பற்றி விரிவாக ஆராய்ந்தார்கள். வைதூரியத்தை உடையவருக்கு மரங்களோ, கொடிகளோ பயம் அளிக்காது; நிலத்தின் அதிபதிகளும் அவரை இகழமாட்டார்கள். முன்னோர்களுக்காக செய்யும் பித்ரு கர்மங்களில் இதை அர்ப்பணித்தால், அவர்கள் பல வருடங்கள் திருப்தி அடைவார்கள்; நீர், நெருப்பு, பகைவர், திருடர்கள் எனும் பயங்கரமான அச்சங்களும் நீங்கும். அந்த வைதூரியத்தின் தன்மை எப்படி இருக்க வேண்டும் என்று விவரிக்கப்படுகிறது. அது பசுமை நிறமுடைய மாசோ, அல்லது மேகத்தின் கருப்பு நிறமோ, மங்கலான மஞ்சள் கலந்த நிறமோ, ஒளி குறைந்ததாக இருக்கலாம். இவற்றின் விலை, அந்தந்த இடம், காலம் மற்றும் அறிஞர்களால் தீர்மானிக்கப்படும். இவ்வாறு வைதூரிய பரிசோதனை என்ற அதிகாரம் நிறைவடைகிறது. அடுத்து, புலகா என்ற ரத்தினம் குறித்து விவரிக்கப்படுகிறது. புனிதத் தலங்களில், சிறந்த மலைகளிலும், நதிகளிலும், மற்றும் வடக்கு பகுதிகளிலும் இது கிடைக்கிறது. தசார்ண, வாகதர, மேகலா, காலகா போன்ற இடங்களிலும், இது குஞ்சா விதை, கஜலக் கருப்பு, தேன், மற்றும் மிருநாள கம்பு போன்ற நிறங்களில் காணப்படுகிறது. சங்கு, தாமரை, தேன், சூரியன் போன்ற வடிவங்களிலும், நூல்களில் கோரப்பட்டு, தூய்மையானதாகவும் உயர்ந்ததாகவும் விளங்குகிறது. சில இடங்களில், காகம், நரி, ஓநாய், கழுகு போன்ற வன்மையான விலங்குகளுடன், இறைச்சியும் இரத்தமும் முகத்தில் ஒளிந்திருக்கும் உருவங்களுடன் காணப்படும். இவ்வாறு புலகா பரிசோதனை என்ற அதிகாரமும் நிறைவடைகிறது. பின்னர், இரத்தக் கல் (பட்ராஷ்ம) பற்றிய விவரங்கள் வருகின்றன. ஒரு அரக்கன், நெருப்பாக உருவெடுத்து, தன் விருப்பப்படி செயல்படுகிறான். அந்த ரத்தினம், இந்திரகோப பூச்சிகளால் அலங்கரிக்கப்பட்டது போலவும், கிளியின் அலகு நிறம் போலவும், அழகாக வளைந்த வடிவத்திலும் இருக்கும். அதன் நடுப் பகுதி நிலவின் வெண்மை நிறத்துடன், மிகத் தூய்மையான நிறத்திலும், அதன் மேல்பரப்பு நீலக்கணிகையின் நிறத்தையும் ஒத்ததாக இருக்க வேண்டும். இவ்வாறு இரத்தக் கல் பரிசோதனை அதிகாரமும் நிறைவடைகிறது. அடுத்து, காவேரி, விந்த்யா, யவன, சீனா, நேபாளம் போன்ற பகுதிகளில் 'தைலம்' என அழைக்கப்படும் சுத்தமான கிரிஸ்டல் உருவாகிறது. அது வானத்தின் தூய்மையைப் போல பிரகாசிக்கிறது. இது மற்ற ரத்தினங்களை ஒப்பிடும்போது சமம் அல்ல, ஆனாலும் பாவங்களை நீக்கும் தன்மை கொண்டது. இவ்வாறு கிரிஸ்டல் பரிசோதனை அதிகாரமும் நிறைவடைகிறது. பின்னர், கேரளா மற்றும் பிற பகுதிகளில், அதன் உள்ளுறுப்பு மீதமுள்ள, வலிமை வாய்ந்த ஒன்று எடுக்கப்படுகிறது. அது முயலின் இரத்தம் அல்லது குஞ்சா விதை, ஜபா மலர் போன்ற சிவப்பில் இருக்க வேண்டும். வேறு இடத்தில் கிடைப்பவை சிறந்தவை அல்ல; அவற்றின் மதிப்பு, சிறப்பான உற்பத்தி முறையினால் தீர்மானிக்கப்படும். இது உலகில் செல்வமும், தானியங்களும் தரும்; விஷம் மற்றும் நோய் பயத்தை நீக்கும். இதுவே கிரிஸ்டல் மற்றும் பவளம் பற்றிய அறிவாகும், ஷௌணகா! இவ்வாறு பவள பரிசோதனை அதிகாரமும் நிறைவடைகிறது. பின்னர், புனிதமான தீர்த்தங்களைப் பற்றி அறிவிக்கப்படுகிறது. அவற்றில் கங்கா தீர்த்தங்கள் மிகச்சிறந்தவை. கங்காத்வாரம், பிரயாகம், கங்கையும் சமுத்திரமும் சங்கமிக்கும் இடம்—இவை அனைத்திலும் சேவை செய்து, பித்ரு பிண்டம் அர்ப்பணித்தால், மனிதர்கள் தங்கள் ஆசைகளை பூர்த்தி செய்து, பாவங்களை வெல்ல முடியும். குருக்ஷேத்திரம் உயர் தீர்த்தமாகும்; அங்கு தானம் மற்றும் பிற கர்மங்களால் போகமும் மோட்சமும் கிடைக்கும். துவாரகா அந்த அழகிய நகரம், போகமும் மோட்சமும் தரும். கேதாரம் அனைத்து பாவங்களையும் அழிக்கும்; சம்பல்ல கிராமம் சிறந்தது. ஷ்வேதத்வீபம், மாயா நகரம், நைமிஷம், உத்தமமான புஷ்கரம், வினாயக தீர்த்தம், ராமகிரி என்ற சிறந்த ஆசிரமம், இராமேஸ்வரம், கார்த்திகேயர் ஆகியவை மிக உயர்ந்த புனித தலங்கள். உஜ்ஜயினியில் மகாகாலர், குப்ஜகாவில் ஸ்ரீதர ஹரி, மகாகேசி, காவேரி, சந்திரபாகா, விபாஷா, மதுரா நகரம், ஷோணா நதி—இவை அனைத்தும் புனிதமானவை. இங்கு சூரியன், சிவன், கணம், தேவி, ஹரி ஆகியோரும் இருப்பார்கள். வழிபாடு, பித்ரு கர்மம், பிண்ட தானம் ஆகியவை இங்கு அழிவில்லாமல் நிலைக்கும். கோகமுக, வராக, புண்டிர, ஸ்வாமி, காமரூபா (காமாக்ஷி இருப்பிடம்), விராஜா, ஸ்ரீ புருஷோத்தமன் ஆகிய புனித தலங்களும் சிறந்தவை. இவ்வாறு, கருட மகாபுராணத்தில் ஒவ்வொரு ரத்தினத்தையும், அவற்றின் பண்புகளையும், புனிதத் தலங்களையும், அவற்றால் கிடைக்கும் பயன்களையும், இறையருளோடு புனிதமாக விவரித்துள்ளனர்.