गरुडपुराणम्

गृहीत्वा स्वं विनिर्याति जीवो गर्भ ईवाशयात् । उत्क्रामन्तं स्थितं वापि भुञ्जानं वा गुणान्वितम् ॥ २,१०.

विमूढा नानुपश्यन्ति पश्यन्ति ज्ञानचक्षुषः । आतिवाहिकमित्येवं वायवीयं वदन्ति हि ॥ २,१०.

एवं तु यातुधानानां तमेव च वदन्ति हि । सुपर्ण ईदृशो देहो नृणां भवति पिण्डजः ॥ २,१०.

पुत्रादिभिः कृताश्चेत्स्युः पिण्डा दश दशाहिकाः । पिण्डजेन तु देहेन वायुजश्चैकतां व्रजेत् ॥ २,१०.

पिण्डजो यदि नैव स्याद्वायुजोऽर्हति यातनाम् । देहिनोऽस्मिन्यथा देहे कौमारं यौवनं जरा । तथा देहान्तरप्राप्तिः पक्षीन्द्रेत्यवधारय ॥ २,१०.

वासांसि जीर्णानि यथा विहाय नवानि गृह्णाति नरोपराणि । तथा शरीराणि विहाय जीर्णान्यन्यानि संयाति नवानि देही ॥ २,१०.

नैनं छिन्दन्ति शस्त्राणि नैनं दहति पावकः । न चैनं क्लेदयन्त्यापो न शोषयति मारुतः ॥ २,१०.

वायवीयां तनुं याति सद्य इत्युक्तमेव ते । प्राप्तिर्विलंबतो यस्य तं देहं खलु मे शृणु ॥ २,१०.

क्वचिद्विलंबतो देहं पिण्डजं स समाप्नुयात् । अथो गतो याम्यलोकं स्वीयकर्मानुसारतः ॥ २,१०.

चित्रगुप्तस्यवाक्येन निरयाणि भुनक्ति सः । यातनाःसमवाप्याथ पशुपक्ष्यादिकीं तनुम् ॥ २,१०.

या गृह्णाति नरः सा स्यान्मोहेन ममतास्पदम् । शुभाशुभं कर्मफलं भुक्त्वा मुच्यते मानवः ॥ २,१०.

गरुड उवाच । तीर्त्वा दुः खभवाम्भोधिं भवन्तं कथमाप्नुयात् । बहुपातकयुक्तोऽपि तद्वदस्व दयानिधे ॥ २,१०.

भूयो दुः खस्य संसर्गो नरस्य न भवेद्यथा । ब्रूहि शुश्रूषमाणस्य पृच्छतो मे रमापते ॥ २,१०.

श्रीकृष्ण उवाच । स्वेस्वे कर्मण्यभिरतः संसिद्धिं लभते नरः । स्वकर्मनिरतः सिद्धिं यथा विन्दति तच्छृणु ॥ २,१०.

कर्मविभ्रष्टकालुष्यो वासुदेवानुचिन्तया । बुद्ध्या विशुद्धया युक्तो धृत्यात्मानं नियम्य च ॥ २,१०.

शब्दादीन्विषयांस्त्यक्त्वा रागद्वेषौ व्युदस्य च । विरक्तसेवी लब्ध्वाशी यतवाक्कायमानसः ॥ २,१०.

ध्यानयोगपरो नित्यं वैरग्यं समुपाश्रितः । अहङ्कारं बलं दर्पं कामं क्रोधं परिग्रहम् ॥ २,१०.

विमुच्य निर्ममः शान्तो ब्रह्मभूयाय कल्पते । अतः परं नृणां कृत्यं नास्ति कश्यपनन्दन ॥ २,१०.

श्रीगरुडमहापुराणम् ११ गरुड उवाच । मानुषत्वं लभेत्कस्मान्मृत्युमाप्नोति तत्कथम् । म्रियते कः सुरश्रेष्ठ देहमाश्रित्य कुत्रचित् ॥ २,११.

इन्द्रियाणि कुतो यान्ति ह्यस्पृश्यः स कथं भवेत् । क्व कर्माणि कृतानीह कथं भुङ्क्ते प्रसर्पति ॥ २,११.

प्रसादं कुरु मे मोहं छेत्तुमर्हस्यशेषतः । काश्यपोऽहं सुरश्रेष्ठ विनतागर्भ संभवः । यमलोकं कथं यान्ति विष्णुलोकं च मानवाः ॥ २,११.

श्रीकृष्ण उवाच । परस्य योषितं हृत्वा ब्रह्मस्वमपहृत्य च ॥ २,११.

अरण्ये निर्जने देशे जायते ब्रह्मराक्षसः । हीनजातौ प्रजायेत रत्नानामपहारकः ॥ २,११.

यंयं काममभिध्यायेत्स तल्लिङ्गोऽभिजायते । नैनं छिन्दन्ति शस्त्राणि नैनं दहति पावकः ॥ २,११.

न चैनं क्लेदयन्त्यापो न शोषयति मारुतः । वाक्चक्षुर्नासिका कर्णौ गुदं मूत्रस्य सञ्चरः ॥ २,११.

अण्डजादिकजन्तूनां छिद्राण्येतानि सर्वशः । आनाभेर्मूर्धपर्यन्तमूर्ध्वच्छिद्राणि चाष्ट वै ॥ २,११.

सन्तः सुकृतिनो मर्त्या ऊर्ध्वच्छिद्रेण यान्ति वै । मृताहे वार्षिकं यावद्यथोक्तविधिना खग ॥ २,११.

कुर्यात्सर्वाणि कर्माणि निर्धनोऽपि हि मानवः । देहे यत्र वसेज्जन्तुस्तत्र भुङ्क्ते शुभाशुभम् ॥ २,११.

मनोवाक्कायजान्दोषांस्तथां भुङ्क्ते खगेश्वर । मृतः स सुखमाप्नोति मायापाशैर्न बध्यते । पाशबद्धो नरो यस्तु विकर्मनिरतो भवेत् ॥ २,११.